B─░R─░NC─░ HABE┼× H─░CRET─░

YAZAR : Âdem SARAÇ vardisarac@yahoo.com.tr

a_sarac

Sah├óbe-i kiram; Allah ve Ras├╗l├╝ a┼čk─▒na, hi├ž durmadan ├žal─▒┼č─▒yorlard─▒…

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒ b├╝y├╝k bir a┼čk ve ┼čevk ile dinlemek ve OÔÇÖnun AllahÔÇÖtan getirdiklerini al─▒p hayata ge├žirmek… Sah├ób├«lerin ├žal─▒┼čmalar─▒ ve hayat anlay─▒┼člar─▒ buydu i┼čte…

Allah ve Ras├╗l├╝ÔÇÖn├╝n emir ve yasaklar─▒n─▒ en iyi bilen ve ona g├Âre ya┼čayan bir canlardan birer can olma gayretindeydiler.

Bunca hakaret ve sata┼čmalara ra─čmen, hi├ž kimseye k├Ât├╝ bir ┼čey s├Âylememi┼člerdi. Buna ra─čmen, m├╝sl├╝man olanlara MekkeÔÇÖde ya┼čama hakk─▒ vermediler.

─░sl├óm ile ┼čereflenip s─▒k─▒nt─▒ ve ├žile ├žekmeyen yoktu. Kurey┼č m├╝┼črikleri; kendi kab├«lelerinden ├«m├ón edenleri dinlerinden d├Ând├╝rmek i├žin, olmad─▒k eziyetler yap─▒yorlard─▒. Kimilerini ├Âld├╝resiye d├Âv├╝yorlar, kimilerinin soka─ča ├ž─▒kmas─▒na bile tahamm├╝l edemiyorlar, kimilerini hapsediyorlar, kimilerine de dayan─▒lmaz i┼čkenceler ediyorlard─▒.

N├╝b├╝vvetin be┼činci y─▒l─▒na girilmi┼čti. D├óruÔÇÖl-Erkam, her ┼čeyin merkezi h├óline gelmi┼čti. ├çekilen s─▒k─▒nt─▒ ve i┼čkenceler sonucunda, dayanamaz h├óle gelen her sah├ób├«, solu─ču burada al─▒yordu. Ras├╗lullah -aleyhissel├óm- ile g├Âr├╝┼čmek, onlara yeni can ve yeni kan oluyordu ├ódeta.

Burada k─▒smen de olsa rahatlayan her sah├ób├«yi, d─▒┼čar─▒ ├ž─▒k─▒nca yine ┼čiddetli i┼čkence ve s─▒k─▒nt─▒lar bekliyordu. Hen├╝z bu ev, m├╝┼črikler taraf─▒ndan tespit edilememi┼čti. Ama bir m├╝sl├╝man─▒ g├Ârmeyedursunlar, hemen ├╝zerine ├žullan─▒yorlard─▒.

├ľzellikle tek olarak yakalamak i├žin sinsice takibe al─▒yorlar, yakalad─▒klar─▒nda da yapmad─▒klar─▒n─▒ b─▒rakm─▒yorlard─▒. Mekkeliler; her ge├žen g├╝n daha bir ac─▒mas─▒z oluyor ve inananlara, m├╝sl├╝manca ya┼čama hakk─▒ tan─▒m─▒yorlard─▒.

Her ┼čeye ra─čmen Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖa t├ób├« olan, sab─▒r ve sebat hususunda OÔÇÖna uyanlar─▒n say─▒s─▒ ├žo─čal─▒p artmaktayd─▒. Ras├╗lull├óhÔÇÖa ├«m├ón edip uyanlar, sadece zay─▒f ve korumas─▒z m├╝ÔÇÖminler de─čildi. MekkeÔÇÖnin e┼čraf─▒ndan da ─░sl├ómÔÇÖa girenler ve m├╝sl├╝manlar─▒n saflar─▒ aras─▒nda yer alanlar olmu┼čtu.

