EMÂNETLER EHLİNE!

YAZAR : Sami G├ľKS├ťN

s_goksun-SAYI140

Em├ónet kelimesi ├žok farkl─▒ anlamlarda kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. ─░nsan─▒n; gerek All├óhÔÇÖa, gerek ailesine ve gerekse i├žinde bulundu─ču topluma ve hatt├ó insanl─▒─ča kar┼č─▒ vazife ve sorumluluklar─▒ndan tutunuz da, korunmak ├╝zere ge├žici bir s├╝re i├žin yan─▒nda b─▒rak─▒lan e┼čyaya var─▒ncaya kadar hepsine em├ónet denir. ┼×unu net olarak s├Âyleyebiliriz ki, insan─▒n mesÔÇÖ├╗liyet sahas─▒na giren her ┼čey bir em├ónettir.

Peygamberlerimizde bulunmas─▒ gerekli be┼č vas─▒ftan birinin em├ónet olmas─▒, s├Âz├╝n├╝ etti─čimiz em├ónetin m├ón├ó ve ├Ânemini ifade etmektedir. Bu s─▒fat, peygamberlerin her y├Ân├╝yle g├╝venilir olduklar─▒n─▒ ifade etmektedir. Esasen insanlar─▒n g├╝venmedi─či bir kimsenin, peygamber olarak vazifelendirilmesi d├╝┼č├╝n├╝lemez. ├ç├╝nk├╝ peygamberler, y├╝ce Allah ile kullar aras─▒nda el├židir. B├Âyle bir kimse g├╝venilir olmazsa, insanlar ona inanmaz ve s├Âylediklerini yerine getirmezler.

Peygamberlerin sonuncusu olan bizim Peygamberimiz Hazret-i Muhammed Mustaf├ó -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, i├žinde do─čup b├╝y├╝d├╝─č├╝ toplum taraf─▒ndan daha peygamber olarak vazifelendirilmeden ├Ânce ┬źel-Em├«n: G├╝venilir┬╗ olarak tan─▒nm─▒┼čt─▒. Halk OÔÇÖnu, ad─▒ndan daha ├žok bu unv├ón─▒yla anard─▒. Peygamber olarak vazifelendirilip insanlar─▒ All├óhÔÇÖ─▒ tan─▒maya ve OÔÇÖna inanmaya ├ža─č─▒r─▒nca, Mekke m├╝┼črikleri OÔÇÖna d├╝┼čman oldular ve bu d├╝┼čmanl─▒klar─▒, onlar─▒; PeygamberÔÇÖi ortadan kald─▒rmaya sevk etti. OÔÇÖnu ├Âld├╝rmek i├žin bir araya gelen bu insanlar; birbirlerinden ├žok OÔÇÖna g├╝veniyor, k─▒ymetli e┼čyalar─▒n─▒, alt─▒n ve m├╝cevherlerini OÔÇÖna em├ónet b─▒rak─▒yorlard─▒. MekkeÔÇÖden MedineÔÇÖye hicret etti─či gece, yan─▒ndaki em├ónetlerin sahiplerine verilmesi i├žin Hazret-i AliÔÇÖyi yata─č─▒nda b─▒rakm─▒┼čt─▒.

PeygamberimizÔÇÖin bu davran─▒┼č─▒, OÔÇÖnun em├ónete ne kadar ├Ânem verdi─čini g├Âstermektedir. Esasen O; halk─▒n g├╝venini kazanmam─▒┼č olsayd─▒, insanlar k─▒sa s├╝rede inan├žlar─▒n─▒, ├ódet ve geleneklerini b─▒rakarak OÔÇÖnun etraf─▒nda toplan─▒rlar m─▒yd─▒?

─░nsan─▒n mesÔÇÖ├╗liyet alan─▒na giren her ┼čey em├ónettir. Ras├╗l-i Ekrem Efendimiz bu noktada bizleri ┼č├Âyle ikaz ediyor:

ÔÇťHepiniz ├žobans─▒n─▒z ve hepiniz ├žobanl─▒─č─▒n─▒zdan sorumlusunuz. Devlet ba┼čkan─▒ ├╝stlendi─či vazifeden sorumludur. Ki┼či ailesinin koruyucusu ve eli alt─▒nda olanlardan sorumludur. Kad─▒n; e┼činin, evinin koruyucusu ve eli alt─▒nda olanlardan sorumludur. Hizmet├ži, efendisinin mal─▒n─▒n koruyucusu ve eli alt─▒nda bulunanlardan mesÔÇÖuld├╝r. Dikkat ediniz, hepiniz ├žobans─▒n─▒z ve hepiniz ├žobanl─▒─č─▒n─▒zdan sorumlusunuz.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Ahk├óm, 1; M├╝slim, ─░m├óret, 20)

