KAFKASLARDAN B─░R YILDIZ KAYDI

YAZAR : Ahmed SADIK

a_s_tecim_yuzakidergisi_kas─▒m2015

Tarih├« ak─▒┼č i├žerisinde T├╝rk-─░sl├óm co─črafyas─▒ 20. y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒nda elemli ve kederli g├╝nler ya┼čad─▒. Hem AnadoluÔÇÖda, hem de Osmanl─▒ co─črafyas─▒ndan kopan topraklarda; derin h├╝z├╝nler ve hasretler olu┼čtu. Anadolu o kad├«m co─črafyam─▒za hasretle bakarken; bir├žo─čunda SSCBÔÇÖnin h├╝k├╝m s├╝rd├╝─č├╝ bu topraklarda da T├╝rkiye i├žin kalbi hicranla dolu, can vermeye haz─▒r binlerce y├╝rek vard─▒.

Her zorlu─čun ard─▒ndan bir kolayl─▒─č─▒n, her gecenin ard─▒ndan bir ayd─▒nl─▒─č─▒n geldi─či mutlakt─▒. ─░┼čte o g├╝n geldi. Demirperdeler y─▒k─▒ld─▒. Bu karde┼č co─črafyam─▒z ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne kavu┼čtu. O yi─čit y├╝reklerdeki hasret vuslata d├Ân├╝┼čt├╝. ─░┼čte bu aslan y├╝rekli insanlardan biri de Can AzerbaycanÔÇÖ─▒n mill├« ┼čairi Memmed ASLANÔÇÖd─▒r.

Memmed ASLANÔÇÖ─▒n hayat yolculu─ču 1939 y─▒l─▒nda KelbecerÔÇÖin La├žin K├Ây├╝ÔÇÖnde ba┼člam─▒┼čt─▒r. ├çocuklu─ču ve ilk olarak edebiyata yak─▒nl─▒─č─▒, ├ó┼č─▒k ve s├Âz edebiyat─▒n─▒n meskeni say─▒lan bu g├╝zel co─črafyadan ve halk─▒n y├╝ksek r├╗hundan beslenmi┼čtir.

Memmed ASLANÔÇÖ─▒n babas─▒ Muhtar Muallim de ├ó┼č─▒kl─▒k ve halk edebiyat─▒nda s├Âz sahibi idi. K├╝├ž├╝k ya┼čta babas─▒n─▒ kaybeden ┼čairin ger├žek muallimi, hayat─▒n elem ve kederleri ile kendisi oldu. Burada ├žocukluk ve gen├žlik y─▒llar─▒nda ilk ┼čiirlerini yazan ┼čair; edebiyat tahsili ald─▒ktan sonra tekrar bu topraklara d├Ânerek, hem edebiyat muallimli─či, hem de gazetelerde edebiyat-sanat sayfalar─▒n─▒n edit├Ârl├╝─č├╝n├╝ yapt─▒.

Memmed ASLAN hem kl├ósik, hem de halk edebiyat─▒nda geni┼č ve zengin bir dil hazinesine sahipti. ┼×airin en b├╝y├╝k meziyetlerinden biri de, onun edebiyat dilinin sade ve halk─▒n ├Âz dili olmas─▒d─▒r.

Memmed ASLANÔÇÖ─▒ sadece bir ┼čair olarak g├Ârmek do─čru de─čildir. O; uzun y─▒llar edebiyat d├╝nyas─▒nda, ├Âz├╝ne mahsus ustal─▒k ile kalemini kullanan, dir├óyetli bir gazeteci ve yazard─▒r. ┼×air, i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ cemiyetin dertlerini ├žok iyi dile getirmektedir. Onun kaleme ald─▒─č─▒ yaz─▒lar─▒nda, ┼čiirlerinde ve yer yer ortaya koydu─ču t├╝m eserlerinde bunu ├žok iyi g├Ârmemiz m├╝mk├╝nd├╝r.

1980ÔÇÖli y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda kaleme ald─▒─č─▒ ┬źErzurumÔÇÖun Gedi─čine Varanda┬╗ isimli kitab─▒ buna en g├╝zel ├Ârnektir. Bu eseri ile Memmed ASLAN; hem bir g├╝zel yaz─▒ ├Ârne─či ortaya koyarken, hem de y─▒llar─▒n hasretinden sonra y├╝re─činde bir volkan gibi kaynayan Anadolu sevdas─▒n─▒ dile getirmi┼čtir. Hem de T├╝rkiyeÔÇÖnin ad─▒n─▒n an─▒lmas─▒n─▒n bile yasak ve su├ž oldu─ču bir d├Ânemde; bu eseri ortaya koymas─▒, onun cesaretinin de ne kadar y├╝ksek oldu─čunu g├Âstermektedir.