M├╝ÔÇÖminlerin say─▒s─▒n─▒n artmas─▒yla orant─▒l─▒ olarak, m├╝┼čriklerin onlara yapt─▒klar─▒ eziyetlerin miktar ve ├že┼čitleri de artmaktayd─▒. Kimi eliyle, kimi k─▒rbac─▒yla, kimi ├Â─čle s─▒ca─č─▒nda s─▒cak kum ve ta┼člar─▒n ├╝zerinde eziyet ediyor, kimi de ancak rezil ve al├žaklar─▒n yapabilecekleri eziyetleri tatbik ediyordu. M├╝┼črikler, ┼čerefli ve asil m├╝ÔÇÖminlere daha fazla eziyet edip onlar─▒n ┼čereflerini ├ži─čnemek istemi┼člerdi. Eziyet ve cef├ólar umum├«le┼čmi┼č, art─▒k kurtulma imk├ón─▒ kalmam─▒┼čt─▒. MekkeÔÇÖde m├╝sl├╝man olup da eziyete u─čramamak m├╝mk├╝n de─čildi. ┼×u h├ólde hicret etmek zorunlu h├óle gelmi┼čti.

H├╝rriyet i├žinde ya┼čayacaklar─▒, Mekke m├╝┼čriklerinin tahakk├╝m├╝nden uzak olan, Kurey┼člilerÔÇÖin s├Âzlerinin ge├žmedi─či; iyi bir h├╝k├╝mdar taraf─▒ndan y├Ânetilen bir beldeye g├Â├ž etmek gerekiyordu. Ez├ó ve cef├ólar─▒n yap─▒lmad─▒─č─▒, hi├ž kimsenin eziyet g├Ârmedi─či, zul├╝mden uzak olan bir beldeye hicret etmek gerekiyordu. Buras─▒ da ancak, Habe┼čistan olabilirdi. Orada iyili─čiyle ┼č├Âhret bulmu┼č, ├ódil bir h├╝k├╝mdar vard─▒. Peygamberimiz -aleyhissel├óm-, m├╝ÔÇÖminlerin oraya hicret etmelerini d├╝┼č├╝nd├╝.1

Sevgili ash├ób─▒na ├žok d├╝┼čk├╝n olan Peygamberimiz -aleyhissel├óm-, onlar i├žin bir ├ž─▒k─▒┼č yolu g├Âsterdi:

ÔÇťÔÇôSiz ┼čimdi yery├╝z├╝ne da─č─▒l─▒n─▒z! Y├╝ce Allah sizi yine bir araya getirecektir. Ama ┼čimdi siz yery├╝z├╝ne da─č─▒l─▒n─▒z!ÔÇŁ2

Akla hayale gelmedik i┼čkence ve eziyetlerle, ├žok k├Ât├╝ bir duruma gelmi┼č olan, mazlum sah├ób├«ler sordular:

ÔÇťÔÇôNereye gidelim ey All├óhÔÇÖ─▒n Ras├╗l├╝?ÔÇŁ

Peygamberler Sultan─▒, Habe┼čistan taraf─▒na do─čru m├╝b├órek elini uzatarak cevap verdi:

ÔÇťÔÇô─░┼čte oraya! Habe┼č ├╝lkesine giderseniz iyi olur. ├ç├╝nk├╝ orada yan─▒ndakilerin hi├žbirine zulmetmeyen bir kral vard─▒r. Hem oras─▒ bir do─čruluk ├╝lkesidir. Y├╝ce Allah, i├žinde bulundu─čunuz s─▒k─▒nt─▒lardan bir ├ž─▒k─▒┼č ve kurtulu┼č yolu a├ž─▒ncaya kadar siz orada kal─▒n─▒z!ÔÇŁ3

Habe┼č ├╝lkesi Mekkeliler i├žin bilinen bir yerdi…

├ç├╝nk├╝ bu ├╝lke ile ├Âteden beri kar┼č─▒l─▒kl─▒ ticar├« ili┼čkileri vard─▒. Mekkelilerin emniyetle gidip ticaretlerini yaparak d├Ând├╝kleri bir ├╝lkeydi Habe┼čistan. Bu gidi┼č-geli┼člerde, Habe┼čistanÔÇÖ─▒n genel yap─▒s─▒ hakk─▒nda bir hayli mal├╗mat sahibi olmu┼člard─▒.

