─░BRETL─░ ├çIRPINI┼×IN DESTANI

YAZAR : Âdem SARAÇ

a_sarac-SAYI140

Peygamberimiz -aleyhissel├óm- ba┼čta olmak ├╝zere, ─░sl├óm ile ┼čereflenmi┼č olan b├╝t├╝n m├╝sl├╝manlar─▒n destans─▒ direni┼čleriyle, abluka nihayet sona ermi┼čti. Bu direni┼čte, akraba ve kab├«le ba─č─▒ ile ba─čl─▒ olan m├╝┼črikler de, ayn─▒ destan─▒n birer par├žalar─▒ olmu┼člard─▒.

Abluka sona ermi┼čti, ama elde avu├žta da hi├žbir ┼čey kalmam─▒┼čt─▒. Hazret-i Hatice Annemiz ve Hazret-i Eb├╗bekir gibi zengin sah├ób├«ler, b├╝t├╝n servetlerini bitirmi┼člerdi. K─▒smen ya─čmalanm─▒┼č, bir├žok y├Ân├╝yle de v├«r├óneye d├Ânm├╝┼č evlerini tekrar d├╝zene koymak, ├Âyle kolay de─čildi.1

Bunca s─▒k─▒nt─▒lara ra─čmen; birlikte hareket ederek, birbirlerine tutunarak, neleri ne kadar kald─▒ysa, onlar─▒ da aralar─▒nda payla┼čarak, hayata yeniden tutunmaya, yokluk ortam─▒nda varl─▒klar─▒n─▒ ortaya koymaya ├žal─▒┼čmalar─▒ g├Âr├╝lmeye de─čerdi.

Ama buras─▒ d├╝nyayd─▒ ve d├╝nya da imtihan yeriydi! ─░mtihanlar─▒n biri biter, di─čeri ba┼člard─▒! Boykotun dayan─▒lmaz izleri silinmek ├╝zereyken, Ras├╗lullah -aleyhissel├óm- ba┼čta olmak ├╝zere, sah├ób├«ler i├žin son derece ├╝z├╝c├╝ ve dayan─▒lmas─▒ zor olaylar pe┼č pe┼če geldi…

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n amcalar─▒ndan biri olan Eb├╗ T├ólib Amca; ├«m├ón etmemesine ra─čmen Ris├óletÔÇÖin her a┼čamas─▒nda, en zor g├╝nlerinde bile ye─čenini korumu┼č, OÔÇÖna hep destek olmu┼č, Mekke e┼čraf─▒n─▒n zorbal─▒klar─▒ kar┼č─▒s─▒nda ye─čenine koruyucu bir kalkan g├Ârevi ├╝stlenmi┼čti.

Eb├╗ T├ólib, m├╝┼čriklerin kendi dinlerinden ve kendi meclislerinin ├Ânemli ├╝yelerinden birisiydi. Bu sebeple onu a┼č─▒p m├╝dahale edemiyorlard─▒. Ona m├╝dahaleleri MekkeÔÇÖdeki toplum yap─▒s─▒n─▒, siyas├« dengeyi alt├╝st ederdi. Bir t├╝rl├╝ Eb├╗ T├ólibÔÇÖi hesaba katmazl─▒k edememi┼člerdi.

Eb├╗ T├ólib Amca, boykotun son bulmas─▒ndan k─▒sa bir s├╝re sonra hastaland─▒. Hastal─▒─č─▒ a─č─▒rd─▒. Bunca s─▒k─▒nt─▒lara ra─čmen, tek d├╝┼č├╝ncesi sevgili amcas─▒n─▒n ├«m├ón etmesi ve ├Âl├╝m├╝ bir m├╝ÔÇÖmin olarak kar┼č─▒lamas─▒ olan Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-; s├╝rekli tekrarlad─▒─č─▒ gibi, yine sevgi ve ┼čefkatle sevgili amcas─▒na sokuldu:

ÔÇôEy Amcam! L├ó ─░l├óhe ill├óllah Muhammed├╝n Ras├╗lullah diyerek, ├«m├ón ile ikrar et ki, yar─▒n Allah kat─▒nda sana ┼čahit ve ┼čefaat├ži olay─▒m!2

ÔÇôEy sevgili ye─čenim! SenÔÇÖi sevindirmek i├žin ├Âyle s├Âylemek isterdim! Fakat ben ard─▒mdan kimsenin; ┬ź├ľl├╝mden korktu da atalar─▒n─▒n d├«nini terk etti!┬╗ demelerini istemiyorum!

