Modernizmin K─▒skac─▒nda
D├ťNYA ve ├éH─░RET HAYATIMIZ

YAZAR : Raif KOÇAK raifkocak@gmail.com

D├╝nyada, s─▒n─▒rs─▒z nimetlerin i├žerisinde y├╝z├╝yoruz. Ya┼čayan canl─▒lar i├žerinde, e┼čref-i mahl├╗kat olan insan olmay─▒ biz se├žmedik. Annemizi, babam─▒z─▒, ─▒rk─▒m─▒z─▒, rengimizi ve memleketimizi de biz belirlemedik. Ne zaman ve hangi devirde do─čaca─č─▒m─▒za da biz karar vermedik. Bizi yaratan Rabbimiz; bizi en g├╝zel ┼čekilde, en g├╝zel zamanda ve en g├╝zel s├╗rette yaratt─▒.

Annemizden do─čdu─čumuz an, m├╝sl├╝man bir aileye d├óhil olduk. Ezan okunan, namaz k─▒l─▒nan, KurÔÇÖ├ón kurslar─▒ olan, k─▒sm├« de olsa ─░sl├óm├« bir hayat─▒n ya┼čand─▒─č─▒ bir d├╝nyaya g├Âzlerimizi a├žt─▒k.

Okula gitti─čimizde, her ne kadar sistemin bek├žileri taraf─▒ndan, beynimize zehir enjekte edilse de; evimize geldi─čimizde, o zehri bertaraf ederek, onun yerine, Rahm├ón├« damardan s├╝z├╝len ├ób-─▒ hayat katreleri ile y├╝re─čimizi y─▒kayan b├╝y├╝klerimiz vard─▒.

Etraf─▒nda topland─▒─č─▒m─▒z; darald─▒─č─▒m─▒zda, m├╝┼čk├╝l duruma d├╝┼čt├╝─č├╝m├╝zde ve m├╝racaat etti─čimizde bizlere yol g├Âsteren, y├╝zleri nurlu, a─č─▒zlar─▒ du├ól─▒ aile b├╝y├╝klerimiz vard─▒. Sofralar─▒n bereketi, sohbetin tad─▒ olurdu. ├çocuklar; kendilerine ├Ârnek alacaklar─▒ b├╝y├╝kleri g├Âr├╝r, tan─▒r, onlar─▒n g├Âz├╝ne girmek ve muhabbetlerini kazanmak i├žin ├žaba sarf ederlerdi.

Modernle┼čen(!) toplumda; ├žekirdek aileler ├ž├Âz├╝lmeye, etraflar─▒nda toplan─▒lan, ak─▒l dan─▒┼č─▒lan, yol g├Âsteren aile b├╝y├╝kleri, evlerde fazlal─▒k olarak g├Âr├╝lmeye ba┼čland─▒. ├ľnce, evdeki b├╝y├╝kleri ya binalar─▒n bodrum kat─▒na veyahut lutfederlerse ├žat─▒ katlar─▒nda haz─▒rlad─▒klar─▒ iki g├Âz odaya yerle┼čtirdiler. Sonra onlardan bo┼čalan yerleri; belki ayda bir bile gelmeyecek misafirler i├žin, ├žal─▒┼čt─▒klar─▒ maa┼člar─▒n birka├ž kat─▒ bedelinde, koltuklar, masalar, dolaplar ile doldurdular. Tefri┼č edilen bu mek├ónlar; her ne kadar misafirler i├žin haz─▒rlansa da, -bu mek├ónlar─▒n as─▒l maksad─▒- ba┼čkalar─▒na kar┼č─▒ ├Âv├╝nmek, kibirlenmek ve g├Âsteri┼č yaparak nefislerin doyurulmas─▒ oldu.

E┼čya ile doldurulan evlerde, aile fertlerini birbirine ba─člayan muhabbet ve samimiyet ortadan kalk─▒nca; ├žocuklar b├╝y├╝y├╝nceye kadar sofrada, b├╝y├╝d├╝kten sonra ise televizyon ba┼č─▒nda toplan─▒r oldular.

Konu┼čmayan, payla┼čmayan, dertle┼čmeyen aileler birbirinden uzakla┼čt─▒. Toplumun ├žekirde─či olan aile ├ž├Âz├╝l├╝nce, toplum ├ž├Âz├╝lmeye ve de─čerlerinden uzakla┼čmaya ba┼člad─▒.

Modernle┼čen toplum, sadece aileyi bozmad─▒. Ticaret ahl├ók─▒n─▒, payla┼čmay─▒ ve yard─▒mla┼čma melekelerimizi de de─či┼čtirdi.

