┼×anl─▒ M├óz├«mizden Se├žme N├╝kteler – Sahteyi Y├╝ze Vurmad─▒

YAZAR : Abdullah Mesud HIDIR mahidir@gmail.com

Horasan s├╗f├«lerinden H├ótim el-Esam -kudd├«se sirruh├╗-, BelhÔÇÖte do─čdu. ┬źEsam: Sa─č─▒r┬╗ lakab─▒n─▒ kendisiyle konu┼čurken istemeden uygunsuz bir ses ├ž─▒karan bir kad─▒n─▒ mahcup etmemek i├žin;

ÔÇťDuymuyorum, biraz y├╝ksek sesle konu┼č!ÔÇŁ diyerek sa─č─▒r taklidi yapt─▒ktan sonra ald─▒─č─▒ riv├óyet edilir. O kad─▒n vefat ettikten sonra;

ÔÇťArt─▒k kulaklar─▒m i┼čitiyor, benimle konu┼čurken ba─č─▒rman─▒za gerek yok!ÔÇŁ dedi─či de riv├óyetler aras─▒ndad─▒r.

HorasanÔÇÖda tahsil g├Ârd├╝. ┼×eyhi ┼×ak├«k-i Belh├«ÔÇÖden tasavvuf terbiyesi ald─▒ktan sonra M├óver├ó├╝nnehirÔÇÖe ge├žerek m├╝ridlerinin e─čitimiyle ilgilendi.

H├ótim, Ceyhun Nehri ├╝zerinde k├╝├ž├╝k bir ┼čehir olan V├ó┼čecirdÔÇÖin g├╝neyindeki bir da─čda bulunan evinde vefat etti. Kabri, buradad─▒r.

***

Bir mahallede d├╝kk├ón─▒ bulunan H├ótim el-Esam; ├žocuklar─▒n ve baz─▒ a├ž─▒k g├Âzl├╝ ge├žinen insanlar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak ├╝zere sahte para vermeleri durumunda hatalar─▒n─▒ y├╝zlerine vurmaz, onlar─▒ ger├žek para gibi kabul edip istediklerini verirdi. Ecel vakti yakla┼čt─▒─č─▒ esnada k─▒z─▒n─▒ ├ža─č─▒rarak, ondan dolaptaki keseyi getirmesini rica etti. Keseyi al─▒nca Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖa ellerini a├žarak ┼č├Âyle yalvard─▒:

ÔÇťÔÇôY├ó Rabb├«! Kullar─▒n sahte paralarla bana gelip ihtiya├žlar─▒n─▒ ald─▒lar, ben onlar─▒n hatalar─▒n─▒ y├╝zlerine vurmad─▒m. ┼×imdi ben de SenÔÇÖin huz├╗runa geliyorum. Benim sahte ve taklit ile yapt─▒─č─▒m amellerimi y├╝z├╝ne vurma ve beni affet!ÔÇŁ

BİR ÇINARDAN TERBİYE METODU

EbuÔÇÖl-Ul├ó Mardin, 8 A─čustos 1881ÔÇÖde ─░┼čkodraÔÇÖda do─čdu. Soyu Hazret-i H├╝seyin -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖa dayan─▒r. Tahsil y─▒llar─▒nda ├Âzel bir e─čitim g├Ârd├╝. Zaman─▒n─▒n me┼čhur ├ólimlerinin derslerine devam ederek ic├ózet ald─▒. Temel d├«n├« ilimlerin yan─▒nda Arap├ža ve Fars├ža ├Â─črendi. 1903 y─▒l─▒nda D├ór├╝ÔÇÖl-F├╝n├╗n Hukuk Fak├╝ltesiÔÇÖnden birincilikle mezun oldu.

1909ÔÇÖdan itibaren Hukuk MektebiÔÇÖnde tatb├«kat-─▒ huk├╗kiyye, huk├╗k-─▒ tasarrufiyye-i ar├óz├« ve ahk├óm-─▒ evkaf dersleri okuttu.

Sırât-ı Müstakîm ve Kelime-i Tayyibe dergilerinde yazılar kaleme aldı.

EbuÔÇÖl-Ul├ó Mardin, 13 Ocak 1957ÔÇÖde ─░stanbulÔÇÖda vefat etti. Kabri, KaracaahmetÔÇÖteki aile kabristan─▒ndad─▒r.

