─░├žtim├ó├« B├╝nyenin Temel Dire─či: K─░ML─░K ┼×UURU

B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

Muhte┼čem tarih├« yap─▒lar; muhte┼čem mimarlar─▒n, o eserlerin her bir malzemesini ihtimamla se├žip i┼čleyerek, g├Âz n├╗ru yap─▒m teknikleriyle in┼č├ó etmelerinin semeresidir. Ge├žen y├╝zlerce, binlerce y─▒la ra─čmen solmayan, paha bi├žilmez m├╝cevherlere nisbet edilebilecek g├Âz kama┼čt─▒ran par─▒lt─▒lar, bu ihtimam─▒n i┼čaretleridir. Her yap─▒ as─▒rlar─▒ a┼čamaz; a┼čanlar─▒n esr├ór─▒, bu s─▒ra d─▒┼č─▒ fevkal├ódelikte gizlidir.

Her medeniyet; kendi hususiyetlerini yans─▒tacak, kendi vas─▒flar─▒yla donanm─▒┼č, ┼čahsiyeti bu kimlikle tez├óh├╝r etmi┼č insan tipi ile hayat bulur; onlarla devam eder. Bu keyfiyetin bozulmas─▒ h├ólinde, zev├óli mukadder olur. Bu meseleyle al├ókal─▒ olarak, ┼čanl─▒ tarihimizdeki Kanun├« Sultan S├╝leyman ile Yahya Efendi Hazretleri aras─▒ndaki konu┼čma ibret├ómiz bir ├Ârnektir. Osmanl─▒ cihan devletinin en muhte┼čem bir devrinde Kanun├« Sultan S├╝leyman, s├╝tkarde┼či Yahya Efendi HazretleriÔÇÖne bir mektupla; ┬źBu devletin bir g├╝n zeval bulup bulmayaca─č─▒n─▒…┬╗ sorar. HazretÔÇÖin cevab─▒ pek vecizdir:

ÔÇťÔÇôNemel├óz─▒m Sultan─▒m!ÔÇŁ Sultan bu cevaba bir m├ón├ó veremeyerek, bizzat yan─▒na gider ve tekrar sorar. Yahya Efendi de bunun ├╝zerine ┼ču ├«zahatta bulunur:

ÔÇťÔÇôSultan─▒m! Bir devlette zul├╝m yay─▒lsa, haks─▒zl─▒k ┼č├óy├« olsa, i┼čitenler de; ┬źNemel├óz─▒m┬╗ deyip uzakla┼čsalar; sonra koyunlar─▒ kurtlar de─čil de ├žobanlar yese, bilenler bunu s├Âylemeyip sussa; fakirlerin, muhta├žlar─▒n, yoksullar─▒n, kimsesizlerin fery├ód─▒ g├Âklere ├ž─▒ksa da bunu da ta┼člardan ba┼čkas─▒ i┼čitmese, i┼čte o zaman devletin sonu g├Âr├╝n├╝r. ├ç├Âk├╝┼č ve izmihl├ól de b├Âylece mukadder h├óle gelir…ÔÇŁ

Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; c├óhiliyye cemiyetini ┬źasr-─▒ sa├ódet┬╗e y├╝kseltirken, bu emsalsiz ruh ink─▒l├ób─▒n─▒ ger├žekle┼čtirmede kimlik ┼čuuru temelinde, ┼čahsiyetin in┼č├ós─▒n─▒n en g├╝zel ├Ârneklerini vermi┼čtir. Bu sa─člam esasa istin├ódendir ki; v├╝cut bulan bu muhte┼čem medeniyet, insanl─▒─ča as─▒rlar boyu s├╝ren, tarihin bir benzerini daha kaydetmedi─či bir rahmet iklimini bah┼četmi┼čtir. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin bu ir┼č├ód─▒; mevzuun mahiyetine, muhataplar─▒n─▒n her birisinin anlay─▒┼č ve ist├«d├ód─▒na g├Âre farkl─▒ tarzlarda tez├óh├╝r etmi┼čtir. Dikkat buyurulan ihtimam ve titizlik, fert fert c├óhiliyye tortular─▒ndan tamamen kurtulup nevÔÇśi ┼čahs─▒na m├╝nhas─▒r ─░sl├óm kimli─činin, ├óidiyet ┼čuurunun kazan─▒lmas─▒na y├Âneliktir. Bu da ancak ┬źtezkiye┬╗, yani nefsini temizleme ve iradenin h├ókimiyeti ile m├╝mk├╝nd├╝r.

├élemlere rahmet Fahr-i K├óinat -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; ┬źcanl─▒ bir KurÔÇÖ├ón┬╗ olarak, OÔÇÖnunla ayn├«le┼čmeyi en b├╝y├╝k sa├ódet olarak g├Âren ash├ób-─▒ kiram hazer├ót─▒n─▒n ├Ân├╝ndeki ┬źen g├╝zel ├Ârnek┬╗tir. Bu vaziyette m├╝ÔÇÖmine d├╝┼čen; o ─░l├óh├« RehberÔÇÖin h├ólini temess├╝l ederek kem├óle ermek; ba┼čkalar─▒n─▒ ├Ârnek alma yerine, onlara ├Ârnek olmakt─▒r.

