─░PTAL YOK!

YAZAR : M. Ali E┼×MEL─░ seyri@seyri.com seyri@yuzaki.com

e_notlari_yuzak─▒_may─▒s2016

Biri itiraz─▒ bast─▒:

ÔÇôOlmaz! Bunu kabullenemem!

Di─čeri ┼ča┼čk─▒nd─▒:

ÔÇô├ľyle ama, netice de─či┼čmiyor.

ÔÇôDe─či┼čmeli.

├ľteki sesini y├╝kseltti:

ÔÇô┼×u problemler olmasa ├žok iyi, fakat.

ÔÇô─░mtihan mecbur├« de─čil mi?

ÔÇôBen yeteri kadar imtihandan ge├žtim vaktinde. Bir de ┼ču ac─▒ problemler, olacak i┼č de─čil.

ÔÇôProblemden ka├žabilecek bir ortam ve imk├ón var m─▒?

ÔÇôOlmu┼č, olmam─▒┼č, ne gam? Ben istemiyorum.

Beriki at─▒ld─▒:

ÔÇôBen de istemiyorum.

Bir ba┼čkas─▒ hayli cesaretlendi:

ÔÇôYahu yol, ├žamur dolu. Yoksa ben ko┼čard─▒m.

ÔÇôBen ├žamurdan ge├žtim de, ┼ču dimdik bay─▒r yok mu, ci─čer ├žatlatan bay─▒r! Hi├ž bana g├Âre de─čil. Yoksa ben de ko┼čard─▒m.

ÔÇôArkada┼člar, benim i├žin ikisi de fark etmez, l├ókin yaz aylar─▒n─▒n deh┼četli s─▒cakl─▒─č─▒nda yol tepmek, hi├ž ├žekilir ┼čey de─čil!

ÔÇôHerkesin tak─▒ld─▒─č─▒ nokta farkl─▒ herh├ólde. Bana bay─▒r fil├ón v─▒z gelir, ancak yolun ├žok fazla ├žak─▒ll─▒ olu┼čunu hazzetmiyorum. Y├╝r├╝nm├╝yor ki, s├╝rekli aya─ča ta┼č bat─▒yor! Kendimi yine kendim bu y├╝zden diskalifiye ettim.

ÔÇôBence, hepsi bir tarafa, virajlar ├žok keskin ve tekin de─čil. ─░nsan─▒n ba┼č─▒na ne gelece─či me├žhul.

ÔÇôAsl─▒nda ben her ┼čeye ra─čmen yola devam edece─čim ama, bir s├╝r├╝ yolcu vazge├žip geri d├Ânmenin ├ž─▒rp─▒n─▒┼č─▒ i├žinde. Bu y├╝zden hevesim k─▒r─▒l─▒yor, bu ┼čekilde yol katetmek de i┼čime gelmiyor. Geri d├Ânenler olmasayd─▒, ben de d├Ânmezdim belki.

ÔÇôBenim de ├Âyle. Hi├ž keyfim yok. Keyifsiz keyifsiz yollar a┼č─▒l─▒r m─▒?

ÔÇôBen ise iyi bir kafadar bulamad─▒m. Kafama g├Âre adam olmay─▒nca da yollar insanlarla kaynasa da kendimi yapayaln─▒z hissediyorum. Eh, bu durumda benim de bu yolu y├╝r├╝meyip geri d├Ânmem gerekiyor.

─░├žlerinden birisi derin endi┼čeler k─▒skac─▒nda kederli kederli s├Âylendi:

ÔÇôYahu, b├╝t├╝n bunlar bir ┼čekilde ├ž├Âz├╝l├╝r. Bence i┼čin en cayd─▒r─▒c─▒ taraf─▒, yoldaki tuzaklar. Ad─▒m ba┼č─▒ tuzak var. Kimine takla att─▒r─▒yor, kiminin aya─č─▒n─▒ ├želmeliyor, kimini bir ├žukura d├╝┼č├╝r├╝p bo─čuyor.

ÔÇôArkada┼člar, o kadar dert sayd─▒n─▒z ki, benim hi├žbir ┼čeyim yoktu, ┼čimdi y─▒─č─▒nla tedirginli─čim olu┼čtu. Kayg─▒ deposu h├óline geldim.

ÔÇôBence bu problemler olmamal─▒.

ÔÇôAma b├╝t├╝n bunlar imtihan?

ÔÇôOlmas─▒n can─▒m! Yok yere niye dengemiz bozulsun? Yok yere niye bunca ├žalkant─▒? G├╝zel g├╝zel ya┼čamak varken ne diye gidi┼čat─▒ ill├ó alt ├╝st edi┼č?

