B├╝t├╝n Mahl├╗kat─▒n Anlad─▒─č─▒ Dil:┬áSEVG─░ ve ┼×EFKAT

YAZAR : Ahmet Z─░YLAN

ahmet_ziylan_yuzakidergisi_aral─▒k2015

GaziantepÔÇÖte bir bahar sabah─▒yd─▒… Sabah namaz─▒n─▒ k─▒ld─▒m camiden eve geliyordum. Cami ile evin aras─▒nda bulunan park─▒n i├žinden ge├žerken, bir kedi yavrusu pe┼čime tak─▒ld─▒. Ya─čmur yemi┼č, titriyor. Bir ├Ân├╝me ge├žiyor, bir yan─▒mdan dola┼č─▒yor, dikkatimi ├žekmeye u─čra┼č─▒yor. Yolun kar┼č─▒s─▒na ge├žtim, o da benimle ge├žti. Evin kap─▒s─▒na geldim. Anahtarla kap─▒y─▒ a├ž─▒yorum. Kap─▒yla benim aramda iki aya─č─▒n─▒n ├╝zerine kalkm─▒┼č, patilerini yukar─▒ do─čru uzatm─▒┼č, g├Âzlerimin i├žine bakarak ├ódeta lis├ón-─▒ h├ól ile; ÔÇťBeni al, bana yard─▒m et!ÔÇŁ diyordu. Ya─čmurdan ─▒sland─▒─č─▒ i├žin pek sevimli g├Âz├╝kmedi─či gibi, hayli de kirliydi. Fakat onun bu h├óli beni duyguland─▒rd─▒. Elimi uzatt─▒m, hemen elime geldi. Kuca─č─▒ma ald─▒m, eve ├ž─▒kard─▒m, mutfa─ča bir gazete serdim, dolaptan peynir koydum ├Ân├╝ne. Zavall─▒ belli ki iyice ac─▒km─▒┼č, hemen yemeye koyuldu. S─▒cakta da kendine geldi.

Ben de ge├žtim yan odaya, tesbihat─▒mla me┼čgul olmaya koyuldum. Fazla zaman ge├žmemi┼čti ki, yavru kedi de yan─▒ma geldi. Kuca─č─▒ma oturdu. Dikkat ettim benim oturdu─čum gibi oturdu. Benimle me┼čgul de─čildi. Ba┼č─▒n─▒ benim gibi k─▒bleye ├ževirdi. ┬źM─▒rr, m─▒rr, m─▒rr…┬╗ sanki benimle birlikte zikretti. ├édeta nimete ┼č├╝kretti. ├ľyle ki, benim tesbih bitti, onun m─▒rlamas─▒ da bitti. Bu h├ódise beni ├žok duyguland─▒rm─▒┼čt─▒r.

Cen├ób-─▒ Hak; ÔÇťB├╝t├╝n mahl├╗kat─▒n zikri var, tesbihat─▒ var; fakat siz onlar─▒ anlayamaz, ├ž├Âzemezsiniz.ÔÇŁ (Bkz. el-─░sr├ó, 44) buyuruyor.

Mahl├╗kat─▒n yarat─▒l─▒┼č─▒nda, bizim hizmetimize verili┼činde ├žok s─▒rlar var. Onlar bize birer ibret aynas─▒. Sevimli olanlar─▒ ayr─▒ ibret, y─▒lan, akrep gibi korkun├ž olanlar─▒ ayr─▒ ibret… Her biri huylar─▒yla, duygular─▒yla bizlere ders veriyor.

Mesel├ó bak─▒yoruz Cen├ób-─▒ Allah; zehirli hayvanlar─▒ genellikle s├╝r├╝ngen yaratm─▒┼č, yerde s├╝r├╝n├╝rler. Bunu insanlarda da g├Âr├╝yoruz. Zehirli olanlar─▒ bu d├╝nyada iken Cen├ób-─▒ Hak s├╝r├╝nd├╝r├╝yor. Faydal─▒ olanlar─▒ ise insanlar el ├╝st├╝nde tutuyor.

Hayvan deyip ge├žmemeli. Dilleri yoktur fakat ├žok ┼čey s├Âylerler. S├╝leyman -aleyhissel├óm- gibi olup, tefekk├╝rle tem├ó┼č├ó edebilene ├žok ┼čey anlat─▒rlar.

Askerdim. 1957 senesinde ├çanakkale EzineÔÇÖdeydim. Bahar mevsimiydi. O zamanlar birli─čimizde atlar vard─▒. Sabah─▒n karanl─▒─č─▒nda b├Âl├╝─č├╝n 109 at─▒n─▒ sulamaya g├Ât├╝r├╝yorduk. G├Ât├╝renlerin ├žo─ču acem├« askerdi. Atlar bir ┼čeyden ├╝rkt├╝. Bir panik i├žinde atlar─▒n tamam─▒na yak─▒n─▒ ka├žt─▒lar. Ben tavla ├žavu┼ču idim. Atlar─▒n mesÔÇÖ├╗liyeti bende idi. Kalan atlardan birine bindim pe┼člerine d├╝┼čt├╝m. Bakt─▒m ki atlardan biri yolun kenar─▒nda yere devrilmi┼č. Yan─▒na gittim, yular─▒ nal─▒na ge├žmi┼č, onu ├ž─▒karamad─▒─č─▒ i├žin yere kapaklanm─▒┼č, kalkam─▒yor. Yular─▒ nal─▒ndan ├ž─▒kard─▒m, boynuna dolad─▒m, kurtuldu, aya─ča kalkt─▒. Fakat benden ayr─▒lmad─▒. Nereye gittiysem benimle beraber gitti, nereye geldiysem benimle beraber geldi, hatt├ó k─▒┼člaya d├Ând├╝m, o h├ól├ó beni takip ediyor, pe┼čimden geliyordu.

