ANNE OLMAK

YAZAR : H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Ge├žti─čimiz ay, May─▒s ay─▒yd─▒ ve her y─▒l oldu─ču gibi k├╝├ž├╝k ev ├óletlerinin ve b├╝y├╝k beden bayan k─▒yafetlerinin bol bol sat─▒ld─▒─č─▒ bir ayd─▒. Bir pazarlama stratejisi olarak, annelere dair duygu uyand─▒ran rekl├óm filmleri d├Ând├╝ durdu. Bu sat─▒┼člar─▒n belki ekonomiye canl─▒l─▒k getirdi─či d├╝┼č├╝n├╝l├╝yordur ama, herh├ólde hi├ž kimse anneli─če ra─čbeti art─▒rmas─▒n─▒ beklemiyordur.

Son y─▒llarda ├╝lkemizde de ├žocuk say─▒s─▒n─▒n azald─▒─č─▒, Avrupa ortalamas─▒ kadar olmasa da n├╝fus dura─čanl─▒─č─▒na dair tehlike sinyallerinin ├žalmaya ba┼člad─▒─č─▒ biliniyor. Cumhurba┼čkan─▒m─▒z─▒n; ┬źEn az ├╝├ž ├žocuk…┬╗ ├ža─čr─▒s─▒ yapt─▒─č─▒ zamandan bu yana hukuk├« olarak bir├žok tedbirlere de ba┼čvuruldu. Mesel├ó ├žal─▒┼čan annelere haklar getirildi, torununa bakan b├╝y├╝kannelere maa┼č g├╝ndeme geldi. Bu arada ├žal─▒┼čmayan annelerin ├žocuk say─▒s─▒n─▒n da pek o kadar y├╝ksek olmad─▒─č─▒ bir s─▒r de─čil.

Bat─▒da ├žocuk d├╝nyaya getiren annelere cidd├« yard─▒mlar yap─▒l─▒yor. Ama bu durum; baz─▒ hayatta hi├žbir sahada diki┼č tutturamam─▒┼č, psikolojik problemleri ve bilhassa alkolizm problemi olan kad─▒nlar─▒n ├žocuk yard─▒m─▒ almak i├žin rastgele bir ┼čekilde ├žocuk peydahlamas─▒n─▒ da beraberinde getiriyor. Elbette ihmal ve k├Ât├╝ muameleye u─črad─▒─č─▒ zaman bu ├žocuklar; sosyal hizmetler taraf─▒ndan annelerden al─▒n─▒yor, onlara ebeveynlik yapabilecek ailelere veriliyor. Ebeveyn ve aile kelimelerini kullan─▒yoruz ama tabi├« bat─▒da ├žok farkl─▒ ┬ź├žiftler┬╗ ├žocuk evl├ót edinebiliyor.

├ťlkemizde h├ól├ó evlilikten, annelikten ┼čiddetle ka├žan b├╝y├╝k bir g├╝ruh yok hamdolsun. Ama eskisi gibi ├žok ├žocuklu geni┼č ailelere daha az rastlan─▒yor. Peki bu durumun alt─▒nda yatan sebep ne?

Belki ilk akla gelen cevaplar, b├╝sb├╝t├╝n yabana at─▒lamaz. Art─▒k insanlar; ister kad─▒n olsun, ister erkek olsun, evl├ót zahmeti ├žekmek istemiyor. Baz─▒ ailelerde kad─▒nlar;

ÔÇťAman bunlar─▒ b├╝y├╝t├╝nceye kadar ne ├žektim, yeter! Allah isteyenlere versin!ÔÇŁ deyip kestirip at─▒yor baz─▒ ailelerde de beyler;

ÔÇťK├╝├ž├╝kken sevmesi g├╝zel de, gelece─či ne olacak?ÔÇŁ diyor.

