Hayat Yolculu─čunda UNUTAMADI─×IM KARELER -24-

YAZAR : Mehmet MENCET

VATAN BORCU

T├╝rk insan─▒n─▒n hayat─▒nda, askerlik h├ót─▒ralar─▒ ├Ânemli bir yer tutar. Bu h├ót─▒ralar; bilhassa kasaba ve k├Âylerde, ya┼čl─▒ da olsa sohbet edebilece─činiz insanlar─▒n bahsedece─či ortak mevzulardan birisidir.

Askerlik, T├╝rk insan─▒ i├žin hem d├«n├« hem mill├« bak─▒mdan ulv├« bir mefhumdur.

Bu d├Âneme ait hat─▒ralar da her erkek vatan evlad─▒ i├žin ├Ânemlidir ve ├Âmr├╝n├╝n kalan k─▒sm─▒nda muhabbetler, dost meclisleri anlat─▒labilecek pek ├žok h├ót─▒ra ile ┼čenlenir, de─čerlenir.

Kimisi baba oca─č─▒ndan, k├Ây├╝nden, kasabas─▒ndan ilk defa ayr─▒l─▒r; hi├ž bilmedi─či diyarlara gider. Kimisi ilk defa bu kadar bir├žok insanla tan─▒┼č─▒r. S─▒k─▒nt─▒lara birlikte g├Â─č├╝s gerece─či ekip r├╗huyla tan─▒┼č─▒r. Herkes, vatana hizmet mektebi olan askerlikte, vatan ve millet duygular─▒n─▒ r├╗hunda peki┼čtirir kendisinin de bu vatan i├žin yapabilece─či bir ┼čeyler oldu─čunun fark─▒na var─▒r.

Gen├žlik, hayaller, umutlar ve candan dostluklar. Elbette unutulmayacak h├ót─▒ralar…

Eskiden askere gitmeyeni adamdan saymazlard─▒. Sa─čl─▒k sebebiyle kabul edilmeyenler ├žok ├╝z├╝l├╝rlerdi.

Bir g├╝n namaz i├žin caminin bah├žesine girmi┼čtim. Engelli bir delikanl─▒, zorla ko┼čarak bize do─čru geldi. O kadar mutluydu ki, benim yan─▒mdaki beye;

ÔÇťÔÇôAmca amca sana bir m├╝jdem var!ÔÇŁ dedi. O da;

ÔÇťÔÇôNeymi┼č o?ÔÇŁ diye sordu.

ÔÇťÔÇôM├╝jde ben asker oldum d├╝n, bak teskeremi ald─▒m!ÔÇŁ dedi. Sevin├žten u├žuyordu. ÔÇťKomutanlar─▒m beni ├žok sevdiler, elime sil├óh verdiler, ben asker oldum!ÔÇŁ diye hayk─▒r─▒yordu. Herkesin g├Âzleri doldu. Her erkek ├žocu─čunun; ├ódeta kendisinin b├╝y├╝k oldu─čunu, delikanl─▒ oldu─čunu ispatlamas─▒ gibi bir duygu…

Engelliler i├žin bir g├╝nl├╝k askerlik yapt─▒r─▒yorlar ya, kim d├╝┼č├╝nd├╝yse Allah r├óz─▒ olsun. ├çok mutlu oluyorlar, y─▒llard─▒r hayalini kurduklar─▒na kendi d├╝nyalar─▒nda kavu┼čuyorlar.

Askerlik tam da delikanl─▒l─▒k ├ža─č─▒nda, kimisine g├╝zel bir ayar da verir. Bu sebeple eskiden baz─▒ deli dolu gen├žlere;

┬źAskere gidip gelsin ak─▒llan─▒r.┬╗ derlerdi. Mill├«-m├ónev├« bir ┼čuurla de─čerlendirilse, millet├že bu mektepten ├žok daha fazla istifade edilebilece─čini d├╝┼č├╝nmemek elde de─čil.

Benim de askerlik hâtıralarım var:

UYKUSUZ B─░R GECE!

