─░NK├éR ├çE┼×─░T ├çE┼×─░T…

Mustafa As─▒m K├ť├ç├ťKA┼×CI tali@yuzaki.com

Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin bir ├«kaz─▒:

ÔÇťYararl─▒ i┼čler g├Ârmekte acele ediniz. Zira yak─▒n bir gelecekte karanl─▒k geceler gibi birtak─▒m fitneler ortal─▒─č─▒ kaplayacakt─▒r. O zaman insan; m├╝ÔÇÖmin olarak sabahlar, k├ófir olarak geceler, m├╝ÔÇÖmin olarak geceler, k├ófir olarak sabahlar. D├«ni k├╝├ž├╝k bir d├╝nyal─▒─ča satar.ÔÇŁ (M├╝slim, ├Äm├ón, 196)

K─▒y├ómet al├ómetleri, ├óhirzaman ├«kazlar─▒; asla ├╝mitsizli─če, bedbinli─če / karamsarl─▒─ča, k├Ât├╝mserli─če sevk etmek i├žin de─čildir. Tedbir almaya, uyan─▒k olmaya, haberli ve m├╝teyakk─▒z bulunmaya haz─▒rl─▒k i├žindir. Ras├╗lullah EfendimizÔÇÖe ├«manda, kalbe tatmin de verir.

Hakikaten ┼ču had├«s-i ┼čer├«fin ya┼čand─▒─č─▒ bir devre geldik. G├╝n i├žinde basit bir konu┼čmayla, k├╝├ž├╝k bir twit ile insan ma├ózallah d├«ninden olabilir.

B├╝y├╝klerin ├óhirzaman hakk─▒nda bir hat─▒rlatmas─▒ var: KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖi okudu─čumuz zaman; ├éd, Sem├╗d kibirden; Medyen ve Eyke tic├ór├« ve iktis├ód├« ahl├óks─▒zl─▒ktan; L├╗t Kavmi cism├ón├« ve sapk─▒n azg─▒nl─▒ktan; Nuh Kavmi inat ve alayc─▒l─▒klar─▒ndan ve hepsi; inan├žs─▒zl─▒ktan, k├╝stahl─▒ktan, ┼čirkten ve nank├Ârl├╝kten dolay─▒ hel├ók edildi. ─░l├óhl─▒k taslayan Nemrutlar ve Firavunlar, maddeye h├╝kmetti─čini zanneden K─ürunlar, ilmin takv├ós─▒ndan y─▒lan─▒n kabu─čundan s─▒yr─▒ld─▒─č─▒ gibi soyunan BelÔÇś├ómlar… Bunlar─▒n hepsi farkl─▒ farkl─▒ devirlerde ya┼čad─▒lar. Her birinin hel├ókine, say─▒lan birka├ž sebebin bir araya gelmesi yetti.

G├╝n├╝m├╝zde ise, hepsi bir arada… All in one… Ayn─▒ zamanda k├╝fr├╝n her ├že┼čidi. Bir k├Â┼čede ateizm, bir k├Â┼čede deizm, bir ba┼čkas─▒ agnostisizm… Ayn─▒ zamanda f─▒sk u f├╝c├╗run her ├že┼čidi. M├ól├«, cism├ón├«… Zul├╝mlerin her ├že┼čidi…

B├Âyle bir devirde hel├ók olmuyorsak, Fahr-i ├élem -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin;

ÔÇť├ťmmetimi topluca hel├ók etme!ÔÇŁ niy├óz─▒n─▒n bir semeresi olarak, OÔÇÖna medy├╗n olarak kurtulabiliyoruz.

Fakat hel├ókin ferd├«si devam ediyor. Yani sabah-ak┼čam fert fert k├╝fre, dal├ólete, f─▒sk u f├╝c├╗ra kay─▒plar veriyoruz.