Bunlar─▒ maddiyat├ž─▒l─▒k, rahata ka├žmak diye yorumlayabiliriz. Do─črudur da… Ama biraz da meseleye ┼ču pencereden bakmam─▒z gerekmez mi? Bug├╝n bir anne, ├žocu─čuna y─▒llarca emek veriyor. Peki birileri ├ž─▒k─▒p bu evl├ód─▒ ├╝├ž-be┼č kuru┼č kazan├ž u─čruna uyu┼čturucuya al─▒┼čt─▒r─▒rsa, su├ž ├žetelerine, fuh┼čiyata vs. tehlikelere ├žekerse; o anne, kimden hesap sorabiliyor? Kimin yakas─▒na yap─▒┼čabiliyor?

ÔÇť─░┼čte; ┬ź├çocuk d├╝nyaya getir, annelik vazifeni yap!┬╗ dediniz. Yapt─▒m. Peki siz benim ├žocu─čumu korudunuz mu? Ben bunun i├žin mi ├žektim onca eme─či?ÔÇŁ diye kime l├óf anlatabilir?!

Avrupal─▒lar; idam cezas─▒ bahsi ge├žince, hop oturup hop kalk─▒yor. Hak edene verilmeyen bir ceza; ma─čdur olanlar─▒n y├╝re─čini, kalan ├Âmr├╝ boyunca yak─▒p kavuruyor.

├çocuklar─▒ da─ča g├Ât├╝r├╝len, y─▒llarca haber alamayan, sonunda ac─▒ haberini al─▒p y─▒k─▒lan annelere; Avrupal─▒ diplomatlar m─▒ hesap verecek?

Ter├Âr, su├ž ve fuhu┼č ├Ârg├╝tleriyle tesirli bir ┼čekilde m├╝cadele edilmezse; ├žocuklar─▒m─▒za musallat olanlar─▒n elleri k─▒r─▒lmazsa; anneler ne diye emek ├žeksin?

─░┼čin do─črusu bu h├óllere d├╝┼čen ├žocuklar─▒m─▒z─▒n bir├žo─ču; tam da istedi─čimiz gibi, All├óhÔÇÖa tevekk├╝l etmi┼č, ├žok ├žocuk d├╝nyaya getirmi┼č annelerin evl├ótlar─▒. Ekonomik ┼čartlar─▒ sebebiyle, ─░stanbulÔÇÖun yoksul mahallelerinde oturan, daha iyi bir muhit se├žme imk├ón─▒na sahip olmayan ana-babalar bunlar.

Anne, ├žocu─čunun okul durumunu takip edebilecek ve ├Âdevlerini yapmas─▒na yard─▒m edebilecek e─čitim seviyesine sahip de─čil. Hatt├ó belki ├žocu─čun eve d├Ând├╝─č├╝ saatte evde bile de─čil. Bunlar; ├žocuklar─▒na biraz daha iyi bakabilmek i├žin merdiven silmeye, ev temizli─čine, i┼č yerlerinde yemek yapmaya giden annelerin ├žocuklar─▒.

├çocuk okulda anlat─▒lan derse dikkatini veremiyor. Belki kendisinden kaynaklanan sebepler de var ama kendi elinde olmayan sebepler de az de─čil. Mesel├ó ├Â─čretmene;

ÔÇťAnlatt─▒─č─▒n─▒z konuyu anlayamad─▒m, biraz daha a├ž─▒klar m─▒s─▒n─▒z?ÔÇŁ diye soram─▒yor.

Muhtemelen cesaret edip sorsa; ├Â─čretmen onun k─▒l─▒─č─▒n─▒ k─▒yafetini ┼č├Âyle bir tepeden t─▒rna─ča s├╝zecek, belki s├«m├ós─▒n─▒ ve ┼č├«vesini bile k├╝├ž├╝mseyecek;

ÔÇť─░yi dinleseydin anlard─▒n, dersi kaynatma!ÔÇŁ diye azarlayacak…

Zaten ├žocuk kendini a┼ča─č─▒ hissediyor, ├╝zerindeki o a┼ča─č─▒lanmay─▒ silkeleyip atacak bir g├╝c├╝ yok. Ona ├╝mit a┼č─▒layan, el uzatan, hayaller kurmas─▒n─▒ ve bunlar i├žin ├žaba sarf etmesini sa─člayan kimse yok. ─░├žinde yeti┼čti─či muhitte ona ilham verecek pek kimse yok. Olsa da aralar─▒nda bir ileti┼čimsizlik, ilgisizlik var.

