─░dealist Bir Aile, Hedef G├Âzeten Bir Gen├žlik ve G├ť├çL├ť B─░R DEVLET

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com

halis_c_demircan-yuzakidergisi-may─▒s2015

Oru├ž Amca; poturunun ├╝zerine ├žekti─či k├Âr├╝kl├╝ ├žizmeleriyle, ├žizgili kahverengi ceketi, sekiz k├Â┼čeli l├ócivert kasketi, u├žlar─▒ k─▒vr─▒lm─▒┼č kara b─▒y─▒klar─▒yla her sabah evinden ├ž─▒kar, pazardaki tezg├óh─▒n─▒n ba┼č─▒na giderdi.

Beni ┼ča┼čk─▒na ├ževiren bu ┼č─▒kl─▒─č─▒ ile ┼čehrin sabit pazar─▒nda g├╝n boyu ├žal─▒┼č─▒r, ailesinin madd├« ihtiya├žlar─▒n─▒ ve ├žocuklar─▒n─▒n nafakas─▒n─▒ kar┼č─▒lar, bunu da hi├ž aksatmadan, b├╝y├╝k bir ciddiyetle yapard─▒.

Onun hedefi, iyi bir aile reisi ve baba olmakt─▒.

Evin han─▒m─▒; erken ya┼čta buru┼čmu┼č y├╝z├╝, ├žatlam─▒┼č elleri, bembeyaz t├╝lbent ├╝zerine sar─▒lm─▒┼č reng├órenk ├ži├žekli ┼čal─▒yla hi├ž oturur h├ólde g├Ârmedi─čim Kad─▒nana idi. Onun ger├žek ismini kimse bilmezdi. Herkese ┬źkad─▒n anaca─čz─▒m┬╗ diye seslendi─činden ├ževresinde ona Kad─▒nana derlerdi.

Yan kom┼čusu taksici SabitÔÇÖin han─▒m─▒ SultanÔÇÖa;

┬źK├Âs├╝ld├╝ gayr─▒ gaygusuz Sultan!┬╗ diye hep tak─▒l─▒rd─▒. Sultan da ona g├Âre hakikaten kayg─▒s─▒z, ev i┼člerinde de biraz a─č─▒rd─▒. Bu Kad─▒nanaÔÇÖya g├Âre affedilmez bir kusurdu. Kad─▒nanaÔÇÖn─▒n ├Âl├ž├╝lerine g├Âre kad─▒n─▒n evdeki i┼či hi├ž bitmez, dolay─▒s─▒yla kad─▒n hi├ž oturmazd─▒.

Suyla tavlanarak ─▒slat─▒lan, yemeklerde ka┼č─▒k niyetiyle kullan─▒lan yufka ekmekler a├žar, ├že┼čitli y├Âr├╝k yemeklerinin yan─▒ s─▒ra, bir bulgurlu yaprak sarmas─▒ sarard─▒ ki, bundan biz de fazlas─▒yla nasiplenmi┼čizdir. Bununla beraber hi├ž aksatmadan; ├žama┼č─▒r, bula┼č─▒k, temizlik gibi ev i┼člerinin yan─▒ s─▒ra evin ├Ân├╝ndeki k├╝├ž├╝k bah├žeye de mutlaka bir ┼čeyler ekerdi.

Onun hedefi, iyi bir ana olmakt─▒.

Oru├ž ailesi, be┼č ├žocuklu bir y├Âr├╝k ailesiydi.

Be┼č ├žocuktan sadece biri k─▒zd─▒, o da en b├╝y├╝kleri olan Sultan Ablayd─▒. Kad─▒nana en ├žok ona dertlenirdi, ├ž├╝nk├╝ tek k─▒z─▒ Sultan Abla ailesiyle birlikte ├žok uzaklarda, AlamanyaÔÇÖda ya┼č─▒yordu ve ancak yaz tatillerinde yurda d├Ând├╝klerinde hasret giderebiliyorlard─▒. Sultan Abla; anac─▒─č─▒ndan kilometrelerce uzakta gurbet ellerde ya┼č─▒yor olsa da, ba┼č─▒ kapal─▒, annesinden ├Â─črendi─či ┼čekilde hi├ž aksatmadan ├žocuklar─▒n─▒ yeti┼čtirip kocas─▒na hizmet ederdi.

Onun hedefi, iyi bir kad─▒n olmakt─▒.

D├Ârt erkek ├žocuktan en b├╝y├╝kleri Mustafa A─čabey, o s─▒ralar liseye gidiyordu. O d├Ânemde liseye gidebilmek ├žok ├Ânemliydi, ├Âyle herkes liseye gidemezdi. Mustafa A─čabey de tertemiz tak─▒m elbisesi, g├╝zel bir sa├ž t─▒ra┼č─▒ ve bu k─▒yafetine uygun d├╝┼čen efendili─či ile bunun hakk─▒n─▒ veriyordu ki t├╝m mahalleli ona g─▒pta ile bak─▒yordu. Onu kolay kolay ├Âyle ortalarda g├Âremezdik, ├ž├╝nk├╝ hi├ž aksatmadan ders ├žal─▒┼č─▒r olurdu.

Onun hedefi, iyi bir ├Â─črenci olmakt─▒.

