├çOCUKLU─×UMDAN BER─░…

YAZAR : Do├ž. Dr. Harun ├ľ─×M├ť┼× ogmusharun@yahoo.com

7-8 ya┼člar─▒ndayd─▒m. Evlerde, ├Âzellikle de k├Ây yerlerinde televizyon olmad─▒─č─▒ zamanlard─▒… K├Ây├╝m├╝zde iki kahvehane vard─▒ ve televizyon yaln─▒zca oralarda, bir de ├žok istisn├ó├« bir durum olarak baz─▒ evlerde bulunurdu. Ve tabi├« biz ├žocuklar kahvehaneye al─▒nmazd─▒k. Ancak bu sihirli ├ólete kar┼č─▒ yenemedi─čimiz merak─▒m─▒z sebebiyle; kahvehanenin kap─▒ ve penceresi ├Ân├╝nde topla┼č─▒r, oradan izlemeye ├žal─▒┼č─▒rd─▒k. Kahvehane sahibini ortal─▒kta g├Ârmedi─čimiz veya nisbeten m├╝samahak├ór buldu─čumuz zamanlarda, kap─▒ya yak─▒n taburelere ili┼čti─čimiz de olurdu. Ancak bu durumu fazla istismar edecek olursak, kahveci day─▒ abus bir surat ve kaba bir dille; ┬ź├ç─▒k─▒n len!┬╗ diyerek ├╝st├╝m├╝ze y├╝r├╝r gibi yapar, hepimiz ka├ž─▒┼č─▒rd─▒k…

Neyse; maksad─▒m televizyonun nas─▒l yayg─▒nla┼čt─▒─č─▒n─▒, tele-misafirli─či vb. anlatmak de─čil! Maksad─▒m o g├╝nlerde televizyonda g├Ârd├╝─č├╝m bir haber ve o haberin benzeri olan h├ódiseler, daha do─črusu f├ócialar silsilesi… Bu silsilenin ilki olmas─▒ hasebiyle bende b├╝y├╝k iz b─▒rakan haberi ┼č├Âyle g├Ârd├╝m:

Bizi ziyaret etmek ├╝zere ┼čehirden k├Âye gelmi┼č olan day─▒m─▒, eve ├ža─č─▒rmam i├žin kahvehaneye g├Ânderilmi┼čtim. Biz ├žocuklar─▒n kahvehaneye girebilmesinin en ┬źme┼čr├╗┬╗ gerek├želerinden biri olan ┬źb├╝y├╝klere haber iletme┬╗ vazifesiyle memur olman─▒n ve tabi├« day─▒m─▒n orada bulunu┼čunun verdi─či rahatl─▒kla, ├«tim├ód-─▒ nefs i├žinde kahvehaneye girdim ve day─▒m─▒n yan─▒na gittim. O esnada televizyonda haber b├╝lteni yay─▒ndayd─▒.

Bakt─▒m:

Bir k─▒s─▒m askerler; benim ya┼č─▒mdaki ├žocuklar─▒ yakalam─▒┼č, kollar─▒n─▒ b├╝k├╝yor ve ├žok sert muamele ediyorlar, zavall─▒lar─▒n canlar─▒n─▒ yak─▒yorlard─▒. Kahvehaneden ├ž─▒k─▒p eve d├Ânerken bende fevkal├óde infial uyand─▒ran bu h├ódisenin i├ž y├╝z├╝n├╝ ├Â─črenmek i├žin day─▒ma sordum:

┬źO askerler kimdi? ├çocuklara neden ├Âyle davran─▒yorlard─▒?┬╗ Day─▒m muhtemelen o zamana kadar benzerine ├žok ┼čahit oldu─ču ve kan─▒ksad─▒─č─▒ i├žin s├╝k├╗netle cevap verdi:

ÔÇťOnlar ─░srailli askerler! Filistinli Araplarla ├žat─▒┼čma i├žindeler. O ├žocuklar da Araplar─▒n ├žocuklar─▒!ÔÇŁ

Araplar─▒n m├╝sl├╝man olduklar─▒n─▒ biliyordum. Bizim Orta AnadoluÔÇÖda ┬źm├╝sl├╝man┬╗ ve ┬źT├╝rk┬╗ kelimeleri ayn─▒ m├ón├óya geldi─či i├žin eve geldi─čimizde h├ól├ó b├╝y├╝k bir ├Âfke i├žinde idim ve;

ÔÇť─░srailliler T├╝rk ├žocuklar─▒na eziyet ediyorlarm─▒┼č, nas─▒l ederler?ÔÇŁ diye isyan ediyordum.

