KEM├éL├éT ARAYI┼×I

YAZAR : Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

n_s_cevikoglu-SAYI-141

Kem├ól├ót; olgunluk, bilgi, birikim ve tecr├╝be sonucu gelir. Olgunla┼čmam─▒┼č insanlardan kem├ól├ót beklenemez. Bug├╝n ┬źego┬╗lar─▒n beslendi─či s├Âz├╝m ona (!) ┬źy├╝ksek k├╝lt├╝r┬╗, insanlar─▒ kem├ól├óta g├Ât├╝rm├╝yor, bil├ókis ┬źbenmerkezci┬╗ bir hayata g├Ât├╝r├╝yor.

Kem├ól├ót; nefis m├╝cadelesiyle i├žimizin bitmek t├╝kenmek bilmeyen arzu ve isteklerinin sona erdirilmesi n├óm─▒na geli┼čen, m├ónev├« bir disiplin s├╝reci neticesinde olu┼čur.

Se├ženeklerin ve belirsizliklerin ├žo─čald─▒─č─▒ bir d├╝nyada ya┼č─▒yoruz. Bunlar elbette ki olgunluk mefhumunu bize yeniden tan─▒mlat─▒yor. En temel h├╝k├╝mlerde bile s├╝rekli bir de─či┼čim ve d├Ân├╝┼č├╝m ya┼čayan insanl─▒k; ahl├ók├« kavramlar─▒ dah├« o zamana kadar kendi ald─▒─č─▒ k├╝lt├╝rel ve m├ónev├« birikimlerine g├Âre yeniden yorumluyor. Bu ┼čekilde ki┼čilerin i├ž ├ólemlerinde m├ón├ó sultanlar─▒n─▒n etkileri yerine, kendi g├Âr├╝┼čleri s├Âz sahibi oluyor. Neticede m├╝ÔÇÖmin kimliklerde teslim olma hass├ósiyeti kalm─▒yor. Dolay─▒s─▒yla ki┼čiler; d├╝┼č├╝ncede, davran─▒┼čta, inan├žta savrulmalar ya┼č─▒yor. Elbette bu durumdaki insan, kem├ól├óta yakla┼čam─▒yor.

Hev├ó ve heveslerin, arzu ve isteklerin h├ókim oldu─ču bir ├ža─čda; insanlar─▒n ├žo─ču ruhlar─▒nda ve y├╝reklerinde olu┼čan bir kimlik bo┼člu─čuna d├╝┼čebiliyorlar. ─░nsan acaba ├ža─č─▒n dayatt─▒klar─▒na uygun mu ya┼časa yoksa ge├žmi┼čten gelen k├╝lt├╝r├╝n├╝n b─▒rakt─▒klar─▒na uygun bir hayat m─▒ geli┼čtirse? Yani ├Âyle mi yapsa b├Âyle mi olsa ikilemi i├žinde bocalayan insan, pek tabi├« ki kem├ól├óta yakla┼čam─▒yor. B├Âylece insanlar zihn├«, fikr├« ve r├╗h├« anlamda yeterince olgunla┼čam─▒yorlar. Kem├ól├ót─▒ yakalamak i├žin, ne yaz─▒k ki; ac─▒larla bulu┼čmak, hayat─▒n problemleriyle m├╝cadele etmek ve onlardan hayat dersleri ├ž─▒karmak gerekiyor. Kem├ól├ót i├žin; ac─▒, h├╝z├╝n, g├Âzya┼č─▒ ┼čart. Bug├╝n├╝n insan─▒ ise rahat ve refah varken bunlara talip olmuyor. H├ólbuki kem├ól├ót; sab─▒r ister, emek ister, gayret ister, fed├ók├órl─▒k ve cef├ók├órl─▒k ister. Bunlara il├óveten h├ódiselere do─čru bak─▒┼č ve do─čru yorum ister. Ancak b├╝t├╝n bunlara ra─čmen;

D├╝nya, varl─▒k ├óleminde y├╝ce Yarat─▒c─▒ÔÇÖya en uzak nokta iken; kendisi i├žin olu┼čturulan muhte┼čem bir mek├ón olmas─▒ y├Ân├╝yle de insana en yak─▒n noktad─▒r. ─░nsan i├žin d├╝nya bilindi─či gibi sonlu ve s─▒n─▒rl─▒d─▒r. ─░nsan─▒n kendisi eksiklidir, kusurludur, hatal─▒d─▒r ama; yine de insan kem├ól├óta eri┼čme gayretinde olmal─▒d─▒r. ─░nsan─▒n d├╝nya hayat─▒n─▒ kem├ól├óta g├Âre d├╝zenlenmesi kendi k├ór─▒nad─▒r. Kem├ól├ót de─čerlerindeki s─▒r, g├Âr├╝lmeyen ├óleme y├Âneliktir. ─░nsan kul olarak davran─▒┼člar─▒n─▒ kem├ól├óta g├Âre ┼čekillendirirse zirve ahl├óka eri┼čebilir. Bu i┼č; insan─▒n eliyle organize olan her i┼čte b├Âyle olursa, hayat g├╝zellik kazan─▒r, d├╝nya da bu g├╝zellikten nasiplenir.