ÔÇťKim bir kavme benzemeye ├žal─▒┼č─▒rsa, o da onlardand─▒r.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, Lib├ós, 4/4031) had├«s-i ┼čer├«fiyle, kimlik ┼čuuruna dikkat ├žekilerek, hayat tarz─▒ bak─▒m─▒ndan ─░sl├óm cemiyetinin di─čer topluluklardan kesin hatlarla ayr─▒lmas─▒ gerekti─čine i┼čaret buyurulmaktad─▒r. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin t├ólim ve terbiyesiyle, ┬źg├Âkteki y─▒ld─▒zlar gibi┬╗ k├ómil rehber vasf─▒ kazanan ash├ób-─▒ kiram hazer├ót─▒ ve onlar─▒ takip eden m├╝b├órek nesiller, ┬źasr-─▒ sa├ódet┬╗ ikliminin, fevkal├óde geni┼č bir co─črafyaya yay─▒lmas─▒na vas─▒ta olmu┼člard─▒r.

Nas─▒l ki kimlik ┼čuuru, bir medeniyeti ve onu temsil eden cemiyetleri ayakta tutan bir ├ómilse; ┬źkimlik┬╗ buhran─▒ da, onun zev├ólinin sebebidir. G├╝n├╝m├╝zde ─░sl├óm ├óleminin d├╝┼čt├╝─č├╝ zilleti do─čuran da bu ac─▒ v├ók─▒ad─▒r. ─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒n y├╝z ak─▒ sosyolo─ču ─░bn-i Haldun; ┬źMa─čl├╗plar─▒n, galipleri taklit etti─či┬╗ tesbitinde bulunur. ─░┼čte; ┬źha├žl─▒ kini ve ┼čuuru┬╗ ile toplan─▒p g├╝├žlenen bat─▒ kar┼č─▒s─▒nda kendisine g├╝veni zaafa u─črayan ─░sl├óm ├ólemi, bu i├žtim├ó├« v├ók─▒a ile sars─▒l─▒p izzetini kaybetti. D├╝┼čt├╝─č├╝ kimlik buhran─▒n─▒n sevkiyle, ┬źbat─▒l─▒la┼čma┬╗ sevdas─▒na kap─▒larak onu taklide y├Âneldi. G├╝n├╝m├╝zde ┬źStockholm Sendromu┬╗ ad─▒ verilen bu mar├«z ruh h├óli, ┬źd├╝┼čman─▒na ba─članma┬╗ olarak tarif ediliyor.

─░lmiyle, sanat─▒yla, edebiyat─▒yla, tarihiyle, i├žtim├ó├« yap─▒s─▒yla muhte┼čem bir m├╝kteseb├ót─▒n sahibi olan ┼čanl─▒ bir medeniyetin v├órisleri, bug├╝n ├ódeta kendi de─čerlerinden utan─▒yorlar; her ┼čeye ┬źmodern c├óhiliyye┬╗nin merkezi olan bat─▒ a├ž─▒s─▒ndan bak─▒p, o ├Âl├ž├╝yle de─čerlendiriyorlar. ├çe┼čitli sosyal ve k├╝lt├╝rel faaliyetlerde; muhakemenin, ┬źilerilik ve modernlik┬╗ vehmiyle dum├╗ra u─čramas─▒ sebebiyle, kendi mill├« tezlerinin de─čil, bat─▒n─▒n d├╝nyev├« tezlerinin arkas─▒nda saf tutuyorlar.

─░sl├óm co─črafyas─▒nda kimlik buhran─▒ ile ┼ča┼č─▒rm─▒┼č olan, ┬źyetmi┼č ├╝├ž f─▒rkan─▒n, ehl-i necat h├óricinde olanlar┬╗; birlik ve beraberlik ┼čuuru yozla┼čm─▒┼č vaziyette, ├╝lkelerini tefrika gayy├ós─▒na atm─▒┼člard─▒r. Kavim ve inan├ž taassubundan beslenen, s├Âm├╝rgecilerin kuklas─▒ olmu┼č ter├Âr hizipleri; hem bu co─črafyay─▒ kan dery├ós─▒ h├óline getirerek, hem de muazzez d├«nimizi d├╝nyaya ┬źter├Âr d├«ni┬╗ olarak tan─▒tarak s├Âm├╝rgecilere hizmet etmektedirler. Halklar─▒n─▒n ba┼č─▒na ge├žirilen ceber├╗t idareciler ve diktat├Ârler de; ├╝lkelerine ih├ónetle, kendilerini getirenlere destek olup, onlar─▒n kirli emellerine hizmet ediyorlar.