Darda kald─▒─č─▒nda, karde┼čine yard─▒m eden, el uzatan, para veren insanlar gitti, onlar─▒ yerine; g├╝ler y├╝zl├╝, ┼č─▒k giyimli, hatt├ó bazen tesett├╝rl├╝ m├╝┼čteri temsilcileri ve ayl─▒k f├óiz oranlar─▒ geldi.

D├╝n; ┬źF├óiz haramd─▒r, ona yakla┼čmay─▒n!┬╗ diyen, f├óizsiz ekonomi modeli ├╝zerine m├╝cadele eden insanlar, sistem i├žerisine ├žekilince; ┬źF├óiz bir d├╝nya ger├že─čidir.┬╗ demeye ba┼člad─▒lar

Modernizm gere─či; yedi─čini, giydi─čini, arac─▒n─▒ ve evini rekl├óm etmekten zevk alan toplum, neredeyse mevsimine g├Âre, e┼čya, araba veya ev de─či┼čtirir oldu. Daha fazla t├╝ketmek i├žin, daha fazla kazanmay─▒ ama├ž h├óline getiren insan; yan─▒nda ├žal─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒ insanlara, ├ódil ve hakk─üniyetli davranmak yerine, k├Âle muamelesi yapmaya, verdi─či paray─▒ onlar─▒n ba┼č─▒na kakmaya ba┼člad─▒.

Madd├« olarak biraz rahatlayan, ├Ânce evini l├╝ks muhitlere ta┼č─▒d─▒. ├ç├╝nk├╝ evinin kap─▒s─▒ndan ├ž─▒karken, fakir fukara veya d├╝┼čk├╝n g├Ârmek, bir yerden sonra kendilerini rahats─▒z etmeye ba┼člad─▒.

Devletin kap─▒s─▒ndan ge├žirilmeyen insanlar─▒n baz─▒lar─▒; devlet ihalelerine girmeye, koca koca i┼čleri almaya ba┼člad─▒lar. Bu i┼čleri almak i├žin de, komisyon ad─▒ alt─▒nda verdikleri r├╝┼čvetleri normal g├Ârmeye ba┼člad─▒lar.

Sa─čl─▒kl─▒ ve isabetli bir fikriyat i├žin, bir insan─▒n durdu─ču yer ├žok ├Ânemlidir. ├ç├╝nk├╝ insan─▒n durdu─ču yer, olaylara bak─▒┼č a├ž─▒s─▒n─▒ belirlemektedir. Modernle┼čen (!) m├╝sl├╝man; art─▒k hayata yeni konumundan bakt─▒─č─▒ i├žin, ┼čartlar─▒ kendi gibi olmayanlar─▒ ele┼čtirmeye; ┬źM├╝sl├╝man─▒n fakiri olmaz, tembeli olur. Ben ├žal─▒┼čt─▒m kazand─▒m, onlar da ├žal─▒┼č─▒p kazans─▒n.┬╗ diyerek hakir g├Ârmeye ba┼člad─▒.

S├Âz├╝n buras─▒nda sah├óbe efendilerimizden EbuÔÇÖd Derd├ó -rad─▒yallahu anh-ÔÇÖ─▒n ┼ču g├╝zel s├Âz├╝n├╝ hat─▒rlatman─▒n tam da yeri diye d├╝┼č├╝n├╝yorum:

ÔÇťSize ne oluyor? Bak─▒yorum oturamayaca─č─▒n─▒z binalar yap─▒yorsunuz ve yiyemeyece─činiz mallar─▒ topluyorsunuz! Sizden ├Âncekiler y├╝ksek binalar yapt─▒lar; uzun emeller kurdular ve ├žok mal toplad─▒lar. Fakat sonunda emelleri onlar─▒ aldatt─▒; toplad─▒klar─▒ mal yok oldu ve meskenleri mezar oldu.ÔÇŁ (─░mam M├óverd├« / Edeb├╝ÔÇÖd-D├╝nya VeÔÇÖd-D├«n)

L├╝ks├╝n, ┼čatafat─▒n, ├Âv├╝nmenin bir de kad─▒n taraf─▒ var ki; neresinden tutsan─▒z fecaat arz eden bir durumda:

Modernle┼čen m├╝sl├╝man kad─▒n, ├Ânce ├Ârt├╝s├╝nde de─či┼čiklik yapmaya ba┼člad─▒. Maksad─▒ ├Ârtmek, gizlemek olan tesett├╝r; art─▒k moda dergilerinde boy g├Âstermeye ve podyumlarda sergilenmeye ba┼čland─▒. V├╝cut hatlar─▒n─▒ ├Ârten, bol ve koyu renkli elbiseler; bu de─či┼čim ile yerini v├╝cut hatlar─▒n─▒ te┼čhir eden, uzak mesafelerden dah├«, fark edilebilecek, c─▒v─▒l c─▒v─▒l renkli ├╝r├╝nlere b─▒rakt─▒.