Demek ki; ─░sl├óm d├╝nyas─▒n─▒n bir as─▒rd─▒r u─črad─▒─č─▒ fel├óketlere dair ilk ├Â─črendi─čim, Filistin meselesi ve televizyon vas─▒tas─▒yla ilk ┼čahit oldu─čum da rahmetli Y├ósir ArafatÔÇÖ─▒n intifadadaki ┬źk├╝├ž├╝k generalleri┬╗nin g├Ârd├╝kleri eziyetler olmu┼čtu. Ancak -ne yaz─▒k ki- bu; son olmayacak, daha ├žok f├óciadan haberdar olacakt─▒k!

Nitekim ilkokulu bitirip ortaokulu okumakta oldu─čumuz zamanlarda, Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin Afganistan i┼čgaline dair ├žok haber duyduk. G├╝lbeddin Hikmety├ór vb. m├╝cahidlerin isimleri dilimizden d├╝┼čmedi. Elinde bombayla alt─▒na atlad─▒─č─▒ tank─▒ imha etmek i├žin can─▒n─▒ fed├ó eden, kahraman ├žocuklara dair ├žok hik├óyeler okuduk. Koltu─čunu korumak i├žin d├╝┼čmanla i┼čbirli─či i├žine giren Babrak KarmalÔÇÖ─▒n ih├óneti ve bu h├ódiseyi kendi siyas├« emelleri i├žin kullanmaya ├žal─▒┼čan b├╝y├╝k devletler hakk─▒nda piyesler izledik.

Yine ayn─▒ zamanlardayd─▒… JivkovÔÇÖlu Bulgaristan, vatanda┼č─▒ olan m├╝sl├╝man T├╝rklerin zorla isimlerini de─či┼čtirdi ve onlar─▒ kamplarda toplayarak i┼čkenceye t├ób├« tuttu. Bir├žo─ču peri┼čan vaziyette T├╝rkiyeÔÇÖye s─▒─č─▒nmak mecburiyetinde kald─▒. B├Âylece imparatorluk y─▒k─▒ld─▒ktan sonra da, RumeliÔÇÖden AnadoluÔÇÖya do─čru yeni bir muh├ócirlik ba┼člad─▒. Me┼čhur d├╝nya halter ┼čampiyonumuz Naim S├ťLEYMANO─×LUÔÇÖnun geli┼čine de vesile olan bu hicret dalgas─▒; ilk kuruldu─ču y─▒llarda ge├žmi┼čine s├╝nger ├žekmek isteyen T├╝rkiye CumhuriyetiÔÇÖne, bunun imk├óns─▒zl─▒─č─▒n─▒ bir kez daha hat─▒rlatt─▒. Bulgaristan T├╝rklerine y├Ânelik i┼čkencelerle ilgili olarak, Belene Kamp─▒ÔÇÖn─▒n ad─▒n─▒n o zaman ├žok├ža an─▒ld─▒─č─▒n─▒ hat─▒rl─▒yorum. Hatt├ó san─▒r─▒m onun hakk─▒nda TRTÔÇÖde bir dizi film de oynam─▒┼čt─▒. O zamanlar delikanl─▒ olma yolundayd─▒k. Ya┼čamakta oldu─čum ┼čehirde d├╝zenlenen bir protesto mitingine kat─▒lm─▒┼č ve; ┬źBulgarlara Osmanl─▒ tokad─▒ gerek!┬╗ diye slogan atm─▒┼čt─▒k.

Sonra Do─ču Bloku ├ž├Âkt├╝ ve Sovyetler Birli─či da─č─▒ld─▒, Bulgaristan biraz normalle┼čti ve Afganistan i┼čgalden kurtuldu. Ancak koskoca Sovyetler Birli─čiÔÇÖni mahdut imk├ónlar─▒yla dize getiren Afgan m├╝c├óhidler, nefislerine ve h─▒rslar─▒na ma─čl├╗p olarak birbirlerine d├╝┼čt├╝ler. B├Âylece i┼čgalcileri att─▒ktan k─▒sa bir s├╝re sonra b├╝y├╝k bir ┬ź─░sl├óm Devleti!┬╗ olaca─č─▒n─▒ ├╝mit etti─čimiz Afganistan; bu konuda bizi suk├╗t-─▒ hay├óle u─čratt─▒─č─▒ gibi 2001ÔÇÖde bir de Amerikan i┼čgali ya┼čad─▒ ve h├ól├ó durulmad─▒.

Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin da─č─▒lmas─▒yla Azerbaycan da h├╝rriyetine kavu┼čmu┼čtu. Ancak Karaba─čÔÇÖda ve ba┼čka yerlerde b├╝y├╝k katli├ómlar oldu. Onlar i├žin de n├╝m├óyi┼čler d├╝zenleyip, sloganlar att─▒k.

Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖndan sonra XX. as─▒rda ─░sl├óm d├╝nyas─▒nda meydana gelen en b├╝y├╝k f├ócia ise ┼č├╝phesiz Bosna-HersekÔÇÖte olanlard─▒. YugoslavyaÔÇÖy─▒ olu┼čturan di─čer milletler gibi m├╝sl├╝man Bo┼čnaklar da istikl├ólini il├ón etmi┼č; ancak onlar─▒n bu tercihi S─▒rplar ve onlarla birlik olan H─▒rvatlar taraf─▒ndan kabul g├Ârmemi┼č, ba┼čkent Saraybosna 1992-1995 aras─▒nda 3 y─▒l ku┼čatma alt─▒nda kalm─▒┼č, Srebrenitsa ba┼čta olmak ├╝zere de─či┼čik yerlerde m├╝sl├╝manlar k─▒y─▒ma u─čram─▒┼čt─▒. O zaman Bosna cih├ód─▒n─▒ ba┼člatan komutanlardan T├╝rkiyeÔÇÖye gelip gidenler oluyor, m├╝c├óhidler i├žin ayn├« ve nakd├« yard─▒mlar toplan─▒yordu. Benim ya┼čamakta oldu─čum ┼čehirde de bu y├Ânde b├╝y├╝k kampanyalar yap─▒ld─▒ ve insanlar seferber oldu. Birine o zamanki Cumhurba┼čkan─▒m─▒z Turgut ├ľZALÔÇÖ─▒n da i┼čtirak etti─či b├╝y├╝k mitingler tertip edildi. Sonunda AmerikaÔÇÖn─▒n dayatmas─▒yla yap─▒lan Dayton Antla┼čmas─▒; -BosnaÔÇÖn─▒n bilge kral─▒ Alija ─░zetbegovi─çÔÇÖin ifadesiyle- ├ódil bir bar─▒┼č getirmedi, ancak problemi dondurarak kan akmas─▒n─▒ durdurdu.

Eski YugoslavyaÔÇÖn─▒n bir di─čer par├žas─▒ olan Kosova da 1999ÔÇÖda istikl├ólini il├ón etti─činde baz─▒ h├ódiseler ya┼čand─▒. Ama ├žok ┼č├╝k├╝r BosnaÔÇÖda oldu─ču gibi ├žok ac─▒ olmad─▒, ├žabuk ve ba┼čar─▒yla bitti. Ancak ayn─▒ d├Ânemde istikl├ól m├╝cadelesi veren ├çe├ženistanÔÇÖda durum ├Âyle olmad─▒. GrozniÔÇÖye giren Ruslar ta┼č ├╝st├╝nde ta┼č b─▒rakmad─▒. ├çe├ženistan i├žin de mitingler d├╝zenlendik. Bunlardan birinin BursaÔÇÖda d├╝zenlendi─čini hat─▒rl─▒yorum.

2001ÔÇÖde ─░srail, Filistin ┼čehirlerinde b├╝y├╝k bir operasyon ba┼člatt─▒. Filistin lideri Arafat; makam─▒nda ku┼čat─▒ld─▒, b├╝y├╝k y─▒k─▒mlar oldu, ├Âzellikle Cenin ┼čehri yerle bir edildi. Arafat, bu kent i├žin ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda Almanlar taraf─▒ndan tahrip edilen Rus ┼čehri LeningradÔÇÖa te┼čbihle ┬źCeningrad┬╗ ifadesini kullanm─▒┼čt─▒. Tabi├« biz yine mitingler d├╝zenledik, sloganlar att─▒k. Bu mitinglerin en ├Ânemlilerinden biri ├ça─člayan Meydan─▒ÔÇÖnda olmu┼čtu.