Daha konu┼čacaklard─▒.

Fakat;

Tam ├╝stlerinde kanat kanat s├╝z├╝len e─čitim b├╝lb├╝l├╝, onlar─▒n dediklerinden dolay─▒ ─▒st─▒raba gark oldu. Kah─▒rland─▒. Hemen ak─▒l a─čac─▒n─▒n idrak dal─▒na kondu. Sanc─▒l─▒ bir v├óiz gibi ba┼člad─▒ anlatmaya:

ÔÇťÔÇĺEy dostlar!

Kendinize gelin!

─░├žinde bulundu─čumuz ├ólemin ad─▒, imtihan d├╝nyas─▒!

─░nsanlar da; hem yaz─▒l─▒, hem s├Âzl├╝, hem de uygulamal─▒ ┼čekilde imtihana girmi┼č talebeler!

M├╝ddet s─▒n─▒rl─▒.

Kazanmak i├žin;

├ľm├╝r bitmeden ├Ânce b├╝t├╝n do─čru cevaplar─▒n verilmi┼č olmas─▒ mecburiyeti var.

Fakat;

Do─čru cevaplar haz─▒rlayaca─č─▒ yerde, tutup da imtihanlara itiraz ederek vaktini ziyan ve ├Âmr├╝n├╝ h├╝sran edenlerle de dolu bu d├╝nya. Hepsinin ├ž─▒rp─▒n─▒┼člar─▒nda ortak nokta ise;

─░mtihan iptali!

Oysa b├Âyle bir ihl├ólin kap─▒s─▒ hi├ž a├ž─▒lmad─▒. Yine a├ž─▒k de─čil. ─░nsan, zay─▒f alma hakk─▒na da sahip, cevap vermeyip k├Ât├╝ bir neticeye mahk├╗m olma hakk─▒na da sahip, l├ókin iptal hakk─▒na asla sahip de─čil.

Çünkü;

Bu dünya imtihanında istisnâ yok. Herkes dâhil.

Ey dostlar!

Bu imtihan─▒ iptal hususunda bo┼č heveslere, hi├ž bo┼čuna kap─▒lmay─▒n!

Nas─▒l ki su i├žmeden ya┼čamaya niyet etseniz ve nefes almadan ├Âm├╝r s├╝rmeye karar verseniz, bunlar─▒n yerine gelmesi imk├óns─▒z ise, imtihans─▒z bir hayat da ayn─▒.

Çünkü yüce kudret;

Yery├╝z├╝n├╝ ve onun ├╝zerinde insanlar─▒ imtihan ├╝zere programlam─▒┼č. Ya┼čay─▒┼č─▒m─▒z─▒; su i├žmeye, yemek yeme─če ve nefes almaya ba─člayan Hazret-i Allah, ├óhiretin tarlas─▒ olarak pl├ónlad─▒─č─▒ d├╝nyada her do─čan insana say─▒s─▒z imtihanlar takdir etmi┼č.

Bu hususta ey yârenler!

─░nsanlar─▒n en b├╝y├╝k yanl─▒┼č─▒; il├óh├« takdirin yazd─▒─č─▒, aksinin de m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒ ve olmayaca─č─▒ hakikatine ra─čmen, imtihans─▒z bir hayat pl├ónlamaya ve bunu ger├žekle┼čtirmek i├žin ├ž─▒rp─▒nmaya kalk─▒┼čmalar─▒.

Hâlbuki;

Hayatta b├Âyle bir k─▒skaca girip de hel├ók olmayan yok. B├Âyle bir girdaba girip de bo─čulmayan yok. B├Âyle bir ate┼če at─▒l─▒p da k├╝l olmayan yok! B├Âyle bir azaba s├╝r├╝klenip de h├╝srana d├╝┼čmeyen yok. B├Âyle bir ├ž─▒kmaza girip de incecik s─▒rat ├╝zerinden ebed├« fel├ókete yuvarlanmayan yok!

Hâlbuki;

─░mtihan, insano─člu ile al├ókal─▒ her meselede ┼čart. Hele e─čitimde ayr─▒ bir zaruret. Mektep demek, imtihan haz─▒rl─▒klar─▒ ile talebelerin harman olmas─▒ demek. Yani e─čitimdeki as─▒l maksada ba─čl─▒ olan yeg├óne ├ž├Âz├╝m, o istikametteki olmazsa olmaz imtihanlard─▒r. ┼×ayet veliler ayaklansalar ve;

┬źÔÇĺBiz imtihan istemiyoruz!┬╗ diye feryatlar etseler, herkes g├╝ler.

