İHMAL EDİLEN BİR KUL HAKKI 

YAZAR : Mustafa As─▒m K├ť├ç├ťKA┼×CI tali@yuzaki.com

m_kucukasci_yuzakidergisi_mayis2016

 

├ľRF├Ä C├éH─░L─░YYE

Y─▒llar ├Ânce m├╝ft├╝l├╝kte vazife yapt─▒─č─▒m zamanlar. Zaman zaman fetv├ó soranlar olurdu.

Gen├ž bir adam geldi. Dedi ki:

ÔÇťÔÇôBabam birka├ž sene evvel ├Âld├╝. M├«r├ós─▒ taksim ederken, anal─▒─č─▒m─▒za k├Ât├╝ bir bah├že verdik. ┼×imdi anal─▒─č─▒m da ├Âld├╝. Bah├že kimin olacak?ÔÇŁ

Dedim:

ÔÇťÔÇôAnal─▒─č─▒n─▒z─▒n v├órisleri kim ise onlara kalacak.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôAmaÔÇŁ dedi. ÔÇťBah├že, babam─▒n bah├žesi? Bah├že bize kalmayacak m─▒?ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôYok.ÔÇŁ dedim. ÔÇťBah├že, ├Âlene kadar baban─▒nd─▒. ├ľl├╝nce han─▒m─▒na ge├žti. O ├Âl├╝nce de onun v├órislerine ge├žecek. Size ├╝vey anneden mal d├╝┼čmez.ÔÇŁ

Bir t├╝rl├╝ anlayamad─▒;

ÔÇťAma bah├že babam─▒n.ÔÇŁ deyip durdu. Zaten zaman─▒nda hakk─▒ verilmemi┼č, k├Ât├╝ bir bah├že verilmi┼č. Fakat onun bile tekrar baban─▒n mal─▒na d├Ânmesi bekleniyor.

├ç├╝nk├╝ k─▒za, k─▒z karde┼če, han─▒ma verilecek m├«r├ós─▒n; ailenin mal─▒n─▒ da─č─▒taca─č─▒, bunun ├Ân├╝ne ge├žmek gerekti─či d├╝┼č├╝n├╝l├╝yor.

K─▒z ├žocuklar─▒na m├«ras vermemenin bahanesi olarak;

┬źBiz onu gelin ediyoruz, d├╝─č├╝n masraf─▒ yap─▒yoruz.┬╗ gibi s├Âzler de hi├žbir hakikat ifade etmemektedir.

├ç├╝nk├╝ m├«ras, ├Âl├╝me ba─čl─▒ bir hakt─▒r. Sa─čl─▒kta yap─▒lan harcamalar, m├«ras yerine ge├žmez. Herkese hakk─▒n─▒ vermek gerekir. Evl├ótlar─▒n─▒ evlendirmek bir baban─▒n vazifeleri aras─▒ndad─▒r. Aslolan bir anne-baban─▒n hayattayken de evl├ótlar─▒ aras─▒nda e┼čitlik g├Âzetmeleridir.

Kad─▒nlar─▒n m├«ras paylar─▒n─▒ vermemek veya hakk─▒ndan az vermek, c├óhiliyyeden beri geleneklere s─▒zan bir zul├╝m anlay─▒┼č─▒d─▒r.

D├«nimizin toplumda hedefledi─či ─▒slahlardan biri de, ├Ârf-├ódet h├óline gelmi┼č yanl─▒┼čl─▒klar─▒ gidermektir. ├ç├╝nk├╝ bir yanl─▒┼č, toplumda bu ┼čekilde k├Âkle┼čirse, onu kald─▒rmak da ├žok zor h├óle gelir. ─░nsanlar herkes yap─▒yor diye onu me┼čr├╗ addetmeye ba┼člar. ÔÇťAtalar─▒m─▒zdan b├Âyle g├Ârd├╝k!ÔÇŁ s├Âz├╝ bahane olur.

├ťlkemizin belli kesimlerinde; ├Ârf├« hukuk, ─░sl├óm hukukun ├Ân├╝ne ge├žmi┼č durumdad─▒r! Bunu bir m├╝sl├╝man─▒n kabul etmesi d├╝┼č├╝n├╝lemez. ├ľrf ancak, ─░sl├ómÔÇÖ─▒n r├╗huna uygun sahalarda makbuld├╝r.

