TEV├éZU Y├ťKSELT─░R, K─░B─░R AL├çALTIR!..

Ahmet Z─░YLAN

Her insan de─čerli olmak ister. De─čersizlik istenecek bir ┼čey de─čildir elbette.

Fakat bir insan─▒ de─čerli k─▒lan nedir?

G├╝c├╝ kuvveti mi? Boyu, posu, yak─▒┼č─▒kl─▒l─▒─č─▒ m─▒? Madd├« g├╝c├╝, makam─▒, mevkii mi?

Hay─▒r!..

Bunlar All├óhÔÇÖ─▒n d├╝nya hayat─▒nda imtihan i├žin verdi─či veya vermedi─či ┼čeylerden ibaret…

Bir insan─▒n ger├žek de─čeri Allah kat─▒ndaki de─čeridir. Takv├ós─▒d─▒r, g├╝zel ahl├ók─▒d─▒r, ┼čahsiyetidir, insanlara faydal─▒ olabilmesidir.

Tev├ózu g├╝zel ahl├ók─▒n m├╝him bir maddesi oldu─ču i├žin, insan m├╝tev├óz─▒ olduk├ža de─čerli olur. Kibirli olunca de─čersizle┼čir. G├╝n├╝m├╝zde; kabard─▒k├ža, b├Âb├╝rlendik├že daha k─▒ymetli olaca─č─▒n─▒ zannediyor insanlar… H├ólbuki, daha da de─čersizle┼čiyorlar. Allah kat─▒nda da, insanlar nazar─▒nda da…

Mevzuyu her zamanki gibi h├ót─▒ralar─▒m─▒zla a├žal─▒m:

Abdussamed Abuden adl─▒ bir arkada┼č─▒m─▒z vard─▒.

Halepli idi. T├╝rk├že de bilirdi. Kuma┼č t├╝ccar─▒yd─▒. Halep ve T├╝rkiye aras─▒nda gider gelirdi. Yar─▒ T├╝rk yar─▒ Arap biriydi. HalepÔÇÖte Kapal─▒├žar┼č─▒ÔÇÖda d├╝kk├ón─▒ vard─▒. Hat─▒rnaz, m├╝tev├óz─▒, c├Âmert biriydi. T├╝rkiyeÔÇÖde de kuma┼č ticareti yapard─▒.

Ahbapl─▒─č─▒m─▒z vard─▒. Bir tarihte bizi ├╝├ž g├╝nl├╝─č├╝ne HalepÔÇÖe davet etti. Evlerinde misafir olduk. Bizi gezdirdi, her g├╝n farkl─▒ ┼čehirlere g├Ât├╝rd├╝. Bizi memnun etmek i├žin elinden geleni yap─▒yordu.

Bir g├╝n dedi ki:

ÔÇťÔÇôBug├╝n hem HalepÔÇÖi gezelim, hem de benim bir ┼čeyhim var; onu ziyaret eder, du├ós─▒n─▒ al─▒r─▒z ister misiniz?..ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôElbette!ÔÇŁ dedik.

HalepÔÇÖi gezdik. Sonra ┼čeyhi ziyarete gidiyoruz. ┼×ehrin merkezi say─▒lan ├žar┼č─▒da geni┼č bir kald─▒r─▒m var. Arabay─▒ bir yere koyduk. Arkada┼čla beraber kald─▒r─▒mda y├╝r├╝yoruz.

Giderken; k─▒sa boylu, entarili, ba┼č─▒nda takke, bir elinde toz s├╝p├╝rgesi, di─čerinde fara┼č olan birini g├Ârd├╝k. Yoldaki izmaritleri, ├ž├Âpleri toplay─▒p, ├ž├Âp tenekesine aktar─▒yor, yolu temizliyordu. Sel├óm verdik, sel├óm─▒m─▒z─▒ ald─▒.

Y├╝r├╝meye devam ettik. 3-4 d├╝kk├ón daha y├╝r├╝d├╝kten sonra bir aktar d├╝kk├ón─▒na vard─▒k. Gidece─čimiz yer oras─▒ym─▒┼č. D├╝kk├ón bo┼č idi. ─░├žeride kavanozlar, kutular, ┼či┼čelerle aktariye malzemesi var. Biz oturduk, biraz bekledik, d├╝kk├ón sahibi olarak az ├Ânce yolu s├╝p├╝ren adam geldi. Abdussamed Beyin ┼čeyhim dedi─či z├ót o imi┼č;

ÔÇťHo┼č geldiniz!ÔÇŁ diyerek bize yak─▒nl─▒k g├Âsterdi.