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-; amcas─▒n─▒n kurtulmas─▒ i├žin elinden geleni yap─▒yor, amcas─▒ da ┼čirkte ─▒srar ediyor, bu b├Âyle s├╝r├╝p gidiyordu…

Eb├╗ T├ólibÔÇÖin hastal─▒─č─▒n─▒n a─č─▒rla┼čt─▒─č─▒n─▒ ve onun bu hastal─▒ktan ├Âlece─čini anlayan Mekke ├Ânde gelenleri, hemen gidip ba┼č─▒na topland─▒. Ras├╗lullah ile Mekke e┼čraf─▒, Eb├╗ T├ólib vesilesiyle yine bir araya gelmi┼č oldular.

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n, Eb├╗ T├ólibÔÇÖe yine ─░sl├ómÔÇÖ─▒ telkin etti─čini g├Âren m├╝┼črikler tel├ó┼čland─▒lar. Bunlar i├žinde Eb├╗ Cehil ile Abdullah bin Eb├╗ ├ťmeyye hemen m├╝dahale ettiler:

ÔÇôEy Eb├╗ T├ólib! Ne oluyor b├Âyle, atalar─▒n─▒n d├«nini mi terk edeceksin yoksa? Sak─▒n bunu yapma! ┼×erefini ayakalt─▒na d├╝┼č├╝rme!

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm- sevgili amcas─▒n─▒n ─░sl├óm ├╝zere ├Âlmesi i├žin gayret g├Âsterirken, di─čer yandan nasipsiz ve h├óin m├╝┼črikler, onun ┼čirk ├╝zere ├Âlmesi i├žin diretip duruyorlard─▒! Bu da b├Âyle s├╝r├╝p gidiyordu.

Kendileri nasipsiz olduklar─▒ yetmiyormu┼č gibi, nasiplilerin nasiplerini ellerinden almak i├žin, s├╝rekli yeni tuzaklar kuran m├╝┼črik ├Ânde gelenleri de bo┼č durmuyorlard─▒.

Yine bir g├╝n Utbe bin Reb├«a, ┼×eybe bin Reb├«a, Eb├╗ Cehil Amr bin Hi┼č├óm, ├ťmeyye bin Halef, Eb├╗ S├╝fy├ón Sahr bin Harb, Abdullah bin Eb├╗ ├ťmeyye ve Kurey┼č e┼čraf─▒ndan daha baz─▒ ├Ânde gelenler, ├Âl├╝m d├Â┼če─čindeki Eb├╗ T├ólibÔÇÖin yan─▒na geldiler. Daha ge├žmi┼č olsun bile demeden, hemen ars─▒z isteklerini dayatt─▒lar:

ÔÇôEy Eb├╗ T├ólib! Biliyor ve g├Âr├╝yorsun ki, sen bizdensin! G├Ârd├╝─č├╝n gibi, ├Âl├╝m d├Â┼če─čine de d├╝┼čm├╝┼č, ├Âl├╝me yakla┼čm─▒┼č bulunuyorsun! Biz senin ans─▒z─▒n ├Âl├╝verece─činden korkuyoruz! Bizim aram─▒zla karde┼činin o─člu aras─▒ndaki durumu pek├ól├ó biliyorsun. Kendisini ├ža─č─▒r! Bizden OÔÇÖnun i├žin alaca─č─▒n s├Âz├╝ al! OÔÇÖndan da bizim i├žin alaca─č─▒n s├Âz├╝ al da, O art─▒k bizimle u─čra┼čmaktan vazge├žsin! Biz de OÔÇÖnunla u─čra┼čmaktan vazge├želim! O, bizimle ve d├«nimizle u─čra┼čmay─▒ b─▒raks─▒n! Biz de, OÔÇÖnunla ve OÔÇÖnun d├«ni ile u─čra┼čmay─▒ b─▒rakal─▒m!

Nasipsiz m├╝┼čriklerin bu nasipsiz istekleri kar┼č─▒s─▒nda Eb├╗ T├ólib de, daha yan─▒ndan yeni ayr─▒lm─▒┼č olan ye─čenine haber sald─▒. Peygamberimiz -aleyhissel├óm-, sevgili amcas─▒n─▒n ─░sl├ómÔÇÖa girme arzusunda oldu─ču ├╝midiyle, hemen yan─▒na geldi. Amcas─▒n─▒n yan─▒ndaki m├╝┼črik ├Ânde gelenlerini g├Âr├╝nce, ayr─▒ bir arzu ve ├╝mide daha kap─▒ld─▒. O, herkesin ├«m├ón edip kurtulmalar─▒n─▒ ├žok istiyordu. Eb├╗ T├ólib Amca zoraki de olsa, konu┼čmaya ba┼člad─▒:

ÔÇôEy karde┼čimin o─člu! Bunlar SenÔÇÖin kavminin e┼čraf─▒d─▒rlar! Sana s├Âz vermek ve SenÔÇÖden de s├Âz almak i├žin toplan─▒p gelmi┼člerdir. Ey karde┼čimin o─člu! SenÔÇÖin kavminden istedi─čin nedir?

