Mill├« Birli─čimizin Zirve Bir Tims├óli:
ÇANAKKALE HARBİ

YAZAR : B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

O─čuz Han Destan─▒ÔÇÖnda, birlik ve beraberli─čin ├Ânemine dair ┼č├Âyle bir ├Ârnek yer al─▒r:

ÔÇťO─čuz Han, vefat─▒na yak─▒n alt─▒ o─člunu ba┼č─▒na toplar. Onlardan ald─▒─č─▒ bir ve iki oku eliyle, ├╝├ž oku da dizinde k─▒rar. Her birinden ald─▒─č─▒ alt─▒ okun ise k─▒r─▒lamayaca─č─▒n─▒ onlara g├Âstererek; ┬źBundan ders al─▒n; birbirinize destek olun.┬╗ÔÇŁ der.

Yine devletin bek─üs─▒ i├žin, Orhun ├ébideleriÔÇÖnde de;

ÔÇť├çinlilerin karde┼či karde┼če k├Ât├╝leyip birbirine d├╝┼č├╝rd├╝─č├╝; beyleriyle milletin aras─▒n─▒ a├ž─▒p fesat soktu─ču; milleti b├Âl├╝p par├žalad─▒─č─▒; devletin da─č─▒l─▒p h├ókimiyetin elden gitti─či; o─čullar─▒n ├çinlilere kul, k─▒zlar─▒n c├óriye oldu─ču…ÔÇŁ hususlar─▒, ibret al─▒nmas─▒ i├žin uzun uzun anlat─▒l─▒r.

Ancak bu ibret├ómiz nasihatlere ra─čmen, tarih├« ak─▒┼č i├žerisinde mill├« birlik ve beraberlik temin edilebilmi┼č midir? Veya fitne ate┼či engellenerek, bu vas─▒f ne nisbette hayata ge├žirilebilmi┼čtir? Ne yaz─▒k ki; say─▒l─▒ baz─▒ ├Ârneklerin d─▒┼č─▒nda, buna m├╝sbet bir cevap verebilmek m├╝mk├╝n olamamaktad─▒r.

─░sl├óm medeniyetinin ┼č├óhika bir ├Ârne─čine mek├ón olan AsyaÔÇÖn─▒n tarihi i├žin; b├Âl├╝k p├Âr├ž├╝k T├╝rk-─░sl├óm devletlerinin birbirleriyle didi┼čmeleri s├╝reci dense, herh├ólde yanl─▒┼č tavsif edilmi┼č olmaz. Tabi├« bu b├Âl├╝n├╝p par├žalanman─▒n neticesi de, ancak ┬źyem olma┬╗ v├ók─▒as─▒yla tez├óh├╝r edebilirdi. En bat─▒daki End├╝l├╝sÔÇÖ├╝n kaderi de; ┼čanl─▒ bir sekiz as─▒rdan sonra, bundan farkl─▒ olmam─▒┼čt─▒r. Bu hazin mukadder├ót, bug├╝n her m├╝sl├╝man─▒n g├Ânl├╝nde bir ukdedir. Birlik-beraberlik mefk├╗resini kuvveden fiile ├ž─▒karma gayretleri, mevzi├« ba┼čar─▒lar d─▒┼č─▒nda, arzu edilen bir v├╝sÔÇśate ula┼čamam─▒┼čt─▒r. Ancak Osmanl─▒; devleti ve i├žtim├ó├« yap─▒y─▒ bu zemine oturtarak, iÔÇśl├ó-y─▒ kelimetullah i├žin, ┬źniz├óm-─▒ ├ólem┬╗ d├óv├ós─▒n─▒ g├╝tm├╝┼čt├╝r. Osmanl─▒ÔÇÖdaki bu bas├«ret, y├╝re─či ├╝mmetin birli─či i├žin titreyen Yavuz Sultan Selim HanÔÇÖ─▒n bir ┼čiirinde ┼č├Âyle ifadesini buluyor:

Milletimde ihtil├óf u tefrika end├«┼česi,
K├╗┼če-i kabrimde dah├« b├«-kar├ór eyler beni.
─░ttihadken savlet-i aÔÇśd├óy─▒ defÔÇśe ├ž├óremiz;
─░ttihad etmezse millet, d├ó─č-d├ór eyler beni.