┬źBen ┼čeyhim! Ben yol temizlemem!┬╗ dememi┼č, eline s├╝p├╝rgeyi al─▒p yolu temizlemi┼č…

Yolun kirlili─čine g├Ânl├╝ r├óz─▒ olmam─▒┼č halka hizmet ediyor.

Ne g├╝zel!..

Bu z├ót, hizmet etmekle hi├žbir ┼čey kaybetmedi. Bizim de g├Âz├╝m├╝zde hi├žbir de─čer kaybetmedi, tersine g├Âz├╝m├╝zde de─čeri artt─▒. ┬ź├ç├Âp├ž├╝den de ┼čeyh mi olur?!.┬╗ demedik. O ├ž├Âp├ž├╝ de─čildi, aktard─▒. Temizlik yapt─▒ da neyi z├óy├« oldu?

Zaten tasavvufta en m├╝him esaslardan biri ┬źhizmet┬╗ de─čil mi?

┼×├óh-─▒ Nak┼čibend Hazretleri, y─▒llarca yollar─▒ s├╝p├╝rmemi┼č mi? Cerahatli hayvanlara, kimsenin bakamad─▒─č─▒ hastalara bakmam─▒┼č m─▒?

Y├╗nus Emre Hazretleri, k─▒rk y─▒l odun ta┼č─▒yarak g├Ân├╝l yolunda pi┼čmemi┼č mi?

Ne diyor mübârek:

TaptukÔÇÖun tapusunda, kul olduk kap─▒s─▒nda,
Y├╗nus miskin ├ži─č idik, pi┼čtik elhamd├╝lill├óh!

Hizmetin k─▒ymetine dair ├žok k─▒ymetli bir h├ót─▒ra daha:

Rahmetli Halil ORU├çO─×LU umre organizasyonu yapard─▒. Ramaz├ón-─▒ ┼čeriflerde 50-100 ki┼čiyi toplar, bir de tur firmas─▒ bulur, umre boyunca da i┼čin ba┼č─▒nda dururdu. Tahsin SARIKAYA adl─▒ bir tur firmas─▒ ile anla┼čm─▒┼čt─▒.

Herkes gelebilsin diye, tabi├«, tarifeyi ucuz isterdi. Tur firmas─▒ da ona g├Âre ev bulurdu. Uzak ve mahrumiyetler i├žinde… Zaten o y─▒llarda bu zamanki imk├ónlar nerede!.. ┼×imdiki gibi i├žinde banyosu, lavabosu olan, g├╝zel, rahat odalar yok. Evler k├╝├ž├╝k, kar─▒-kocaya bir oda verilir. Fakat ayn─▒ dairede oturan bir├žok aileye tek bir tuvalet var. Zor ve me┼čakkatli!..

Bir sene yine b├Âyle bir umredeyiz.

Bir aya─č─▒ hi├ž olmayan bir umreci arkada┼č─▒m─▒z vard─▒. O; tuvalete girmi┼č, affedersiniz bir de ishal imi┼č, ├ž─▒k─▒nca da han─▒m─▒ unutmu┼č mu ne olmu┼čsa tuvalet peri┼čan h├ólde kalm─▒┼č.

Ard─▒ndan umreci arkada┼člardan Ali LEVENTO─×LU da han─▒m─▒yla tuvalete gitmi┼č. O da her ┼čeyi d├╝zg├╝n isteyen bir karde┼čimizdi rahmetli. Hel├óy─▒ o vaziyette g├Âr├╝nce k├╝plere binmi┼č. Do─čru Halil Bey ile tur firmas─▒ sahibinin yan─▒na geldi.

Biz de oraday─▒z:

ÔÇôK├Ât├╝ otel tutuyorsunuz! Tuvaletler yetersiz! Temizlik yok!.. Bir tane tuvalet var onun da h├óline ├ž─▒k─▒n da bir bak─▒n!..

Onlar da ne yaps─▒n, kendilerini m├╝dafaa ediyorlar, bir ┼čeyler s├Âyl├╝yorlar.

Rahmetli Di┼č├ži O─čuz AYDINOL A─čabey de orada oturuyordu. Dinliyor bir ┼čey s├Âylemiyordu. Birazdan namaz vakti yakla┼čt─▒. Herkes da─č─▒ld─▒.