Vef├ó, te┼čekk├╝r, merhamet ve muhabbet onlarda da var.

Atlar─▒n insanlarla nas─▒l yak─▒n bir ├╝nsiyet kurdu─čuna dair askerlikten ├žok h├ót─▒ram vard─▒r.

Bir g├╝n b├Âl├╝k kumandan─▒m─▒z er├ót─▒ toplad─▒ bir ┼čeyler s├Âyleyecek, seyisi de arkas─▒nda at─▒n─▒ tutuyor, k─▒sa bir konu┼čma yap─▒p gidecek. Konu┼čmaya ba┼člad─▒.

At─▒ kendisine hafif├že sokuldu, boynunu uzatt─▒, burnunu komutan─▒n koluna s├╝rmek istedi. ├édeta; ÔÇťBeni sev!ÔÇŁ diyor. Sevgisini g├Âsteriyor.

Kumandan ise konu┼čmas─▒n─▒ b├Âlmedi devam etti, bir de elbisesi leke olmas─▒n diye elinin tersiyle at─▒n ba┼č─▒n─▒ sert bir ┼čekilde iterek uzakla┼čt─▒rd─▒.

Konu┼čma bitti. Kumandan d├Ând├╝ at─▒na binecek, fakat ne m├╝mk├╝n!.. At─▒ m├╝thi┼č h─▒r├ž─▒nla┼čm─▒┼č vaziyette. D├Ârt aya─č─▒ ├╝zerine s─▒├žr─▒yor, katÔÇÖiyen ├╝zerine bindirmiyor. Kumandan ┼ča┼č─▒rd─▒.

├çavu┼ču ├ža─č─▒rd─▒; ┬źBin ┼ču ata…┬╗

At, ├žavu┼ča bir ┼čey demedi. Onu kabul etti.

ÔÇť┼×├Âyle bir dola┼č gel!ÔÇŁ dedi. Dola┼čt─▒ geldi. Fakat hayvan─▒n kumandana tavr─▒ de─či┼čmedi. S─▒├žr─▒yor, z─▒pl─▒yor, m├╝saade etmiyor.

Ba┼čka bir ├žavu┼ču ├ža─č─▒rd─▒, ÔÇťBin!ÔÇŁ dedi. O da sakince bindi, dola┼čt─▒ geldi. Kumandan tekrar hayvan─▒n yular─▒n─▒ tuttu, aya─č─▒n─▒ ├╝zengiye att─▒─č─▒ gibi hayvan s─▒├žramaya ba┼člad─▒. D├Ârt aya─č─▒ ├╝zerine s─▒├žr─▒yor.

ÔÇťAcaba benim ┼čapkamdan m─▒ ├╝rk├╝yor?ÔÇŁ dedi, ┼čapkas─▒n─▒ ├ž─▒kar─▒p emir erine verdi. Binmeye ├žal─▒┼čt─▒, nafile, at yine ayn─▒ hareketleri yapt─▒.

B├╝t├╝n bunlar bizim g├Âz├╝m├╝z├╝n ├Ân├╝nde oldu.

Sonunda kumandan meseleyi anlad─▒.

ÔÇťHani ben seveyim diye ba┼č─▒n─▒ uzatt─▒ da ben onu azarlad─▒m, sert davran─▒p ittim ya, hayvan da bana k├╝sm├╝┼č.ÔÇŁ

Hemen cebinden para ├ž─▒kard─▒, bir ere verdi:

ÔÇťO─člum git, hemen kantinden ┼čeker al, gel!ÔÇŁ dedi.

┼×eker geldi. Avucunun i├žine ┼čekeri koydu. At─▒n a─čz─▒na tuttu, bir yandan da tatl─▒ tatl─▒ s├Âzlerle y├╝z├╝n├╝ ok┼čad─▒:

ÔÇťSen benim can─▒ms─▒n, ben sana hi├ž ├Âyle ┼čey yapar m─▒y─▒m? ├ľz├╝r dilerim. ├ľz├╝r dilerim.ÔÇŁ

Hayvan da yumu┼čad─▒, ┼čekeri yedi. H─▒r├ž─▒nl─▒─č─▒ bitti. Komutan da ancak bundan sonra at─▒na binebildi.

Mahl├╗kat deyip ge├žme… Onun da g├Ânl├╝ var. Dar─▒lmas─▒ var, muhabbeti var… Her ┼čeye sevgiyle, ┼čefkatle, yumu┼čakl─▒kla yakla┼čmal─▒.