Hem bu kitab─▒ ile hem de ├Âm├╝r boyu yazd─▒─č─▒ yaz─▒ ve ┼čiirler ile Memmed ASLANÔÇÖ─▒n y├╝re─či, Azerbaycan-T├╝rkiye karde┼čli─činin daha da muhkemle┼čmesi ve T├╝rk d├╝nyas─▒n─▒n birlikteli─či i├žin ├žarpm─▒┼čt─▒r. Bunun i├žin kendisi de hayat─▒ boyunca ├ódeta bir m├ónev├« k├Âpr├╝ vazifesi g├Ârm├╝┼čt├╝r. Onun g├Ânl├╝, s├╝rekli T├╝rk-─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒n dertleri ve kederleri ile dolu olmu┼čtur. K─▒r─▒m, Bosna, Kosova, Do─ču T├╝rkistan ve b├╝t├╝n mazlum diyarlardaki yang─▒n; ┼čairi b├╝sb├╝t├╝n ku┼čatm─▒┼čt─▒r. ┬źBosna Alevler ─░├žinde┬╗ ┼čiirinde yanan sanki Bosna de─čil ┼čairin y├╝re─čidir.

Yine AzerbaycanÔÇÖ─▒n, ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ kazand─▒─č─▒; en ├žetin g├╝nleri olan 20 Ocak H├ódiseleriÔÇÖnde Memmed ASLANÔÇÖ─▒n kalemi, ├ódeta y├╝re─činden kan ├žekerek dile getirir ac─▒l─▒ g├╝nleri. ┼×ehidler i├žin yazd─▒─č─▒ ┬źA─čla Karanfil A─čla┬╗ ┼čiiri ┼čehidlerin ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝n├╝ ortaya koyarken, Memmed MuallimÔÇÖin de y├╝re─čindeki sevday─▒ g├╝n y├╝z├╝ne ├ž─▒karmaktad─▒r. Bu ┼čiir daha sonra T├╝rkiyeÔÇÖde bestelenmi┼čtir ve uzun y─▒llard─▒r dillerden d├╝┼čmemektedir.

Memmed ASLANÔÇÖ─▒n ┼čiirleri; vatan, bayrak, toprak, Allah ve Peygamber sevgisi ile doludur. T├╝rkiye Cumhuriyeti Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒n 1994 y─▒l─▒nda d├╝zenledi─či Uluslararas─▒ NaÔÇśt-─▒ ┼×erif m├╝sabakas─▒nda birinci olmas─▒ ve d├Ânemin Ba┼čbakan─▒ taraf─▒ndan ├Âd├╝l├╝n├╝ almas─▒ bunun b├óriz n├╝m├╗nesidir.

Memmed ASLANÔÇÖ─▒n kalemi; hem ya┼čad─▒─č─▒ topraklardan, hem de irfan co─črafyam─▒zdaki g├Ân├╝l erlerinden beslenmi┼čtir. Medeniyetimizin kandilleri olan Hak dostlar─▒, daima onun yolunu ayd─▒nlatm─▒┼č ve onlar─▒n ─▒┼č─▒─č─▒ ile yoluna devam etmi┼čtir. Muhammed Fuz├╗l├«, Mevl├ón├ó, Niz├óm├«, Y├╗nus Emre ve Aziz Mahmud H├╝d├óy├«lerin ├ó┼č─▒─č─▒; Dede ┼×im┼čir, ├é┼č─▒k Veysel, Mehmed ├ékif, Necip Faz─▒llar─▒n hayran─▒d─▒r.