Ben de ├ž─▒km─▒┼čt─▒m. Az ilerlemi┼čtim, seccadeyi unuttu─čumu fark ettim. Yer bulamazsam mermerin ├╝zerinde kalmayay─▒m, seccademi alay─▒m diye geri d├Ând├╝m. Yukar─▒ ├ž─▒kt─▒m. Bir de ne g├Âreyim:

O─čuz A─čabey; herkesin gitmesini bekledikten sonra, ├ž─▒km─▒┼č yukar─▒, elbisesinin ete─čini toplam─▒┼č o peri┼čan tuvaleti temizlemeye koyulmu┼č. Ben onu g├Ârd├╝m, fakat o beni g├Ârmedi. Rahats─▒z etmedim.

A┼ča─č─▒da dinlemi┼č hi├ž ses etmemi┼čti. Demek ki i├žinden karar vermi┼č, kimse g├Ârmeden oray─▒ temizleyecek. Bir m├╝ÔÇÖmin karde┼činin ay─▒b─▒n─▒ tel├ófi edecek. Nefsini ├ži─čneyecek!..

Asl─▒nda o lavaboyu temizlerken nefsini de temizleyecek. Kibri tev├ózu ile, bencilli─či hizmet ile y─▒kayacak, giderecek.

─░┼čte tasavvufta insan─▒ y├╝kselten ve y├╝celten hizmet!..

O O─čuz A─čabey, bu hizmetiyle bir ┼čey mi kaybetti? Aksine bu ve benzeri hizmetleriyle ve fed├ók├órl─▒klar─▒yla nice dereceler kazand─▒. ─░stanbulÔÇÖda ├žok geni┼č bir b├Âlgenin m├ónev├« vekili oldu. Nice g├Ân├╝llere zikrull├óh─▒ sevdirdi. ─░r┼č├ód etti.

Allah ganî ganî rahmet eylesin!..

O h├óli g├Âr├╝nce O─čuz A─čabey g├Âz├╝mde k├╝├ž├╝ld├╝ m├╝? Hay─▒r! Daha da b├╝y├╝d├╝. Hizmet ve fed├ók├órl─▒k, insan─▒ y├╝celtir.

Tasavvuf, Peygamber EfendimizÔÇÖin ve ash├ób─▒n─▒n hayat─▒ de─čil mi? Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-; insanl─▒─č─▒n zirvesi, amma O tev├ózuun da zirvesi. Kendi s├Âk├╝─č├╝n├╝ kendisi dikiyor. ─░n┼čaatta O da ta┼č ta┼č─▒yor. HendekÔÇÖte O da girip kaz─▒yor. Kim gelirse, kim m├╝racaat ederse, kulak veriyor, dinliyor, de─čer veriyor. Birisine d├Ânece─či zaman b├╝t├╝n v├╝cuduyla d├Ân├╝yor. Ona tam de─čer veriyor.

MekkeÔÇÖnin fethi g├╝n├╝ bir Mekkeli yan─▒na gelmi┼č, zavall─▒ tir tir titriyor. ├ç├╝nk├╝ kar┼č─▒s─▒nda galip bir kumandan var. MekkeÔÇÖnin yeni h├ókimi var. O sebeple titriyor, korkuyor.

Peygamberimiz diyor ki ona:

ÔÇťÔÇôRahat ol… Ben senin, fakirlikten kurutulmu┼č et yiyen kom┼čunun yetimiyim!.. Ben bir kral de─čilim!ÔÇŁ (Bkz. ─░bn-i M├óce, EtÔÇśime, 30)

Yani; ÔÇťBen sizden biriyim, i├žinizden biriyim. Hatt├ó fakir bir kom┼čunum…ÔÇŁ diyor.

Bizim ├Ârne─čimiz Cen├ób-─▒ Peygamber Efendimiz…

Birka├ž ay evvel, GaziantepÔÇÖin bir il├žesinde eski, tarih├« bir mescid bulmu┼č, tamir etmi┼čler. A├ž─▒l─▒┼č─▒na bir merasim haz─▒rlam─▒┼člar. Beni de ├ža─č─▒rm─▒┼člard─▒. ─░c├óbet ettim. Orada bir ikram da haz─▒rlam─▒┼člard─▒. Vali Bey de oradayd─▒.

Masaya iki tane k├╝l tablas─▒ koydular. Vali Bey, bunu g├Âr├╝nce beni g├Âstererek;

ÔÇťÔÇôBurada bir b├╝y├╝─č├╝m├╝z var. Ay─▒p de─čil mi onun yan─▒nda sigara m─▒ i├žecek, i├žireceksiniz? Kald─▒r─▒n bu k├╝l tablalar─▒n─▒!..ÔÇŁ dedi.