─░nsano─čluna d├╝nya ├óleminde ikram edilenler, mahdut bir s├╝reyle hay├ótiyetini devam ettirir. Bu varl─▒k ├óleminde, insan b├ók├« de─čildir. ├ľmr├╝ s─▒n─▒rl─▒d─▒r. ─░nsan ayn─▒ zamanda bu d├╝nyaya ait de─čildir. Onun as─▒l kalaca─č─▒ ├ólem, ebed├« ├ólem yani ├óhiret ├ólemidir. ─░nsan, d├╝nyada s─▒n─▒rl─▒ bir m├╝ddet kalacak bir yolcudur. Yolcular yabanc─▒ bulunduklar─▒ her mek├óndan ge├žerken, hep tedirginlik ya┼čarlar ama kendi mek├ónlar─▒na var─▒nca bu yabanc─▒l─▒k hissi ge├žer. ─░┼čte insan bu d├╝nyada ayn─▒ tedirginli─či ya┼čar.

Oysa bug├╝n bunun tam z─▒dd─▒ olarak; sanki insan sonsuz seneler bu d├╝nyada ya┼čayacakm─▒┼č gibi, hatt├ó hi├ž ├Âlmeyecekmi┼č gibi hayat─▒n─▒ pl├ónl─▒yor. Hele ├Âl├╝m gibi bir d├╝┼č├╝nce onun g├╝ndeminde hi├ž bulunmuyor. Ancak birilerinin ├Âl├╝m├╝yle, ├Âl├╝m akl─▒na gelince de hemen zihninden o d├╝┼č├╝nceyi koval─▒yor. ─░nsan; ├Âl├╝m├╝ kendi i├žin de─čil de di─čer insanlar i├žin ger├žekle┼čecek bir v├ók─▒a olarak g├Âr├╝yor.

─░nsan─▒n kendisi eksikli, kusurludur, dedik. Yapt─▒─č─▒ ┼čeyler de ├Âyle. Noksanl─▒k ve kusurluluk; kula, kulun kendi eliyle in┼ča ettiklerine aittir. Dolay─▒s─▒yla insan, ayn─▒ zamanda eksikli ve kusurlu bir d├╝nyada ya┼č─▒yor. Ancak k├óinatta insan n├óm─▒na olu┼čturulan ve y├╝ce Yarat─▒c─▒ taraf─▒ndan g├Ânderilen her bir ┼čeyde muhte┼čem bir ├óhenk, denge ve uyum s├Âz konusudur. Varl─▒k ve ├ólem m├╝kemmeldir, e┼čsizdir. ├ç├╝nk├╝ Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n yaratt─▒─č─▒ her ┼čeyde bir ┬źkem├ól├ót┬╗ vard─▒r. ─░ncelenirse hem de bu doruk noktadad─▒r. E─čer insan bu hikmete r├óm olduysa her i┼čini bu kem├ól├ót ├žer├ževesinde yapar. Bunun neticesinde ise kusurlar ve eksiklikler en aza indirgenir. ─░nsan─▒n bu ├žabas─▒, onun elinden; m├╝kemmel davran─▒┼člar, m├╝kemmel ├žal─▒┼čmalar, m├╝kemmel kurum ve kurulu┼člar ├ž─▒kar─▒r. Bu v├ók─▒a ise t├╝m d├╝nyan─▒n istedi─či ve ├Âzledi─čidir.

─░┼čte bu ideal hedefi ger├žekle┼čtirmek i├žin insan─▒n hedefi ve gayesi d├╝nyay─▒ kazanmak maksatl─▒ olmamal─▒d─▒r. Ancak ┬źAllah r─▒z├ós─▒┬╗ arzusuyla ya┼čayanlar bunu ba┼čarabilirler. Y─▒llard─▒r arkalar─▒ndan iz b─▒rakan nice m├óneviyat b├╝y├╝─č├╝, Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n vel├« kullar─▒; bu hedefle ya┼čayarak bizlere hakik├« bir medeniyet nas─▒l olu┼čturulur g├Âstermi┼člerdir. O m├óneviyat kahramanlar─▒, i├ži dolu bir medeniyeti in┼ča eden ruh mimarlar─▒yd─▒. Hazret-i Mevl├ón├óÔÇÖy─▒ c├╝mle ├ólem biliyor ve seviyor. Abd├╝lk─üdir Geyl├ón├« Hazretleri, ┼×├óh-─▒ Nak┼čibend Hazretleri, Y├╗nus Emre Hazretleri, Ahmed Yesev├«, Hac─▒ Bekt├ó┼č-─▒ Vel├« Hazretleri… daha niceleri, m├╝kemmel ┼čahsiyetleri ile bizlere m├╝kemmel bir hayat b─▒rakt─▒lar. Demek ki olmu┼č, oluyor ve olacak in┼č├óallah. Yeter ki biz o k─▒vam─▒ yakalayabilelim.