─░nsanl─▒─č─▒n sa├ódet ve huzuru i├žin, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťHep birlikte All├óhÔÇÖ─▒n ipine (─░sl├ómÔÇÖa) s─▒ms─▒k─▒ yap─▒┼č─▒n, par├žalanmay─▒n…ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 103);

ÔÇť…Ve birbirinizle tan─▒┼čman─▒z i├žin sizi milletlere ve kab├«lelere ay─▒rd─▒k. Muhakkak ki, Allah yolunda en de─čerli ve ├╝st├╝n olan─▒n─▒z, OÔÇÖndan en ├žok korkan─▒n─▒zd─▒r (takv├ó sahibi olan─▒n─▒zd─▒r)…ÔÇŁ (el-Hucur├ót, 13);

ÔÇťAll├óhÔÇÖa ve Ras├╗l├╝ÔÇÖne itaatten ayr─▒lmay─▒n ve birbirinizle ├žeki┼čmeyin -sonra i├žinize korku d├╝┼čer ve devletiniz elden gider- ve sab─▒rl─▒ olun…ÔÇŁ (el-Enf├ól, 46)… buyuruluyor.

Bu c├╝mleden olarak; ┬źcemaatte rahmet, ayr─▒l─▒kta azap┬╗ oldu─čunu belirten Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz de;

ÔÇťArabÔÇÖ─▒n AcemÔÇÖe, AcemÔÇÖin de Arap olanlara bir ├╝st├╝nl├╝─č├╝ yoktur. ├ťst├╝nl├╝k sadece takv├ó iledir…ÔÇŁ buyuruyor. O Varl─▒k N├╗ruÔÇÖnun y├╝ksek ad├óleti sayesindedir ki; Bil├ól-i Habe┼č├« -rad─▒yall├óhu anh-, husus├« m├╝ezzini, Acem olan Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- de ehl-i beyti olmakla m├╝┼čerref oluyorlar. Hatt├ó O Rahmet Peygamberi; m├╝b├órek kuca─č─▒n─▒ ├Âylesine a├ž─▒yor ki, kendisini seven ve yolunda giden herkesi, ehl-i beyti olarak kabul buyurmakla m├╝jdeliyor. Hayat─▒n─▒ milletimizin istikl├óli i├žin birli─či d├óv├ós─▒na adayan ┼čairimiz Mehmed ├ékif; bu mefh├╗mun vatan i├žin de─čerini ┼č├Âyle hayk─▒r─▒yor:

Girmeden tefrika bir millete d├╝┼čman giremez,
Toplu vurduk├ža y├╝rekler, onu top sindiremez.

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n tarih sahnesinden ├žekilme sanc─▒lar─▒n─▒n ya┼čand─▒─č─▒ son devrini ta├žland─▒ran ├çanakkale Harbi; birlik ve beraberlik sa─čland─▒─č─▒ takdirde nelere k─üdir olunabilece─činin zirve timsallerinden biridir. Bu; en a┼č─▒lmaz engellerin a┼č─▒ld─▒─č─▒, en olmaz san─▒lan neticelerin elde edildi─či, bir ibretler me┼čheridir. ├Ämanla demir-├želi─čin ├žarp─▒┼čt─▒─č─▒ bu harbin neticesini; ─░ngiliz devlet adam─▒ Churchill; ÔÇťBiz AllahÔÇÖla sava┼čt─▒k ve yenildik.ÔÇŁ diye ancak ├«zah edebiliyor bu y├╝zden. Cephe komutan─▒ Alman General Liman von Sanders; h├ót─▒r├ót─▒nda, ├«man kuvvetinin semeresi olan bu umulmad─▒k galibiyetin s─▒rr─▒n─▒ ┼č├Âyle belirtiyor:

ÔÇťTefti┼č s─▒ras─▒nda Mehmet├ži─če soruyorum:

┬źÔÇôNi├žin sava┼č─▒yorsunuz?┬╗

O;

┬źÔÇôAllah r─▒z├ós─▒ i├žin.┬╗ diyor.

Evl├ótlar─▒ Allah r─▒z├ós─▒ i├žin sava┼čan bir millet ebediyen var olur.ÔÇŁ

├çanakkale Harbi; kat─▒lan her Mehmet├ži─čin ayr─▒ ayr─▒ yazd─▒─č─▒, tarihin en ┼čanl─▒ destanlar─▒ndan birisidir. Tahrip olan mevzide, tek ba┼č─▒na iki y├╝z seksen kiloluk mermiyi s─▒rtlay─▒p topa s├╝rerek, d├╝┼čman z─▒rhl─▒s─▒n─▒ bat─▒ran Havranl─▒ Seyit Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n; altm─▒┼č ├╝├ž g├Ân├╝ll├╝s├╝ ile bir alay d├╝┼čmanla ak┼čama kadar b├╝t├╝n g├╝n, ├Âl├╝m├╝ne sava┼čan Ezineli Yahya ├çavu┼čÔÇÖun; kumandan─▒ndan erine kadar tamam─▒ ┼čehid d├╝┼čen Elli Yedinci AlayÔÇÖ─▒n; liseden, ├╝niversiteden s─▒n─▒flar─▒n─▒ bo┼čalt─▒p cepheye, ├Âl├╝me ko┼čan gencecik fidanlar─▒n; o─člunun ba┼č─▒n─▒ k─▒nalay─▒p, kurbanl─▒k olarak cepheye ba─č─▒┼člayan analar─▒n… elbirli─čiyle yazd─▒klar─▒ bir destan… Hem de g├╝nde iki tas ├╝z├╝m ho┼čaf─▒na kanaat ederek.