MustafaÔÇÖn─▒n k├╝├ž├╝─č├╝ Mehmet A─čabey herh├ólde o s─▒ralar on yedi ya┼člar─▒ndayd─▒. Verandal─▒ ah┼čap evlerinin at├Âlye h├óline getirdi─či bir odas─▒nda, hobi olarak elektrikli cihazlar─▒n tamirini yapard─▒. ─░┼čini hi├ž aksatmadan severek yapmay─▒ ve icat yetene─čini onda g├Ârd├╝m.

Onun hedefi, iyi bir esnaf olmakt─▒.

Mehmet A─čabeyden sonra gelen numara ┼×eref A─čabeydi. ─░yi bir sporcu olmaya ├žal─▒┼č─▒yordu, yanl─▒┼č anla┼č─▒lmas─▒n, futbolcu de─čil, o atletizm sporuyla ilgileniyordu. Y─▒l 1967, aya ayak bas─▒ld─▒─č─▒ y─▒llard─▒ ve Denizli ┼čehir hipodromundaki antrenmanlar i├žin hocas─▒ ├živili ayakkab─▒ almas─▒n─▒ istemi┼čti, o da Oru├ž Amcay─▒ s─▒k─▒┼čt─▒r─▒p duruyordu.

Onun hedefi, iyi bir sporcu olmakt─▒.

Ve en k├╝├ž├╝kleri benim sevgili arkada┼č─▒m ┼×evket.

Evlerimiz yan yana oldu─čundan, yedi─čimiz i├žti─čimiz ayr─▒ gitmezdi. O s─▒ralar ilkokula gidiyorduk ve ayn─▒ s─▒n─▒ftayd─▒k. ┼×evketÔÇÖin bir kedisi vard─▒, Ad─▒ Mestan, okul d─▒┼č─▒nda hep bizimleydi. Ona o kadar d├╝┼čk├╝nd├╝ ki bu yak─▒nl─▒ktan ailesi tel├ó┼članm─▒┼č, yaz tatili i├žin gelen Sultan Ablalara t├ólimat verilmi┼č ve Mestan bir ├žuvala konup Alamanya yolunda bir yere b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒, g├╝nlerce g├Âzya┼č─▒ d├Âkm├╝┼čt├╝k. Ama aylar sonra Mestan geri gelmi┼čti, bir o kadar da sevinmi┼čtik. Hayvan sevgisini onda g├Ârd├╝m.

├çok zengin bir pul koleksiyonu vard─▒, Sultan Ablan─▒n AlmanyaÔÇÖdan g├Ânderdi─či mektuplardaki pullar─▒n yan─▒ s─▒ra, PTTÔÇÖnin ├ž─▒kard─▒─č─▒ kullan─▒lmam─▒┼č ser├« pullardan da al─▒rd─▒k. Bu konuyla ilgili mektup arkada┼čl─▒klar─▒ kurup, onlarla pul de─či┼č toku┼ču yapard─▒k. Bu sayede titiz ve disiplinli olmay─▒ onda g├Ârd├╝m.

├çok say─▒da saks─▒ ├ži├že─či vard─▒, hepsine kendisi bakard─▒, tabiat ve ├ži├žek sevgisini onda g├Ârd├╝m.

├çok g├╝zel resim yapard─▒ ki T├╝rkiye ├žap─▒nda ilkokullar aras─▒ yar─▒┼čmalarda ├Âd├╝ller kazanm─▒┼čt─▒. Paleti, gua┼č boyay─▒, tuvali yani sanat─▒ onda g├Ârd├╝m.

Ben ├žocuklu─čumun bir d├Ânemini bu aileyi g├Âzlemleyerek ve onlarla ya┼čayarak ge├žirdim. Kendine hedef koymay─▒, bu hedefe ciddiyetle, kararl─▒l─▒kla ve sad├ókatle ula┼čmaya ├žal─▒┼čmay─▒ yani idealizmi bu ailede g├Ârd├╝m.

Bu g├Âzlemlerden yola ├ž─▒karak ve b─▒rakt─▒─č─▒ etkilere bakarak sa─čl─▒kl─▒ bir toplum i├žin ├žocu─ča verilmesi elzem olan─▒n, aile idealizmi oldu─ču g├Âr├╝l├╝r.

Ecdat; ├žocuklar─▒n, anne-babalar─▒n─▒ modelleyip, onlar─▒n davran─▒┼č kal─▒plar─▒n─▒, d├╝┼č├╝nce yap─▒lar─▒n─▒ kopyalad─▒─č─▒ndan yola ├ž─▒karak, do─čru, g├╝zel ve faydal─▒ olan ┼čeyleri bizzat uygulayarak g├Âstermi┼č. ├ľ─čretimin s├Âzl├╝ anlat─▒mdan daha etkili oldu─ču bu y├Ântemle; idealizmi, k├Âkl├╝ aileler vas─▒tas─▒yla, m├ónev├« ve ahl├ók├« de─čerler ile birlikte, nesilden nesile aktararak g├╝n├╝m├╝ze ula┼čt─▒rm─▒┼č.

E─čer bunu devam ettiremezsek, ailelerde z├ófiyet ve da─č─▒n─▒kl─▒k meydana gelebilir. Bu da do─črudan devleti etkiler. ├ç├╝nk├╝ bizim k├╝lt├╝r├╝m├╝zde, devletin temelini aile olu┼čturur.

Sa─čl─▒cakla kal─▒n.