Çünkü;

O zaman e─čitim kalmaz. Hak eden etmeyen darmada─č─▒n olur. ─░lim de insan da ortada kal─▒r. Bu bak─▒mdan hi├ž kimse;

ÔÇĺ├ľ─čretim ve e─čitimi imtihans─▒z istiyoruz.

ÔÇĺ─░mtihans─▒z, y├╝ksek notlar almak istiyoruz.

ÔÇĺ─░mtihans─▒z, s─▒n─▒f ge├žmek istiyoruz.

ÔÇĺ─░mtihanlar, ├žok s─▒k─▒c─▒ ve yorucu, ├žok y─▒prat─▒c─▒ bir ┼čey. Zay─▒f vererek insan─▒n psikolojisiyle ni├žin oynuyorlar ki?

┼čeklinde tuhaf l├ók─▒rd─▒lar yapamaz.

Yap─▒lsa, ilim ├Â─črenecek bir tane ├žocuk kalmaz. Niye? ├ç├╝nk├╝ ├žocuklar─▒n b├╝t├╝n ├žal─▒┼čma azmi, gayreti ve enerjisi, imtihandan arzu etti─či notu al─▒p s─▒n─▒f ge├žmek. Bu sebeple imtihan sonras─▒, geriye d├Ân├╝k hi├žbiri ├žal─▒┼čmaz. Herkes sonraki imtihana g├Âre ├žal─▒┼č─▒r. Hele imtihanlar sonras─▒ diplomas─▒n─▒ alan bir daha onca say─▒s─▒z derse d├Ân├╝p de bir kere bile bakar m─▒? Bakmaz. Onlardan imtihan yok ya art─▒k, b├╝t├╝n gayreti biter o derslerle al├ókal─▒ olarak.

─░┼čte bu y├╝zden;

Y├╝ce Allah, insano─člunu her nefes imtihana t├ób├« tutmakta bu ├ólemde.

Zira imtihan sayesinde;

─░nsan; arzu edilen ahsen-i takvim k─▒vam─▒n─▒, insanl─▒─č─▒n─▒, ahl├ók─▒n─▒, olgunlu─čunu ve verilecek m├╝k├ófatlara l├óy─▒k ve istekli olmay─▒ daima akl─▒nda ve g├Ânl├╝nde diri tutar.

Yine imtihan sayesinde ancak sa─člamla ├ž├╝r├╝k belli olur. Kim neyi hak ediyor, ├ó┼čik├ór olur. Cevherle teneke ger├žek ┼čekilde tefrik edilir.

Bu tanzimin takdir edeni Hazret-i Allah, peygamberleri bile en ac─▒l─▒ nice imtihanlardan ge├žirmi┼čtir. Buyurur:

ÔÇť─░┼čte b├Âyle;

ÔÇóHer peygambere kar┼č─▒

ÔÇóG├╝naha batm─▒┼č kimselerin i├žinden

ÔÇóBir d├╝┼čman ├ž─▒kard─▒k! (Bu ┼čekilde her ├že┼čit imtihanlardan ge├žirdik ve dedik ki)

(Her imtihanda);

ÔÇóYol g├Âsterici / hid├óyet edici ve

ÔÇóYard─▒m edici olarak

ÔÇóRabbin yeter!ÔÇŁ (el-Furk─ün, 31)

Yani;

Y├╝ce Allah, peygamberler ├╝zerinde insanlara imtihan s─▒rlar─▒n─▒ iyice ├Â─čretiyor. Say─▒s─▒z vazifeler veriyor kuluna. Sonra da, o vazifeleri yaparken samimiyetini ├Âl├žmek i├žin ├Ân├╝ne y─▒─č─▒nla da engel koyuyor. Gayretten vazge├žirtecek tuzaklar─▒ pe┼č pe┼če diziyor. Bilhassa ┼čiddetle ve hararetle m├ón├« olacak d├╝┼čmanlar ├ž─▒kart─▒yor yoluna. Ba┼čka alternatif de hi├žbir zaman yok. ─░lk insandan son insana kadar kaderin h├╝km├╝ bu minvalde.

Dolay─▒s─▒yla;

─░nsano─člu, hayata dair b├╝t├╝n pl├ónlamalar─▒nda ancak say─▒s─▒z il├óh├« imtihanlar─▒ kazanmaya y├Ânelik yapt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmalarda arzu edilen muvaffak─▒yete n├óil olabilir.

Buna ra─čmen maalesef;

Zamanede, ├žo─ču kimseler, neslin yeti┼čmesiyle al├ókal─▒ olarak tuhaf tuhaf moda yakla┼č─▒mlar ve vir├╝sl├╝ r├╝zg├órlar estiriyor:

ÔÇĺBen ├žok ├žektim, ├žocu─čum ├žekmesin!

