CUMA PALAZ

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com.tr

Senai Beyle olan sohbetlerimiz devam ediyor…

Hat─▒rlars─▒n─▒z, hani Hac─▒ Selim A─ča K├╝t├╝phanesindeki emekli deniz albay─▒ haritac─▒ Senai Beyden bahsediyorum.

K├╝t├╝phanedeki ├žal─▒┼čma g├╝nlerimizden biriydi, ilerleyen saatlerde Senai Bey beni kahve i├žmeye davet etti.

├ťsk├╝darÔÇÖdan sahile inip SalacakÔÇÖa do─čru y├╝r├╝meye ba┼člad─▒k, yol kenar─▒ndaki ├žay bah├želerinden birine oturduk. Kahvelerimizi s├Âyledik:

ÔÇťÔÇôM├«rim o kadar okuyorum ┼ču tasavvuf mevzuunu; h├ól├ó anlamakta zorlan─▒yorum, bir de siz anlatsan─▒z.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôEsta─čfirullah efendim! Bu dery├ó deniz konuyu anlatmak bize d├╝┼čmez, ama asker k├Âkenli oldu─čunuz i├žin ve kendi ya┼čad─▒─č─▒m bir tecr├╝benin ─▒┼č─▒─č─▒nda, ilim-irfan sahiplerinin de aff─▒na s─▒─č─▒narak, en az─▒ndan bir boyutu ile size ifade etmeye ├žal─▒┼čay─▒m:

┬źBen liseden mezun olduktan sonra ilk olarak Hava Harp Okulu imtihanlar─▒na girdim. Belli merhaleleri ge├žtikten sonra, ─░zmir GaziemirÔÇÖdeki u├žu┼č kamp─▒na kat─▒ld─▒m. Orada on be┼č g├╝nl├╝k teorik e─čitimden sonra, u├žu┼člara ba┼člad─▒k. U├žu┼člarda yan─▒m─▒zda bir pilot hoca olurdu.

├ľnce toplant─▒ salonunda pilot hoca ve onunla o g├╝n u├žacak ├Â─črenciler bir toplant─▒ yapar, o g├╝nk├╝ program ve ├žal─▒┼č─▒lacak hareketler konu┼čulurdu.

U├žtu─čumuz tayyareler tek pervaneli d├Ârt ki┼čilik e─čitim u├žaklar─▒yd─▒.

Yap─▒lan brifingden sonra pilot hoca ve ├Â─črenci birlikte tayyarenin yan─▒na gider, ├Ânce bir d─▒┼č kontrol yap─▒l─▒r sonra tayyare ├žal─▒┼čt─▒r─▒p pist ba┼č─▒na gidilir, ├žal─▒┼č─▒rken tayyarenin i├žinden de birtak─▒m kontroller yap─▒l─▒p kuleden u├žu┼č izni istenirdi.

┬źCUMA PALAZ 47, 3.5ÔÇÖE KALKI┼× ─░ZN─░┬╗

┬źCUMA┬╗ kuleyi, ┬źPALAZ┬╗ yeni ├Â─črenen ├Ârdek yavrusu m├ón├ós─▒nda beni, ┬ź47┬╗ tayyarenin numaras─▒n─▒, ┬ź3.5┬╗ ise u├ža─č─▒n pistten kalk─▒┼č y├Ân├╝n├╝ belirtirdi.

─░zin al─▒nd─▒ktan sonra piste ├ž─▒kar; gaz kolunu sonuna kadar a├ž─▒p belli bir h─▒za eri┼čmeyi bekler, tayyareyi kald─▒r─▒rd─▒k.

Yine belli bir irtif├óda tayyarenin burnunu d├╝zeltip t─▒rman─▒┼č─▒ bitirir; d├╝z u├žu┼ča ge├žip, meydan turu denen pistin ├╝zerinde dikd├Ârtgen ┼čeklinde bir alan─▒ kat edip tamamlard─▒k.

Daha sonra ├žal─▒┼čma sahalar─▒na gidip daha y├╝ksek irtif├ólarda gazl─▒ perd├ vites, gazs─▒z perd├ vites, keskin d├Ân├╝┼č gibi ├žok zevkli ve keyifli ├žal─▒┼čmalar yapt─▒ktan sonra geri d├Ân├╝┼če ge├žerdik.

