MESNEVÎ -16-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com «SONUNDA KABRE ÇIKAR BU YOLUN KIVRIMLARI.»* Günler geçtiyse geçsin, hiç de yoktur korku, / Sen kal, ey o kimse ki senin gibi pak olanı yoktur. Bu beyt-i şerif insân-ı kâmilin sözleridir. Cenâb-ı Hakk’ın zâtını; aklımız, idrâkimiz kavrayamaz, âciz kalır. O yarattıklarından hiçbirine benzemez. Allah -celle celâlühû- mekândan ve zamandan münezzehtir. O; Evvel, Âhir ve bâkî olandır. […]

Continue reading »

MESNEVÎ -15-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com HAKK’A VUSLAT SIRRI Gamlı günlerimiz uzadı, sona ermesi gecikti. / O günler ayrılıktan hâsıl ateşle arkadaş oldu. Mevlânâ Hazretleri’nin bu beytinde «üslûb-i hâkimâne» vardır. Konuşanın; muhatabını uyarmak için söyleyeceğini, kendi nefsine atfederek nasihati dile getirmesidir. Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz de ashâbının bir yanlış davranışını gördüğü zaman; “Bana ne oluyor ki ben bazılarınızı şu şu […]

Continue reading »

MESNEVÎ -14-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com MÂŞUK DİRİ, ÂŞIKLAR ÖLÜDÜR* Akla arkadaş olmak akıldan geçmekten başkası değildir. / Nitekim dile de kulaktan başka müşteri yoktur. Allâh’a vuslatı dileyen, gönül yolundan yürümelidir. Çünkü sadece akıl ile Allâh’a vâsıl olmak mümkün değildir. İnsanda akıl iki türlüdür. Birincisi; «Akl-ı meâş». İkincisi; «Akl-ı meâd»dır. Nefsânî arzularının peşine düşen, dünyanın gāilesine kapılıp haz ve lezzetlerle gününü geçirmek […]

Continue reading »

MESNEVÎ -13-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com KANLI YOL Ney, kanlı yolun sözlerinden bahseder. / Mecnûnâne aşk hikâyeleri anlatır. Ney; kamışlıktan kesilip, içinin dağlanıp ses verir hâle gelene kadar geçirdiği süreci; içli nağmeleri ile bu kanlı yolu anlatır. İnsân-ı kâmilin, hayat merhalelerinden sabır ve takvâ ile geçtiği yol da böyledir. Neyin sesindeki insanı etkileyen hüzün, insân-ı kâmilin de bu dünyada yaşadığı ayrılık derdini […]

Continue reading »

MESNEVÎ -12-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com ÂRİFE BİR SÖZ YETER, TENDE GEVHER VAR İSE* Ney gibi hem zehir, hem panzehiri kim gördü? / Ney gibi hem demsaz, hem müştâk kim gördü? Daha önceki beyitlerde neyden maksadın insân-ı kâmil olduğunu dile getirmiştik. İnsân-ı kâmilin sözleri, dinleyenler için panzehirdir. Çünkü kabul edenler için sonsuz lütuflar içerir. Allâh’a yakınlaşmaya vesile olur. Lâkin bu sözleri kabule […]

Continue reading »

MESNEVÎ -11-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com NEFİS PERDELERİNİ YIRTMAK Ney yârinden ayrı kalmış olanın mahremidir. / Onun perdeleri bizim perdelerimizi yırtmıştır. Neyin sesi dinleyene zevk verir. Yalnız kalmış, gurbetteki insanın hicrânına ortak olur. İnsân-ı kâmil de kesret âleminde kendine âşık ve dostlar arar ki, neyin dinleyene verdiği ferahlık gibi bu kâmil dostlar da ona ferahlık verir. İnsan yalnızlaştıkça kendine benzeyen dost ve […]

Continue reading »

MESNEVÎ -10-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com MUHABBETLE YARATILDI Neye düşen aşk ateşidir. / Meyi de coşturan aşk ateşidir. Mevlânâ Hazretleri ilk defa bu beyitte aşk kelimesini kullanmaktadır. Neyin yakıcı nefesi aşktır. İnsân-ı kâmilin kalbine düşen aşktan murad da aşk-ı ilâhîdir. Kâinâtı bu aşk ateşi kaplamıştır. Bu kadar önemli olan aşk nedir? Aşk; Arapça aslı «ışk» olup sözlükte; «Şiddetli ve aşırı sevgi; bir […]

Continue reading »

MESNEVÎ -9-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com AŞK OLMASAYDI, BU KÂİNAT NEREDEN OLURDU? Şu neyin sesi ateştir; hava değildir, / Her kimde bu ateş yoksa o kimse yok olsun. Neyin yanık nağmeleri insanın his dünyasını hareketlendirir. Kendi içine doğru bir yolculuğa çıkarır. İnsân-ı kâmil de konuşmaları ile bizi bir iç yolculuğuna, nefis hesaplaşmasına götürür. Bunun sebebi; insân-ı kâmili söyletenin, Hak Teâlâ olmasıdır. O; […]

Continue reading »

MESNEVÎ -8-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com «SENİN CANINDA BİR CAN VARDIR.»* Beden candan (ruhtan); ruh da bedenden gizli değildir. / Ancak hiç kimseye cânı (rûhu) görmeye izin yoktur. İnsanın bedeni; gözle görülebilen, cismi bulunan bir varlıktır. Ruh ise latîf, gözle görülmez bir varlıktır. Beden, halk âleminden; ruh, emir âlemindendir. Halk âlemi; yaratılan (şeylerin) varlıkların gözle görülebildiği, sesinin işitilebildiği âlemdir. Emir âlemi ise; […]

Continue reading »

MESNEVÎ -7-

Z. Özlem ABAY o.abay@hotmail.com ÖMÜR NEYE ADANIR? Benim sırrım feryâdımdan uzak değildir. / Lâkin göz ve kulakta onu duyacak nur yoktur. Hazret-i Mevlânâ bu beyitte; ilâhî esrar ve Rabbânî hakikatleri dile getirdiğini, lâkin muhataplarının, bunları anlamaktan mahrum olduğunu söylüyor. Gözler ve kulaklar onun feryâdına bîgâne kalıyor. Çünkü; «Beni anlayacak nur ve idrak kabiliyetleri yok, böyle olunca sırrım anlaşılmıyor.» demektedir. İnsan […]

Continue reading »
1 2