***

├ľ─črencilerinden biri anlat─▒r:

ÔÇťRahmetli ├╝st├ód─▒n okuttu─ču bir dersin s├Âzl├╝ imtihan─▒ s─▒ras─▒nda ├Â─črencilerden biri, sesiyle ve hareketleriyle ├╝st├ód─▒ taklit ederek cevap verdi. Bu duruma sinirlendi─či y├╝z├╝nden anla┼č─▒lan hoca, uzun s├╝ren cevap m├╝ddetinde de ├Â─črenciye hi├žbir ┼čey demedi. ─░mtihan olan ├Â─črencinin cevab─▒ bitince hoca, s─▒n─▒ftaki ├Â─črencilerden birine Fak├╝lte Umum├« K├ótibini ├ža─č─▒rmas─▒n─▒ rica etti. Umum├« K├ótip gelince;

ÔÇťÔÇôFalanca Efendi, s├Âzl├╝ imtihan s─▒ras─▒nda m├╝derrisini taklit etmi┼čtir. Hakk─▒nda zab─▒t tutman─▒z─▒ rica ederim.ÔÇŁ dedi. Aradan birka├ž g├╝n ge├žti. ─░mtihan notlar─▒ a├ž─▒klan─▒nca mukallit talebe, kendisine 10 ├╝zerinden 10 verilmi┼č oldu─čunu ├Â─črendi ve hayret etti. Solu─ču hocas─▒n─▒n yan─▒nda ald─▒ ve;

ÔÇťÔÇôHocam bu nas─▒l olur? Bana tam not vermi┼čsiniz!ÔÇŁ dedi. Ald─▒─č─▒ cevap ise ┼ču oldu:

ÔÇťÔÇôN├╗r-i ayn─▒m, ben sizi bilgiden imtihan ettim, edepten de─čil!ÔÇŁ (Recai SE├çK─░N, a.g.m., s. 186)

ADÂLET İSTEDİ, ADÂLET BULDU

Sultan ─░brahim Han, 4 Kas─▒m 1615ÔÇÖte ─░stanbulÔÇÖda do─čdu. A─čabeyi IV. MuradÔÇÖ─▒n vefat─▒n─▒n ard─▒ndan 25 ya┼č─▒nda tahta ├ž─▒kt─▒. C├╝l├╗s merasimine mukaddes em├ónetlerle birlikte muhafaza edilen Hazret-i ├ľmer -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖ─▒n sar─▒─č─▒ da getirildi. Sultan, ba┼č─▒ndaki sar─▒─č─▒ ├ž─▒kararak kem├ól-i edeple bu sar─▒─č─▒ giydi. Ard─▒ndan da ┼ču du├óy─▒ yapt─▒:

ÔÇťÔÇôElhamd├╝lill├óh! Y├ó Rabb├«! Benim gibi zay─▒f bir kulunu bu makama l├óy─▒k g├Ârd├╝n. Saltanat g├╝nlerimde milletimi ho┼č h├ól eyle ve birbirimizden ho┼čnut eyle!ÔÇŁ

Tebdil-i k─▒yafet halk─▒n i├žinde gezer, onlar─▒n dertlerini ├ž├Âzerdi.

Saltanat─▒, 1647ÔÇÖde aleyhine ├ž─▒kar─▒lan isyanla alevler i├žinde s├Ând├╝.

─░brahim Han, 18 A─čustos 1648ÔÇÖde vefat etti. Kabri, I. Mustafa HanÔÇÖ─▒n kabrinin yan─▒ndad─▒r.

***

Sultan ─░brahim, bir seferinde EdirneÔÇÖye gitti─činde tell├ól ba─č─▒rtarak ayak d├«v├ón─▒ kurulaca─č─▒n─▒ haber verdirdi. Padi┼čah halk─▒n kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒kt─▒ ve;

ÔÇťÔÇôBen d├óhil, kimseden ┼čik├óyetiniz var m─▒?ÔÇŁ diye sordu. Halktan biri ileri ├ž─▒karak;

