ALL├éHÔÇÖA DAYANIP ┼×EVKLE ├çALI┼×ACA─×IZ

YAZAR : Ayd─▒n TALAY aydintalay@gmail. com

a_talay-SAYI120

Bizlere ─░sl├ómÔÇÖ─▒ bah┼čederek m├╝sl├╝man ana-babadan meydana getiren ve b├╝y├╝k bir ┼čeref ta┼č─▒yan, orta yolu bah┼čeden RabbimizÔÇÖe sonsuz hamd ├╝ sen├ólar olsun.

D├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k nimeti olan M├╝sl├╝manl─▒─č─▒ do─čru anlamay─▒ ve ya┼čamay─▒ Mevl├ó c├╝mlemize lutfetsin. Ger├žekten de─čerlerin alt├╝st edilmeye ├žal─▒┼č─▒ld─▒─č─▒, d├╝nyev├« hastal─▒klardan olan menfaat, mevk├«, makam, mal ve para sarho┼člu─čunun kas─▒p kavurdu─ču bir ortamda ─░sl├ómÔÇÖ─▒ b├╝t├╝n g├╝zellikleri ile ya┼čamak; gittik├že zorla┼čmakta ise de All├óhÔÇÖ─▒n yard─▒m─▒ ile imk├óns─▒z da de─čildir.

Bir yandan nefs-i emm├óre, ├Âte yanda iblisin tuzaklar─▒ ve ┼čeytanla┼čm─▒┼č k├╝f├╝r ├ólemi ve ├ževreler insan─▒m─▒z─▒ zaman zaman yersiz korku ve endi┼če t├╗f├ón─▒na soksa da m├╝c├óhede adam─▒ olmas─▒ gereken m├╝sl├╝man; Allah korkusuna sar─▒l─▒p s─▒r├ót-─▒ m├╝stak├«m ├╝zere y─▒lmadan ├žal─▒┼čmas─▒na devam edecektir. Peki di─čer endi┼čelerden ar─▒nd─▒r─▒lm─▒┼č Allah korkusu nas─▒l olmal─▒d─▒r. Y├╝ce kitab─▒m─▒z─▒n ├él-i ─░mr├ón S├╗resiÔÇÖnin 102. ├óyetinde ┼č├Âyle buyurulmaktad─▒r:

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! AllahÔÇÖtan OÔÇÖna yara┼č─▒r ┼čekilde korkun ve ancak m├╝sl├╝manlar olarak can verin.ÔÇŁ

Demek ki RabbimizÔÇÖin istedi─či korkunun anlam─▒; b├╝t├╝n varl─▒─č─▒m─▒z ile All├óhÔÇÖ─▒n emirlerini yerine getirip, yasaklar─▒ndan ka├žmaya ├žal─▒┼čmakt─▒r. Peygamber Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin yeti┼čtirdi─či en b├╝y├╝k ─░sl├óm ├ólimlerinden Abdullah bin MesÔÇśud -rad─▒yall├óhu anh- bu ├óyeti ┼č├Âyle a├ž─▒kl─▒yor:

ÔÇťOÔÇÖna ├ós├« olmay─▒p itaat etmek, nank├Âr olmay─▒p ┼č├╝kretmek ve OÔÇÖnu unutmaks─▒z─▒n hep hat─▒rda tutmakt─▒r.ÔÇŁ

Yine Enf├ól S├╗resiÔÇÖnin 2. ├óyetinde Rabbimiz me├ólen ┼č├Âyle emretmektedir:

ÔÇťGer├žek m├╝ÔÇÖminler o kimselerdir ki Allah an─▒ld─▒─č─▒ zaman y├╝rekleri ├╝rperir. ├éyetleri okundu─ču zaman ├«manlar─▒n─▒ art─▒r─▒r. Ve bunlar yaln─▒z Rablerine tevekk├╝l ederler.ÔÇŁ