Had├«s-i ┼čerifte; ki┼čilerin birbirlerine ve topluma kar┼č─▒ m├╝kellef bulunduklar─▒ vazifeler noktas─▒ndan ┬ź├žoban┬╗ olarak ifade edilmesi, vazifenin mukaddesli─čini ve samimiyetle yerine getirilmesinin gere─čini ifade etmektedir. Toplumun de─čersiz ve k─▒ymetsiz a┼č─▒r─▒ istek ve arzular─▒ndan uzak bulunan ve daima yarat─▒l─▒┼č safl─▒─č─▒yla ya┼čayan, koyunlar─▒n─▒ g├╝d├╝p g├Âzetirken onlara kar┼č─▒ duydu─ču derin ┼čefkat ve merhamet duygusu, ki┼čilerin vazifelerini yaparken aran─▒lan samimiyetin en temiz ├Ârne─čidir.

┼×├╝phesiz insan─▒n ilk sorumlulu─ču, kendisini yaratan ve ak─▒l gibi ├╝st├╝n yetenekler veren All├óhÔÇÖa kar┼č─▒ olan mesÔÇÖ├╗liyetidir. Allah Te├ól├ó; insano─čluna bu sorumlulu─čunu hat─▒rlatmak ├╝zere pek ├žok peygamberler g├Ândermi┼č ve bu peygamberlerin baz─▒lar─▒ ile de kitaplar indirmi┼čtir. Bu kitaplarda uyulmas─▒ ve sak─▒n─▒lmas─▒ gereken hususlar yer alm─▒┼čt─▒r. Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n vazifelendirdi─či son Peygamber, Hazret-i Muhammed Mustaf├ó -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖe indirdi─či son kitap da KurÔÇÖ├ón-─▒
KerimÔÇÖdir.

KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ Kerim, All├óhÔÇÖ─▒n em├ónetini insano─člunun ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ bildirmekte ve ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťBiz; em├óneti g├Âklere, yere ve da─člara arz ettik. Onlar onu y├╝klenmeye yana┼čmad─▒lar, ondan korktular da onu insano─člu y├╝klendi. O ger├žekten ├žok zalim ve cahildir.ÔÇŁ (el-Ahz├ób, 72)

Burada yer ve g├Âklerin ta┼č─▒may─▒ kabul etmedi─či em├ónetin d├«n├« y├╝k├╝ml├╝l├╝kler oldu─čunda ┼č├╝phe yoktur. Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n say─▒s─▒z nimet ve l├╝tuflar─▒na mazhar olan insan o nimetleri verene kar┼č─▒ birtak─▒m sorumluluklar─▒ oldu─ču hat─▒rlat─▒lmaktad─▒r. ─░┼čledi─či g├╝nahlarla nefsine zulmetti─či ve d├╝nyay─▒ ├óhirete tercih ederek de cahil durumuna d├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ haber vermektedir.

All├óhÔÇÖ─▒n emir ve yasaklar─▒na, g├Ânderdi─či son PeygamberÔÇÖin s├╝nnet ve tavsiyelerine uymayan kimse; y├╝klendi─či bu em├ónete kar┼č─▒ vazifesini yapmam─▒┼č olur. Bu konuda Cen├ób-─▒ Hak KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒nda ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! All├óhÔÇÖa ve PeygamberiÔÇÖne h├óinlik etmeyiniz ki bile bile kendi em├ónetlerinize h─▒y├ónet etmi┼č olmayas─▒n─▒z.ÔÇŁ (en-Enf├ól, 27)

├éyet-i ker├«me, All├óhÔÇÖa ve PeygamberiÔÇÖne itaatsizlik yap─▒lmamas─▒n─▒ emrediyor. ├ç├╝nk├╝ All├óhÔÇÖ─▒n emirleri, PeygamberiÔÇÖnin tavsiyeleri insan─▒n hayat kayna─č─▒d─▒r. Nas─▒l olur da insan kendisine hayat veren emir ve tavsiyelere kulaklar─▒n─▒ kapar, onlar─▒ dinlemez. B├Âyle yapt─▒─č─▒ takdirde All├óhÔÇÖa ve PeygamberiÔÇÖne h├óinlik yapm─▒┼č olur. H├ólbuki h├óinlik ve yalan m├╝sl├╝manda bulunmaz. Bu hususta Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-;

ÔÇť─░ki ├Âzellik vard─▒r ki bunlar m├╝ÔÇÖminde huy h├óline gelmez. Bunlar, h─▒y├ónet ve yaland─▒r.ÔÇŁ (Ahmed bin Hanbel, V/252) buyuruyor.