Orada bir millet yat─▒yor; do─čusundan, bat─▒s─▒ndan, kuzeyinden, g├╝neyinden… yan yana. Hatt├ó; kendisini Osmanl─▒ vatanda┼č─▒ g├Âren gayr-i m├╝slimler de d├óhil.

Orada bir ├╝mmet yat─▒yor; AzerbaycanÔÇÖdan, BosnaÔÇÖdan, FilistinÔÇÖden, SenegalÔÇÖden… g├Ân├╝ll├╝ler kucak kuca─ča. Ucunda ├Âl├╝m olan bir karde┼čli─če, beraberli─če r├óz─▒ olan bir topluluk ile, hangi i┼če niyet edilir de ba┼čar─▒lmaz? Milletimize; ┬ź─░stikl├ól Mar┼č─▒┬╗n─▒ arma─čan eden ├óbide ┼čahsiyet Mehmed ├ékif; ayn─▒ zamanda ├çanakkale HarbiÔÇÖni de en g├╝zel tasvir eden ┼čairimizdir. ─░stikl├ól ┼čairimiz, bu destan kahramanlar─▒n─▒ ┼č├Âyle tebcil ediyor:

Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazs─▒n,
G├Âmelim gel seni tarihe desem s─▒─čmazs─▒n.

(…)

Ey ┼čeh├«d o─člu ┼čeh├«d isteme benden makber,
Sana ├óg├╗┼čunu a├žm─▒┼č duruyor Peygamber!..

Japonlar, gen├žlerini y├Ânlendirmede mahir bir millet. Bu ├╝lkeden, yirmi be┼č sene kadar evvel T├╝rkiyeÔÇÖye gelen e─čitimle ilgili heyetin; ┬źgen├žlerimizin e─čitim ve y├Ânlendirilmesinde; ├çanakkaleÔÇÖnin, m├ón├ós─▒yla bir ├Ârnek, bir f─▒rsat oldu─čunu belirttikleri┬╗ hususu bas─▒nda yer alm─▒┼čt─▒.

─░ki y├╝z elli bini harp sahas─▒nda olmak ├╝zere, hasta, yaral─▒ ve kay─▒plar─▒n da il├óvesiyle takr├«ben d├Ârt y├╝z bin civar─▒nda ┼čehidle yaz─▒lan bu b├╝y├╝k destan; ne yaz─▒k ki, ancak ├╝├ž-be┼č senedir millet├že hat─▒rlanmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r.

Fakat i┼čin keyfiyeti yine de d├╝┼č├╝n├╝lmeye muhta├žt─▒r.

Her y─▒l t├ó Yeni ZelandaÔÇÖdan binlerce ki┼či, askerlerinin h├ót─▒ras─▒n─▒ y├ód etmek i├žin, ┬ź┼čafak ├óyini┬╗ne kat─▒lmaya geliyorlar.

H├ólbuki bizler, o muazzam cidalden kalan izleri ne kadar muhafaza edebildik; gezilerimizi turistik h├╝viyetten ne kadar ├ž─▒karabildik; kuru ekmek ve iki ├Â─č├╝n ├╝z├╝m ho┼čaf─▒yla bir g├╝n ge├žirip, o kahramanlar─▒n nefisten ge├žmelerini hissedebildik mi; gecenin sessizli─činde her ad─▒mda durup, bitmez t├╝kenmez bombard─▒manlar alt─▒nda par├žalanan, siperlerinde topra─ča g├Âm├╝len kahramanlar─▒, ┬źaltta binlerce kefensiz yatan─▒┬╗ hat─▒rlay─▒p g├Âzya┼č─▒ d├Âkebildik mi; a├ž─▒k arazide toplan─▒p, onlar gibi bir bayram namaz─▒ k─▒l─▒p -kim bilir, belki ├ž├Âken sis m├╗cizesini de ya┼čay─▒p-, hep bir a─č─▒zdan tekbirlerle ufuklar─▒ inletebildik mi?..

├çanakkaleÔÇÖnin aziz gazi ve ┼čehidlerine milletimizden milyonlarca F├ótihalarla…