Ad├óleti ile me┼čhur ikinci Hal├«fe Hazret-i ├ľmer -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖe sah├óbeden ├ťbey bin KaÔÇśb takv├ón─▒n ne oldu─čunu soruyor. Hazret-i ├ľmer -rad─▒yall├óhu anh- verdi─či k─▒sa cevab─▒nda;

ÔÇťDikenli bir tarlada y├╝r├╝y├╝p hi├žbir taraf─▒na diken batmamas─▒d─▒r.ÔÇŁ diyor. Bu bak─▒mdan ├žok dikkatli, met├ónetli, sab─▒rl─▒ ve teenn├« ile hareket etmemiz icap ediyor.

─░stikl├ól Mar┼č─▒ ┼čairimiz merhum Mehmed ├ékif ERSOY da Allah korkusunun m├ón├ó ve ├Ânemini ne g├╝zel ifade eder:

Ne irfandır veren ahlâka yükseklik ne vicdandır,
Fazîlet hissi insanlarda Allah korkusundandır.
Y├╝reklerden ├žekilmi┼č farz edilsin havf─▒ Yezd├ónÔÇÖ─▒n;
Ne irf├ón─▒n kal─▒r teÔÇÖs├«r├«, katÔÇśiyyen ne vicd├ón─▒n!
Hayat art─▒k beh├«m├«dir. Hay─▒r, ondan da al├žakt─▒r.

havf: Korku. behîmî: Hayvanî.

Bu imtihan ├óleminde havf ve rec├ó aras─▒nda bulundu─čumuzun b├╝y├╝k hikmetleri var. Bu k─▒sac─▒k d├╝nya hayat─▒nda yaratan y├╝ce RabbimizÔÇÖin kurtulu┼čumuz i├žin emretti─či ┼čerefli iki hudut ta┼č─▒ndan biri affedilme umudu, di─čeri ise cehenneme gitme korkusudur.

Y├╝ce Mevl├óÔÇÖn─▒n sonsuz ma─čfiretinden ├╝midimizi kesmeden, sel├ómete ├ž─▒karan yollara All├óhÔÇÖ─▒n izni ile v├ós─▒l olman─▒n cidd├« haz─▒rl─▒─č─▒n─▒ yapaca─č─▒z.

Allah korkusu, cenneti kaybetme korkusu ve RabbimizÔÇÖin sevgisini yitirme endi┼česini her zaman canl─▒ tutaca─č─▒z. Utanma, ar, namus ve g├╝nahlara dalma korkusu ile HakkÔÇÖa kar┼č─▒ uyan─▒k ve dikkatli hareket, ┼či├ór─▒m─▒z olacak. B├╝t├╝n bunlar─▒ sevgi ve co┼čku i├žinde yaparken; bizi yolumuzdan ve vakit hazinesinden geri b─▒rakacak yersiz kayg─▒, hur├ófe, u─čursuzluk, ay─▒planma ve toplum korkusu gibi saplant─▒lar─▒ elimizin tersi ile ve meden├« cesaretle ├ž├Âpe ataca─č─▒z.

Aksi h├ólde takv├ó z├óy├« edildi─či gibi, modern ad─▒ ile bize ideal diye yutturulmaya ├žal─▒┼č─▒lan hayat tarz─▒, ├žo─čunlukla ├Âl├ž├╝s├╝z ve yersiz davran─▒┼člar y├╝z├╝nden sa─čl─▒k durumumuz ve m├óneviy├ót─▒m─▒z s─▒k s─▒k bozulmaktad─▒r. Bu c├╝mleden olarak stresin y├╝kseldi─či, mide-ba─č─▒rsak problemlerinin artt─▒─č─▒, ┼čeker seviyesinin t─▒rmand─▒─č─▒, direncin azald─▒─č─▒ ve krizlerin ba┼člamas─▒ ile enfeksiyonlara yol a├ž─▒ld─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir.

