Merhameti Unutmu┼č Bir E─čitim

YAZAR : M. A┼č─▒r KARABACAK ma.karabacak@gmail.com

Ebû Hüreyre -radıyallâhu anh- anlatıyor.

Bir adam gelerek;

ÔÇťÔÇôEy All├óhÔÇÖ─▒n Ras├╗l├╝! ─░yi davran─▒p ho┼č sohbette bulunmama en ├žok kim hak sahibidir?ÔÇŁ diye sordu.

Hazret-i Peygamber -aleyhissalâtu vesselâm-;

ÔÇťÔÇôAnnen!ÔÇŁ diye cevap verdi.

Adam;

ÔÇťÔÇôSonra kim?ÔÇŁ dedi.

Rasûlullah -aleyhissalâtu vesselâm-;

ÔÇťÔÇôAnnen!ÔÇŁ diye cevap verdi.

Adam tekrar;

ÔÇťÔÇôSonra kim?ÔÇŁ dedi.

Rasûlullah -aleyhissalâtu vesselâm- yine;

ÔÇťÔÇôAnnen!ÔÇŁ diye cevap verdi.

Adam tekrar sordu:

ÔÇťÔÇôSonra kim?ÔÇŁ

Ras├╗lullah -aleyhissal├ótu vessel├óm- bu d├Ârd├╝nc├╝y├╝;

ÔÇťÔÇôBaban!ÔÇŁ diye cevaplad─▒. (Buh├ór├«, Edeb, 2; M├╝slim, Birr, 1)

Anne, kalbin merkezi. Merhamet, ┼čefkat demek. Gecenin bir yar─▒s─▒ kurdu─ču saat evdeki b├╝t├╝n ah├ól├«yi uyand─▒rsa ve hatt├ó alt ve ├╝st kattaki kom┼čular uyansa yorgunlu─čun tesiriyle belki duymayabilir. Fakat yavrusunun a─člamas─▒n─▒ daha ilk ─▒ngas─▒nda veya daha ilk ┬źanneee┬╗ diye seslenmesinde duyup yata─č─▒ndan f─▒rlayan kad─▒nd─▒r anne.

Hazret-i Peygamber de anneyi bunun i├žin defaatle ├Ânceliyor bu hadiste. O anne ki yery├╝z├╝n├╝ g├Âlgesi alt─▒na alabilecek muazzam b├╝y├╝kl├╝kte bir k─üide ├╝zerinde y├╝kselecek ulu merhamet toplumunu, y├╝rek toplumunu in┼ča edebilecek bir kad─▒nd─▒r.

B├Âyleyken, annenin anneli─čini ald─▒k ve evinden ├ž─▒kard─▒k rasyonalist bir medeniyet kurma ad─▒na. Belki mant─▒kl─▒ bir toplum v├╝cuda getirdik fakat bu toplumun kalbi mesabesindeki ┬źanne┬╗yi, temsil etti─či ┬źmerhamet ve ┼čefkat┬╗i koymay─▒ unuttuk g├Â─čs├╝n├╝n i├žine.

Ak─▒lc─▒ bir e─čitim verdik ├žocuklar─▒m─▒za. Gelece─čin i┼člerini analiz ettik her y─▒l ve gelecekte hangi mesle─čin daha ├žok para kazand─▒rabilece─čine g├Âre tercihler yapt─▒rd─▒k.

Onlar da hayatlar─▒n─▒ hep yan yana dizilmi┼č bo┼čluklar─▒ doldurarak ge├žirdiler. ┼×─▒klar aras─▒nda en ak─▒lc─▒ olan─▒n─▒ tercih ettiler; en rasyonel ve en k├órl─▒ olan─▒ i┼čaretlediler daima. Y─▒llar ge├žtik├že anne ve babaya evde bakmak k├órl─▒ olmad─▒ onlar i├žin ve ya┼čl─▒lara y├Ânelik bak─▒mevleri rant yapt─▒.

├çocuk yapmak ├Âzg├╝rl├╝klerine engeldi; hastal─▒─č─▒, bak─▒m─▒, e─čitimi vs. her ┼čeyiyle ek k├╝lfetti ve ├žocuk yapmak yerine daha az gideri olan ev hayvanc─▒l─▒─č─▒ sekt├Âr├╝ rant yapt─▒.