Birtak─▒m k─▒┼čk─▒rtmalarla irtic├ó korkusunun k├Âr├╝klenmesi; dinle irtibat kurulabilecek her tasarrufa, bat─▒l─▒lar da imd├óda ├ža─čr─▒larak direnilmesi ve akamete u─črat─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒lmas─▒; maalesef memleketimizin ac─▒ bir ger├že─či. Tarihe ┼čan veren, mukaddes d├óv├ón─▒n ┼čerefle y├╝r├╝t├╝ld├╝─č├╝ bir m├óz├«ye sahip ├╝lkemizde; daha yak─▒n bir ge├žmi┼čte, dindar insanlar─▒n fi┼členip zulmedildi─či; okullara se├žmeli din dersleri konulmas─▒na ┼čiddetle kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒l─▒p velilerin tahrik edildi─či; ┬źzin├ón─▒n serbest b─▒rak─▒lmas─▒┬╗ i├žin h├╝k├╗mete bask─▒ yapmak maksad─▒yla birtak─▒m kad─▒n derneklerinin ve partilerin sokaklara d├Âk├╝ld├╝─č├╝; nesli korumaya y├Ânelik olarak zaman zaman, bat─▒daki uygulamalar ├Ârnek al─▒narak g├╝ndeme gelen ┬źi├žkili mek├ónlara ├žekid├╝zen verme┬╗ te┼čebb├╝slerinin, ┬źferyat figanlarla┬╗ akamete u─črat─▒ld─▒─č─▒; kad─▒nlar g├╝n├╝ vesile edilerek, haklar─▒n─▒ savunmak bahanesiyle kad─▒nlar─▒n y├╝z k─▒zart─▒c─▒ pankartlarla n├╝m├óyi┼č yapmalar─▒… bu c├╝mleden zikredilebilecek baz─▒ h├ódiseler.

Yeni m├«l├ód├« y─▒l dolay─▒s─▒yla, yap─▒lan ┬źy─▒lba┼č─▒ kutlamalar─▒┬╗ da, d├╗├ž├ór oldu─čumuz kimlik buhran─▒n─▒n en ├žarp─▒c─▒ al├ómetlerinden birisidir. ─░├žkinin sel gibi akt─▒─č─▒, m├╝stehcenlik ve gayr-i me┼čr├╗ davran─▒┼člar─▒n hay├ó ve iffet s─▒n─▒rlar─▒n─▒ a┼čt─▒─č─▒, her ne al├óka ise hindi ve ├žam katli├ómlar─▒n─▒n us├╗lden oldu─ču… bu ├ž─▒lg─▒nl─▒klar; hi├ž bir m├ókul gerek├že ile ├«zah edilemez. H├ólbuki, meseleye akl-─▒ sel├«mle yakla┼č─▒l─▒rsa; yeni bir y─▒l─▒n ba┼č─▒nda yap─▒lmas─▒ gerekenin; her ┼čeyi bo┼č verip kendinden ge├žmek de─čil, ge├žen ve gelen y─▒l─▒n do─čru bir muhasebesinin yap─▒lmas─▒ oldu─ču anla┼č─▒l─▒r.

Sekizinci as─▒rda dikilen Orhun ├óbidelerinde; ├çinlilere kanan devlet adamlar─▒ ├Ârnek verilerek;

ÔÇťEy T├╝rk! Titre ve kendine d├Ân!ÔÇŁ ├«kaz─▒ yap─▒l─▒r. K─▒rg─▒z yazar Cengiz AYTMATOV, eserinde kimli─čini kaybetmi┼č ve beyni y─▒kanarak d├╝┼čman─▒n kuklas─▒ olmu┼č insan─▒, ┬źmankurt┬╗u i┼čler. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz;

ÔÇťVarl─▒─č─▒m─▒ elinde tutan All├óhÔÇÖa yemin ederim ki; ya iyili─či emreder ve k├Ât├╝l├╝kten sak─▒nd─▒r─▒rs─▒n─▒z ya da Allah, kat─▒ndan yak─▒n zamanda ├╝zerinize bir azap g├Ânderir…ÔÇŁ (Tirmiz├«, Fiten, 9) buyurur.

─░stikbal, ancak kimlik ┼čuuru ile kazan─▒labilir; kimlik kayb─▒ hem h├ólin hem de istikb├ólin kaybedilmesidir. E─čitim sistemi, ┼čahsiyetin ├óidiyet ┼čuuruyla in┼č├ó─▒ndan mesÔÇÖuld├╝r. ─░nsan, Allah Te├ól├ó ad─▒na yery├╝z├╝nde ad├óleti tesis etmekle vazifeli olmas─▒ hasebiyle; bu irade, milletine oldu─ču kadar, b├╝t├╝n insanl─▒─ča kar┼č─▒ da bir m├╝kellefiyettir.