Em├ónetin geni┼č anlaml─▒ oldu─čunu belirtmi┼čtik. M├╝ÔÇÖminin y├╝klendi─či em├ónetlerden birisi de kamuya ait i┼člerdir, yani devlet i┼čleridir. Y├╝ce Rabbimiz, devlet i┼člerinin bir em├ónet oldu─čunu ve onun ehline verilmesi gerekti─čini KurÔÇÖ├ón-─▒
KerimÔÇÖde ┼č├Âyle bildirmektedir:

ÔÇťAllah -celle cel├ól├╝h├╗- size em├ónetleri ehline vermenizi ve insanlar aras─▒nda h├╝kmetti─činiz vakit, ad├óletle h├╝kmetmenizi emrediyor. Allah -celle cel├ól├╝h├╗- size ne kadar g├╝zel ├Â─č├╝t veriyor. ┼×├╝phesiz Allah her ┼čeyi bilen ve g├Ârendir.ÔÇŁ (en-Nisa, 58)

Bu ├óyetin ┼ču h├ódise ├╝zerine n├ózil oldu─ču riv├óyet ediliyor:

─░sl├ómiyetÔÇÖten ├Ânce K├óbe ile ilgili baz─▒ hizmetler belli ki┼čiler taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝l├╝yordu. Peygamberimiz MekkeÔÇÖyi fethetti─či g├╝n, K├óbeÔÇÖnin anahtarlar─▒n─▒ Osman bin Talha bin Abd├╝dd├ór ta┼č─▒yordu. Peygamberimiz bu z├ót─▒ ├ža─č─▒rarak K├óbeÔÇÖyi a├žmas─▒n─▒ emretti. Orada haz─▒r bulunan PeygamberimizÔÇÖin amcas─▒ Hazret-i Abbas, eskiden sorumlulu─čunda bulunan hac─▒lara su da─č─▒tma vazifesi ile beraber K├óbe anahtarlar─▒n─▒n da kendisine verilmesini istedi. Bunun ├╝zerine bu ├óyet n├ózil oldu. Peygamberimiz de K├óbeÔÇÖnin anahtarlar─▒n─▒ Osman bin TalhaÔÇÖya vererek;

ÔÇťEy Eb├╗ Talha evl├ód─▒! Atalar─▒m─▒zdan kalma olan K├óbe kap─▒c─▒l─▒─č─▒ sizde kalmak ├╝zere, i┼čte anahtarlar─▒n─▒ al─▒n─▒z. Bunu, haks─▒zl─▒k yapmadan hi├ž kimse sizden alamaz.ÔÇŁ buyurdu ve anahtarlar─▒ eskiden oldu─ču gibi ayn─▒ sahibine verdi.

Evet bu ├óyet-i ker├«me, em├ónetlerin sahibine verilmesini emrediyor ve ehliyetli olan kimseden em├ónetin al─▒nmamas─▒n─▒ istiyor. Eskiden beri K├óbeÔÇÖnin kap─▒c─▒l─▒─č─▒ vazifesini ehliyetle yapm─▒┼č olan birisinden bu vazifesin al─▒narak kendisine verilmesini isteyen Hazret-i Abbas, PeygamberimizÔÇÖin muhterem amcas─▒ olmas─▒na ra─čmen bu vazife, ├óyet-i ker├«menin i┼čareti ile ehil olan eski sahibinde, bir daha ondan al─▒nmamak ├╝zere b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r.

├éyet-i ker├«me, devlet i┼čleri i├žin ehliyetin d─▒┼č─▒nda ba┼čka bir ┼čey kabul etmiyor. E─čer maksat kamu i┼člerinin d├╝zenli bir ┼čekilde aksamadan y├╝r├╝t├╝lmesi ise bu i┼če ehil olan birisini getirmek gerekir.

Bir adam EfendimizÔÇÖe gelerek sorar:

ÔÇťÔÇôEy All├óhÔÇÖ─▒n Ras├╗l├╝, k─▒y├ómet ne zaman kopacak?ÔÇŁ

Peygamberimiz;

ÔÇťÔÇôEm├ónet z├óy├« oldu─ču zaman k─▒y├ómeti bekle!ÔÇŁ buyurur. Adam tekrar sorar:

ÔÇťÔÇôEm├ónetin z├óy├« olmas─▒ nas─▒l olur?ÔÇŁ

Bunun ├╝zerine Peygamberimiz;

┬şÔÇťÔÇô─░┼čler ehil olmayan kimselere verildi─či zaman k─▒yameti bekle!ÔÇŁ (Buh├ór├«, Rik─ük, 35) buyurur.

Toplumda em├ónetin ehline verilmemesi; o toplumun k─▒y├ómetinin kopmas─▒ demektir ve huzursuzluklar─▒n ba┼č g├Âstermesi anlam─▒na gelir.

Rabbim em├óneti hakk─▒yla anlamay─▒ ve yerinde kullanabilmeyi nasip eylesin… ├ém├«n.