Peygamberimiz -aleyhissel├óm-; sevgili ash├ób─▒n─▒ emniyetli bir yere g├Ândermek istedi─činden, Habe┼č ├╝lkesini se├žmi┼čti. Habe┼čistanÔÇÖa gitmenin bug├╝n i├žin daha g├╝venli oldu─čunu s├Âyl├╝yor ve inananlar─▒ o istikamette y├Ânlendiriyordu.

Habe┼čistanÔÇÖa gidecek kimseler, yine Peygamber Efendimiz taraf─▒ndan belirlendi. Bunlar da ├žabucak haz─▒rl─▒k yap─▒p yola ├ž─▒kacaklard─▒…

Habe┼čistanÔÇÖa hicret i├žin, hemen haz─▒rl─▒klara ba┼člad─▒lar. MekkeÔÇÖdeki ┼čiddete hedef olmaktan kurtulup, dinlerini daha iyi ya┼čayabilmek i├žin; d├Ârd├╝ kad─▒n toplam on be┼č ki┼čilik bir ekip yola koyuldu. Bu ekipte; Peygamberimiz -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n sevgili k─▒zlar─▒ndan Hazret-i Rukiye ve sevgili damad─▒ Hazret-i Osman da vard─▒. Elbette bu yolculuk, f─▒rsat kollayan m├╝┼čriklerden gizli yap─▒lacakt─▒. Gecenin karanl─▒─č─▒nda ve kimseye haber etmeden MekkeÔÇÖden ├ž─▒k─▒┼č ba┼člad─▒. Yeni yepyeni bir d├╝nya i├žin hicret ya┼čan─▒yordu.

Habe┼č ├╝lkesine gitmek i├žin tespit edilen sah├ób├«ler, ┼ča┼čk─▒nl─▒k ve korku ┼čoku alt─▒ndayd─▒lar. Nas─▒l gideceklerdi? Peygamberimiz -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒ m├╝┼črik canavarlar─▒ i├žinde b─▒rak─▒p gidebilirler miydi?

Nas─▒l ayr─▒lacaklard─▒ OÔÇÖndan? B─▒rakmak istemiyorlard─▒ OÔÇÖnu. Ayr─▒lmak istemiyorlard─▒ OÔÇÖndan. Ama emir bizzat Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖdan gelmi┼čti:

ÔÇťÔÇôGidiniz!ÔÇŁ4

O; ┬źGidiniz!┬╗ diyorsa, gidilecekti. OÔÇÖna itaat All├óhÔÇÖa itaat h├╝km├╝ndeydi. ─░taatsizlik olmazd─▒.

15 ki┼čilik ilk muh├ócir kafilesi yola ├ž─▒kmaya haz─▒rland─▒─č─▒nda; her biri, h─▒├žk─▒r─▒klar─▒n─▒ i├žlerine g├Âmerek, do─čup b├╝y├╝d├╝kleri memleketlerini gizlice terk etmeye ba┼člad─▒lar. Duruma g├Âre; birer, iki┼čer, ├╝├žer ├ž─▒k─▒p, ileride bulu┼čarak yol alacaklard─▒.