Serbest ya┼čamak ve tatil hesaplar─▒ ile y─▒l sonunda aile b├╝t├žesinde art─▒ ├ž─▒karmak ├žok daha ├Ânemli oldu bu merhamet mahrumu aileler i├žin ve sanki bir ┼čirket y├Ânetir gibi zevk ald─▒lar banka hesaplar─▒nda artan, kabaran rakamlar─▒ndan.

Neredeyse merhametsiz bir toplum in┼ča ettik.

ÔÇťRahmetim gazab─▒ma ├╝st├╝n geldi.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Tevhid, 15, 22, 28 55; M├╝slim, Tevbe, 14-16) demeseydi y├╝ce Allah ve o rahmetinin meyvesi olarak, d─▒┼č─▒m─▒zdan gelen menf├« tesirlere kar┼č─▒ korunmal─▒ olmasayd─▒k biz irfan k├╝lt├╝r├╝m├╝zle ve s├╗f├« genlerimizle, neredeyse merhametten mahrumlu─čumuzla hel├ók olup giderdik.

Necip Faz─▒l, yazd─▒─č─▒ bir tiyatro eserinde; hayat─▒, yaz─▒l─▒ kanunlar─▒ uygulamakla ge├žen, ins├ón├« hissiyatlardan ve cemiyetten uzak otel odalar─▒nda ya┼čayan, kalbinin kap─▒s─▒na kilit vurmu┼č, g├Âzleri sadece maddenin s─▒n─▒rlar─▒nda olan bitene a├ž─▒k Reis BeyÔÇÖi anlat─▒r.

Reis Bey, vicd├ónen temiz oldu─čuna inansa da bir genci annesini ├Âld├╝rmekten dolay─▒ idama g├Ânderir. Merhamet mahrumu bir insan m├╝sveddesinin ak─▒l s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde verebilece─či ve rasyonel zihinle teyit edebilece─či basit ve s─▒radan bir karard─▒r onun a├ž─▒s─▒ndan. Fakat idamdan sonra as─▒l katilin yakalanmas─▒ ve gencin idamdan ├Ânceki s├Âzleri Reis BeyÔÇÖi i├žinden ├ž─▒k─▒lmaz gibi g├Âr├╝len girdaplara sokar. Sonunda Reis Bey, b├╝t├╝n varl─▒─č─▒ndan s─▒yr─▒l─▒r ve merhameti aramaya ba┼člar. Bir merhamet yang─▒n─▒ ├ž─▒karmak i├žin u─čra┼č─▒r t├╝m d├╝nyada, merhametsiz bir y├╝rek kalmamas─▒ i├žin. Merhamete te┼čne h├óle gelen g├Ânl├╝; ┬źMerhamet!.. Merhamet!..┬╗ diye feryat eder.

***

ÔÇť─░nsandaki k├Ât├╝l├╝k iktidar─▒n─▒ d├Âve d├Âve peki┼čtirmek yerine, hohlaya hohlaya yumu┼čatmak. Merhamet! Hava gibi, su gibi muhta├ž oldu─čumuz iksir… Ba┼č a┼ča─č─▒ bir cemiyeti, ba┼č yukar─▒ edecek bir kudret.

… Hepimiz, b├╝t├╝n insanl─▒k buz ├ž├Âl├╝nde yol al─▒yoruz! Ald─▒─č─▒m─▒z nefesler bile, sipsivri kayalar ┼čeklinde donuyor. Bakarken g├Âzle b─▒├žakl─▒yor, dinlerken kulakla zehirliyoruz! Damak kirletiyor, el donduruyor!..

… Ben diyorum ki her fert ba┼čucuna; ÔÇťSu├žlu benim, herkes su├žsuz!ÔÇŁ levhas─▒n─▒ asmal─▒d─▒r. Ben diyorum ki yeg├óne kurtulu┼čumuz herkesin herkesi affetmesindedir… AmerikaÔÇÖda bir cinayet i┼člense de, d├╝nya ├žap─▒nda bir ses sorsa;

ÔÇťÔÇôK─ütil kim?ÔÇŁ diye;

ÔÇťÔÇôBenim!ÔÇŁ diye hayk─▒rabilirim! ÔÇťSo─čuk k─▒┼č geceleri, k├Âpr├╝ alt─▒nda yatan ├ž─▒plaklar─▒n veb├óli benim boynumda, g├Âmle─čimin yakas─▒nda…ÔÇŁ

***

Reis Bey ├Ârne─činde de g├Âr├╝lece─či gibi merhamet mahrumu bir kafa, her ne kadar s─▒hhatli d├╝┼č├╝n├╝rse d├╝┼č├╝ns├╝n ne kadar rasyonel olursa olsun varaca─č─▒ sahil, f─▒rt─▒nan─▒n ortas─▒nda kalmaktan daha tehlikeli istikb├óli bar─▒nd─▒ran f├ócialara sebebiyet verecek bir sahildir. Sel├ómete ula┼čmas─▒ imk├ón d├óhilinde de─čildir.

