M├ťSL├ťMAN MAHALLES─░NDE SALYANGOZ…

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN 

├ťz├╝m ba─č─▒ kasaban─▒n yak─▒nlar─▒ndayd─▒.

O g├╝n, ├žocukluk bu ya; birka├ž arkada┼č, ailelerimizi ikna etmi┼č, i├žimizden birinin ailesinin sahibi oldu─ču ba─čda, gece yaban hayvanlar─▒ gelip zarar vermesin diye n├Âbet tutuyorduk.

Bekledi─čimiz yer; ├╝z├╝m ba─č─▒n─▒n kenar─▒nda yerden y├╝ksek├že, tahta merdivenle ├ž─▒k─▒lan bir ├žardakt─▒.

Bir ses duydu─čumuzda ba─č─▒r─▒p ├ža─č─▒r─▒p, tahtalara vurarak, teneke ├žalarak g├╝r├╝lt├╝ yap─▒p g├╝ya hayvan─▒ ka├ž─▒rmaya ├žal─▒┼č─▒yorduk.

Gece, ge├ž vakit, tam uykuya dalacakken bir ├ž─▒t─▒rt─▒ ile irkildim.

O y├Âne bakt─▒─č─▒mda gece karanl─▒─č─▒nda bir varl─▒─č─▒n dura kalka ilerledi─čini g├Ârd├╝m. ─░n miydi, cin miydi? Yoksa gulyab├ón├« mi? Ba┼č─▒n─▒n ├╝zerinde tuhaf ─▒┼č─▒klar beliriyor, e─čilip kalk─▒┼č─▒yla hi├žbir varl─▒─ča benzemiyordu. Hemen arkada┼člar─▒m─▒ uyand─▒rd─▒m. Sessizce ve korku i├žerisinde izlemeye ba┼člad─▒k. Sabah─▒ zor ettik.

Ertesi g├╝n durumu hemen b├╝y├╝klerimize anlatt─▒k.

├ľnce g├╝l├╝p ge├žtiler ancak ─▒srarlar─▒m─▒z neticesinde ertesi g├╝n onlar da bizimle kald─▒ ve gece yar─▒s─▒ onlar da bu garip manzaraya ┼čahit oldu.

Hâdise giderek bütün kasabaya yayıldı.

Kasaba sakinlerinin piknik yapt─▒klar─▒ dere kenar─▒na yak─▒n bir b├Âlgede, garip bir varl─▒k geceleri dola┼č─▒yordu. Acaba cin miydi, peri miydi? Kimseyi ├žarpar m─▒yd─▒?

Kasaban─▒n ileri gelenleri; art─▒k geceleri ba─čdaki ├žarda─ča geliyor, sessiz bir ┼čekilde o varl─▒─č─▒ uzaktan seyrediyorlard─▒.

Sonunda hâdise, kasabanın merkez cami müezzinine intikal etti.

M├╝ezzin efendi nur y├╝zl├╝, b├╝lb├╝l sesli, m├╝b├órek bir z├ót idi. Bu mevzu kendisine sorulduk├ža ┼č├Âyle dedi:

ÔÇťEy ├╝mmet-i Muhammed!

Kasabam─▒z─▒n civar─▒nda g├Ârd├╝─č├╝n├╝z varl─▒k nedir bilemem! Size zarar verir mi vermez mi, onu da ben bilmem. L├ókin ┼čunu bilirim ki, All├óhÔÇÖ─▒n yasaklad─▒─č─▒ ┼čeyler, All├óhÔÇÖ─▒n gazab─▒n─▒ ├žeker. E─čer RabbimizÔÇÖin haram k─▒ld─▒─č─▒ i├žki ve benzeri g├╝nahlar bir yerde ├žo─čal─▒rsa, oradan bereket kesilir, rahmet kalkar. Bu d├╝nyan─▒n ├óhireti var. Cennet var, cehennem var…ÔÇŁ

O günden sonra kasabada piknik yapanların sayısı hızla azaldı, tabiî alkol kullanma oranı da.