ÔÇĺHi├ž problem istemiyorum.

ÔÇĺ─░stedi─čim sadece basit bir rahatl─▒k! ├çok bir ┼čey de─čil ki!

Sonra da;

Hayat─▒n─▒n b├╝t├╝n hedef ve rotas─▒n─▒ bunlara g├Âre belirliyor ve bunlar─▒ ger├žekle┼čtirmek i├žin de var─▒n─▒ yo─čunu sarf ediyorlar. Ama ne m├╝mk├╝n! D├╝nyada rahatl─▒k yazmam─▒┼č Allah, imtihans─▒zl─▒k da yazmam─▒┼č! ─░nat edip bunun z─▒dd─▒n─▒ yazabilmek ve bu imk├óns─▒z─▒ tahakkuk ettirebilmek kimin haddine!

─░l├óh├« programda hi├žbir kul i├žin buna imk├ón yok.

Her g├╝n;

─░nsanlar, mektep hayat─▒nda z├óhir├« imtihanlarla i├ž i├že. Onlar─▒ iptal demek, e─čitim ve ├Â─čretimi iptal olur. Peki, nesillerin ┼čahsiyeti, ahl├ók─▒, ki┼čili─či, ruh├« k─▒vam─▒, kalb├« olgunlu─ču, h├ós─▒l─▒ ahsen-i takvim vas─▒fl─▒ insanl─▒─č─▒ ├žer├ževesinde yeti┼čmesini temin eden m├ónev├«, kalb├« ve muhtelif imtihanlar─▒n durumu da ayn─▒ de─čil mi?

Tamamen ayn─▒.

Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n takdir program─▒ bu!

Ondaki y├╝ce e─čitimi ve bunun m├╝thi┼č semerelerini t├╝m bas├«ret g├Âzleriyle g├Ârmek, ┼čart. O zaman; ┬źBen ├žektim, ├žocu─čum ├žekmesin!┬╗ gibi l├ók─▒rd─▒larla evl├óda imtihans─▒z bir hayat ve ├žilesiz bir d├╝nya haz─▒rlayay─▒m safsatas─▒yla bo┼č bir hayalle bo┼ču bo┼čuna ├ž─▒rp─▒n─▒p dururken sonunda ebed├« hayat─▒ h├╝srana d├Ân├╝┼čt├╝rmeye mahk├╗m eden bir gaflet ya┼čanmaz. ┬źBu d├╝nyada ├žekmesin┬╗ diye u─čra┼čman─▒n, ├óhirette ebed├« bir azap ├žeki┼čin tuza─č─▒ oldu─čunun idr├óki, devreye girer.

Mesele;

Olur olmaz ┼čeyleri yald─▒zlay─▒p, all─▒ pullu e─čitim diye uyduruk oyalanmalarla zaman kaybetmek olmamal─▒. Bakmal─▒:

İnsanı bizzat yaratan Cenâb-ı Hak.

Ona, nas─▒l yeti┼čmesi gerekti─čini t├ólim ve t├ólimat buyuran yine Cen├ób-─▒ Hak.

Bir de;

N├╝m├╗ne olmas─▒ gayesiyle insanlar i├žinden baz─▒ kullar─▒n─▒ bizzat se├žerek bizzat yeti┼čtiren yine Cen├ób-─▒ Hak.

OÔÇÖnun bizzat yeti┼čtirdikleri ki;

─░nsanl─▒─č─▒n en g├╝z├«deleri, en k─▒ymetlileri, en muhteremleri, en muhte┼čemleri, en ak─▒ll─▒lar─▒, en m├╝mtazlar─▒ ve her hususta en g├╝zel ├Âzelliklerin sahipleri. Onlar, d├╝┼čmanlar─▒n bile hayran kald─▒─č─▒ karakterler, Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n bizzat yeti┼čtirdi─či ┼čahsiyetler. Onlar, her girdapta kurtar─▒c─▒ derg├óh g├Ân├╝ller. Onlar, en zor zamanlarda da yard─▒mc─▒ olabilen dir├óyetli ruhlar. Onlar, her meselede en maharetli ├žok ├╝st├╝n ki┼čiler. Onlar, b├╝t├╝n de─čerli ve y├╝ce hasletlerin bir arada kendilerinde topland─▒─č─▒ hazret-i insanlar.

Onlar, eri┼čilmeyecek zirvelere nas─▒l eri┼čtiler?

D├óh├«li─čin ├╝st├╝ne nas─▒l ├ž─▒kabildiler?

Hep Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n bizzat yeti┼čtirmesi ile.