├ľrf-├ódet ad─▒ alt─▒nda; k─▒zlar─▒n ve bilhassa sonradan evlenilen han─▒mlar─▒n haklar─▒ ├ži─čneniyor. Babalar─▒n─▒n mal─▒ndan bir ┼čey gitmesin diye, dul kalan babalar─▒n─▒n yeniden evlenmesine m├óni olanlara, nik├óh─▒ gayr-i resm├« g├Âsterenlere, hatt├ó evlenmi┼č babalar─▒n─▒ zorla bo┼čand─▒ranlara, maalesef tesad├╝f edilmektedir.

Bu yaz─▒y─▒ haz─▒rlarken yine bir tespit geldi:

┬źBizim oralarda k─▒zlara, kad─▒nlara m├«ras pay─▒ olarak asla toprak verilmez, ┬źg├Ân├╝l alma┬╗ ad─▒ alt─▒nda, normal hakk─▒n─▒n onda biri dah├« olmayan bir para verilir.┬╗

├ťlkemizin daha ziyade do─čusuna do─čru gittik├že bu ├Ârf-├ódet kisvesine b├╝r├╝nm├╝┼č c├óhiliyye ile kar┼č─▒la┼č─▒yoruz.

Bat─▒ya do─čru gittik├že ise, modernize olmu┼č bir c├óhiliyye kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒k─▒yor:

MODERN CÂHİLİYYE

MerÔÇÖ├« (y├╝r├╝rl├╝kteki) kanunlara g├Âre m├«ras taksimi.

├ťlkemizde merÔÇÖ├« kanunlar, bat─▒dan terc├╝me edilmi┼č bir hukuka g├Âre taksim teklif ediyor.

Fakat vefat edenin yak─▒nlar─▒ anla┼čt─▒ktan sonra, kendi aralar─▒nda nas─▒l b├Âl├╝┼čt├╝klerine devlet ve kanun kar─▒┼čm─▒yor. ─░sterlerse v├órisler, ─░sl├ómÔÇÖa g├Âre payla┼č─▒m yapabilmekte. Dolay─▒s─▒yla;

ÔÇťNe yapal─▒m, kanun b├Âyle emrediyor.ÔÇŁ diye ileri s├╝r├╝lebilecek bir mazeret ge├žerli de─čil.

MerÔÇÖ├« hukuk, zin├óy─▒ da su├ž saym─▒yor. F├óizi de serbest b─▒rak─▒yor. Fakat m├╝ÔÇÖminler vicdanlar─▒nda dinlerini ya┼čamak mecburiyetinde de─čil midir? Kanun bunlar─▒ yasaklam─▒yor diye, bunlar─▒ i┼člemeye kalkmak asla do─čru olmayaca─č─▒ gibi, m├«rasta da RabbimizÔÇÖin istedi─činden ba┼čka yola tevess├╝l etmenin asla ├Âzr├╝ olamaz.

┬źBen m├╝sl├╝man─▒m, Rabbim Allah, kit├ób─▒m KurÔÇÖ├ón.┬╗ diyen bir ki┼či, m├«ras hususunda da inanc─▒na g├Âre hareket etmeli.

MerÔÇÖ├« hukuk; bat─▒ m├«ras hukuklar─▒ndan iktibas edildi─či i├žin bunda, e─čer ├Âlenin ├žocuklar─▒ varsa, anne ve babaya m├«ras hakk─▒ verilmiyor. H├ólbuki d├«nimizin m├«ras hukukunda, anne ve baban─▒n her h├ól├╝k├órda pay─▒ var. ├ľlenin evl├ótlar─▒ varsa, anne 1/6 pay sahibidir.