1991ÔÇÖdeki Birinci K├Ârfez Sava┼č─▒ÔÇÖndan sonra 1999ÔÇÖda ve 2001ÔÇÖde oldu─ču gibi zaman zaman Amerika taraf─▒ndan hava taarruzlar─▒yla vurulan IrakÔÇÖta, 2003 y─▒l─▒ Saddam H├╝seyinÔÇÖin devrildi─či y─▒l oldu. Ba┼člang─▒├žta T├╝rkiye de AmerikaÔÇÖya lojistik destek verecekti; ancak son anda bu te┼čebb├╝s TBMM taraf─▒ndan reddedildi ve T├╝rkiye NATO m├╝ttefiki olman─▒n gerektirdi─či zorunlulukla, hava koridoru a├žmakla yetindi. Basra K├ÂrfeziÔÇÖnden ├ž─▒kartma yapan Amerika, SaddamÔÇÖ─▒ kolayl─▒kla devirdi; ancak sonras─▒nda ortaya ├ž─▒kan direni┼či bast─▒rmak i├žin ├žok b├╝y├╝k zul├╝mler ve korkun├ž katli├ómlar yapt─▒. Bir milyondan fazla insan can─▒ndan oldu. ─░stikrar─▒n─▒ kaybeden ve b├╝y├╝k bir mezhep ├žat─▒┼čmas─▒ i├žerisine giren Irak h├ól├ó kendine gelemedi. Elbette biz yine miting d├╝zenledik, sloganlar att─▒k. Bu mitinglerin en b├╝y├╝klerinden biri yine ├ça─člayan Meydan─▒ÔÇÖnda d├╝zenlenmi┼čti.

2008 sonu 2009 ba┼č─▒nda, 2013ÔÇÖte ve 2015ÔÇÖte GazzeÔÇÖye y├Ânelik ─░srail sald─▒r─▒lar─▒n─▒ yine mitinglerle protesto edip sloganlar att─▒k.

Velh├ós─▒l geriye d├Ân├╝p bakt─▒─č─▒mda bizim hep miting d├╝zenleyip slogan att─▒─č─▒m─▒z─▒ g├Âr├╝yorum. Elbette hi├žbir ┼čey yapmay─▒p sessiz kalmaktansa slogan atmak da bir i┼čtir. Ancak onunla yetinmeyip daha fazlas─▒n─▒ yapmam─▒z gerekir. Zaten ├Âyle g├Âr├╝n├╝yor ki g├╝n├╝m├╝zde b├Âlgemizin kar┼č─▒ kar┼č─▒ya oldu─ču tehditleri bertaraf etmek i├žin miting d├╝zenleyip slogan atmak art─▒k yeterli olmayacak! Aksine bu faaliyetlerin piknik yapmak ve de┼čarj olmak mes├óbesinde kalaca─č─▒, ├žok daha b├╝y├╝k fed├ók├órl─▒klar yapmaya mecbur kalaca─č─▒z. Tabi├« ki birlik ve beraberli─či zedeleyen hareketlerden ka├ž─▒narak, tahriklere kap─▒lmadan, ta┼čk─▒nl─▒klara meydan vermeden, ak─▒ll─▒ca davranarak… Zira bug├╝n daha iyi anla┼č─▒l─▒yor ki; ┬źArap Bahar─▒┬╗ denilen hareketler, asl─▒nda tam bir ┬źkarak─▒┼č┬╗ olarak pl├ónlanm─▒┼č. AmerikaÔÇÖn─▒n; SuriyeÔÇÖde be┼č y─▒ldan fazlad─▒r akan kan─▒n dinmesi ve bar─▒┼č─▒n sa─članmas─▒ ad─▒na hi├žbir politika geli┼čtirmedi─činden, saf saf yak─▒nmayal─▒m. Asl─▒nda politikas─▒ tam da ┼ču andaki manzara, yani etnik ve mezheb├« ├žat─▒┼čmalar ├ž─▒kmas─▒ ve kan d├Âk├╝lmesi imi┼č! IrakÔÇÖ─▒ i┼čgal ettikten sonra, idaresini fanatik ┼×i├«lere, dolay─▒s─▒yla ─░ranÔÇÖa teslim etmesi bunun en a├ž─▒k g├Âstergesi de─čil mi? Mezhep farkl─▒l─▒─č─▒n─▒ tahrik etmenin bundan ├ól├ó yolu olur mu? Sonunda M├ólik├« gibi ─░ran g├╝d├╝m├╝nde ┼×i├«ci siyaset izleyen bas├«retsiz politikac─▒lar S├╝nn├«leri d─▒┼člay─▒p k├╝st├╝rm├╝┼č, I┼×─░D de b├Âyle bir zeminde filizlenip boy atm─▒┼čt─▒r. SuriyeÔÇÖde de ayn─▒ oyunlar oynanm─▒┼č, bunun yan─▒ s─▒ra etnik farkl─▒l─▒klardan faydalan─▒lm─▒┼čt─▒r, h├ól├ó da faydalan─▒l─▒yor. Yine Yemen ve LibyaÔÇÖda da benzer ┼čekillerde ├žat─▒┼čmalar k├Âr├╝kleniyor.