Peki;

All├óhÔÇÖ─▒n onlara uygulad─▒─č─▒ il├óh├« t├ólim ve terbiye program─▒ nedir ve nas─▒ld─▒r?

├çok ince tafsil├ót─▒ var. Ancak ├Âz├╝ ┼ču:

ÔÇóBebekliklerinden itibaren a─č─▒r ├žilelere ve zorlu imtihanlara hi├ž tavizsiz bir ┼čekilde t├ób├« tutmak.

Fakat;

─░nsan─▒ her y├Ân├╝yle d├Ârt d├Ârtl├╝k yeti┼čtiren bu il├óh├« e─čitim program─▒, e─čer bir e─čitim ┼čablonu ve sistemi h├óline getirilse, d─▒┼č bak─▒┼čla en mahir e─čitimcilerin bile; ┬źBu bir zul├╝m!┬╗ diye hayk─▒r─▒p da asla r├óz─▒ olamayaca─č─▒ ve alt─▒na hi├žbir ┼čekilde imza atmayaca─č─▒ bir tablo ortaya ├ž─▒kar.

Hazret-i Y├╗sufÔÇÖun e─čitim program─▒nda hen├╝z k├╝├ž├╝c├╝k ya┼člar─▒nda bile neler var neler! Ufac─▒k bir ├žocu─čun; ┬źBu hen├╝z korunmas─▒z, g├╝├žs├╝z ve zavall─▒ bir ├žocuk!┬╗ demeksizin ba┼č─▒na gelenler, karde┼člerinin a─č─▒r zulm├╝, h─▒rpalamalar─▒, ├Âlmesi i├žin kuyuya atmalar─▒, sonra k├Âlelik, sonra y─▒llarca zindan. Bu program─▒, kim e─čitim form├╝l├╝ olarak uygulayabilir? Sonras─▒n─▒ g├Âremeyen hi├ž kimse. L├ókin ├žile zincirinin son halkas─▒nda ne var? K├Âlelikten sultanl─▒─ča, hem de z├óhir ve b├ót─▒n g├Ân├╝ller sultanl─▒─č─▒na ger├žek├ži bir y├╝kseli┼č. Atamayla bir p├óye de─čil, pi┼če pi┼če olu┼čan bir il├óh├« sermaye var.

Ayn─▒ ┼čekilde; Hazret-i ─░smailÔÇÖin yeti┼čme program─▒, deh┼četli imtihanlarla dolu.

Hazret-i Peygamber EfendimizÔÇÖin yeti┼čme program─▒ ise, b├╝t├╝n peygamberlerden daha a─č─▒r ve zorlu. Do─čmadan ba┼člayan ve do─čumundan sonra devam edip giden ├žileler harman─▒. Daha bebekken annesinden kopar─▒l─▒p d├Ârt y─▒ll─▒k bir gurbet ya┼čat─▒lmas─▒, sonra annesine tam kavu┼čmu┼čken iki senecik beraberli─čin ard─▒ndan onu tamamen kaybetmesi ve devam─▒nda ya┼čat─▒lan nice sanc─▒l─▒ imtihanlar. Hi├žbiri rastgele de─čil. Hepsi inceden inceye il├óh├« bir program, e┼čsiz bir e─čitim projesi d├óhilinde. O projeyi net bir ┼čekilde bug├╝nk├╝ psikologlara, pedagoglara, m├╝rebb├«lere ve nice usta e─čitimcilere sorsalar, a─č─▒z birli─čiyle bu e─čitim uygulamalar─▒n─▒ en sert dille reddederler. Hem de; ┬źVicdans─▒zl─▒k, merhametsizlik, zul├╝m ve fel├óket!┬╗ diye kar┼č─▒ ├ž─▒karlar. Ama neticeyi g├Ârebilenler ise; ┬źNe m├╝thi┼č bir vicdan, ne muazzam bir merhamet, ne e┼čsiz bir ad├ólet ve ne sonsuz bir sa├ódet!┬╗ demekten kendini alamaz. Alamam─▒┼čt─▒r da.

Di─čer taraftan;

Bunu anlamakta ├ž─▒kmazda kalanlar, i┼čin ├Âz├╝n├╝ ├ž├Âzemeyenler ve cil├ól─▒, bombo┼č kal─▒plara mahk├╗m olarak d├╝┼č├╝nen nice e─čitimciler, neticenin g├Âz kama┼čt─▒r─▒c─▒l─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝kleri anda, onlar da m├╝stesn├ó bir ┼čahsiyet yeti┼čtirmeyi hedefe koymaya daima; ┬źevet┬╗ derler. Fakat hedef ve gaye edinilen ┼čahsiyetin ve karakterin yeti┼čmesi i├žin gerekli olan ┼čartlara, metotlara ve uygulamalara ise daima ┬źhay─▒r, asla┬╗ derler.

