NEREYE KADAR CEMAAT? NEREDEN ─░T─░BAREN, ├ľTES─░?

YAZAR : Do├ž. Dr. Harun ├ľ─×M├ť┼× ogmusharun@yahoo.com

h_ogmus_yazi_SAYI-141

├ť├ž k├╝s├╗r y─▒ld─▒r alen├« h├óle gelip ├╝lke g├╝ndemini i┼čgal eden ve 15 TemmuzÔÇÖla birlikte doru─ča ├ž─▒kan mal├╗m mesele sebebiyle, cemaatler hakk─▒nda bir m├╝naka┼čad─▒r ald─▒ gidiyor… Toplumun bir kesiminin iddias─▒ ┼ču: Gelinen bu vahim durum, d├«n├« bir gruba ├óidiyyeti olan ki┼čilere devlet imk├ónlar─▒n─▒n sunulmas─▒n─▒n sonucunda olu┼čmu┼čtur. ├ľyleyse l├óik anlay─▒┼ča geri d├Ân├╝lmeli ve b├Âyle ki┼čilere b├╝rokraside yer verilmemelidir!

Di─čer bir kesim ise bu teze kar┼č─▒ ├ž─▒karak ┼č├Âyle diyor: FET├ľ d├«n├« bir cemaat de─čildir. Dolay─▒s─▒yla onun g├╝nahlar─▒ bahane edilerek, d├«n├« cemaatler tasfiye edilmeye kalk─▒┼č─▒lmamal─▒d─▒r!

G├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere birbirine taban tabana z─▒t olan bu iki tezdeki yakla┼č─▒m bi├žimleri asl─▒nda ayn─▒d─▒r. G├╝zel ├╝lkemin takriben 200 y─▒ld─▒r ├žat─▒┼čan iki kesimi, bir├žok konuda oldu─ču gibi bu konuda da genellemeci ve toptanc─▒ bir tav─▒r i├žindedirler. Mensubiyetlerine g├Âre insanlar─▒ ya mahk├╗m ediyor veya akl─▒yorlar… ┬źCan─▒m; o kesimin mensuplar─▒ de─čil mi, onlar─▒n hepsi ayn─▒ zaten!┬╗, ┬źBizimkiler mi, ha onlar ba┼čka!┬╗ anlay─▒┼č─▒… ─░lke ve prensiplere g├Âre analiz yaparak ay─▒r─▒mlara gitmek yok!

ÔÇť─░─čneyi kendine bat─▒r, ├žuvald─▒z─▒ ba┼čkas─▒na!ÔÇŁ atas├Âz├╝n├╝ esas alarak kendi kesimimiz i├žin n├ó├žiz├óne bir ay─▒r─▒m yapmaya ├žal─▒┼čal─▒m. Bize g├Âre nereye kadar cemaat, nereden itibaren ├Âtesi olundu─čunu g├Âsteren mikyaslar temelde ikidir:

1. Cemaat liderini, tar├«kat ┼čeyhini yan─▒lmaz g├Ârmek; buyruklar─▒n─▒ sorgulamadan yap─▒p her s├Âyledi─činde bir hikmet oldu─čuna inanmak. Fertlerin benliklerini silip eriten ve d├«nin temel ilkeleriyle ters d├╝┼čen bir├žok anlay─▒┼č, liderin bu ┼čekilde y├╝celtilmesinden kaynaklanmaktad─▒r.

2. Ba─čl─▒ olunan cemaat veya tar├«kat mensuplar─▒n─▒ di─čer insanlardan ├╝st├╝n g├Ârerek kay─▒rmak, ehliyet ve liy├ókatlerine bakmadan onlar─▒ makam-mevk├« ve yetki sahibi yapmaya ├žal─▒┼čmak.

Bu iki vas─▒f; bir ki┼činin ba─čl─▒ oldu─ču cemaat veya tar├«katte varsa, o ki┼či de FET├ľ benzeri bir grubun mensubudur! Bunun l├óm─▒ cimi yok! Ancak hocas─▒ veya ┼čeyhi; AllahÔÇÖla kendisi aras─▒nda arac─▒l─▒k eden yan─▒lmaz ve y├╝ce bir varl─▒k de─čil de, d├«n├« konularda ve ┬źm├órifetullah┬╗ta bir ├Â─čretici ve rehberden ibaretse, h├╝r fertlerden olu┼čan cemaat veya tar├«kati de ele┼čtiriye a├ž─▒k ve klik├žilikten uzaksa, o ki┼či d├«n├« bir cemaat ve tar├«kat mensubudur!

S├Âyledi─čimiz iki vasf─▒n bulunmad─▒─č─▒ bir cemaat veya tar├«kate, bir sivil toplum kurulu┼ču ├╝yesi gibi veya m├ónen tatmin olmak amac─▒yla giden bir kimsenin; devlette vazifesi almas─▒n─▒ tart─▒┼čmaya a├žmak abestir. ├ç├╝nk├╝ bu ki┼či do─črular─▒n─▒ ┼čah─▒slardan de─čil; ilke ve prensiplerden almakta, sorgulama ve muhakemeyi elden b─▒rakmamaktad─▒r. Dolay─▒s─▒yla ilke ve prensiplerde ┼ča┼čma g├Ârd├╝─č├╝ an, i├žinde bulundu─ču grubu -┼čeyhi veya hocas─▒yla ters d├╝┼čse bile- uyaracak, ─▒slah ├╝midini kaybetti─či zaman da oradan ayr─▒labilecektir. Bu itibarla b├Âyle bir kimsenin mensubu bulundu─ču grubun maslahatlar─▒n─▒ g├Âzetecek ┼čekilde davranmas─▒ ve mevzu├ót─▒n ├ómir oldu─ču hiyerar┼či d─▒┼č─▒na ├ž─▒karak ba┼čkalar─▒ndan emir almas─▒ mevzubahis olmaz.