Bizim Memmed ASLAN ile tan─▒┼čmam─▒z da yine bir irfan ehlinin g├Ân├╝l bah├žesinde, H├╝d├óy├«ÔÇÖnin g├╝l bah├žesinde olmu┼čtu. Uzun y─▒llardan sonra, Hazret-i H├╝d├óy├«ÔÇÖnin; ilim, irfan, m├órifet kandili yeniden yan─▒yor ve faz├«let ─▒┼č─▒─č─▒ her yeri ayd─▒nlat─▒yordu. Yan─▒k g├Ân├╝ller, ezelden ─▒┼č─▒─ča hasret dolu perv├óneler gibi g├Ân├╝l co─črafyam─▒z─▒n her yerinden buraya ak─▒yordu. Onun ─░stanbulÔÇÖa, H├╝d├óy├«ÔÇÖye her geli┼či ayr─▒ bir g├╝zellikti. Onun i┼čtirak etti─či edebiyat meclislerinde; T├╝rk-─░sl├óm d├╝nyas─▒n─▒n dertlerini, kederlerini, ├žilelerinin a┼čk─▒n─▒ ilmek ilmek y├╝re─čimize dokuyuverdi─čini hissederdik. Onun y├╝re─či, ├žok sevdi─či A─čr─▒ Da─č─▒ kadar y├╝ksekti. O her geli┼činde sadece ─░stanbulÔÇÖu de─čil; Ankara, Bursa, Band─▒rma, A─čr─▒, Sakarya, Konya, Karaman ba┼čta olmak ├╝zere, t├╝m AnadoluÔÇÖyu kar─▒┼č kar─▒┼č gezerdi. Bu yolculuklar─▒na her zaman; ┬źM├ónev├« o─člum┬╗ dedi─či Necmeddin Bey i┼čtirak ederdi.

Memmed ASLAN Muallim, Muhterem Osman N├╗ri TOPBA┼× ├ťst├ód─▒m─▒z ile derin bir g├Ân├╝l ba─č─▒ kurmu┼čtu. Onun vesilesi ile Merhum Musa TOPBA┼× Efendimiz ile de derin bir muhabbet ba─č─▒ olmu┼čtu. Merhum Musa Efendi ile saatler s├╝ren g├Ân├╝l sohbetleri oldu. Bunlar─▒ g├Âr├╝nt├╝l├╝ olarak kaydedebilen -belki de tek insan- o oldu.

┬źHakka Uzanan Yolda┬╗ isimli ┼čiirini;

ÔÇťK─▒ld─▒─č─▒m namaz─▒n sevab─▒, bu ulu ib├ódeti bana a┼č─▒lam─▒┼č Osman N├╗ri TOPBA┼× HazretleriÔÇÖnin ipek g├Ânl├╝ne ferahl─▒k getirsin.ÔÇŁ diyerek ithaf etmektedir.

Merhum Musa TOPBA┼× EfendiÔÇÖnin vefat─▒ndan sonra kaleme ald─▒─č─▒; ┬źBir Sultan Ya┼čard─▒, SultantepeÔÇÖde┬╗ isimli ┼čiiri ise onun, m├ón├ó ├óleminin engin g├Ân├╝llerini anlamaktaki zar├ófetini ortaya koymaktad─▒r. Bu ┼čiir de daha sonra sevenleri taraf─▒ndan bestenmi┼č ve bug├╝n de zevkle dinlenmekte ve hicranl─▒ g├Ân├╝lleri ferahlatmaktad─▒r.

Memmed ASLAN Muallim de h─▒zla akan hayat ─▒rma─č─▒n─▒n sonuna geldi. ├ľm├╝r takviminin son yapra─č─▒na ula┼čt─▒. A─ča├žlar─▒n yapraklar─▒n─▒ d├Âkmeye ba┼člad─▒─č─▒ bir sonbahar vaktinde, sessiz ve sakince uzun bir yolculu─ča ├ž─▒kt─▒.

Vefat─▒ndan k─▒sa bir s├╝re ├Ânce yazd─▒─č─▒ son ┼čiiri olan ┬źSon Nazlama┬╗ ise ├ódeta ved├ó mektubudur:

Bakma, her yazd─▒─č─▒m destan olmad─▒,
Kalbim; ┼čen d├╝─č├╝nden, yastan olmad─▒.
Gam etme ki: Memmed ASLAN olmad─▒,
Ararsan bulursun varak ├╝st├╝nde.

├ťmit ediyoruz ki, Memmed ASLAN MuallimÔÇÖin bu ayr─▒l─▒┼č─▒; ├žok sevdi─či ve s─▒k s─▒k anlatt─▒─č─▒ Hazret-i Mevl├ón├óÔÇÖn─▒n ┼×eb-i Ar├╗s / d├╝─č├╝n gecesi misali gibi onun ┬ź┼×eb-i Ar├╗s┬╗u ve kavu┼čma bayram─▒d─▒r.

Bu kutlu seferin m├╝b├órek olsun Mehmet Abi…