Ancak bug├╝n ya┼čad─▒─č─▒m─▒z modern hayat; bizi say─▒s─▒z, gereksiz o kadar teferruatla me┼čgul ediyor ki, b─▒rak─▒n b├Âylesi bir ideali kavramay─▒, insan─▒n burnunun ├Ân├╝ndeki do─črular─▒ dah├« g├Ârecek kalp g├Âz├╝, g├Ân├╝l g├Âz├╝ kalmam─▒┼čt─▒r. Modern hayat; insan─▒ ├Âylesine k├╝├ž├╝k k├╝├ž├╝k ince ayr─▒nt─▒larla u─čra┼čt─▒r─▒yor ki, insan nas─▒l bir hayatta gitti─činin fark─▒nda bile olam─▒yor. Bu ├Ânemsenmeyen ufak detaylar, kendi i├žlerinde de daha k├╝├ž├╝k detaylara b├Âl├╝n├╝yor. Derken insan bu ince ayr─▒nt─▒larla u─čra┼č─▒rken, bir de bak─▒yor ki ├Âmr├╝n sonlar─▒na yakla┼čm─▒┼č… Derken; hastal─▒klar, ya┼čl─▒l─▒k ve neticede o hazin son! Eyvah aldand─▒k, bu d├╝nya bo┼čmu┼č desen art─▒k ne m├ón├ós─▒ var!

Kendini bu yo─čun ko┼čturmaya kapt─▒ran insan, hayat─▒n ak─▒┼č─▒ i├žinde ne yaz─▒k ki kaybolup gidiyor. Yapmas─▒ ve bitirmesi gerekli i┼čleri yerine getirmekle, ├Âmr├╝n├╝ t├╝ketiyor. Ve bu h├óliyle insan ├ódeta d├╝nyaya tapar h├óle gelmi┼čtir. Kendini kurtarabilenlere ne mutlu! Bug├╝nk├╝ mevcutlar, maalesef bize hem kendimizi hem as─▒l gayemiz olan kullu─čumuzu unutturdu. ├éhiret hedefli ya┼čamayan insan, b├╝t├╝n zevk ve arzular─▒n─▒ yaln─▒zca ┼ču k─▒sac─▒k d├╝nya hayat─▒na s─▒─čd─▒rma ama├žl─▒ s─▒─č bir yol tuttu.

H├ólbuki bitip t├╝kenmek bilmeyen g├╝ndelik i┼čler, d├╝nya hayat─▒n─▒n elimize tutu┼čturulan oyuncaklar─▒ mes├óbesindedir. Bir ├Âm├╝r bunlarla oyalanmayla ge├žerse, insan; do─črusu kendine yaz─▒k etmi┼č olur. Bizi oyalayan, HakÔÇÖtan uzakla┼čt─▒ran bu g├╝ndelik i┼čler, asl─▒nda insan─▒n ├Ân├╝ne konmu┼č tuzaklard─▒r. ─░nsan─▒n hayat boyu pe┼činden ko┼čtu─ču; mal-m├╝lk, evl├ód u ─▒yal, makam-r├╝tbe, ┼čan-┼č├Âhrete l├óy─▒─č─▒ndan fazla ├Ânem verildi─činde, me┼čr├╗ zemin d─▒┼č─▒na ├ž─▒kar ve insana zarar verir. ─░nsan─▒n bitip t├╝kenmek bilmeyen arzu ve istekleri, onu asl├« g├Ârevi olan kulluk mesÔÇÖ├╗liyetinden h─▒zla uzakla┼čt─▒r─▒r. B├Âyle bir insan i├žin, d├╝nya art─▒k onun tek derdi ve hedefi olur. Bu me┼čgalelerin; hak etmedikleri ehemmiyetle alg─▒lanmas─▒, insan i├žin ├žok tehlikelidir. Her ┼čey bize i┼čaret edildi─či kadar kar├ór─▒nca kendi dengesi i├žinde g├╝zeldir. Hel├ól nimetler keyfe k├óf├«dir.

─░nsano─člu; kullu─čunu bir kenara koyarak, sadece bu d├╝nya nimetlerinin aldat─▒c─▒ zevklerine dald─▒─č─▒nda, kendisi i├žin en k├Ât├╝ i┼či yapm─▒┼č olur. Zira b├Âylesi bir durumda insan, y├╝ce Yarat─▒c─▒ÔÇÖy─▒ unutup nefsine uyarsa, bunun neticesi sonsuz bir aldan─▒┼čt─▒r. Ve yine bu h├ól insan─▒n ba┼č─▒na gelecek en b├╝y├╝k fel├ókettir. ─░nsan─▒n d├╝nyaya ba─članmas─▒, ├óhiretten kopmas─▒ anlam─▒na gelir. ├éhiretten kopan insan cennetten de kopar. ─░┼čte bu ┼čekilde insan─▒n varl─▒─č─▒n─▒ d├╝nyaya irc├ó etmesi onun i├žin en b├╝y├╝k tehlikedir.

Rabbim bu konuda hepimizi uyand─▒rs─▒n, b├Âylesi bir hazin aldan─▒┼ča s├╝r├╝klemesin ve hakik├« kem├ól├ót─▒ yakalamay─▒ nasip etsin, in┼č├óallah…