├ľl├╝m her zaman ileri ya┼člarda gelmez. Bir mezarl─▒─ča girdi─čimizde mezar ta┼člar─▒n─▒n ├╝zerinde her ya┼čta, f├ón├« hayata g├Âzlerini yummu┼č misalleri g├Âr├╝r├╝z. Annesinden babas─▒ndan evvel vefat eden bir├žok ki┼či vard─▒r. Gen├ž ya┼čta ├že┼čitli vesilelerle mal sahibi olmu┼č ve yine gen├ž ya┼čta ├Âlm├╝┼č bir ki┼čiyi d├╝┼č├╝nelim. ├ľlenin evl├ótlar─▒ varsa, merÔÇÖ├« hukukta b├Âyle bir ki┼činin m├«r├ós─▒ndan, anne-babas─▒na hi├žbir ┼čey verilmiyor.

H├ólbuki anne ve baba bir insan─▒n yeti┼čmesinde en b├╝y├╝k hakka sahip. Hele anne…

┬źKendisine en iyi davranmam gereken kimdir?┬╗ diye soran sah├ób├«ye Peygamber EfendimizÔÇÖin verdi─či cevapta oldu─ču gibi: Anne, anne, anne!..

Abdurrahman Câmî -kuddise sirruhû- da anneyle alâkalı olarak;

ÔÇťBen annemi nas─▒l sevmem ki; o beni bir m├╝ddet cisminde, uzun bir zaman kuca─č─▒nda, ├Âl├╝nceye kadar da kalbinin ┼čefkat k├Â┼česinde ta┼č─▒m─▒┼čt─▒r. Ona h├╝rmetsizlik g├Âstermekten daha k├Ât├╝ bir ┼čey bilmiyorum!..ÔÇŁ derdi.

M├«ras meselesinde ├╝lkemizde kimi insanlar; k├Âkle┼čmi┼č ve gelenek h├óline gelmi┼č hatalar, kimileri de modernle┼čmi┼č, bat─▒l─▒la┼čm─▒┼č anlay─▒┼č sebebiyle haks─▒zl─▒─ča d├╝┼čebiliyor.

Nas─▒l h─▒rs─▒zl─▒ktan elde edilen bir mal haram ise, nas─▒l kusuru gizlenerek sat─▒lan bir ara├žtan elde edilen para kirli ise, RabbimizÔÇÖin istedi─či us├╗le g├Âre taksim edilmemi┼č, olmas─▒ gerekenden fazla al─▒nm─▒┼č bir ┬źm├«ras┬╗ pay─▒ da haks─▒z bir kazan├žt─▒r, haramd─▒r, kirlidir.

MerÔÇÖ├« hukuk ile ┼čerÔÇś├« hukuk aras─▒nda m├╝him bir fark daha var:

Cen├ób-─▒ Hak; ├Âlen ki┼činin k─▒z ve erkek evl├ótlar─▒ varsa, onlar aras─▒nda erke─če 2, k─▒za 1 ┼čeklinde bir taksimi emretmi┼č.

Bir├žok menf├« gelenekte, kad─▒nlara hi├ž pay verilmedi─čini yahut ├žok az verildi─čini zikretmi┼čtik. Bu nas─▒l haks─▒zl─▒k ise, bir v├órise RabbimizÔÇÖin verdi─či paydan fazlas─▒n─▒ veya eksi─čini vermek de haks─▒zl─▒k olur.

Bazen aile i├ži kavgalar sebebiyle, a─čabeylerine, erkek karde┼člerine k─▒zg─▒n olan k─▒z karde┼čler;

ÔÇťBiz kanuna g├Âre b├Âl├╝┼čece─čiz!ÔÇŁ diye direterek onlardan bu ┼čekilde intikam alma yolunu se├žebiliyorlar.

Baz─▒lar─▒;

ÔÇťBiz o pay─▒ infak edece─čiz!ÔÇŁ diyerek de kendilerini kand─▒r─▒yor.

Bir ba┼čkas─▒n─▒n cebinden para ├žal─▒p sonra infak etmek, ki┼čiyi h─▒rs─▒zl─▒k veb├ólinden kurtarmaz. Dahas─▒ gayr-i me┼čr├╗ kazan├žlardan hay─▒r-hasenat da makbul olmaz.

Dolay─▒s─▒yla, nefsin istedi─či patika yollara hi├ž tevess├╝l etmemek gerek. Allah ne diyorsa ona teslim olmak gerek.