Evinin d├╝zeninden, intizam─▒ndan, ├žocuklar─▒n─▒n yeti┼čmesinden sorumlu olan kad─▒n, sosyal hayata at─▒ld─▒. L├╝ks restoranlar, kafeler, pahal─▒ mek├ónlar yeni d├╝nyalar─▒ h├óline geldi. Zorunlu olmad─▒─č─▒ h├ólde kad─▒nl─▒ erkekli bir arada bulunmalar, parklarda ve bah├želerde el ele, sarma┼č dola┼č gezinmeler normal h├óle geldi.

Pahal─▒ giysiler, pahal─▒ evler, pahal─▒ arabalar ve modern d├╝nyan─▒n c├ózibeli imk├ónlar─▒; insana d├╝nyada ne i├žin bulundu─čunu unutturdu.

Zevk, saf├ó ve e─člence insanlar─▒n g├Âz├╝n├╝ k├Âr etti. ┬źN├ómahreme g├Âr├╝n├╝r├╝m┬╗ diye pazarlara girmeyen, mecbur kal─▒nca da seslerini k─▒sarak konu┼čan han─▒mlar─▒n yerine; umuma a├ž─▒k mek├ónlarda kahkahalarla g├╝len, elinde sigara, y├╝z├╝nde makyaj, ba┼č─▒nda ├Ârt├╝ ile M├╝sl├╝manl─▒─č─▒ temsil eden garip nesiller t├╝redi.

Evin ├žocuklar─▒n─▒; okul ya┼č─▒na kadar televizyon, okula gidince arkada┼č ├ževresi ve ├Â─čretmenleri ┼čekillendirdi. Madd├« imk├óns─▒zl─▒k nedir bilmeyen, her istedi─či olan, l├╝ks marka tutkunu, haz ve h─▒z d├╝┼čk├╝n├╝, s├╝rekli t├╝keten, idealsiz bir nesil yeti┼čti. Okulda test, ailede yaln─▒zl─▒k, televizyon ve internette porno, ┼čiddet, m├╝stehcenlik, sosyal hayatta para ve l├╝ks├╝n tahakk├╝m├╝ ile yeni neslin beyinleri uyu┼čturuldu.

Evvelden ├žocuklar bir gaye i├žin okutulurdu. Aileler; ├žocuklar─▒n─▒, ilim ├Â─črensin, iyi bir insan olsun, hem kendisine, hem ailesine, hem de memleketine faydal─▒ olsun diye okula g├Ânderir; okulda ald─▒─č─▒ e─čitimin yan─▒ s─▒ra, ├žocuklar─▒n─▒n m├ónev├« d├╝nyas─▒na dair de tedbirler al─▒r, ├žocu─čunun mutlaka KurÔÇÖ├ón ├Â─črenmesi, ilmih├ól bilgilerini bilmesi ve temel ─░sl├óm├« kaideleri ├Â─črenmesi i├žin ├žaba sarf ederlerdi.

┼×imdilerde ├žocuklar; sadece diploma almaya odaklanm─▒┼č, birer yar─▒┼č at─▒ gibi yeti┼čtirilir oldu. Yedi─či ├Ân├╝nde, yemedi─či arkas─▒nda, her imk├óna sahip, ne isterse ├ón─▒nda yap─▒lan, l├╝ks imk├ónlar─▒n bulundu─ču gerek resm├«, gerek ├Âzel okullarda okuyan, girdi─či her imtihanda ill├ó da ba┼čar─▒ elde etmek i├žin programlanm─▒┼č, belli hedeflere kilitlenmi┼č robotlar gibi oldular.

H├ólbuki insan; hayat─▒nda s├╝rekli ba┼čar─▒l─▒ olamaz, her ┼čeyi beceremez. Bazen kaybetmenin, ba┼čar─▒s─▒z olman─▒n da ├Â─čretece─či ┼čeyler olur. Bazen; onlarca kitab─▒n ve ├Â─čretmenin ├Â─čretemedi─či bilgiyi, insano─člu ba┼č─▒ndan ge├žen bir olumsuzluk ve musibet ile ├Â─črenebilir.

D├╝nya bizim i├žin; as─▒l mek├ón─▒m─▒z olan ├óhiret yurduna giderken, dinlenmek i├žin alt─▒nda oturdu─čumuz bir a─ča├ž g├Âlgesinden ibarettir. K─▒sa bir m├╝ddet kalaca─č─▒m─▒z yerde; e─členmek, yan─▒m─▒zda g├Ât├╝remeyece─čimiz binalar yapmak, mal toplamak, ak─▒ll─▒ca bir amel de─čildir.