1971 y─▒l─▒nda Erzurum Il─▒ca 6ÔÇÖnc─▒ Z─▒rhl─▒ TugayÔÇÖa aste─čmen olarak gittim. Ramazan ay─▒n─▒n son g├╝nleriydi. Erzurum mal├╗m so─čuk… O y─▒l da b├╝t├╝n T├╝rkiyeÔÇÖde g├Âr├╝lmemi┼č bir so─čuk vard─▒. Sahur yeme─čine ├ž─▒kamad─▒m so─čuktan. Etraf karlarla kapl─▒yd─▒. ├ľ─čretmenevi yan─▒nda tanklar s─▒ralanm─▒┼č; ben de az-├žok bildiklerimle, askerlere tank─▒n sistemini anlatmaya ├žal─▒┼čt─▒m. Daha sonra tank─▒n kulesine ├ž─▒kt─▒─č─▒mda, a┼ča─č─▒daki askerlerin so─čuktan titrediklerini g├Ârd├╝m. Onlara; ┬źHareket edin, ─▒s─▒n─▒n!┬╗ derken aya─č─▒m kayd─▒, a┼ča─č─▒daki tanklar─▒n s─▒n─▒r─▒n─▒ belirleyen ta┼člar─▒n ├╝zerine d├╝┼čt├╝m. ┼×├Âyle bir do─čruldum. Ba┼č─▒mdan biraz kan akt─▒, hemen tugaya getirdiler oradan da Erzurum Mare┼čal Fevzi ├çakmak Hastah├ónesine g├Ât├╝rd├╝ler. Yol bitmek bilmedi… Bir askeri s─▒rt─▒ma dayad─▒lar, i├ž kanama olmas─▒n diye oturur vaziyette getirdiler. O y─▒llarda MR fil├ón yok. Doktor ba┼č─▒ma diki┼č att─▒, sonra;

ÔÇťÔÇôSak─▒n uyuma! 24 saat i├žinde ├Âlmezsen ├Âlmezsin…ÔÇŁ dedi.

Hayatla ├Âl├╝m aras─▒nda bir ├žizgideyim. Ge├žmi┼čimi ve gelece─čimi d├╝┼č├╝nd├╝m. Sabah─▒ bekliyorum, yaln─▒z ve gurbetteyseniz daha bir zor…

Bayram arefesi oldu─ču i├žin, 30 yatakl─▒ hastah├óne odas─▒nda benden ba┼čka kimse yok. Hayat─▒m bir film ┼čeridi gibi g├Âzlerimin ├Ân├╝nden ge├žti. Bir yandan hayallerimi, yapmak istediklerimi d├╝┼č├╝n├╝yorum, bir yandan da akl─▒ma ┼ču d├╝┼č├╝nce h├╝cum ediyor: Yoksa hayat─▒n k─▒y─▒s─▒na m─▒ geldim? Sabaha kim bilir seni neler bekliyor… All├óhÔÇÖa s─▒─č─▒nmaktan ve sabah─▒ beklemekten ba┼čka yapacak bir ┼čey yok. Kaderde ne varsa o olacak, kimsenin garantisi yok…

┬źÔÇôSak─▒n uyuma!┬╗ diye tekrarlad─▒lar.

Saatler, dakikalar ne kadar da uzunmu┼č… O s─▒rada bir asker;

┬źÔÇôKomutan─▒m ziyaret├žiniz var.┬╗ dedi.

Ben de;

┬źÔÇôErzurumÔÇÖda benim hi├ž tan─▒d─▒─č─▒m yok, yanl─▒┼č─▒n var!┬╗ dedim.

Gitti tekrar geldi;

┬źÔÇôSize gelmi┼čler efendim!┬╗ dedi. Merakla kar┼č─▒lad─▒m. Dedemin memleketi olan HorasanÔÇÖdan gelip, Il─▒caÔÇÖda tan─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z dostlar─▒m─▒z; h├ódiseyi duyar duymaz, o sisli-karl─▒ havada, oru├žlar─▒n─▒ bile a├žmadan ziyaretime gelmi┼čler. O zaman d├╝nyalar benim oldu. Hasta ziyaretinin ├Ânemini o g├╝n kavrad─▒m.