Peygamberimiz -aleyhisselâm- artan bir ümitle cevap verdi:

ÔÇôEy amcam! Ben onlar─▒n bir tek kelimeyi s├Âylemelerini istiyorum!3

Ras├╗lullah teklifini ─▒srarla tekrarlad─▒. E┼čraf ise her defas─▒nda m├╝dahale edip Eb├╗ T├ólibÔÇÖin ┼čirk ├╝zere kalmas─▒n─▒ sa─člamaya ├žal─▒┼čt─▒. B├Âylelikle iki taraf aras─▒nda bir ├žeki┼čme ya┼čanmaya ba┼čland─▒. Eb├╗ T├ólib tart─▒┼čmay─▒ kesmelerini istedi. Sonra da sevgili ye─čenine d├Ând├╝:

ÔÇôEy sevgili ye─čenim! SenÔÇÖin g├╝venilir oldu─čunu biliyorum. Yalan konu┼čmad─▒─č─▒n─▒ da biliyorum. Sadece ben de─čil, bunu b├╝t├╝n herkes biliyor. Ancak; ┬ź├ľl├╝m yakla┼čt─▒ da korktu, kalbi yumu┼čad─▒, ─▒srara dayanamay─▒p ye─čenine uydu!┬╗ denilmesini istemiyorum! Ben atalar─▒m─▒n d├«ni ├╝zerine ├Âl├╝yorum! Kimse bana ├Âl├╝mden korktu da d├«nini de─či┼čtirdi demesin!

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-; sevgili amcas─▒ ├óhiret ├ólemine ├«mans─▒z gitmesin diye, b├╝y├╝k bir ┼čefkatin yan─▒nda, yine b├╝y├╝k bir gayretle ├«man telkininde bulunuyordu. OÔÇÖnun kar┼č─▒s─▒nda, m├╝┼črikler de ┼čirk ├╝zere ├Âlmesi i├žin diretiyorlard─▒. Dolay─▒s─▒yla m├╝┼črikler bir yandan Ras├╗lull├óhÔÇÖ─▒ itip kak─▒yorlar, bir yandan da OÔÇÖndan ┼čik├óyet├ži olduklar─▒n─▒ s├Âyleyip duruyorlard─▒. ─░┼č b├╝y├╝y├╝nce Eb├╗ T├ólib yine araya girdi:

ÔÇôEy sevgili ye─čenim! ─░┼čte, kavminin ├Ânde gelenleri burada! Ne istedi─čini bir de bunlar─▒n yan─▒nda s├Âyle ki, aran─▒z─▒ uzla┼čt─▒rarak ├Âleyim!

ÔÇôEy sevgili amcam! Sen ba┼čta olmak ├╝zere, hepinizin bir tek s├Âz├╝ kabul edip, bunu ikrar ile s├Âylemenizi istiyorum!4

Bir tek s├Âz deyince, dayanamayan Eb├╗ Cehil hemen at─▒ld─▒:

ÔÇôBir tek s├Âz m├╝? Tamam, s├Âyleriz! Yeter ki bu d├óv├óy─▒ terk et!

Eb├╗ T├ólib Amca da ├╝mitlendi. Zoraki konu┼čsa da, bu i┼či tatl─▒ya ba─člamak istiyordu:

ÔÇôNedir o bir tek s├Âz ey sevgili ye─čenim? Sen onu bize s├Âyle de, biz onu bir tek yerine on defa s├Âyleyelim!

ÔÇôL├ó ─░l├óhe ill├óllah Muhammed├╝n Ras├╗lullah!5

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm- b├Âyle s├Âyleyince, nasipsiz m├╝┼črikler fena h├ólde ├Âfkelenip homurdanmaya ba┼člad─▒lar:

ÔÇôBir tek il├óh m─▒? B├Âyle bir s├Âz├╝ hi├ž kimseden i┼čitmedik! Ey Muhammed (sall├óll├óhu aleyhi ve sellem)! Sen bunca il├óhlar─▒ bir tek il├óh m─▒ yapmak istiyorsun? SenÔÇÖin i┼čin ┼ča┼č─▒lacak ┼čey do─črusu!