Oysa;

┬źHay─▒r, asla┬╗ dedikleri noktalar, zay─▒f ve g├╝├žs├╝z bir Y├╗sufÔÇÖu, kudretli ve g├╝├žl├╝ bir Hazret-i Y├╗suf yapan ┼čifrelerdir. Yetim Muhammed├╝ÔÇÖl-Em├«nÔÇÖi, hak├«m bir Rahmeten liÔÇÖl-├ólemin yapan e─čitim incelikleridir.

O ┼čifreler ve incelikler, ne kadar zorlu ve a─č─▒r hususlar g├Âr├╝nse de, nice zay─▒f kullar─▒ bile insanl─▒─ča ├žare, dertlere dev├ó ve b├╝t├╝n yaralara ┼čif├ó ├Âzelliklerle donatm─▒┼čt─▒r. Nice kullar, a─č─▒r ├žileler i├žinde herkese ├žare olabilen g├Ân├╝ller h├óline geldiler. A─č─▒r y├╝kler alt─▒nda herkese rahmet olabilen kalpler h├óline geldiler.

Bu z├óviyeden il├óh├« e─čitim programlar─▒na bak─▒ld─▒─č─▒nda g├Âr├╝lecektir ki;

─░nsan─▒, imtihanlardan uzak tutmaya ├žal─▒┼čmak, ona yap─▒labilecek en b├╝y├╝k k├Ât├╝l├╝kt├╝r. ├ç├╝nk├╝ insandaki d├óhiy├óne ├Âzellikler, sadece imtihan harmanlar─▒nda mevcut.

─░brettir;

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n y├╝kseli┼č devresindeki padi┼čahlar─▒n liy├ókati, ├že┼čitli ┼čehirlerde daha ├žocuk ya┼člar─▒ndan itibaren halkla i├ž i├že her t├╝rl├╝ ├ž─▒rp─▒n─▒┼č─▒n i├žinde yeti┼čmelerine ba─čl─▒. Buna mukabil ├ž├Âk├╝┼č d├Ânemlerindeki padi┼čahlar─▒n noksanl─▒klar─▒ da ayn─▒ noktada d├╝─č├╝ml├╝. Yani fikren ve ilmen m├╝thi┼č bir d├óh├« olanlar─▒ bile, ├Âncekilerdeki ├žile ortamlar─▒nda elde edilen tecr├╝b├« e─čitimden uzak ve d├Ârt duvar aras─▒nda yeti┼čtirildi─činden dolay─▒, bunun do─čurdu─ču bo┼čluklar─▒n ac─▒ neticelerini hem kendileri hem de memleketler ya┼čam─▒┼čt─▒r.

Ey dostlar!

Unutmay─▒n ki;

Hayat demek ├žile demek. Dert demek. ─░mtihan demek.

Bunlars─▒z bir hayat tasarlamak, bu hayat─▒ anlamay─▒p insanlar─▒ ziyan etmektir. ├ç├╝nk├╝ dert ve ├žile itibar─▒yla haz─▒rl─▒ks─▒z ki┼či, en k├╝├ž├╝k r├╝zg├órda da savrulur gider. ├ç├╝nk├╝ o haz─▒rl─▒ks─▒z ki┼či; en basit imtihanda bile k─▒r─▒k not al─▒r, kaybeder. ├ç├╝nk├╝ o haz─▒rl─▒ks─▒z ki┼či, en s─▒radan sars─▒nt─▒da bile yerle bir olur.

Bu itibarla;

─░mtihan─▒n maksad─▒, insan─▒ ├žileler kar┼č─▒s─▒nda dayan─▒kl─▒ ve dir├óyetli h├óle getirmektir. ┬źD├Âvene elsiz, s├Âvene dilsiz┬╗ olmak ifadesi de, miskinlik ve umursamazl─▒k de─čil, en a─č─▒r darbeleri de a┼čabilmek, y─▒k─▒lmadan, y─▒lmadan ve zarara u─čramadan kazanabilmektir.

Hi├ž ┼č├╝phesiz;

─░mtihan─▒n as─▒l maksad─▒, insan─▒ cennete haz─▒rlamak. Amma ger├žek├ži bir haz─▒rlamak ile. Zira cennete gidi┼č yolu, say─▒s─▒z m├ónialarla dolu. Onlar─▒ a┼čmay─▒ ├Â─črenmeyen kimse oraya varamaz. Yine cennet yolu tehlikelerle dolu ki, onlar─▒ bertaraf edemeyen kimse de, cennete varamaz. Yine cennet yolunda ate┼č ├╝st├╝nde s─▒rat ┼čart─▒ var, k─▒ldan ince k─▒l─▒├žtan keskin bir s─▒rat ┼čart─▒. Kaymadan y├╝r├╝mesini ├Â─črenmeyen ve m├╝stakim olarak y├╝r├╝yemeyen kimse de asla cennete varamaz.