Ertesi g├╝n Il─▒caÔÇÖya d├Ând├╝m. Kald─▒─č─▒m otele gelip;

ÔÇťOtelde bayram olmaz, hem hastas─▒n…ÔÇŁ diye evlerine g├Ât├╝rd├╝ler.

Yurdumun ne g├╝zel insanlar─▒ var! Gurbette olan; asker, ├Â─črenci yabanc─▒ kim olursa olsun daima g├Ân├╝lleri ve sofralar─▒ a├ž─▒kt─▒r.

O zamandan beri ben de; kimi hasta diye duyarsam ziyaretine gitmeye, ├Â─črencilerle elimden geldi─čince ilgilenmeye ├žal─▒┼č─▒r─▒m. ┼×imdi her ┼čey kolay, teknoloji ilerledi. Yollar, ula┼č─▒m, konaklama yerleri daha ├žok ve d├╝zenli. Yine de; ┬źGeceyi hastadan sor!┬╗, ┬źGurbeti gezen bilir!┬╗ demi┼čler.

Allah; ordumuza, yurdumuza, devletimize zeval vermesin.

B─░R ZAMANLAR

Askerlik; ecd├ód─▒m─▒z─▒n zaman─▒ndakiyle k─▒yaslanamaz, telefon her dakika m├╝mk├╝n. Resimli haberle┼čme, gurbetin o eski ac─▒s─▒n─▒ duyurmuyor. ÔÇťGiden gelmiyor acep nedendir?ÔÇŁ feryad─▒ ya┼čanm─▒yor elhamd├╝lill├óh…

Eskiden neler ya┼čanm─▒┼č!

Dedelerimizden seferberlikte yedi y─▒l, dokuz y─▒l kalanlar ├žok. ├ľyle ki geldiklerinde ├žocuklar─▒n─▒ tan─▒yamam─▒┼člar.

Han─▒m─▒n rahmetli dedesi 9 y─▒l seferberlikte kalm─▒┼č; giderken ├žocuklar k├╝├ž├╝k, bir g├╝n K─▒r┼čehirÔÇÖe yak─▒n bir yerden ge├žerlerken;

ÔÇťÔÇôBana iki g├╝n izin verin ├žoluk ├žocu─čumu g├Âreyim, ben size arkadan yeti┼čirim.ÔÇŁ demi┼č. ─░zin vermi┼čler. Memleketine gelince birka├ž tan─▒d─▒kla kar┼č─▒la┼čm─▒┼č; sa├ž-sakal, ├╝st-ba┼č peri┼čan. Sokakta oynayan ├žocuklar─▒ g├Ârm├╝┼č; ┬źBunlar─▒n hangisi senin?┬╗ demi┼čler. ┼×├Âyle bir bakm─▒┼č; ┬ź┼×u!┬╗ demi┼č. ┬źNas─▒l tan─▒d─▒n?┬╗ demi┼čler. ┬źAradan ka├ž y─▒l ge├žti ama yine de g├Âzlerinden tan─▒d─▒m.┬╗ demi┼č…

Kay─▒npeder anlat─▒rd─▒:

ÔÇťÔÇôBu senin baban!ÔÇŁ dediler. ÔÇťHi├ž hat─▒rlamad─▒─č─▒m i├žin bir m├╝ddet al─▒┼čamad─▒m.ÔÇŁ derdi…

ASTE─×MEN B─░R─░NC─░!