Karde┼če k─▒zg─▒nl─▒k misali vermi┼čken, bu t├╝r sosyal yaralara da temas edelim:

Ya┼članan anne babalar bak─▒m ister. Onlara bakmak evl├ótlar─▒n vazifesi ve vef├ó borcudur. Evl├ótl─▒k ve insanl─▒k gere─čidir. Ed├ós─▒ h├ólinde cenneti kazanma vesilesidir. ─░hmali h├ólinde ise cehenneme yuvarlanma sebebidir.

Bu noktada evl├ótlardan kimi az, kimi ├žok gayret etti diye, kimi hi├ž u─čramad─▒, kim hep me┼čgul oldu diye, vefattan sonra m├«ras hususunda haktan b├ót─▒la inhiraf etmemelidir.

├ç├╝nk├╝ evvel├ó s├Âylemeliyiz ki;

M├«ras ile ana-babaya bakma meselesinin do─črudan bir irtibat─▒ yoktur.

Dolayl─▒ al├ókas─▒ vard─▒r o da ┼čudur:

├çe┼čitli sebeplerle anne yahut babaya bakma vazifesi, di─čer evl├ótlardan ziyade bir evl├ód─▒n ├╝zerinde kalm─▒┼čsa, o evl├ót da kendi cebinden masraflar yapm─▒┼čsa; bunlar─▒ yazmal─▒, kayd─▒n─▒ tutmal─▒, gelecekte, m├«ras taksimat─▒ ├Âncesinde, vefat edenin bor├žlar─▒n─▒n ├Âdenmesi maddesinde talep etmelidir.

Madd├« masraf─▒ olmay─▒p, hizmetinin kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ m├«ras olarak almaya ├žal─▒┼čmak do─čru bir hareket olmaz. Fakat anne yahut babalar─▒na bakamayan karde┼čler de, bakmakta olan karde┼člerinin g├Ânl├╝n├╝ ho┼čnut etmeyi ihmal etmemelidir.

D├«nimiz niz├ó olmamas─▒ i├žin; her hususta, yaz─▒ya ge├žirme, anla┼čma, zanlardan uzak durma esaslar─▒n─▒ prensip edinmi┼čtir.

Bir ba┼čka hata da, evl├ótlardan babaya sa─čl─▒─č─▒nda yard─▒m edip servetinin artmas─▒na katk─▒da bulunanlar─▒n, bu belirsiz pay─▒ m├«ras pay─▒na yans─▒tmak istemeleridir. H├ólbuki, bunun da m├«rasla do─črudan al├ókas─▒ yoktur.

Dolayl─▒ al├ókas─▒ ┼čudur:

Baba-o─čul (yahut baba-k─▒z) birlikte ├žal─▒┼čmalarda; hayattayken ortakl─▒k sisteminin vuz├╗ha kavu┼čturulmas─▒, yeti┼čkin evl├ód─▒n pay─▒n─▒n babadan ayr─▒lmas─▒ l├óz─▒md─▒r. Mesel├ó evl├ótlarla g├╝├ž birli─či i├žinde bir in┼čaat yap─▒lm─▒┼č, fakat m├╝lkiyet sadece ailenin reisinde kalm─▒┼č ise, bunlar─▒n ┬źay─▒p olur┬╗ denmeksizin kar┼č─▒l─▒kl─▒ r─▒z├ó i├žinde netle┼čtirilmesi uygundur. ├ç├╝nk├╝ zaman─▒nda ay─▒p olur denilerek konu┼čulmayan, ertelenen hususlar, mal taksimi esnas─▒nda b├╝y├╝k k─▒rg─▒nl─▒klara, kavgalara ve haks─▒zl─▒klara sebebiyet verebilmektedir.

Bu hususta y├╝zde y├╝z ad├ólet sa─člamaya ├žal─▒┼čmaktan ziyade, faz├«let sergilemek, fed├ók├ór olmak ve daima kar┼č─▒ taraf─▒ d├╝┼č├╝nmek bereketi art─▒r─▒r.

TAVS─░YE DE─×─░L FARZ

─░sl├ómiyet, her bak─▒mdan tam ve ┼č├ómildir.