Ama; varabilmek gerek.

E─čer var─▒lmazsa, insan─▒n pay─▒na ebed├« bir azap d├╝┼č├╝yor o zaman. Dayanamayaca─č─▒ bir il├óh├« gazap d├╝┼č├╝yor varamayanlar─▒n hissesine. Cehennem alevleri ortas─▒nda feryat, eyvah ve h├╝sran d├╝┼č├╝yor, Allah muhafaza!

O hâlde;

Ey imtihan g├Âr├╝nce, sa─ča sola k─▒vr─▒lan ve ka├ž─▒┼č yolu arayan gafil!

Bilhassa;

─░┼čine gelmeyen imtihanlar kar┼č─▒s─▒nda ey isyan eden ┼ča┼čk─▒n!

Kavra ve hi├ž unutma;

─░mtihans─▒z ve ├žilesiz bir ortam ve yer, bu d├╝nyada peygamberlerin yan─▒nda bile olmad─▒. Allah dostlar─▒n─▒n da yan─▒nda b├Âyle bir durum yok.

Bilâkis;

En k─▒ymetli insanlar─▒n yan─▒, imtihan deryas─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ o derya, ├ž├Âl gibi d├╝nyay─▒ a┼čman─▒n yeg├óne ├žaresi ve dev├ós─▒d─▒r. ├ç├Âlde susuzluktan kuruyan ve bir yuduma da ┼čiddetle muhta├ž olan bir g├Ânl├╝n, ba─čr─▒ ─▒rmaklarla dolu bir derya k─▒y─▒s─▒nda suya kar┼č─▒ reddiye ve l├óÔÇÖya d├╝┼čmesi, ne tuhaf bir ham├ókattir! O ham├ókate d├╝┼čenler; ┬źBurada da b├Âyle ┼čeyler olur mu?┬╗ diye m├╝b├órek ┼čahsiyetlerin yan─▒nda l├╝tuf deryalar─▒n─▒ co┼čturacak olan imtihan ve ├žilelere idraksiz ve hikmetsiz bir mant─▒kla itiraz ederler, aldan─▒rlar, kahrolurlar ve mahvolurlar. Erb├ób-─▒ bas├«ret idrak eder ki, as─▒l imtihan b├╝y├╝klerin huz├╗rundad─▒r ve ├Âzellikle peygamberler ile s├ólihler halkas─▒ndad─▒r. ├ç├╝nk├╝ ka├ž─▒n─▒lmaz imtihanlar─▒n nas─▒l kazan─▒laca─č─▒n─▒n yeg├óne t├ólimi, ancak o huzurlarda ve halkalarda vard─▒r. Yani ger├žek bir t├ólim i├žin yeg├óne ┼čart, huzurda imtihanlar ve ├žileler.

Hakikî misaller asr-ı saâdette:

Mekke d├Ânemi ve ├žileleri olmasa, olur muydu, olmaz m─▒yd─▒? Olmazd─▒. O devrenin neler kazand─▒rd─▒─č─▒n─▒ idrak ile tefekk├╝r, bu husustaki en derin hikmetlerin anahtar─▒.

Bedir, Uhud, Hendek, Hudeybiye, Huneyn ve nihayet Teb├╝k seferi olmasa, olur muydu, olmaz m─▒yd─▒? Olmazd─▒. Onlar─▒n ya┼čanmas─▒yla birlikte sah├óbe-i kiram neler kazand─▒, hangi makamlara y├╝kseldi, bunlar─▒ tam vuk├╗fiyet ve idrak ile tefekk├╝r, yine ├žok ince s─▒rlar─▒n bulunmaz bir anahtar─▒.

En m├╝him nokta:

Peygamberler Sultan─▒ÔÇÖna ra─čmen hi├žbir imtihan ve ├žilede iptal yok!

Hepsinde sab─▒r ve sebat ile hayra d├Ân├╝┼čt├╝rme var.

Hi├žbirinde iptal yok, hepsinde r─▒z├ó-y─▒ il├óh├«ye ula┼čma var.

Hi├žbirinde iptal yok, hepsinde sonsuz ecre n├óiliyet var.

Hi├žbirinde iptal yok, hepsinde de kazan─▒lmas─▒ gereken hususiyetler, m├╝jdeler ve zaferler var.