Bizim askerlik h├ót─▒ralar─▒m─▒za d├Ânersek;

Bir s├╝re sonra; t├╝men komutan─▒ KandilliÔÇÖden gelip taburu tefti┼č edecekti. O s─▒rada b├Âl├╝kte ├že┼čitli mazeretleri sebebiyle, ├╝ste─čmen de te─čmen de b├Âl├╝─č├╝n ba┼č─▒nda de─čillerdi. Subay s─▒n─▒f─▒ndan geriye kalan sadece bendim. Koca b├Âl├╝k benim sorumlulu─čumdayd─▒. Beni bir tel├ó┼č ald─▒. O zaman b├Âl├╝kte bulunan astsubaylar;

ÔÇťSen merak etme. Gece-g├╝nd├╝z ├žal─▒┼č─▒r, tefti┼či ge├žeriz.ÔÇŁ dediler. Hepsi de─čerli, askerlik ┼čartlar─▒n─▒ iyi bilen, hakik├« askerlerdi. Ben de onlara ├žok yak─▒n davran─▒rd─▒m. Bir g├╝n onlara i┼čim d├╝┼čece─či akl─▒ma bile gelmezdi.

Tefti┼č g├╝n├╝ geldi. Esas─▒nda mevzular─▒ az bilen birisi oldu─čum h├ólde, komutan ed├ós─▒yla ben en ├Ândeydim. Denetleme bitti. D├Ârt b├Âl├╝k i├žinde en ba┼čar─▒l─▒ b├Âl├╝k bizimki olmu┼č. T├╝men komutan─▒ di─čer b├Âl├╝k komutanlar─▒na;

ÔÇťBu aste─čmen kadar olamad─▒n─▒z. En ba┼čar─▒l─▒ oydu!ÔÇŁ demi┼č.

Burada anlatmak istedi─čim; hangi konumda olursan ol, sevgi, sayg─▒, g├╝ler y├╝z ve samimiyet olunca insan─▒n yapamayaca─č─▒ bir ┼čey yok!

HAKSIZLI─×A BA┼×VURMA!

Askerlik denilince, anne-babalar ├žok endi┼čeleniyor. Anar┼či ve ter├Âr sebebiyle ┼čehid haberleri de maalesef eksik de─čil. Evl├ótlar─▒ askerde olan anne-babalar, bir telefon ├žalsa ├╝rperiyor.

Biz takd├«re inanan insanlar─▒z. Vatan sevgisini de ├«m├ón─▒m─▒z─▒n bir par├žas─▒ biliriz.

┼×u h├ót─▒ra bu mevzuda takd├«re r─▒z├ón─▒n tek ├žare oldu─čunu ac─▒ bir ┼čekilde g├Âsteriyor:

Y─▒llar ├Ânce emniyet m├╝d├╝r├╝ bir arkada┼č─▒m vard─▒. Bir tan─▒d─▒─č─▒n─▒n o─člu; do─čuda bir yerde askerlik yap─▒yormu┼č. O y─▒llarda bu kadar ter├Âr fil├ón da yoktu. Bu arkada┼č─▒, o─člunun askerli─čini yan─▒na ald─▒rmas─▒ i├žin rica etmi┼č. Ona;

ÔÇťÔÇôBak arkada┼č─▒m! Askerlikte hile, oyun, rapor olmaz. Hepsi All├óhÔÇÖa em├ónet, b─▒rak orada yaps─▒n!ÔÇŁ dediyse de o kadar ─▒srarla rica etmi┼č ki; arkada┼č, art─▒k ├žaresiz kal─▒p arkada┼č─▒n─▒n o─člunu istedi─či memlekete getirtmi┼č.

Aradan bir m├╝ddet ge├žmi┼č. Delikanl─▒ bir g├╝n durakta beklerken, bir grup ter├Ârist taram─▒┼č ve vefat etmi┼č maalesef…

Takd├«re inanan insan, hakk─▒na r├óz─▒ olur, haks─▒zl─▒─ča ba┼čvurmaz.

Askerlik vazifelerini yaparken, din, vatan ve millet a┼čk─▒yla canlar─▒n─▒ fed├ó eden b├╝t├╝n ┼čehidlerimize, sonsuz rahmet dilerim. Evl├ótlar─▒ askerde olan anne-babalara da tez zamanda sa─č-salim kavu┼čmalar─▒n─▒ temenni ederim.