Anlad─▒m ki, kendisini ileri s├╝rmek istemedi. ┬źBenim yan─▒mda sigara m─▒ i├žeceksiniz?!.┬╗ demedi de, oradaki ya┼č├ža b├╝y├╝k bir ┼čah─▒s olarak beni ileri s├╝rd├╝. M├╝tev├óz─▒, olgun bir davran─▒┼č…

Orada sohbet esnas─▒nda ben de s├Âz ald─▒m. ─░nsanlara hat─▒rlatmak i├žin baz─▒ hususlara temas ettim:

ÔÇťÔÇôVali de olsan, kaymakam da olsan, patron da olsan, ne olursan ol, oturdu─čun masan─▒n ├╝st├╝n├╝n temiz olmas─▒ l├óz─▒m; temizleyecek biri yoksa da, sen temizleyeceksin!..

B├╝y├╝kl├╝k yok, kirli d├Âk├╝k sa├ž─▒k masada oturmayacaks─▒n.

Temizleyecek biri varsa o temizleyecek elbet. O varken senin temizlemen de a┼č─▒r─▒ tev├ózu olur. O da do─čru de─čil. Bu da ├ódeta g├Âstermelik ve g├Âsteri┼člik bir tev├ózu olaca─č─▒ i├žin, makbul de─čildir.ÔÇŁ

Bu mesajlara ├žok ihtiya├ž var. Maalesef g├╝n├╝m├╝zde, ├╝st├╝nl├╝k taslamak ├žok ├Âne ├ž─▒kt─▒. ├ťst├╝n ├ž─▒kmak, ├╝st├╝n olmak i├žin u─čra┼č─▒l─▒yor devrimizde. Hep en ├╝ste ├ž─▒kmak. Kabarmak, b├╝y├╝klenmek, kibirlenmek.

├ťst├╝n g├Âr├╝nmek, ├╝st├╝n olmak i├žin akla ne gelirse yap─▒l─▒yor.

K─▒yafetlerde israf, g├Âsteri┼č haddini a┼čm─▒┼č;

ÔÇťBenim modac─▒m fil├ón, seninki kim? O marka art─▒k moday─▒ takip edemiyor. Ben olsam giymem, hi├ž kimse be─čenmiyor, el ├ólem ne der? Ben 3 tak─▒m 5 tak─▒m birden ald─▒m, aman sen de!.. Fiyat─▒n─▒ m─▒ d├╝┼č├╝nece─čim. ├ťst├╝n g├Âr├╝nmek l├óz─▒m, ├╝st├╝n olmazsan seni saym─▒yorlar…ÔÇŁ gibi ├Âv├╝nme dedikodular─▒ yap─▒yorlar.

ÔÇťAllah ne der?ÔÇŁ, ÔÇťPeygamber ne der?ÔÇŁ demiyorlar.

Arabada da benzeri ├Âv├╝nmeler:

ÔÇťBenim arabam fil├ón marka! Ben ba┼čka arabaya binmem! Daha onlar ┼ču marka arabaya biniyor!┬╗

├ľv├╝nme, dedikodu; tak─▒da, duru┼člarda, davran─▒┼člarda her ┼čeyde maalesef, hepsinde ├Âv├╝nme, ├╝st├╝n olma kokuyor. H├ólbuki bu h├óller, davran─▒┼člar, son derece yanl─▒┼č h├óllerdir.

D├«nimizde ├Âv├╝nme yok, ├╝st├╝nl├╝k yok, ├╝st├╝nl├╝k takv├ó ile olur. Dinde de, ahl├ókta da, ├Ârfte de, ├ód├ób-─▒ mu├ó┼čerette de ├žok ├žirkin bir h├óldir bu.

Allah kat─▒nda insanlar e┼čittir.

Mevl├óÔÇÖm sana g├╝├ž vermi┼č, g├╝zel ses vermi┼č, g├╝zel g├Âr├╝n├╝┼č vermi┼č, ak─▒l vermi┼č bunlarla da ├Âv├╝nemezsin. ├çok hay─▒r hasenat sahibi olabilirsin; yapt─▒─č─▒n iyiliklerle, c├Âmertli─činle de ├Âv├╝nemezsin. Hatt├ó bu h├óllerle seni tan─▒yan birinin, y├╝z├╝ne kar┼č─▒ seni ├Âvmesi bile ho┼č g├Âr├╝lmemi┼č. ├ç├╝nk├╝ nefis var, herkes seni ├Âv├╝nce kendini ├╝st├╝n g├Âr├╝rs├╝n diye.