Bu sat─▒rlar─▒ d─▒┼č g├╝├žleri su├žlamak i├žin yazm─▒yorum. Onlar─▒ bu y├╝zden su├žlaman─▒n bir anlam─▒ da yok zaten. ├ç├╝nk├╝ d├╝┼čman─▒n d├╝┼čmanl─▒─č─▒n─▒ yapmas─▒ndan daha tabi├« bir ┼čey olmaz! ├ľnemli olan bizim ne yapt─▒─č─▒m─▒z! Bizim zaaflar─▒m─▒z olmasa kimse onlardan yararlanmaya kalk─▒┼čmaz. Biz birlik ve beraberli─čimizi korumal─▒, problemlerimizi kendi aram─▒zda halletmeli; b├Âylece d├╝┼čmanlar─▒m─▒za f─▒rsat vermemeliyiz. S├╝nn├«ler ve ┼×i├«lerÔÇÖin sava┼čarak birbirlerini yok etmeleri m├╝mk├╝n de─čildir! Ancak S├╝nn├«ler S├╝nn├«, ┼×i├«ler ┼×i├« kalarak birbirleriyle bar─▒┼č i├žerisinde ya┼čayabilirler. ┼×u anda h├ódiseler ┼×i├«lerin lehine cereyan ediyor olabilir. Ancak iyi bilinsin ki, bu durum, ├žat─▒┼čmalar─▒ pl├ónlayanlar─▒n i┼čine geldi─či i├žin b├Âyledir. ├ç├╝nk├╝ b├Âylelikle b├Âlgeyi mezheb├« ve ─▒rk├« a├ž─▒dan ayr─▒┼čt─▒r─▒yor, ├╝lkelerin be┼čer├« ve ekonomik g├╝c├╝n├╝ t├╝ketiyor, insanlar─▒n─▒n psikolojisini ├ž├Âkertiyor, umutlar─▒n─▒ k─▒r─▒yor, ─░srailÔÇÖin ├ževresini iyice zay─▒flat─▒yorlar. Ama g├╝n├╝ geldi─činde mutlaka ┼×i├«lerÔÇÖin de hesab─▒n─▒ keseceklerdir. Bu sebeple m├╝sl├╝manlar olarak hepimiz akl─▒m─▒z─▒ ba┼č─▒m─▒za dev┼čirmeliyiz!
B├╝t├╝n bu ├žat─▒┼čmalar─▒ pl├ónlayanlar─▒n bizim ├╝lkemizin ba┼č─▒na da benzer bir ├žorap ├Ârmek istemediklerini s├Âylemek b├╝y├╝k bir safdillik olur. Baz─▒ emekli askerlerin, 15 TemmuzÔÇÖun i├ž sava┼č ├ž─▒karmaya m├ótuf oldu─čuna dair yapt─▒klar─▒ analizler yabana at─▒lmamal─▒d─▒r. ┼×u anda ├╝lkemize kar┼č─▒ ma┼ča olarak kullan─▒lan ter├Âr ├Ârg├╝tleriyle hem i├žeride hem d─▒┼čar─▒da ad─▒ konulmam─▒┼č bir sava┼č i├žinde bulunurken ve i├žeride ter├Ârist sald─▒r─▒lara maruz kal─▒rken, birbirimize s─▒ms─▒k─▒ kenetlenmeliyiz. T├╝rk-K├╝rt, S├╝nn├«-Alev├«, dindar-l├óik demeden ayn─▒ vatan par├žas─▒nda ya┼čayan insanlar olarak; birlik ve beraberli─čimizi korumak s├╗retiyle ├╝lkemize sahip ├ž─▒kmal─▒, hi├žbir tahrike kap─▒lmamal─▒y─▒z. Unutmamal─▒y─▒z ki, hepimiz ayn─▒ gemideyiz. Gemi batarsa hepimiz batar─▒z!