Dikkat edilirse RabbimizÔÇÖin bah┼četti─či hayat─▒n, hay─▒rl─▒ bir yar─▒┼č d├Âneminden ibaret oldu─ču g├Âr├╝lecektir. Bu yar─▒┼č─▒n gayesi, hedefi, hikmeti ve hareket noktas─▒ bellidir. Bunun sonunda daha hay─▒rl─▒, daha feyizli ve daha faydal─▒ hizmetlerde ├Âne ge├ženler belli olacakt─▒r. Bu yar─▒┼čta ba┼čar─▒l─▒ olmak i├žin gerekli yetenek ve b├╝t├╝n fakt├Ârler Yaradan taraf─▒ndan her kuluna bol bol bah┼čedilmi┼čtir. ─░┼čte as─▒l h├╝ner, bunlar─▒ yerli yerinde kullan─▒p ba┼čar─▒y─▒ yakalamakt─▒r. Bu ba┼čar─▒dan sonra da RabbimizÔÇÖin sonsuz l├╝tuf ve keremiyle cennet nimetleri gelecektir. Bu der├╗n├« m├╝c├óhede, ge├žici d├╝nya yar─▒┼člar─▒na benzemez. Zira kanun, hakemin d├╝d├╝─č├╝ ve benzeri ┼čeyler burada tarafgirlik ve birtak─▒m yanl─▒┼čl─▒klara sevk etti─či h├ólde; sonsuz kuvvet ve kudret sahibi olan Mevl├óm─▒z ceza vermekte acele etmez. B├╝t├╝n kap─▒lar─▒n kapal─▒ oldu─ču en ├╝mitsiz zamanlarda bile OÔÇÖnun t├Âvbe ve isti─čf├óra g├Ât├╝ren kap─▒s─▒ a├ž─▒kt─▒r. Ancak kulunun sad├ókatini ├Âl├žmek i├žin lutfetti─či ve takdiri yaln─▒z y├╝ce kat─▒nda olan birtak─▒m bel├ó ve mus├«bet denemelerine de onu t├ób├« k─▒lar. Hatt├ó RabbimizÔÇÖin has el├žileri olan peygamberlerin bile zaman zaman b├Âylesi imtihanlardan ge├žtiklerini biliyoruz. Nitekim Muhammed S├╗resiÔÇÖnin 31. ├óyetinde Rabbimiz me├ólen ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťAllah yolunda cihad edenlerinizi belirlemek, sabredenlerinizi tespit etmek ve haberlerinizi ortaya koymak i├žin sizi imtihan edece─čiz.ÔÇŁ

18. y├╝zy─▒l─▒n b├╝y├╝k ├ólim ve mutasavv─▒flar─▒ndan ─░brahim Hakk─▒ Erzur├╗m├« Hazretleri Tefvizn├óme adl─▒ uzun il├óh├«sinde bu hususu ┼č├Âyle ifade eder:

Sen adli zul├╝m sanma,
Teslim ol ┬źod┬╗a yanma,
Sabret sak─▒n usanma;
Mevl├ó g├Ârelim neyler,
Neylerse g├╝zel eyler…

En ummad─▒─č─▒n yerde,
N├óg├óh a├žar ol perde,
Derman eri┼čir derde;
Mevl├ó g├Ârelim neyler,
Neylerse g├╝zel eyler…

Dilden gam─▒ d├╗r eyle,
Rabbinle huzur eyle,

Tefvîz-i umûr eyle;
Mevl├ó g├Ârelim neyler,
Neylerse g├╝zel eyler…

adl: Ad├ólet. od: Ate┼č. n├óg├óh: Ans─▒z─▒n.
d├╗r: Uzak. tefviz-i um├╗r: ─░┼čleri (All├óhÔÇÖa) b─▒rakma.