ÔÇťÔÇôBenim ┼čik├óyetim vard─▒r…ÔÇŁ diyerek anlatamaya ba┼člad─▒. ÔÇťPadi┼čah─▒m! Kerim A─ča denen e┼čk─▒y├ó bana zulmetti. Mal─▒m─▒-m├╝lk├╝m├╝ alarak beni ├žocuk ├žolu─čumla soka─ča att─▒. Varl─▒kl─▒ iken fakir d├╝┼čt├╝m, lokmaya muhta├ž h├óle geldim. ┼×ahitlerim de vard─▒r…ÔÇŁ dedi. Padi┼čah a─čay─▒ buldurup getirtti ve o adam─▒n s├Âylediklerinin do─čru olup olmad─▒─č─▒n─▒ sordu. A─ča, yapt─▒klar─▒ndan ├Âz├╝r dileyece─či yerde ileri geri konu┼čmaya ba┼člad─▒. Yanda┼člar─▒na ve yeni├žeri olmas─▒na g├╝veniyordu. A─čan─▒n;

ÔÇťÔÇôPadi┼čah─▒m ben yeni├žeriyim!ÔÇŁ diyerek ├╝ste ├ž─▒kmaya ├žal─▒┼čmas─▒ ├╝zerine padi┼čah hiddetle;

ÔÇťÔÇôSen yeni├žeri isen ben de padi┼čah─▒m!ÔÇŁ diye ba─č─▒rd─▒ ve a─čay─▒ cezaland─▒r─▒p ma─čdura mallar─▒n─▒ geri verdi. (Feridun EMECEN, ─░brahim, D─░A, c. 21, ─░stanbul 2000, s. 274-281)

Y├ťKSEKTEK─░ HA├ç MI H─░L├éL M─░?

Aliya ─░ZZETBEGOV─░├ç; 1925ÔÇÖte BosnaÔÇÖn─▒n Bosanska Krupa ┼čehrinde, ─░sl├óm├« ┼čuura sahip bir ailenin evl├ód─▒ olarak d├╝nyaya geldi. ─░lk muallimesi annesiydi.

Do─ču┼čtan bir lider olan Aliya, gen├žli─činde siy├ós├« te┼čkil├ótlanmalar i├žinde yer ald─▒. 1970ÔÇÖte kaleme ald─▒─č─▒ ┬ź─░sl├óm├« Manifesto┬╗ adl─▒ kitab─▒ yay─▒mlan─▒nca yurt i├žinde ve d─▒┼č─▒nda b├╝y├╝k yank─▒ uyand─▒rd─▒. Bunun ├╝zerine rejim taraf─▒ndan 14 y─▒l hapse mahk├╗m edildi. 1988ÔÇÖde hapisten ├ž─▒kt─▒ktan sonra kurdu─ču partiyle 1990ÔÇÖda se├žimlere girdi. Bu se├žimden galibiyetle ├ž─▒karak devlet reisi se├žildi.

Aliya, 19 Ekim 2003ÔÇÖte vefat etti. Kabri, SaraybosnaÔÇÖdad─▒r.

***

Mostar K├Âpr├╝s├╝ ├╝zerinde bir vesile bir araya gelen Aliya ve H─▒rvat komutan─▒n g├Âzleri da─č─▒n tepesine dikilen ha├ža tak─▒ld─▒. H─▒rvat komutan ha├ž─▒ i┼čaret ederek;

ÔÇťÔÇôBak, bu ha├ž─▒ biz diktik. ┼×imdi sizin hil├ólden daha yukar─▒da bir ha├ž─▒m─▒z var. Bunu kald─▒rmaya g├╝c├╝n├╝z yeter mi?ÔÇŁ diye m├ónidar bir soru sordu. Aliya bunun ├╝zerine;

ÔÇťÔÇôHele g├╝n geceye d├Âns├╝n…ÔÇŁ dedi. Ak┼čam karanl─▒k bas─▒nca Aliya, komutan─▒ d─▒┼čar─▒ya davet etti. ┼×ah├ódet parma─č─▒n─▒ g├Â─če kald─▒rarak ┼ču s├Âzleri s├Âyledi:

ÔÇťÔÇôKomutan! Sem├óya bak! ┼×u hil├óli ve y─▒ld─▒z─▒ g├Âr├╝yor musun? Senin onlar─▒ yok etmeye g├╝c├╝n yeter mi? Y├╝kseklere ne kadar ha├ž dikseniz de onu ge├žemezsiniz ve asla onlar─▒ oradan indiremezsiniz. Onlar sem├óda oldu─ču m├╝ddet├že biz de in┼č├óallah varl─▒─č─▒m─▒z─▒ devam ettirece─čiz!..ÔÇŁ