Bug├╝n ise ├╝lke olarak tarih├« bir ┬źmerhamet┬╗ imtihan─▒ndan ge├žmekteyiz.

├ľyle bir imtihan ki bu; ge├žmi┼čimizi i├žinde bar─▒nd─▒ran, gelece─čimizi ┼čekillendirecek olan b├╝y├╝k bir varl─▒k imtihan─▒.

├ľyle bir imtihan ki bundan bin d├Ârt y├╝z k├╝sur y─▒l evvel ash├ób─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ ┬źmuh├ócir┬╗ bir k─▒sm─▒n─▒ ┬źensar┬╗ yapan tarih, tekrar tekerr├╝r ediyor bu imtihanda.

├ľyle bir imtihan ki bu, All├óhÔÇÖ─▒n bizlere belki b├╝y├╝k bir ikram─▒ fakat fark─▒nda olabilecek kadar merhamete ├ó┼čin├ó de─čiliz kimimiz.

Ensarl─▒─č─▒m─▒z s─▒nan─▒yor bu imtihanda. Ald─▒─č─▒m─▒z e─čitimimiz, annemizden emdi─čimiz s├╝t├╝n bedenimizde damar damar ┼čekillendirdi─či merhametimiz s─▒nan─▒yor. S├Âz├╝m├╝z s─▒nan─▒yor, All├óhÔÇÖa ve Ras├╗lull├óhÔÇÖa verdi─čimiz yeminimiz s─▒nan─▒yor. A┼čk─▒m─▒z s─▒nan─▒yor, ├«m├ón─▒m─▒z s─▒nan─▒yor.

Bir yanda d├╝nyan─▒n her k├Â┼česindeki mazlum y├╝reklere uzanmaya ├žal─▒┼čan merhamet el├žileri;

ÔÇťÔÇôD├╝nyada bir tek m├╝ÔÇÖmin ├╝┼č├╝yorsa, ─▒s─▒nma hakk─▒na sahip de─čilsin!ÔÇŁ diyen ┼×emsÔÇÖin;

┬źÔÇôBen de biliyorum ki yery├╝z├╝nde ├╝┼č├╝yen m├╝ÔÇÖminler var; ben art─▒k ─▒s─▒nam─▒yorum!ÔÇŁ diyen Mevl├ón├óÔÇÖn─▒n ├ža─čda┼č dostlar─▒ di─čer yanda yurdumuza iltic├ó etmi┼č, hicret etmi┼č sava┼č mazlumlar─▒na; ÔÇťGelmesinler! Gelenler de geri d├Âns├╝n, gitsin!ÔÇŁ diyebilecek ak─▒lc─▒ fakat ruhsuz, k─▒t ak─▒ll─▒, al─▒k ve abus d├╝┼č├╝nceli insanlar…

Nerede MERHAMET bak─▒┼č─▒, MERHAMET yakla┼č─▒m─▒, MERHAMET duru┼ču?

ÔÇť─░nsanlara merhamet etmeyene Allah da merhamet etmez.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Tevhid, 2) buyuruyor Hazret-i Peygamber ve;

ÔÇťBen bazen uzatmak niyetiyle namaza ba┼člar─▒m. Fakat bir ├žocu─čun a─člay─▒┼č─▒n─▒ duyar ve annesinin ona d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝n├╝ bildi─čim i├žin (merhametimden) namaz─▒ k─▒sa tutar─▒m.ÔÇŁ (M├╝slim, Sal├ót, 192) diyor. O, d├╝nyadaki merhamet menba─▒ olan Ras├╗lÔÇÖ├╝n izinde olan ├╝mmetin ├žocuklar─▒ elbette kap─▒m─▒za dayanm─▒┼č Suriyeli, Irakl─▒, Afganistanl─▒, Somalili ve di─čer ├╝lkelerden gelen ├╝mmetin fertlerine merhametle yakla┼čacakt─▒r. Kimi bed ruhlara inat, kucaklayacakt─▒r her geleni. G├Âzya┼člar─▒na ├žare olamasa da g├Âzya┼člar─▒yla derdine hemdert olacakt─▒r. B├Âylece Allah, ├óyette buyurdu─ču vaÔÇśdini de ger├žekle┼čtirecektir.