─░sl├ómÔÇÖ─▒n h├╝km├╝ ortadan kalkmaz, k─▒y├ómete kadar ge├žerlidir.

Onun h├╝km├╝ muayyen sahalarla mahdut de─čildir, hayat─▒n her safhas─▒n─▒ tanzim eder. ├ľyle ki, bir ┼čey mubah ise mubahl─▒─č─▒ da d├«n├« bir h├╝k├╝md├╝r.

Be┼čikten mezara hayat─▒n her safhas─▒na intizam getiren d├«nimiz, ├Âl├╝mle meydana gelen ver├óseti de en ├╝st seviyeden KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim ile h├╝kme ba─člam─▒┼čt─▒r. Yani m├«ras ile ilgili ─░sl├óm├« kaideler, en kuvvetli delil olan Kitap ile s├óbittir. Nis├ó S├╗resiÔÇÖnin 7-12. ├óyetleri aras─▒nda, tek tek m├«ras paylar─▒ a├ž─▒klanm─▒┼čt─▒r. H├╝k├╝mlerin aralar─▒nda;

┬źFar├«zaten minallah!┬╗

ÔÇťBu h├╝k├╝mler AllahÔÇÖtan farzd─▒r!ÔÇŁ

┬źVasiyyeten minallah!┬╗

ÔÇťBu h├╝k├╝mler AllahÔÇÖ─▒n ferman─▒d─▒r!ÔÇŁ ifadeleri yer almaktad─▒r. Bu h├╝k├╝mler, tavsiye de─čil farzd─▒r. Farziyeti hususunda b├╝t├╝n ├ólimlerin ittifak─▒ vard─▒r.

Devrimizde had├«s-i ┼čeriflerle, mezheb imamlar─▒m─▒z─▒n i├žtihatlar─▒yla h├╝kme ba─članan hususlarda g├Âsterildi─čine rastlanan gev┼čeklik, m├«ras hususunda hi├žbir ┼čekilde g├Âsterilemez.

├ç├╝nk├╝ ─░sl├ómÔÇÖ─▒n temel esaslar─▒ndan birini ifade eden bir mecelle kanunu;

┬źMevrid-i nassta i├žtih├óda mesa─č yoktur.ÔÇŁ der. Yani h├╝km├╝n├╝, KurÔÇÖ├ón ve hadis gibi nasslarla, net bir ┼čekilde bulmu┼č mevzularda, i├žtihat ederek de─či┼čikli─če gitmek m├╝mk├╝n olmaz. Orada tesl├«miyet esast─▒r. Mesel├ó de─čil b├╝t├╝n ├ólimler, b├╝t├╝n m├╝sl├╝manlar birle┼čse; Ramazan orucunu, ba┼čka bir aya nakledemezler. ├ç├╝nk├╝ ├óyet ile s├óbittir.

Buna ra─čmen m├«ras hukukumuz hakk─▒nda, devrimizde baz─▒ modernist m├╝sl├╝manlar─▒n da, bat─▒l─▒la┼čmac─▒larla ayn─▒ ├žizgide bulu┼čtuklar─▒ g├Âr├╝lmektedir. Onlara g├Âre KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n yer yer, kad─▒n hisselerini, erkek hisselerinin yar─▒s─▒ olarak belirlemi┼č olmas─▒ h├ó┼č├ó ┬źdevri ge├žmi┼č┬╗ bir h├╝k├╝md├╝r. G├╝n├╝m├╝zde ÔÇťTarihselcilikÔÇŁ denilen bu k├╝fr-├ól├╗d / ink├óra bulanm─▒┼č, b├ót─▒l anlay─▒┼č ile g├╝ya ├óyetler ink├ór edilmemekte, fakat h├╝k├╝mleri ge├žersiz say─▒lmaktad─▒r. B├Âyle bir inanc─▒n kabul├╝ne imk├ón yoktur.

─░sl├óm, tesl├«miyetten gelir ve ┼čarts─▒z ├Ân kabul demektir. Rabbimiz, m├«ras ahk├óm─▒n─▒ ifade buyurduktan sonra mevzuyu ┼ču ┼čekilde neticelendirir:

ÔÇťBunlar (bu m├«ras h├╝k├╝mleri), All├óhÔÇÖ─▒n (koydu─ču) hudutlard─▒r.