Benzeri bir durum da; on be┼č as─▒rl─▒k ─░sl├óm tarihinde d├Ânem d├Ânem ya┼čanm─▒┼č irili ufakl─▒ b├╝t├╝n sapmalar, g├╝n├╝m├╝zde hep beraber ya┼čan─▒yor. Bir tarafta h├óric├«ler, bir tarafta ┼čia g├╝c├╝n├╝n zirvesinde, bir tarafta modernistler, bir tarafta tarihselciler, bir tarafta tasavvufu istism├ór edenler…

─░ster internet ve globalle┼čme diyelim; sosyal medya ve ferd├«le┼čme tesiriyle, art─▒k herkes birer fenomen veya ├Âyle hissediyor. Herkesle r├Âportaj yap─▒l─▒yor mesel├ó, en az─▒ndan sokakta. Herkes beyanatta bulunuyor, hi├ž de─čilse sosyal medyadaki k├Â┼česinde. Yani nefsinin hev├ós─▒na uyan i├žin; herkes kendi ├žap─▒nda birer K─ürun, birer Firavun, birer H├óm├ón olma potansiyelinde. Ge├žmi┼čteki gibi, k├Â┼česinde s─▒radan insanlar de─čil hi├ž kimse. B├Âyle olunca ayak kaymas─▒, dil s├╝r├žmesi s─▒k s─▒k ya┼čan─▒yor.

Bu sebeple ak─üid ├žok m├╝him. Do─čru bilgi, sa─člam idrak ve koruyucu tatbikat ile…

Bu ink├ór ├že┼čitlili─činin bir zarar─▒ da ┼ču: ├çe┼čitli idraklere, yap─▒lara uygun k─▒l─▒klara b├╝r├╝nebiliyor. Mesel├ó ateizm; olduk├ža marjinal, sivri bir tav─▒r. ─░├žinde hi├ž m├óneviyat bar─▒nd─▒rm─▒yor.

Birazc─▒k yarat─▒c─▒ kabul├╝ katarak, deizm t├╝r├╝ ink├ór ┼čekli de piyasaya s├╝r├╝lm├╝┼č. Bilhassa dinlerin m├╝esses yap─▒lar─▒na ve temsilcilerine ├Âfkeli kesimler i├žin deizm, g├╝ya pratik bir ├ž├Âz├╝m. Yaratan tanr─▒ makbul, emreden tanr─▒ makbul de─čil bu anlay─▒┼ča g├Âre.

Bizim diyarlar─▒m─▒zda yine yayg─▒n bir inan├ž sapmas─▒ da, bozuk m├╝rcie… K─▒saca;

ÔÇťBenim kalbim temiz!ÔÇŁ slogan─▒ arkas─▒nda, d├«ni hayat─▒na hi├ž sokmayan insanlar─▒n inan─▒┼č ┼čekli. Gafletin kesif ┼čekli. Aln─▒ secdeye, midesi hel├óle hasret bu insanlar─▒; cen├ózelerinin camiden kald─▒r─▒lmas─▒ ve m├╝sl├╝man mezarl─▒─č─▒na defnedilmekten ba┼čka, ─░sl├ómÔÇÖa ba─člayan pek bir ┼čey yok. ─░┼čte yukar─▒da ifade etti─čimiz; beyanlar, twitler i├žerisinde ink├ór ifade eden ┼čeyler de s├Âylemi┼člerse, i┼č i┼čten ge├žmi┼č oluyor.

Bir ink├ór t├╝r├╝ne daha dikkat ├žekiyor ara┼čt─▒rmac─▒lar: Panteizm.

├çe┼čitlenmede daha duygulu, hassas, hatt├ó r├╗h├óniyete ist├«datl─▒ ki┼čileri hedef se├žiyor bu yap─▒. ├ç├╝nk├╝ varl─▒─ča, k├óin├óta m├ónev├« bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ var. K├óinattaki olu┼člar ve h├ódiselerdeki ak─▒┼člarda Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n i┼čaretleri vard─▒r. Kaderdeki s─▒rl─▒ tecell├«ler vard─▒r. M├ónidar s─▒ralan─▒┼člar, dizili┼čler vard─▒r. ─░┼čte panteizm, yarat─▒c─▒y─▒ o varl─▒─č─▒n b├ót─▒n─▒ndan ibaret saymak gibi bir sap─▒┼čt─▒r. Panteizm, global k├╝lt├╝r ist├«l├ós─▒na da en uygun ink├ór ├že┼čididir. Zira nahif ve belirsizdir. Yuvarlak l├óflarla her tarafa ├žekilebilir. Eklektik yani farkl─▒ k├╝lt├╝rlerden bir ┼čeyler toplamaya m├╝saittir. En eski paganist, ┼×amanist anlay─▒┼člardan g├╝n├╝m├╝ze ula┼čan bu anlay─▒┼č; tabiat, ├ževre ve hayvan sevgisi, pozitif enerji yollama, Uzak Do─ču dinlerine var─▒ncaya kadar t├╝rl├╝ k─▒l─▒klara girer.