ÔÇť─░nan─▒p hicret eden, Allah yolunda sava┼čanlar ve muh├ócirleri bar─▒nd─▒r─▒p onlara yard─▒m edenler, i┼čte onlar ger├žekten inanm─▒┼č olanlard─▒r. Onlara ma─čfiret ve c├Âmert├že verilmi┼č r─▒z─▒klar vard─▒r.ÔÇŁ (el-Enf├ól, 74)

Annesinden merhamet e─čitimini almayan ve dolay─▒s─▒yla m├╝ltec├«ler hakk─▒nda ileri-geri konu┼čarak g├╝ya millet ve devletin hayr─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ ifade etmeye ├žal─▒┼čan zavall─▒lar da i┼čte yukar─▒da bahsetti─čimiz ak─▒lc─▒ ve fakat ruhsuz, merhametsiz d├╝┼č├╝nenler k─▒sm─▒na girenlerdir. Al─▒k ve abus insanlard─▒r. K├Âpeklerini, m├╝ltec├«lerden daha ├žok d├╝┼č├╝nenlerdir.

ÔÇťM├╝ltec├«ler, muh├ócirler geldiler ve bizim i┼člerimizi elimizden ald─▒lar.ÔÇŁ demektedirler. Ailelerinin r─▒z─▒klar─▒ndan g├╝ya endi┼če h├ólinde olarak muh├ócirlere kar┼č─▒ tav─▒r sergilemektedirler. Tutunduklar─▒ sa─člam dal kendilerini ate┼če g├Ât├╝rmektedir fark─▒na varmamaktad─▒rlar. Bunlar hakk─▒nda da y├╝ce Allah ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťAllah, ┼č├Âyle bir kenti misal verdi:

Oras─▒ g├╝ven ve huzur i├žinde idi. Oraya her taraftan bolca r─▒z─▒k gelirdi.

Fakat All├óhÔÇÖ─▒n nimetlerine nank├Ârl├╝k ettiler; bu y├╝zden yapt─▒klar─▒na kar┼č─▒l─▒k,

Allah onlara ┼čiddetli a├žl─▒k ve korku ─▒st─▒rab─▒n─▒ tatt─▒rd─▒.ÔÇŁ (en-Nahl, 112)

Ve bir ba┼čka ├óyette de;

ÔÇťCehennemlikler de cennetliklere;

┬źÔÇôNe olur, sudan veya All├óhÔÇÖ─▒n size verdi─či r─▒z─▒ktan biraz da bizim ├╝zerimize ak─▒t─▒n!┬╗ diye ├ža─čr─▒┼č─▒rlar.

Onlar;

┬źÔÇô┼×├╝phesiz, Allah bunlar─▒ k├ófirlere haram k─▒lm─▒┼čt─▒r.┬╗ derler.ÔÇŁ (el-AÔÇśr├óf, 50) diyerek cehennemliklerden olmaktan sak─▒n─▒lmas─▒n─▒ istemektedir.

S├Âz├╝n buras─▒nda bu bedbahtlar i├žin yine Reis Bey tiyatrosuna d├Ânelim ve idaml─▒k gencin a─čz─▒ndan merhametsiz vicdanlara, merhametsiz bak─▒┼člara, duyu┼člara sesleni┼čini okuyal─▒m:

ÔÇťEtmeyin Reis Bey! Siz a─člayamazs─▒n─▒z!

A─člayabilseydiniz, anlayabilirdiniz…

Siz merhametten, ac─▒ma duygusundan, yaln─▒z k├Ât├╝l├╝k do─čaca─č─▒na inanm─▒┼čs─▒n─▒z.

Yerine g├Âre hakl─▒s─▒n─▒z…

Fakat ondan ne b├╝y├╝k iyilik do─čaca─č─▒n─▒ unuttu─čunuz i├žin en b├╝y├╝k hakk─▒ kaybediyorsunuz. Rahmet kald─▒r─▒lm─▒┼č sizin kalbinizden Reis Bey! M├╝h├╝rl├╝ kalbinizin a├ž─▒lmas─▒n─▒ dilerim, Allah sizi de ar─▒nd─▒rs─▒n…ÔÇŁ

Âmîn!