Kim All├óhÔÇÖa ve PeygamberÔÇÖine itaat ederse, Allah onu, zemininden ─▒rmaklar akan cennetlere koyacakt─▒r; orada devaml─▒ kal─▒c─▒d─▒rlar; i┼čte b├╝y├╝k kurtulu┼č budur.

Kim All├óhÔÇÖa ve PeygamberÔÇÖine kar┼č─▒ isyan eder ve hudutlar─▒n─▒ a┼čarsa, Allah onu, devaml─▒ kalaca─č─▒ bir ate┼če sokar ve onun i├žin al├žalt─▒c─▒ bir azap vard─▒r.ÔÇŁ (en-Nis├ó, 13-14)

Unutmamal─▒y─▒z ki, m├╝lk All├óhÔÇÖ─▒nd─▒r. Allah mal ve m├╝lk├╝ bu f├ón├« d├╝nyada bir imtihan olarak bizlere vermektedir. Mal─▒ nas─▒l kazand─▒─č─▒m─▒z, nas─▒l harcad─▒─č─▒m─▒z, nerelere harcad─▒─č─▒m─▒z ve nerelere sarf etmemiz gerekirken etmedi─čimiz, b├╝t├╝n bu hususlardan hesaba ├žekilece─čiz. Hak, All├óhÔÇÖ─▒n verdi─čidir. H├ó┼č├ó All├óhÔÇÖa e┼čitlik ├Â─čretmek, ad├ólet ├Â─čretmek, taksim ├Â─čretmek b├╝y├╝k bir hadsizliktir.

Nas─▒l gelene─če ├ž├Âreklenmi┼č zul├╝m, kad─▒na pay vermeyi, ailenin mal─▒n─▒ yabanc─▒lara da─č─▒tan bir haks─▒zl─▒k olarak g├Âr├╝yorsa; moderne ├ž├Âreklenmi┼č zul├╝m de, erke─če pay─▒n─▒ vermeyi haks─▒zl─▒k addediyor.

─░ki taraf da insan, iki taraf da ak─▒l sahibi… Ama iki z─▒t tarafa do─čru ifrat ve tefrite d├╝┼č├╝yorlar. Hayal├« bir ad├ólet olu┼čturup, kendilerine hak yontuyorlar. H├ólbuki ger├žek ┬źhak┬╗, All├óhÔÇÖ─▒n verdi─čidir.

Son as─▒rlarda, kad─▒n-erkek e┼čitli─činden dem vurulmaktad─▒r. H├ólbuki kad─▒n ve erkek; yarat─▒l─▒┼člar─▒ndaki kromozom fark─▒ gibi, duygular─▒ndaki let├ófet ve met├ónet fark─▒ gibi, b├╝nyelerindeki his ve kuvvet fark─▒ gibi, ┼čer├«at kar┼č─▒s─▒nda da hak ve vazifelerinde farkl─▒d─▒rlar. Erkeklerin m├«ras pay─▒ndaki nisb├« avantajlar─▒, bir├žok vazife ve m├╝kellefiyetleri yan─▒nda k├╝├ž├╝k bir ┼čeydir. Erkek; evinin ge├žiminden mesÔÇÖul oldu─ču gibi, ihtiya├ž h├ólinde akrabalar─▒n─▒n bak─▒m─▒ da ona d├╝┼čer. Yukar─▒da temas etti─čimiz gibi, babaya ait servet ├žo─ču kez erkek evl├ótlar─▒n yard─▒m─▒yla artar. Han─▒mlar ise ekseriyetle, bu vazifelerle m├╝kellef tutulmazlar.

Ancak bu hususlar, erkeklerin kad─▒nlardan bir kat fazla m├«ras almalar─▒n─▒n illeti de─čil ancak hikmeti olarak ifade edilmektedir. Yani bu durum toplumda de─či┼čmeye ba┼člam─▒┼č olsa da, art─▒k g├╝n├╝m├╝zde kad─▒nlar da erkekler kadar ├žal─▒┼č─▒p evlerine, yak─▒nlar─▒na bak─▒yor olsa da h├╝k├╝m de─či┼čmez.