Ama; ┬źBen seni Allah r─▒z├ós─▒ i├žin seviyorum.┬╗ demek g├╝zel davran─▒┼čt─▒r. G├╝zel i┼č yapanlar─▒, mahir insanlar─▒ takdir etmek, te┼čekk├╝r etmek de g├╝zel davran─▒┼čt─▒r. Bo┼č yere ├Âv├╝nenler i├žin Ziya Pa┼ča ne g├╝zel s├Âylemi┼čtir:

├éy├«nesi i┼čtir ki┼činin l├ófa bak─▒lmaz,
┼×ahs─▒n g├Âr├╝n├╝r r├╝tbe-i akl─▒ eserinde.

Dinde de, ahl├ókta da, ├Ârfte de, ├ód├ób-─▒ mu├ó┼čerette de ├žok ├žirkin bir h├óldir bu.

Cen├ób-─▒ Allah, ├óyet ├óyet ├Â─čretiyor:

ÔÇťYery├╝z├╝nde b├Âb├╝rlenerek dola┼čma!.. ├ç├╝nk├╝ sen (a─č─▒rl─▒k ve azametinle) ne yeri yarabilir ne de da─člarla ululuk yar─▒┼č─▒na girebilirsin!ÔÇŁ (el-─░sr├ó, 37)

ÔÇťK├╝├ž├╝mseyerek insanlardan y├╝z ├ževirme ve yery├╝z├╝nde b├Âb├╝rlenerek y├╝r├╝me! Zira Allah; kendini be─čenmi┼č, ├Âv├╝n├╝p duran kimseleri asla sevmez!ÔÇŁ (Lokm├ón, 18)

Peygamber Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem- bakın ne buyuruyor:

ÔÇťAllah, b├╝y├╝kl├╝k taslayarak elbisesinin eteklerini yerde s├╝r├╝yen kimsenin k─▒y├ómet g├╝n├╝nde y├╝z├╝ne bakmaz.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Lib├ós, 1, 5)

O g├╝n, bu davran─▒┼č kibir al├ómeti imi┼č. G├╝n├╝m├╝zde de benzeri ba┼čka davran─▒┼člar var.

Bizim ├Ârf ve ├ódetimizde de sevilmez, kibirli ve b├╝y├╝klenen ki┼čiler. Bak─▒n ┼ču atas├Âzlerimiz, gereksiz yere b├╝y├╝klenen ki┼čileri nas─▒l da ay─▒pl─▒yor:

Al├žak yerde, tepecik kendini da─č zanneder!

Abdal ata binince bey oldum san─▒r,
┼×algam a┼ča girince ya─č oldum san─▒r!..

Bu atas├Âzleriyle, evl├ótlara; ┬źAman b├╝y├╝klenmeyin, k├╝├ž├╝k d├╝┼čersiniz!┬╗ denilmekte.

Bug├╝n evl├ótlar─▒m─▒za, tev├ózuu ├Â─čretmeliyiz. Sahip oldu─ču e┼čya ile ├Âv├╝nmenin ve parayla, pulla, makamla mevkiyle b├Âb├╝rlenmenin ├žok ├žirkin oldu─čunu t├ólim etmeliyiz.

├ç├╝nk├╝ ger├žek b├╝y├╝kl├╝k, g├Ân├╝l ├ólemindeki tek├óm├╝ld├╝r, olgunla┼čmad─▒r. ─░nsana o y├╝celi─či, o vakar ve heybeti, Allah lutfeder. Onlar─▒, Allah g├Ân├╝llere sevdirir. ├ľyle ki┼čilerin kimse rekl├óm─▒n─▒ yapmaz, insanlar onlar─▒ kendili─činden sever.

Maddeyle, e┼čyayla, sonradan g├Ârme h├ól ve tav─▒rlarla elde edilmeye ├žal─▒┼č─▒lan ┬źb├╝y├╝kl├╝k┬╗, asl─▒nda k├╝├ž├╝kl├╝kt├╝r. Kalp g├Âz├╝yle bak─▒ld─▒─č─▒nda, b├Âyle bir ├╝st├╝n olma ├žabas─▒, asl─▒nda rezil olmakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ m├ónen de─čer kaybetmektir.

Rabbim bizlere tev├ózu ve hi├žli─či idr├ók ettirsin. Kibirden, b├Âb├╝rlenmekten muhafaza buyursun. ├ém├«n…