B├Âyle ├ž─▒k─▒┼čmalar─▒ yetmiyormu┼č gibi, yine ileri geri konu┼čup homurdanarak, ├Âfkeli bir ┼čekilde ├ž─▒k─▒p gittiler.

Bu duruma ├žok ├╝z├╝len Eb├╗ T├ólib Amca, sevgili ye─čeninin de ├žok ├╝z├╝ld├╝─č├╝n├╝ g├Âr├╝nce, OÔÇÖnu teselli etmek istedi:

ÔÇôEy karde┼čimin o─člu! Ben SenÔÇÖin haktan ba┼čka bir ┼čey istemedi─čini ve s├Âylemedi─čini ba┼č─▒ndan beri g├Âr├╝yor ve biliyorum!

Sevgili amcas─▒n─▒n ├Âl├╝m d├Â┼če─činde bile, b├Âylesine bir gayretini g├Âren Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-, onun da m├╝sl├╝man olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝p, ayn─▒ davetini s├╝rd├╝rd├╝:

ÔÇôEy sevgili amcam! L├ó ─░l├óhe ill├óllah Muhammed├╝n Ras├╗lullah deyiver!6

O anda i├žeri dalan nasipsiz Abdullah bin Eb├╗ ├ťmeyye, yine zehrini kustu:

ÔÇôEy Eb├╗ T├ólib! Sen atalar─▒n─▒n d├«ninden y├╝z m├╝ ├ževireceksin!

ÔÇôL├ó ─░l├óhe ill├óllah Muhammed├╝n Ras├╗lullah deyiver ey sevgili amcam!

ÔÇôHay─▒r, ey Eb├╗ T├ólib! Atalar─▒n─▒n d├«ni ├╝zere!

Peygamberimiz -aleyhissel├óm-; sevgili amcas─▒na kelime-i tevh├«di teklif ettik├že, Abdullah bin Eb├╗ ├ťmeyye, ┼čirk s├Âzlerini tekrarlay─▒p durdu. Bu arada can ├žeki┼čmekte olan Eb├╗ T├ólibÔÇÖin onlara son s├Âz├╝ zoraki duyuldu:

ÔÇôBen, atalar─▒m─▒n d├«ni ├╝zereyim!

ÔÇôL├ó ─░l├óhe ill├óllah Muhammed├╝n Ras├╗lullah!

ÔÇôAtalar─▒m─▒n d├«ni!..

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-; sevgili amcas─▒n─▒n ─░sl├óm ├╝zere son nefesini vermesi i├žin ├ž─▒rp─▒nd─▒k├ža, Abdullah bin Eb├╗ ├ťmeyye ba┼čta olmak ├╝zere, m├╝┼črikler de ┼čirk ├╝zere ├Âlmesi i├žin ├ž─▒rp─▒nd─▒lar. ─░bretli ├ž─▒rp─▒n─▒┼č─▒n destan─▒ yaz─▒l─▒yordu ├ódeta.

Sevgili ye─čenine ├žok d├╝┼čk├╝n olup, OÔÇÖnu ├žok seven ve OÔÇÖnun asla yalan s├Âylemeyece─čini de ├žok iyi bilen amca, bunca ┼čeyi g├Âr├╝p bilmesine ra─čmen, ├«man ┼čerefine eremedi. Ras├╗lullah -aleyhissel├óm- g├Âzya┼člar─▒ m├╝b├órek sakallar─▒n─▒ ─▒slat─▒rken, ┼č├Âyle buyurdu:

ÔÇôEy Amcam! Vall├óhi, ben de, y├╝ce Allah taraf─▒ndan men olununcaya kadar, senin i├žin muhakkak isti─čfarda bulunmaya ve ba─č─▒┼članman─▒ dilemeye devam edece─čim!7

Eb├╗ T├ólib, n├╝b├╝vvetin onuncu y─▒l─▒nda (9. y─▒l─▒n sonu), ablukadan ├ž─▒kt─▒ktan sonra, MedineÔÇÖye hicretten ├╝├ž y─▒l ├Ânce, ┼×evv├ól ay─▒n─▒n ortas─▒nda vefat etti, (Aral─▒k 620). Vefat etti─či zaman, ya┼č─▒ sekseni a┼čm─▒┼č; seksen yediyi, doksan─▒ bulmu┼čtu.

MekkeÔÇÖnin lideri durumundaki Eb├╗ T├ólibÔÇÖin vefat─▒ ile cidd├« bir bo┼čluk olu┼čtu. H─▒s─▒m ve akrabalar─▒ i├žinde, onun yerlerini dolduracak kimse ├ž─▒kmam─▒┼čt─▒.

Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n hayat─▒n─▒ dikkatle inceleyenler; Eb├╗ T├ólib AmcaÔÇÖn─▒n, sevgili ye─čenine g├Âsterdi─či ┼čefkati, hi├žbir baban─▒n kendi evl├ód─▒na bile g├Âstermeyece─čini g├Âr├╝rler. Eb├╗ T├ólib, ye─čeninin davetine ic├óbet etmemi┼č oldu─ču h├ólde, yine de OÔÇÖna ┼čefkat g├Âstermi┼č ve OÔÇÖnu himaye etmi┼čti. Bilindi─či gibi o, m├╝┼čriklerin hakaret ve k─▒namalar─▒ndan ├žekindi─či i├žin Ras├╗lull├óhÔÇÖ─▒n ├ža─čr─▒s─▒na cevap vermemi┼čtir. Biz bilemeyiz tabi├«, ama belki de Eb├╗ T├ólib Amca, PeygamberimizÔÇÖe ve OÔÇÖnunla birlikte ├«m├ón edenlere yap─▒lan eziyetleri hafifletmek i├žin kavminin eski d├«ninde g├Âr├╝nmeyi uygun bulmu┼čtu! G├Âr├╝n├╝rde m├╝┼čriklerin d├«ninde idi, ama ger├žekte m├╝sl├╝man olup olmad─▒─č─▒n─▒ ancak y├╝ce Allah bilir. Kalplerde gizli olan ┼čeyleri bilmeye g├╝c├╝m├╝z yetmedi─či i├žin, onun m├╝ÔÇÖmin mi, yoksa m├╝┼črik mi oldu─čunu bilemiyoruz. Fakat g├Âr├╝n├╝┼čte o, ├«m├óna davet edilmi┼č, ama ic├óbet etmemi┼čtir.

Sevgili amcas─▒n─▒n ├Âl├╝m├╝ ├╝zerine Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-;

ÔÇťÔÇôEy Amcam! Vall├óhi, ben de, y├╝ce Allah taraf─▒ndan men olununcaya kadar, senin i├žin muhakkak isti─čfarda bulunmaya ve ba─č─▒┼članman─▒ dilemeye devam edece─čim.ÔÇŁ buyurmu┼č, bir s├╝re ard─▒ndan du├ó ve isti─čfar etmi┼čti. Fakat daha sonra inen ├óyette ┼č├Âyle buyuruldu:

ÔÇťGer├žekten, Sen her istedi─čini hid├óyete erdiremezsin. Fakat AllahÔÇÖt─▒r ki; kimi dilerse, ona hid├óyet verir ve O, hid├óyete erecekleri daha iyi bilendir!ÔÇŁ8

Bundan sonra Peygamberimiz -aleyhissel├óm- da, amcas─▒ i├žin du├ó ile isti─čfarda bulunmay─▒ b─▒rakt─▒. Peygamber EfendimizÔÇÖin du├ó ve isti─čfar─▒na n├óil olmak i├žin, m├╝sl├╝man olmak en temel ┼čartt─▒ ├ž├╝nk├╝!

-Sall├óll├óhu aleyhi ve sellem…-

__________________________________

1 ─░bn-i ─░sh├ók – ─░bn-i Hi┼č├óm, es-S├«ret├╝ÔÇÖn-Nebeviyye, c. 2, s. 58-59.

2 ─░bn-i Seyyid├╝ÔÇÖn-N├ós, Uy├╗n├╝ÔÇÖl-Eser f├« F├╝n├╗niÔÇÖl-Meg─üz├« veÔÇÖs-Siyer, c. 1, s. 130-132.

3 Eb├╗ÔÇÖl-Fid├ó ─░bn-i Kes├«r, el-Bid├óye veÔÇÖn-Nih├óye, c. 3, s. 123-124.

4 Beyhak├«, Del├ó├«l├╝ÔÇÖn-N├╝b├╝vve, c. 2, s. 342-346.

5 ─░bn-i SaÔÇśd, et-Tabak─üt├╝ÔÇÖl-K├╝br├ó, c. 1, s. 122-123.

6 Taber├«, T├ór├«huÔÇÖl-├ťmem veÔÇÖl-M├╝l├╗k, c. 2, s. 219-220.

7 Zeheb├«, T├ór├«huÔÇÖl-─░sl├óm, s. 230-236.

8 KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«m, Kasas, 28/56; V├óhid├«, Esb├ób├╝ÔÇÖn-N├╝z├╗l, s. 228.