Geri d├Ân├╝┼čte pisti bulmak i├žin ├Ânce A noktas─▒ denilen volkanik, kara bir tepeye gitmemiz gerekiyordu, o tepeye geldi─čimizde kuleyi ar─▒yor;

┬źCUMA PALAZ 47, A NOKTASI┬╗ diye haber veriyorduk. Kule de e─čer uygunsa; ┬źMeydan turuna girebilirsiniz.┬╗ diye izin veriyordu.

Yine b├Âyle bir g├╝n ├žal─▒┼čma sahas─▒ndaki hareketlerimizi bitirmi┼č d├Ân├╝┼č yoluna ge├žmi┼čtik ama ben A noktas─▒n─▒ bulam─▒yordum.

Pilot hocam;

┬źÔÇôNe oldu bulam─▒yor musun? ─░yi bak!┬╗ diyordu.

Ancak ben bir t├╝rl├╝ g├Âremiyordum. Pilot hocam g├╝lerek;

┬źÔÇôPeki ben g├Âstereyim mi sana?┬╗ dedi.

Mahcup bir ┼čekilde ba┼č─▒m─▒ sallad─▒m. Bunun ├╝zerine pilot hocam ├Ân├╝ndeki kumandalar─▒ kullanarak havada yukar─▒dan a┼ča─č─▒ya yay ├žizen bir k─▒l─▒├ž gibi tayyarenin burnunu direkt olarak a┼ča─č─▒ya verirken biraz da sa─ča yat─▒r─▒nca; benim g├Âzlerim yuvalar─▒ndan f─▒rlad─▒, sanki bir girdab─▒n i├žinden h─▒zla a┼ča─č─▒ do─čru ├žekiliyorduk, emniyet kemeri ba─čl─▒ olmasa aya─ča f─▒rlayacakt─▒m.

Ellerimi, eller yukar─▒da misali havaya kald─▒r─▒rken, a─čz─▒m─▒ uzun zaman suyun i├žinde kalm─▒┼č da birden ├ž─▒k─▒nca nefese a├ž kalm─▒┼č biri gibi sonuna kadar a├žm─▒┼č bir h├ólde iken, konik tepeyi yani A noktas─▒n─▒ g├Ârm├╝┼čt├╝m, me─čer tam alt─▒m─▒zdaym─▒┼č.

H─▒zla burnumuzun dikine, ona do─čru d├╝┼č├╝yorduk.

Pilot hocam g├╝lerek;

┬źÔÇôG├Ârd├╝n m├╝?┬╗ dedi.

┬źÔÇôEvet, g├Ârd├╝m.┬╗ gibi bir ┼čeyler geveleyince, hocam tayyarenin burnunu d├╝zeltti.

Kuleye A noktas─▒n─▒ bildirdikten sonra meydan turuna girdik, bir meydan turu att─▒ktan sonra da piste ini┼če ge├žtik.

┼×imdi gelelim konumuza:

E─čer bir yolculu─ča ├ž─▒kmaya karar verirseniz; ya u├žakla seyahati tercih edersiniz ya da otob├╝s, tren veya otomobil ile seyahat edersiniz de─čil mi?

Tabi├« varmak istedi─činiz yere ula┼čman─▒z, bu seyahat ara├žlar─▒n─▒n t├╝rleri ile yak─▒ndan al├ókal─▒d─▒r. Yani ula┼čmak istedi─činiz yere u├žakla giderseniz daha ├žabuk var─▒rs─▒n─▒z, y├╝r├╝yerek giderseniz daha ge├ž var─▒rs─▒n─▒z ├Âyle de─čil mi?

Yine tabi├« olarak yapt─▒─č─▒n─▒z bu yolculukta u├ža─č─▒ se├žerseniz yol al─▒rken g├Ârd├╝─č├╝n├╝z alan, y├╝ksekten bakt─▒─č─▒n─▒z i├žin y├╝r├╝yerek veya otomobil ile giderken g├Ârd├╝─č├╝n├╝zden daha geni┼č bir alan─▒ kapsar, ayn─▒ zamanda ufuk g├Âr├╝┼č├╝n├╝z de daha uzundur de─čil mi?