Bu konuda ─░mam ┼×afi├« Hazretleri ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťKervanlar─▒n yolculuk esnas─▒nda ev in┼ča etmeleri ak─▒l k├ór─▒ de─čildir.ÔÇŁ

D├╝nya hayat─▒n─▒; ister sarayda, ister vill├óda, isterse tahta bir barakada ya┼čayal─▒m, onun nihayeti iki metrelik bir kabir olacakt─▒r.

D├╝nya hayat─▒n─▒n, ├óhiret hayat─▒na kar┼č─▒ ne kadar de─čersiz oldu─čunu; Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz ┼ču had├«si ile ne kadar g├╝zel ifade ediyorlar:

ÔÇť├éhirete g├Âre d├╝nya, sizden birinizin parma─č─▒n─▒ denize dald─▒rmas─▒na benzer. O ki┼či parma─č─▒n─▒n ne kadarc─▒k su ile d├Ând├╝─č├╝ne bir baks─▒n.ÔÇŁ (M├╝slim, Cennet, 55)

Hayat denilen ┼čey; g├╝n gelip son bulacak, insan─▒n sahip oldu─ču t├╝m mal─▒n─▒, m├╝lk├╝n├╝, makam─▒n─▒ ve saltanat─▒ ile birlikte, sevdiklerini de terk edip onlara ved├ó edece─či ge├žici bir em├ónettir. D├╝nyan─▒n ge├žici ve bir imtihan sahas─▒ oldu─ču hakikatine ├«m├ón edenler i├žin, d├╝nya ve i├žerisinde bulunan nimetler, son nefese kadar s├╝recek bir gayretin, imtihan─▒n sebebi olurken; ├«m├ón etmeyenler i├žin har vurup harman savrulacak, nefsin arzu ve heveslerinin doyuruldu─ču bir imk├ón olarak g├Âr├╝lecektir.

Bize, d├╝nyada verilen her nimet; mah┼čer g├╝n├╝ hesab─▒ sorulacak bir imtihan vesilesi olarak verilmi┼čtir. Bu konuda Allah Te├ól├ó ├óyet-i ker├«mesinde ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

ÔÇťNihayet o g├╝n (d├╝nyada yararland─▒─č─▒n─▒z) nimetlerden elbette hesaba ├žekileceksiniz.ÔÇŁ (et-Tek├ós├╝r, 8)

Emrine say─▒s─▒z fakat f├ón├« nimetler verilen, bu nimetler gibi kendisine verilen ├Âmr├╝n de bir sonunun oldu─čunu bilen insan─▒n, bu d├╝nyada sonsuza kadar kalma gayreti, ne kadar beyh├╗de bir ├žabad─▒r. Kendisinden ├Ânce atalar─▒n─▒n veya en yak─▒nlar─▒n─▒n ├Âl├╝mlerini g├Ârmesi bile insana ders olarak yetmiyor.

Yine bir ├óyet-i ker├«mede d├╝nya hayat─▒ ┼č├Âyle hul├ósa ediliyor:

ÔÇťNefs├ón├« arzulara; ├Âzellikle kad─▒nlara, ├žocuklara, y─▒─č─▒n y─▒─č─▒n biriktirilmi┼č alt─▒n ve g├╝m├╝┼če, salma atlara, sa─čmal hayvanlara ve ekinlere kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ d├╝┼čk├╝nl├╝k insanlara s├╝sl├╝ g├Âsterildi. Bunlar d├╝nya hayat─▒n─▒n ge├žici menfaatleridir. H├ólbuki var─▒lacak g├╝zel yer All├óhÔÇÖ─▒n kat─▒ndad─▒r.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 14)

S├Âz├╝n son demine geldi─čimiz noktada, en b├╝y├╝k eksikli─čimizin; hayat─▒m─▒zda, de─či┼čmemesi gereken s├óbiteleri de─či┼čtirdi─čimiz, de─či┼čmesi gerekenleri ise de─či┼čtirmedi─čimiz ├╝stelik bu ├žarp─▒k de─či┼čimi bat─▒l─▒la┼čmak ve modernle┼čmek ad─▒na yapt─▒─č─▒m─▒z─▒ da belirtmek durumunday─▒z.

Mevl├ó Te├óla; bizleri, d├╝nya hayat─▒nda ├óhireti i├žin az─▒k biriktiren kullar─▒ndan eylesin. ├éhireti unutturan d├╝nya zevklerinden, e─členceden ve zevklerden uzak eylesin.

S├ólihlerle birlikte s├ód─▒klardan eylesin. ├ém├«n…