D├╝nyev├« korku ve endi┼čelerden emin olmak i├žin Allah korkusunu merkeze alarak ┼čeytan─▒n tuzaklar─▒na ve korkutmalar─▒na kar┼č─▒ ├žok dikkatli olmam─▒z gerekir. Bunlar─▒n ba┼č─▒nda; vesvese, acelecilik, g├╝nahlar─▒ s├╝sleme, fakirlikle korkutma, ├žirkin i┼člere te┼čvik, bo┼č kuruntulara dalma ve her nevi azg─▒nl─▒k gelmektedir. ┼×eytan ve askerleri olan ┼čeytanla┼čm─▒┼č kimseler ve nefis durmadan bizi u├žuruma sevk etse de; RabbimizÔÇÖe s─▒─č─▒narak, bize emredilen g├Ârevleri d├╝zg├╝n yaparak b├╝t├╝n endi┼če, korku ve kuruntular─▒ndan s─▒yr─▒laca─č─▒m─▒z ─░brahim S├╗resiÔÇÖnin 22. ├óyetinin me├ólinde ┼č├Âyle m├╝jdelenmektedir:

ÔÇť─░┼č olup bitince ┼čeytan der ki:

┬ź┼×├╝phesiz Allah size ger├že─či vaÔÇśdetti. Ben de vaÔÇśdettim. Ama ben vaÔÇśdimden d├Ând├╝m. Zaten ben sizin ├╝st├╝n├╝zde bir n├╝f├╗za sahip de─čildim. Ben sizi ├ža─č─▒rd─▒m, siz de ├ža─čr─▒ma uydunuz. O h├ólde beni k─▒namay─▒n, kendinizi k─▒nay─▒n.┬╗ÔÇŁ

┼×u d├╝nya ├ólemindeki okullarda bile ├Â─čretmenlerimiz bizi; bilgi, ahl├ók, samimiyet imtihanlar─▒ndan ge├žirmeden karnemize ┬źge├žti┬╗ diye yazabiliyor mu?

Hayal ile ger├že─či kar─▒┼čt─▒ran ┼čeytan, bizi aldat─▒p ├«m├ón─▒m─▒z─▒ ├žalmaya ├žal─▒┼čmaktad─▒r. ─░b├ódetlerde bir tembellik verdi─či gibi;

ÔÇť├çok derinlere gitme, Allah affedicidir!ÔÇŁ diye All├óhÔÇÖ─▒ anmay─▒ unutturur. Tarafs─▒zl─▒k perdesine b├╝r├╝n├╝r. Yald─▒zl─▒ s├Âzlerle her yanl─▒┼ča te┼čvik eder, de─čer ├Âl├ž├╝lerini alt├╝st eder. Abes i┼člere dald─▒r─▒r. ┬źBir kerecik bir ┼čey olmaz┬╗ diye i├žki ve uyu┼čturucuya sevk eder. Ama unutmayal─▒m serap nas─▒l sadece bir g├Âr├╝nt├╝den ibaretse onun tuzaklar─▒ da ├Âyledir. Her i┼čimizde ihl├ós─▒ g├Âzeterek, namazlar─▒m─▒z─▒ imk├ónlar ├Âl├ž├╝s├╝nde cemaatle k─▒larak, All├óhÔÇÖ─▒n emirlerine itaati ├žo─čaltarak, e├╗zu besmele getirmeden i┼če ba┼člamay─▒p, m├╝mk├╝n mertebe abdestli olarak ve ├óyet├╝ÔÇÖl-k├╝rs├«yi s─▒k s─▒k okuyarak, haramlardan uzakla┼č─▒p dil ve organlar─▒m─▒z─▒ koruyarak bu korkutucu serab─▒n hayalden ibaret oldu─čunu g├Ârece─čiz.

Rabbimiz kendisine has kul ve Hab├«biÔÇÖne l├óy─▒k ├╝mmet olma ┼čerefine c├╝mlemizi n├óil eylesin.