─░┼čte tasavvuf; evde oturmaktan vazge├žip u├žakla seyahate ├ž─▒kmaya benzer Senai Bey, ├ž─▒k─▒lan bu seyahate de seyr u s├╝l├╗k denir.

Yolculukta size rehberlik eden (hani seyahatlerdeki tur rehberi gibi veya tayyaredeki benim pilot hocam gibi olan) ki┼čiye m├╝r┼čid denir.

M├╝r┼čid; daha ├Ânce bu e─čitimi alm─▒┼č, tuzak ve engelleri g├Ârm├╝┼č oldu─ču i├žin onun yapaca─č─▒ rehberlik ├Ânemlidir. ├ç├╝nk├╝ m├╝r┼čid m├╝r├«dinin (A noktas─▒n─▒ bulma ├Ârne─činde oldu─ču gibi) -bazen me┼čakkatli de olsa- do─čru yolu bulmas─▒ i├žin u─čra┼č─▒r.

Zirvelere ├ž─▒k─▒p gezindikten sonra A noktas─▒n─▒ bulamazsan─▒z; pisti bulamaz, inemezsiniz. ─░┼čte bunun i├žin pilot hocan─▒n yani m├╝r┼čidin ├Ânemi b├╝y├╝kt├╝r. ├ç├╝nk├╝ ayn─▒ tayyarede oldu─ču gibi tasavvufta da ├ž─▒kmak kadar inmek de ├Ânemlidir.

Tasavvuf prati─čindeki bunca ├Ânemine ra─čmen m├╝r┼čide taalluk yani m├╝r┼čid ile olan bu m├╝nasebet, seyr u s├╝l├╗k├╝n belli bir d├Ânemi i├žin ge├žerlidir. (U├žu┼č e─čitiminde de pilot hocayla 13 sorti u├žulur, ondan sonra kanaat getirilirse pilot ├Â─črenci art─▒k yaln─▒z u├žu┼ča ├ž─▒kar.)

Sohbetimizin ba┼č─▒nda da s├Âyledi─čim gibi tasavvuf; tefsir, hadis, kel├óm, f─▒k─▒h gibi ─░sl├óm├« bilimlerden birisidir, us├╗llerinin de kendi i├žinde ├že┼čitli boyutlar─▒ vard─▒r ki u├žsuz bucaks─▒z bir ilimdir.

Evet Senai Bey ba┼čta da s├Âyledi─čim gibi asker k├Âkenli olman─▒z hasebiyle size kendi ya┼čad─▒─č─▒m tecr├╝beden yola ├ž─▒karak konuyu bu boyutuyla ├Ârneklemeye ├žal─▒┼čt─▒m, s├╝r├ž-i lisan ettiysek de af ola…ÔÇŁ

ÔÇťÔÇô├çok te┼čekk├╝r ederim m├«rim. Anlatt─▒klar─▒n─▒zdan ├žok istifade ettim Allah r├óz─▒ olsun.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôC├╝mlemizden Allah r├óz─▒ olsun Senai Bey.ÔÇŁ

___________________

Not:Tayy├óre kelimesi Arap├ža ┬źtayy├ór┬╗ kelimesinden t├╝remi┼čtir. ┬źT├╝rk Dil Kurumu T├╝rk├že B├╝y├╝k S├Âzl├╝k┬╗te tayy├ór kelimesinin kar┼č─▒l─▒─č─▒; u├žucu, u├žan olarak verilmektedir. Bu kelime, ┬źku┼č┬╗ kelimesiyle e┼č k├Âkenlidir. Tayy├ór kelimesinden t├╝reyen tayy├óre kelimesi de; ┬źu├žan vas─▒ta┬╗ anlam─▒na gelmektedir. Bug├╝n ┬źhavac─▒┬╗ anlam─▒nda kulland─▒─č─▒m─▒z kelimenin kar┼č─▒l─▒─č─▒ da, ge├žmi┼čte ┬źtayy├óreci┬╗ olarak dilimizde yer etmi┼čti ve h├ól├ó pilotlar, u├žak ismini kullanmazlar, tayy├óre derler.