├ľyleyse cemaat ve tar├«kat mensubu karde┼člerimiz hem kendilerini hem de i├žinde bulunduklar─▒ yap─▒lar─▒ g├Âzden ge├žirmeliler: ┼×ah─▒slar m─▒ ├Ânde; ilke ve prensipler, yani KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnet mi? ─░┼čler; ┬źHocam─▒z/┼čeyhimiz dediyse elbette bir hikmeti vard─▒r!┬╗ ┼čeklinde mi gidiyor, yoksa; ┬źKurÔÇÖ├ón ve S├╝nnet bunu ├ómirdir, zaman─▒n ┼čartlar─▒yla uyumlu olan da budur!┬╗ gerek├žesiyle mi? Hep el ├╝st├╝nde tutulan ayn─▒ kitaplar okunup, ayn─▒ istikamette bir beslenme mi oluyor, yoksa ├že┼čitlilik var m─▒? Bundan daha ├Ânemlisi; i├žinde bulunulan yap─▒ ikaz ve ihtarlara a├ž─▒k m─▒, yoksa farkl─▒ bir fikir dile getiren ki┼čiye; ┬źSus be haddini bilmez! Sen hocam─▒zdan/b├╝y├╝klerden daha m─▒ iyi bilirsin?┬╗ tavr─▒yla m─▒ bak─▒yor? K─▒sacas─▒ cemaat ve tar├«kat fertlerden mi olu┼čuyor, yoksa b├╝t├╝n fertler ad─▒na karar veren hocan─▒n/┼čeyhin kontrol├╝nde ├ódeta tek bir fert h├óline gelmi┼č bir topluluk mu mevzubahis? Fertler sorgulama ve muhakeme yap─▒yor mu, yoksa adanm─▒┼čl─▒k r├╗hu i├žinde mensubu bulunduklar─▒ grubun maslahat─▒ i├žin ne pahas─▒na olursa olsun ├žal─▒┼čmaya m├╝heyy├ó h├ólde mi?.. ─░lke ve prensipler ├Ânde tutuluyor, ikaz ve ihtarlara kap─▒ kapat─▒lm─▒yor ve klik├žilik yap─▒lm─▒yorsa endi┼čeye mahal yok. Gerek bilgileri tazelemek ve derinle┼čtirmek, gerekse de d├«ni daha yo─čun ya┼čamak i├žin oraya gidilebilir. Ancak bunlar─▒n aksi s├Âz konusu ise orada tehlike vard─▒r. ├ľyle bir yap─▒n─▒n sonunda vard─▒─č─▒ yer; toplumu b├Âlmek ve yoldan ├ž─▒kmak olur ki, bu da ┬źcemaat┬╗ ve ┬źtar├«kat┬╗ kelimelerinin m├ón├ó ve mefhumuyla ba─čda┼čmaz. Zira ┬źcemaat┬╗, ┬źtopluluk┬╗; ┬źtar├«kat┬╗ ise ┬źyol, ├ód├ób, erk├ón┬╗ demektir. Dolay─▒s─▒yla toparlay─▒c─▒l─▒k ve ┼čer├«ate uygunluk, cemaat ve tar├«kat olman─▒n olmazsa olmaz ┼čart─▒d─▒r. Toparlay─▒c─▒ ├Âzelli─čini yitirmi┼č ve ┼čer├«ate ayk─▒r─▒ d├╝┼čm├╝┼č gruplar, cemaat ve tar├«kat olmaktan ├ž─▒km─▒┼č yap─▒lard─▒r.

Son olarak ┼ču hususa da i┼čaret edelim: ├ť├ž bu├žuk y─▒ld─▒r ya┼čanan olaylar sebebiyle; grup mensubiyeti olan ki┼čilerin devlette vazife almas─▒, hep cemaat ve tar├«katler ├╝zerinden g├╝ndeme geliyor. H├ólbuki grup ve grup├žuluk yaln─▒z dinle irtibatl─▒ ki┼čilerde olmaz. Masonluk vb. sek├╝ler ve hatt├ó din d├╝┼čman─▒ gruplarda da s├Âz konusu olabilir. Yine lideri y├╝celtme ve yan─▒lmaz g├Ârme e─čilimi, siyas├« partilerle ilgili olarak da ele al─▒nmas─▒ gereken bir husustur. Hul├ósa d├«n├«, gayr-─▒ d├«n├«, siyas├«, sivil hangi sahada olursa olsun ┼čah─▒slar de─čil; ilke ve prensipler ├Âl├ž├╝ al─▒n─▒r, ilke ve prensipler ┼čah─▒slar─▒n ├╝st├╝nde tutulursa bir├žok problem h├óllolur.