Bunlar─▒n bir k─▒sm─▒ tek ba┼č─▒na, bir k─▒sm─▒ da kar─▒-koca ailece yola ├ž─▒kt─▒lar. Yol boyu kat─▒l─▒mlar olacak ve bu say─▒ ileride bir hayli artacakt─▒…

Habe┼č ├╝lkesine hicret etmek i├žin MekkeÔÇÖden gizlice yola ├ž─▒kanlar ┼čunlardan olu┼čuyordu:

Hazret-i Abdurrahman bin Avf bin Abd-i Avf,

Hazret-i Âmir bin Rebiâ bin Mâlik,

Hazret-i Ebû Huzeyfe bin Utbe bin Rebîa,

Hazret-i Eb├╗ Sebre bin Eb├╗ Ruhm bin Abduluzza,

Hazret-i Eb├╗ Seleme Abdullah bin Abdulesed,

Hazret-i Leyl├ó bint-i Eb├╗ Hasme (├émir bin Reb├«aÔÇÖn─▒n han─▒m─▒),

Hazret-i MusÔÇśab bin Umeyr bin H├ó┼čim,

Hazret-i Osman bin Aff├ón bin Eb├╗ÔÇÖl-├és bin ├ťmeyye,

Hazret-i Osman bin MazÔÇś├╗n bin Hab├«b,

Hazret-i Rukiye (PeygamberimizÔÇÖin k─▒z─▒ ve Hazret-i OsmanÔÇÖ─▒n han─▒m─▒),

Hazret-i Sehle bint-i S├╝heyl bin Amr (Eb├╗ HuzeyfeÔÇÖnin han─▒m─▒),

Hazret-i Süheyl bin (Vehb) Beyzâ,

Hazret-i ├ťmm├╝ G├╝ls├╝m bint-i S├╝heyl bin Amr (Eb├╗ SebreÔÇÖnin han─▒m─▒),

Hazret-i ├ťmm├╝ Seleme bint-i Eb├╗ ├ťmeyye (Eb├╗ SelemeÔÇÖnin han─▒m─▒),

Hazret-i Zübeyr bin Avvâm bin Huveylid.

10 erkek ile 5 han─▒mdan olu┼čan 15 ki┼čilik bu muh├ócir kafilesi, ─░sl├ómÔÇÖda Habe┼č ├╝lkesine ilk hicret eden kafile idi. Onlar daha yola yeni ├ž─▒km─▒┼člard─▒ ki, Hazret-i Abdullah bin MesÔÇś├╗d ile Hazret-i H├ót─▒b bin Amr da arkalar─▒ndan yeti┼čtiler. B├Âylece ilk muh├ócirlerin say─▒lar─▒ 17ÔÇÖyi bulmu┼č oldu. ─░leride bu say─▒ daha da artacakt─▒.5

Allah ve Ras├╗l├╝ a┼čk─▒na yollara d├╝┼čt├╝ler…

Daha ├Ânce ge├žti─či gibi; Habe┼čistan, Mekke t├╝ccarlar─▒n─▒n yo─čun bir ┼čekilde ticar├« ili┼čki i├žerisinde bulunduklar─▒ bir b├Âlgeydi. Bu sebeple b├╝t├╝n Arap t├╝ccarlar─▒n─▒n ├žok iyi bildikleri bir yerdi. Peygamberimiz -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n; ris├ólet ├Âncesi d├Ânemde, Habe┼čistanÔÇÖa gitti─čine dair bir riv├óyet yoktur. Ancak buna ra─čmen; Habe┼čistan ve oradaki idarenin niteli─či hakk─▒nda bilgilere sahipti. OÔÇÖnun Habe┼čistanÔÇÖdaki y├Ânetim hakk─▒ndaki olumlu bilgileri, Habe┼čistanÔÇÖ─▒ hicret b├Âlgesi olarak tercih etmesine sebep oldu.