Tabiî bu durumdan rahatsız olanlar da vardı.

Bunlardan birka├ž─▒ bir gece bu varl─▒─č─▒ daha yak─▒ndan g├Ârmek i├žin; gece yar─▒s─▒ onun gezindi─či yere yak─▒n yerlerde, ├žal─▒lar─▒n aras─▒na saklan─▒p onun ge├žmesini beklemi┼čler.

Bir s├╝re sonra o varl─▒k ortaya ├ž─▒k─▒p bunlar─▒n yan─▒ndan ge├žince h├ódise ortaya ├ž─▒km─▒┼č.

Me─čer o bir salyangoz toplay─▒c─▒s─▒ym─▒┼č.

Salyangozlar gece yar─▒s─▒ndan sonra bolla┼čt─▒─č─▒ i├žin e─čile kalka onlar─▒ topluyor, belinde ta┼č─▒d─▒─č─▒ sepete dolduruyor, sonra da bu hayvanc─▒klar─▒ yurtd─▒┼č─▒na g├Ânderen bir ┼čirketin kasabadaki ofisine teslim ediyormu┼č.

Bu arada, ba┼č─▒ndaki tuhaf ─▒┼č─▒klar da salyangozlar─▒ ├žok seven ate┼č b├Âcekleriymi┼č. Onlar da asl─▒nda sebeplenmek i├žin salyangoz toplay─▒c─▒s─▒n─▒n ba┼č─▒n─▒n ├╝zerinde u├žu┼čuyorlarm─▒┼č.

Tabi├« bu mesele ortaya ├ž─▒k─▒nca, kasaba bir kez daha ├žalkaland─▒.

G├╝n ge├žtik├že de pikni─če gidenlerin say─▒s─▒ yine artmaya ba┼člad─▒.

Tabi├« bu mevzu b├Âyle bitmedi.

Kasaban─▒n m├╝ezzinine s├Âylemedi─či s├Âzler isnad edildi ve AnadoluÔÇÖnun uzak bir yerine tayini ├ž─▒kt─▒. Yap─▒lan bask─▒lar sonucunda d├Ânemin iktidar─▒, b├Âyle uygun g├Ârm├╝┼čt├╝.

Salyangoz sat─▒c─▒s─▒ ise bir d├Ânem kasaban─▒n maskotu gibi oldu. Cahil halk─▒ bir m├╝ddet maalesef kendi s├╝fl├« d├╝nyas─▒n─▒n zeb├╗nu eyledi. ┼×erli masalar─▒n ba┼č k├Â┼česinde milleti zehirledi durdu.

Nurlu bir z├ót─▒ kaybetmi┼čtik. Onun yerine hi├ž de bizim y├Âremizi ve insan─▒m─▒z─▒ yans─▒tmayan bir salyangoz sat─▒c─▒s─▒ ├Âne ├ž─▒km─▒┼čt─▒.

Zaman zaman evimizde yap─▒lan ├žay sohbetlerinde, ilgimi ├žeken bir mevzu oldu─ču vakit, kulak kabart─▒rd─▒m. B├╝y├╝klerimiz de b├Âyle olmas─▒n─▒ istedikleri i├žin herh├ólde, olduk├ža cidd├« meseleler konu┼čulsa bile bizim ortal─▒kta olmam─▒za izin verirlerdi. Biz de hasbelkader bu sohbetlerden nasibimizi al─▒rd─▒k.

O gece de sohbet esnas─▒nda, o m├╝ezzin efendinin s├Âz├╝ edilince kulak kesildim.