Kald─▒ ki bu hususta ileri s├╝r├╝len ┬źsosyal de─či┼čim┬╗ iddialar─▒ ├žok m├╝bal├ó─čal─▒d─▒r. Kad─▒nlar modern zamanlarda ne kadar i┼č hayat─▒nda yer alsalar da; evlilik, do─čum, ├žocuk bak─▒m─▒ izinleri ve erken emekli olma, ├žal─▒┼čmay─▒ b─▒rakma gibi hususlarla yine d─▒┼č d├╝nyada onlar─▒n vaziyeti erkeklerden farkl─▒d─▒r.

├ťstelik kad─▒n─▒n bu ┼čekilde evden, aileden ve annelikten uzakla┼čmas─▒ da ─░sl├ómÔÇÖ─▒n hedefledi─či bir husus de─čildir. ─░sl├ómÔÇÖ─▒n arzulamad─▒─č─▒ bir gidi┼čattan dolay─▒, ─░sl├ómÔÇÖ─▒n h├╝km├╝n├╝ de─či┼čtirmeyi teklif etmenin de hi├žbir mant─▒─č─▒ yoktur.

Her h├ól├╝k├órda, kad─▒n ve erkekler evlenip aileler kurdu─ču i├žin; her h├óneye anne-babalar─▒ndan gelen kad─▒n ve erkek hisseleri, aile baz─▒nda e┼čitlenmektedir.

Erkek evl├ótlar─▒n mesÔÇÖ├╗liyetlerini yerine getirip getirmedikleri vb. hususlar tamamen bahs-i di─čerdir. Hayat─▒n her safhas─▒n─▒ tanzim eden ─░sl├óm; o hususta da, herkese mesÔÇÖ├╗liyetlerini bildirmi┼č, yerine getirmeyenleri de ├óhirette hesaba ├žekecektir.

M├╝sl├╝mana d├╝┼čen, All├óhÔÇÖ─▒n taksimat─▒n─▒ h├ó┼č├ó sorgulamak de─čil, ona teslim olmakt─▒r.

Neticede r─▒zk─▒ da bereketi de veren Cen├ób-─▒ HakÔÇÖt─▒r. M├«rasta haks─▒z yere al─▒nan para; bir bakars─▒n─▒z ki, bir a─č─▒r hastal─▒kla, bir g├Âr├╝nmez kaza ile, bir ├ófet ile kat kat elden ├ž─▒kar gider. ├ťst├╝ne bir de ├óhiret hesab─▒ kal─▒r.

Hatt├ó o zaman as─▒l ihtiya├ž duyulan ┼čey, paradan ziyade; moral verecek bir karde┼č, yaslan─▒lacak bir omuz, ac─▒lar─▒n─▒za refakat edecek bir akraba olur. Amm├ó ne yaz─▒k ki onlar; ├╝├ž kuru┼čluk d├╝nya mal─▒ y├╝z├╝nden kendilerinden kopulmu┼č ve uzakla┼č─▒lm─▒┼č oldu─ču i├žin bulunamaz.

En do─črusu; g├╝├žl├╝, sa─člam ve nezih aile ba─člar─▒n─▒, madd├« zenginliklerden ├╝st├╝n tutmakt─▒r. Fed├ók├ór, m├╝samahal─▒ ve c├Âmert olmakt─▒r. ─░nsanlar g├╝n ge├žip de, ge├žmi┼čte m├«ras kavgas─▒ yapt─▒klar─▒ karde┼člerini, akrabalar─▒n─▒ kendi elleriyle topra─ča verince, ├╝├ž kuru┼č i├žin s├Âyledikleri s├Âzlere, yapt─▒klar─▒ yanl─▒┼čl─▒klara pi┼čman olurlar, fakat ├žok ge├ž kal─▒nm─▒┼č olur.

EfendimizÔÇÖin beyan─▒yla;

Ger├žek servet, g├Ân├╝l zenginli─či; esas hayat, ├óhirettir.