Sah├óbe-i kir├óm─▒n hepsinin en b├╝y├╝k ├Âzelliklerinden biri de, Peygamberimiz -aleyhissel├óm-ÔÇÖa mutlak itaatleri idi. Bunun i├žin de; OÔÇÖnun her emrine b├╝y├╝k bir tesl├«miyetle itaat ettikleri gibi, bu emrine de itaat etmi┼čler ve Habe┼č muh├ócirleri olarak ayn─▒ kaderi payla┼čarak yola d├╝┼čm├╝┼člerdi…

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖdan ayr─▒l─▒k ├žok ├╝zm├╝┼čt├╝ onlar─▒. Bu h├╝z├╝n ile yol almaya ├žal─▒┼č─▒yorlard─▒. G├Âzleri de g├Ân├╝lleri de MekkeÔÇÖde kalm─▒┼čt─▒ hepsinin…

Habe┼č ├╝lkesine ilk hicret, N├╝b├╝vvetin be┼činci y─▒l─▒nda ve Recep ay─▒nda oluyordu.6

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n t├ólim├ót─▒yla yola ├ž─▒km─▒┼člard─▒. Bunlardan kimi binitli, kimisi de yaya olarak yol al─▒yorlard─▒.

MekkeÔÇÖden gizlice ayr─▒lm─▒┼č olan ilk muh├ócir kafilesi, bin bir zorlukla K─▒z─▒ldeniz sahilindeki ┼×uaybe liman─▒na varmay─▒ ba┼čard─▒.

┼×uaybe liman─▒nda hareket etmek ├╝zere olan iki gemi g├Ârd├╝ler. ─░ki ticaret gemisi ile ayr─▒ ayr─▒ g├Âr├╝┼č├╝p, onca dil d├Âkt├╝kten sonra anla┼čmaya vard─▒lar. T├╝ccarlar bu muh├ócirleri; Habe┼č ├╝lkesine g├Ât├╝rmek ├╝zere, yar─▒m alt─▒na gemiye bindirmi┼člerdi.

Habe┼čistan; MekkeÔÇÖnin bat─▒s─▒nda, Sudan ├ž├Âlleri ile YemenÔÇÖdeki K─▒z─▒ldenizÔÇÖden Kulzum ┼čehrine kadar devam eden bir ├╝lkedir.7

M├╝sl├╝manlar, ─░sl├óm i├žin d├╝┼čm├╝┼člerdi yola. Allah ve Ras├╗l├╝ a┼čk─▒yla gidiyorlard─▒. Onlar─▒n en ├Ânde gelen vas─▒flar─▒, Peygamber EfendimizÔÇÖe itaat idi…

-Sall├óll├óhu aleyhi ve sellem…-

_________________________________

1 Eb├╗ÔÇÖl-Fid├ó ─░bn-i Kes├«r, el-Bid├óye veÔÇÖn-Nih├óye, c. 3, s. 69.

2 ─░bn-i Hi┼č├óm, es-S├«ret├╝ÔÇÖn-Nebeviyye, c. 1, s. 344.

3 Taber├«, T├ór├«huÔÇÖl-├ťmem veÔÇÖl-M├╝l├╗k, c. 2, s. 222.

4 Zeheb├«, T├ór├«huÔÇÖl-─░sl├óm, s. 184.

5 ─░bn-i SaÔÇśd, et-Tabak─üt├╝ÔÇÖl-K├╝br├ó, c. 1, s. 204.

6 ─░bn-i Seyyid├╝ÔÇÖn-N├ós, Uy├╗n├╝ÔÇÖl-Eser f├« F├╝n├╗niÔÇÖl-Meg─üz├« veÔÇÖs-Siyer, c. 1, s. 114.

7 Kulzum, hem deniz hem de ┼čehir ad─▒d─▒r. Burada ┼čehir anlam─▒nda kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Kulzum ┼čehri; Eyle ve T├╗rÔÇÖa yak─▒n, K─▒z─▒ldeniz sahilinde bulunmaktad─▒r. Bazen deniz bu ┼čehre nisbet edilerek, Kulzum Denizi denilmektedir. BahruÔÇÖl-Kulzum, K─▒z─▒ldenizÔÇÖin bir di─čer ad─▒d─▒r. ─░bn-i Hazm, Cev├óimuÔÇÖs-S├«re, s. 259.