Hac─▒ amcalar, her g├╝n evlerinden ├ž─▒k─▒p camiye giderken; sa├žlar─▒n─▒ tuhaf bir ┼čekilde t─▒ra┼č ettirmi┼č, aya─č─▒nda k─▒rm─▒z─▒ spor ayakkab─▒, s─▒rt─▒nda kap├╝┼čon olan bu gen├žlik grubuna yan yan bak─▒p ge├žiyor. Onlardan bir ┼čey bekleyemeyiz. Zaten, bir ┼čey yapmaya ├žal─▒┼čsalar da belki bu grup onlar─▒ dinlemez. Ama onlar i├žin birileri bir ┼čeyler yapmal─▒…

O anneler, ├žocuklar─▒n─▒ tehlikelerden koruyabilecek g├╝ce ve imk├óna sahip de─čil. O annelerin bir├žo─ču o tehlikelerden haberdar da de─čil. Nas─▒l koruyaca─č─▒n─▒ hi├ž bilmiyor. Belki onlar─▒n okuldan sonra eve gelmesini bile sa─člayam─▒yor.

Belki ├žocu─čunun y├╝re─činde kopan f─▒rt─▒nalar─▒ anlam─▒yor. O ├žocuklar zaten anne-babalar─▒n─▒n toplumun en alt katman─▒nda olan, k├╝├ž├╝k g├Âr├╝len ki┼čiler oldu─čunu g├Ârebiliyorlar. Bunun da tesiriyle onlar─▒n nasihatleri ├žocuk ├╝zerinde pek de etkili olmuyor. ├çocuk da hissetti─či bu k├Ât├╝ duygular─▒ biraz olsun dindirmekten ├Âte bir ┼čey d├╝┼č├╝nebilecek durumda de─čil. Ona kim, neyi uzat─▒rsa; ┬źHay─▒r!┬╗ diyemeyecek bir h├óle d├╝┼čm├╝┼č…

Annelik, bat─▒da bo┼č yere ka├ž─▒n─▒lan bir durum h├óline gelmedi. Bir bat─▒l─▒ anneyi d├╝┼č├╝n├╝n, evlili─čine g├╝venemiyor. Kocas─▒n─▒n onu bir ba┼čkas─▒ i├žin terk etmesi an meselesi. Evlilikte sad├ókati koruyan hi├žbir tedbir yok. Aksine; tesett├╝rs├╝zl├╝k, ihtil├ót, ahl├ók├« z├ófiyet, hazz─▒ y├╝celten bir k├╝lt├╝r empozesi, sabretmeyi te┼čvik eden bir ├óhiret inanc─▒n─▒n eksikli─či… K─▒sacas─▒; y─▒k─▒c─▒ her ┼čey var, koruyucu hi├žbir ┼čey yok.

Bir├žok kad─▒n, s─▒rf damarlar─▒nda dola┼čan annelik duygusunun ├Ân├╝ne ge├žemedi─či i├žin;

ÔÇťY├╝r├╝se de y├╝r├╝mese de, en az─▒ndan bir ├žocuk sahibi olurum…ÔÇŁ diye evlilik yap─▒yor. Belki ekonomik g├╝vencesi olmasa onu da yapmaz ama;

ÔÇťNas─▒l olsa yaln─▒z da kalsam bakabilirim.ÔÇŁ diye bir ├žocuk d├╝nyaya getiriyor. Maksat annelik hevesini als─▒n…

Bu kafa yap─▒s─▒yla d├╝nyaya getirilen bir ├žocuk, el bebek g├╝l bebek b├╝y├╝t├╝l├╝yor. Ne isterse al─▒n─▒yor, devaml─▒ e─členceli yerlere g├Ât├╝r├╝l├╝yor, s─▒k─▒lmadan e─čitim g├Ârmesi i├žin her ┼čey yap─▒l─▒yor… ÔÇťAman psikolojisi bozulmas─▒n!ÔÇŁ diye terbiye verilmiyor, ama nedense ├žocu─čun psikolojisi fena h├ólde bozuluyor. O kadar ki ├žocuk az─▒c─▒k isteklerine m├óni olan her ┼čeye d├╝┼čman oluyor. Kural tan─▒m─▒yor, sayg─▒ nedir bilmiyor, akl─▒na eseni yap─▒yor. Ve psikolojik dan─▒┼čmanlar parma─č─▒n─▒ anneye uzat─▒yor:

ÔÇťBu senin hatan!ÔÇŁ

FreudÔÇÖun psikanaliz y├Ântemiyle her problemin kayna─č─▒n─▒ ├žocuklu─ča inerek ├ž├Âzme anlay─▒┼č─▒ y├╝z├╝nden; bat─▒da, anneler haks─▒z olarak ├žok fazla su├žland─▒. Benzeri ├╝lkemizde de ya┼čan─▒yor. Mesel├ó korkun├ž bir cinayet i┼členmi┼č. ─░ster kad─▒na kar┼č─▒ i┼člensin, ister erke─če kar┼č─▒ fark etmez; canavarca bir su├ž. Ama biraz da feministlerin cinsiyet├ži kelimeler kullanmas─▒na kar┼č─▒ al─▒nganl─▒k sebebiyle baz─▒ erkekler hemen savunma psikolojisine ge├žiyor;

ÔÇťO katili yeti┼čtiren annenin hi├ž mi su├žu yok?ÔÇŁ diyorlar.

H├ólbuki bizim inanc─▒m─▒za g├Âre su├ž ┼čahs├«dir. ─░nsanda nefis diye bir realite de var, ak─▒l ve irade diye bir cevher de var. Her insan i├žinde yeti┼čti─či ┼čartlardan etkilenir, ama son noktada iyili─či veya k├Ât├╝l├╝─č├╝ kendisi se├žer. Velev ki k├Ât├╝ ┼čartlarda yeti┼čmi┼čse bunun da su├žu annenin omuzlar─▒na y─▒k─▒lmamal─▒. ├ç├╝nk├╝ velev ki hatal─▒ da olsa onu e─čitip yeti┼čtirmek de yine b├╝t├╝n cemiyetin ve bilhassa imk├ón─▒ olanlar─▒n mesÔÇÖ├╗liyeti…

D├╝nyada dengesizlikler artt─▒k├ža en ├žok aileler tesir alt─▒nda kal─▒yor. Bir u├žta ├žok ├žocuklu, sosyo-ekonomik seviyesi d├╝┼č├╝k anne; di─čer u├žta az ├žocuklu, sosyo-ekonomik seviyesi y├╝ksek anne. Ama ikisi de ├žocu─čuyla ilgili s─▒k─▒nt─▒ ya┼č─▒yor. Ve ne yaz─▒k ki i├žinde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z u├žurumlar ├ža─č─▒nda bu manzaralar h─▒zla yayg─▒nla┼č─▒yor. Aralar─▒nda birka├ž y├╝z metre bile olmayan evlerin birinde ifrat, di─čerinde tefrit… Bu meseleler; annelerin kendi ba┼člar─▒na ├ž├Âzebilece─či meseleler de─čil, onlara madd├«-m├ónev├« uygun ┼čartlar─▒ haz─▒rlamak, g├╝c├╝ yeten herkesin mesÔÇÖ├╗liyeti…

Hazret-i AliÔÇÖnin me┼čhur s├Âz├╝n├╝ uyarlayarak s├Âyleyecek olursak;

ÔÇťAnneleri, i├žinde ├žocuk yeti┼čtirece─či ├ža─ča uygun bir donan─▒mla yeti┼čtirmeliyiz.ÔÇŁ

Ve onlara, dolaplar─▒ fuzul├« yere i┼čgal eden ─▒v─▒r z─▒v─▒r hediye almak yerine;

ÔÇť─░yi ki evl├ót yeti┼čtirmi┼čim, ├žekti─čim zahmete de─čmi┼č.ÔÇŁ dedirecek ┼čekilde evl├ótl─▒k yapmal─▒y─▒z.