Toplant─▒n─▒n en ya┼čl─▒ ve sayg─▒ duyulan ki┼čisi mevzu a├ž─▒ld─▒─č─▒nda elindeki defteri a├žt─▒ ve okumaya ba┼člad─▒:

ÔÇťHad├«s-i ┼čer├«flerde, haramlar─▒ terk etmenin, sevap kazand─▒racak amel-i s├ólihleri i┼člemekten ├Ânce zikredilmesinin iki m├╝him sebebi vard─▒r:

1) ┬źDefÔÇś-i mefsedet celb-i menfaatten ├Âncedir.┬╗ (Yani zararl─▒ ┼čeyleri uzakla┼čt─▒rmak, faydal─▒ ┼čeyleri elde etmekten daha m├╝him ve ├Ânceliklidir. ┼×er├«at ya┼čanmadan m├ónev├« derecenin y├╝kselmesi m├╝mk├╝n de─čildir.)

2) ─░badet ve t├óatlerin tamam─▒n─▒ yerine getirmek insan g├╝c├╝n├╝n ├╝zerindedir. Yasaklardan sak─▒nmak ise -az olmalar─▒ sebebiyle- her ferdin imk├ón─▒ d├óhilindedir ve bunun faydas─▒ daha ┼č├╝mull├╝d├╝r.

Hatt├ó diyebilirim ki, ─░sl├óm ├ólemi i├žin tasavvur edilen y├╝kselme ve ilerlemenin en m├╝him yolu, g├╝nahlar─▒ terk etmektir. F─▒traten g├╝nahlardan uzak ve dolay─▒s─▒yla m├ósiyeti terk etme sevab─▒ndan mahrum olan meleklerin, tabi├« makamlar─▒ndan terakki edemiyor olmalar─▒ da bu ifademizin delili m├óhiyetindedir.

Velh├ós─▒l, haramlardan sak─▒nman─▒n m├ónev├« terakk├«ye hizmet etmesi kadar, madd├« menfaat ve cism├ón├« faydalar─▒ da g├Âzden uzak tutulmamal─▒d─▒r. Yasaklar─▒ ├ži─čnemenin, insanlar─▒n mal─▒na, can─▒na, ┼čeref ve ┼č├ón─▒na verdi─či zarar─▒n tel├ófisi m├╝mk├╝n de─čildir. Bu, bas├«ret sahiplerince bilinip kabul edilen bir hakikattir.ÔÇŁ*

Sohbet, kendisinden mahrum kald─▒─č─▒m─▒z k─▒ymetli hocam─▒za bir an ├Ânce kavu┼čma du├ólar─▒yla sona erdi. Anla┼č─▒lan u─črad─▒─č─▒ haks─▒zl─▒─č─▒ gidermek i├žin kasaban─▒n hakkaniyetli ki┼čileri de harekete ge├žmi┼čti.

Aradan ├žok ge├žmedi. Salyangoz sat─▒c─▒s─▒n─▒n ger├žek y├╝z├╝ ortaya ├ž─▒kt─▒. Etraf─▒na verdi─či madd├«-m├ónev├« zararlar sebebiyle, art─▒k kasabam─▒zda bar─▒namaz h├óle geldi. Di─čer taraftan ise, u─črad─▒─č─▒ iftiralar ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ i├žin, tayini geri ├ževrilen m├╝ezzinimiz de kasabam─▒za o g├╝zel ezanlar─▒yla geri d├Ând├╝. Vazifelerine ve tebli─čine kald─▒─č─▒ yerden ve daha g├╝├žl├╝ bir ┼čekilde devam etti.

Demek ki, saman alevi gibi k─▒sa zamanl─▒ parlay─▒┼člar bu milletin g├Ânl├╝ne h├╝kmetme ┼čans─▒na sahip de─čildir. Bu milletin g├Ânl├╝ne taht kuran, onlar─▒ birlik ve beraberlik i├žinde millet h├óline getiren, nur y├╝zl├╝, hak ve hakikat s├Âzl├╝ ├ólimleridir, ├órifleridir.

Zihnimde ve kalbimde o g├╝nlerden bir h├╝k├╝m gibi ┼ču c├╝mle kald─▒:

M├╝sl├╝man mahallesinde salyangoz sat─▒lmaz!

Kal─▒n sa─čl─▒cakla.

____________________

* M. EsÔÇśad Efendi, Mekt├╗b├ót, s. 37, no: 12.