─░drak edelim;

O ├žileler ve imtihanlar olmasayd─▒, mazhar olunan m├╝stesn├ó m├╝jdeler olur muydu, birbirinden k─▒ymetli faz├«letler ger├žekle┼čir miydi ve nice muhte┼čem zaferler ya┼čan─▒r m─▒yd─▒?

O ├žileler ve imtihanlar olmasayd─▒, m├╝kemmel ve m├╝stesn├ó diye bir ┼čahsiyet tarifi olmazd─▒. ┬źNe g├╝zel bir kul!┬╗ diye hayranl─▒k do─čuran g├╝zellikler olmazd─▒. Takdir edilecek en y├╝ce ahl├ók diye bir haslet olmazd─▒. Kahraman diye bir tabir olmazd─▒. Af ve merhamet diye bir meziyet olmazd─▒. Fed├ók├órl─▒k ve vef├ó diye bir faz├«let olmazd─▒.

O ├žileler ve imtihanlar olmasayd─▒, insan─▒ de─čerli yapan bir makam olmazd─▒. ├ç─▒kar─▒ld─▒─č─▒ cennetten; ┬źBuyur, gel ey insan!┬╗ diye ikinci bir sel├óm olmazd─▒.

O ├žileler ve imtihanlar olmasayd─▒, k├Ât├╝ler ile iyiler ay─▒rt edilebilir miydi? Yalanc─▒lar ile do─črular bilinebilir miydi? Sahteler ile ger├žekler anla┼č─▒labilir miydi?

O ├žileler ve imtihanlar olmasayd─▒, Eb├╗ Cehil ile Eb├╗bekirler tan─▒nabilir miydi? Zul├╝m ile ad├ólet tesis edilebilir miydi? Cehennem ile cennet ger├že─či bu f├ón├« d├╝nyada idrak edilebilir miydi?

Demek ki: ─░ptal yok, kazanmaya bakmak var! Kazanmak, tabi├« ki, ┬źene┬╗lik penceresinde de─čil, sadece Hak kat─▒nda. Yerde de─čil, g├Âklerde.

Ey ak─▒l sahipleri!

─░drak edin b├╝t├╝n bunlar─▒! Konu┼čurken kolay. Fakat ya┼čarken, ├žok sanc─▒l─▒. L├ókin neticesi m├╝thi┼č bir huzur ve ebed├« kolayl─▒k.

Yine de; ─░nsan, nefsinin penceresinden bakt─▒─č─▒nda her ┼čeyi imtihans─▒z olsun istiyor. Fakat di─čer taraftan da kazanmas─▒ gereken hasletler ve ula┼č─▒lmas─▒ gereken gaye hususunda ihtiyac─▒ her zaman daha fazla, daha zar├╗r├«. Kimileri bu noktada s─▒k─▒┼č─▒p kalmakta.

Hâsılı;

Ey basîret sahipleri!

─░mtihanlar─▒ iptal, insanlar─▒n elinde de─čil.

S├ólih kullar─▒n da elinde de─čil.

Peygamberlerin bile elinde de─čil.

Cen├ób-─▒ Hak, b├Âyle takdir buyurmu┼č:

B├╝t├╝n peygamberler ve onlar─▒ takip eden s├ólih insanlar, ancak say─▒s─▒z imtihanlar─▒ kazanman─▒n ┼čartlar─▒n─▒ ve gayretlerini ├Â─čreten, ama onlar─▒ ├Ânce kendileri ya┼čayarak ├Â─čreten yeg├óne ve m├╝stesn├ó n├╝m├╗neler.

O hâlde;

Ey ├žileke┼č g├Ân├╝l!

─░ptal pe┼činde yorulma!

Kazanma yolunda ter d├Âk!

Ve;

Hi├žbir ac─▒, zor ve a─č─▒r imtihanda bile sen ne vaziyette olursan ol, ┼čeytan─▒n yazd─▒klar─▒n─▒ ve f─▒s─▒ldad─▒klar─▒n─▒ asla okuma ve onlara sak─▒n aldanma! Sadece HakkÔÇÖ─▒n yazd─▒klar─▒n─▒ oku, anla ve r├óz─▒ olarak ya┼ča!

Bil ki;

HakkÔÇÖ─▒n yazd─▒klar─▒n─▒, ne kendi elinle ne de ba┼čkalar─▒n─▒n eliyle iptal etmek m├╝mk├╝n! Sen, sen ol; ancak il├óh├« r─▒z├óy─▒ kazanman─▒n yolunu ara, bul ve ger├žekle┼čtir!

Yâ Rab!

Nasîb et!

Âmîn!..