Di─čer ink├ór ├že┼čitlerinden farkl─▒ olarak; panteizmde g├Ân├╝l rahatlatmay─▒ kolayla┼čt─▒ran sahte rit├╝eller de ├žok. ┬źTabiat─▒ sev, kediye mama ver, senden iyisi yok!..┬╗ ─░┼čin h├╝manist taraf─▒ da eksik de─čil: ┬źSen y─▒ld─▒z tozusun. Evrenin r├╗hu seni ├ža─č─▒r─▒yor vs.┬╗

Mesel├ó tipik bir ├Ârnek: Dilemek. Yeni y─▒l dile─či; ┬źY─▒ld─▒z kayd─▒ dilek tut!┬╗, do─čum g├╝n├╝ dile─či… Yakalayabilirsen; seni zengin, me┼čhur vs. edecek gizli s─▒r… Nedir bu dilekler? Kimden diliyorsun? Kim verecek? Belirsiz, bulan─▒k, dolan─▒k…

Panteizm her k─▒l─▒─ča girebilir. Hatt├ó bizden g├Âr├╝nen ┼čahsiyetlerin s├Âzlerinin bozuk tefsirlerine de s─▒zar:

Tarihte nas─▒l; B├ót─▒n├«lik, Hur├╗f├«lik gibi bozuk yollar, tasavvufu istism├ór etmi┼č ise, panteizmin de ak├«desi sa─člam olmayan mistik hareketleri ele ge├žirmesi m├╝mk├╝nd├╝r. Zaten her devirde; Y├╗nus h├╝manizmi, Mevl├ón├ó evrenselcili─či, dinler aras─▒ diyalog gibi yak─▒┼čt─▒rmalarla denenmi┼č bu yol… Maalesef g├╝n├╝m├╝zde de tehlikeler bar─▒nd─▒r─▒yor. ─░dr├óki gayet zor olan Vahdet-i v├╝cud anlay─▒┼č─▒n─▒n da s─▒kl─▒kla panteizmle kar─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒, i┼čin cabas─▒… Bilhassa hazifli, mecazl─▒, isti├óreli edeb├« lisan ile ifade edilmi┼č s├╗f├« ┼čiir ve metinleri, son derece istism├óra a├ž─▒k.

Ge├ženlerde radyoda il├óh├« h├ólinde dinledi─čim, SunÔÇśullah Gayb├«ÔÇÖnin ┼ču s├Âzleri mesel├ó:

Sana ├ólem g├Âr├╝nen hak├«katte AllahÔÇÖt─▒r,
Allah birdir vall├óhi sanma ki birka├ž ola!..

─░kinci m─▒sradan da anla┼č─▒lmas─▒ gerekti─či gibi, vahdet-i v├╝cud; AllahÔÇÖtan ba┼čka bir varl─▒k kabul etmeyi, tevh├«de ayk─▒r─▒ buldu─ču i├žin, mevc├╗d├ót─▒n varl─▒─č─▒n─▒ reddeder. Fakat i┼č; sadece birinci m─▒sradaki gibi anla┼č─▒lmaya kalk─▒l─▒rsa, i┼čte o panteizm olur. Birinci m─▒sran─▒n, vahdet-i ┼č├╝hud d├╝zeltmesiyle do─čru anla┼č─▒lmas─▒ gereken ┼čekli ┼čudur:

ÔÇťSana ├ólem g├Âr├╝nen, hakikatte All├óhÔÇÖ─▒n s─▒fat tecell├«leridir.ÔÇŁ

Sahan─▒n m├╝tehass─▒slar─▒; eski T├╝rklerin ┼čaman oldu─ču iddialar─▒n─▒n da, T├╝rkiyat sahas─▒na s─▒zan bir yahudi fikriyat─▒ oldu─čunu dile getiriyorlar. Fakat her h├ól├╝k├órda bu topraklarda hur├╗f├«, b├ót─▒n├« bir ge├žmi┼č var. Yak─▒n tarihlerde de bunlar─▒n uzant─▒lar─▒na h├╝manizmden Zerd├╝┼čtl├╝─če kadar a┼č─▒lar yap─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒ld─▒.

Panteizme kar┼č─▒ tedbirimiz yine sa─člam bir ak├«de.

Cen├ób-─▒ Hak, h├ól─▒k─▒ oldu─ču ├ólemlerden m├╝sta─čn├«dir. Kullar─▒ndan, kullar─▒n─▒n ib├ódetlerinden de m├╝sta─čn├«dir.

Cen├ób-─▒ Hak, yaratt─▒─č─▒ varl─▒klardan ├╝st├╝n ve farkl─▒d─▒r.

Fizik├« ├ólemle al├ókal─▒ bilgiler geli┼čtik├že; insanl─▒k, varl─▒─č─▒ idrakte ve zanlar─▒nda yeni fikirlere y├Âneliyor. Fizik, kimya gibi ilimlerle, k├óin├ót─▒n s─▒rlar─▒n─▒ tamamen ih├óta edece─čini zanneden insanl─▒k; o devirlerde pozitivist idi. Yani ins├ón├«, i├žtim├ó├« ve hatt├ó d├«n├« meseleleri de fizik kanunlar─▒ gibi bir kesinlikte ├ž├Âzece─čini san─▒yordu. Fakat bug├╝n fizi─čin bile ├Âyle olmad─▒─č─▒n─▒ anlad─▒k. Atom alt─▒ ├ólem, insan─▒n avucuna s─▒─čm─▒yor. Belirsizlikleri, ihtimallilikleri ile bamba┼čka bir ├ólem. Fakat bu sefer de bunu; kaos diye etiketleyip, kaosu biz inan├žl─▒ insanlar─▒n k├óinatta g├Ârd├╝─č├╝m├╝z gaye ve nizama alternatif veya cevap olarak ileri s├╝r├╝yorlar. Hatt├ó kuantum ├ólemindeki enerji ve irade gibi g├Âr├╝n├╝mleri, aranan veya saklanmaya ├žal─▒┼č─▒lan yarat─▒c─▒y─▒; yarat─▒lm─▒┼č─▒n kendisinde aramaya, oraya g├Âmmeye, oraya saklamaya te┼čebb├╝s ediyorlar.

Muh├ólefet├╝n liÔÇÖl-hav├ódis prensibi i┼čte burada ├žok m├╝him. Allah; ne atomdur, ne cisimdir, ne karanl─▒k maddedir, ne hepsidir. O, hepsinin h├ól─▒k─▒d─▒r. Bu sebeple; hepsinde All├óhÔÇÖ─▒n imzas─▒, tecell├«si vard─▒r. Z├ót─▒n─▒n de─čil s─▒fatlar─▒n─▒n tecell├«leridir. Z├ót─▒n─▒n hi├žbir ├ólemde hi├žbir do─črudan tecell├«si yoktur.

Tevhid hususunda dikkate devam etmeli.

Zira insan ameldeki bozuklu─čunu tevbe, takv├ó ve istikametle ─▒slah etmeye ├žal─▒┼č─▒r. Fakat ├«tikattaki bozuklu─ču ba┼čta kendisi bozuk olarak kabul etmez ki, d├╝zeltmeye gayret etsin.

Duâmız:

ÔÇťRabbimiz! Bize hid├óyet verdikten sonra kalplerimizi sapt─▒rma; kat─▒ndan bize bir rahmet ihs├ón et! ┼×├╝phesiz ki Sen, ├žok ├žok ba─č─▒┼člayans─▒n.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 8)