Sadece hayvanlar m─▒? Peygamberimiz bir a─čac─▒n bile sert├že silkelenmesine r├óz─▒ olmad─▒. H─▒r├ž─▒nl─▒k, sertlik hay─▒r getirmez.

Anlatt─▒klar─▒na g├Âre; KurÔÇÖ├ón kurslar─▒nda tecr├╝be etmi┼čler: Bir ├ži├že─če g├╝zel s├Âzler s├Âyl├╝yorlar, iltifatlar yap─▒┼čt─▒r─▒yorlar, KurÔÇÖ├ón dinletiyorlar, g├╝zelce a├ž─▒yor, canlan─▒yor.

Ayn─▒ ┼čartlardaki bir ba┼čka ├ži├že─če sert s├Âyl├╝yorlar, ha┼čin s├Âzlerin yaz─▒l─▒ oldu─ču etiketler yap─▒┼čt─▒r─▒yorlar; o ├ži├žek ise soluyor.

Elinin tersiyle itince at bile k├╝s├╝yor. ─░nsana b├Âyle de─čersizce davran─▒rsan g├Ân├╝lde nas─▒l yaralar a├ž─▒l─▒r, bir d├╝┼č├╝nmeli. Bu sebeple b├╝y├╝klerimiz;

ÔÇť─░ncinsen de incitme!ÔÇŁ demi┼člerdir.

Bazen ├žok kabiliyetli insanlar, etraflar─▒na sert davrand─▒klar─▒ i├žin projelerinde yaln─▒z kal─▒yorlar.

Bazen ├žok ilim sahibi insanlar, kat─▒l─▒klar─▒ sebebiyle okutacak talebe bulam─▒yorlar.

Bazen ├žok iyi ustalar, m├╝┼čterilerine so─čuk ve bo─čuk davrand─▒klar─▒ i├žin piyasada tutunam─▒yorlar.

─░┼č hayat─▒ndan bir h├ót─▒ray─▒ da payla┼čal─▒m:

GaziantepÔÇÖte 1964 senesinde k├╝├ž├╝k bir ayakkab─▒ ma─čazas─▒ a├žm─▒┼čt─▒k. ┼×ahabettin NAB─░O─×LU emek, ben sermaye koyarak ortak olmu┼čtuk. ─░┼člerimiz de iyi gidiyordu. Ben g├╝nde bir iki sefer u─črar, h├ól-hat─▒r sorar mal├╗mat al─▒rd─▒m.

Bir g├╝n yine u─črad─▒─č─▒mda ortak ├žok stresliydi:

ÔÇťÔÇô─░yi ki geldin. Beni biraz teselli et.ÔÇŁ diyor, ┬źAh, of!┬╗ ├žekiyordu.

ÔÇťÔÇôHayrola? Ne var ki?ÔÇŁ deyince;

ÔÇťÔÇôNe olsun! Saat 3 oldu, daha bir ├žift ayakkab─▒ satamad─▒m. Bug├╝n m├╝┼čterilerin hep hay─▒rs─▒z olan─▒ geliyor.ÔÇŁ dedi.

ÔÇťÔÇôSen ┼čuraya bir otur, bize de iki kahve s├Âyle, kar┼č─▒l─▒kl─▒ i├želim.ÔÇŁ dedim.

Oturduk. O anda bir erkek m├╝┼čteri geldi. Ayakkab─▒lara bak─▒yordu. Ortak, m├╝┼čteriye seslendi:

ÔÇťÔÇôAyakkab─▒ m─▒ alacaks─▒n?ÔÇŁ

Adam;

ÔÇťÔÇôEvet.ÔÇŁ dedi.

Ortak;

ÔÇťÔÇôHi├ž ayakkab─▒ al─▒c─▒s─▒na benzemiyorsun! Ellerin arkanda ba─čl─▒, g├Ân├╝l gezdiriyorsun!ÔÇŁ diye ├ódeta m├╝┼čteriyi azarlad─▒.

Bunun ├╝zerine adam da;

ÔÇťÔÇôSenden ba┼čka ayakkab─▒c─▒ m─▒ yok!ÔÇŁ dedi, ├žekti gitti.

Ben ba┼člad─▒m s├Âze:

ÔÇťÔÇôBak m├╝┼čteriyi ka├ž─▒rd─▒n. Kabahat onda m─▒, yoksa sende mi? Ne var ki bu kadar stres yap─▒yorsun?

┼×├Âyle bir ge├žmi┼če bakal─▒m:

Sen bir d├╝kk├ónda ben de sana yak─▒n bir yerde kalfal─▒k yap─▒yorduk. Ak┼čam eve de beraber gidiyorduk. Bir ak┼čam bana;

┬źÔÇôBug├╝n ├žok s─▒k─▒nt─▒m var. Sabah evden ├ž─▒karken han─▒m; ÔÇśAk┼čam eve gelirken ekmek al, evde yiyecek bir ┼čey yok.ÔÇÖ dedi. ┼×imdi eve d├Ân├╝yoruz. Ekmek alacak para yok. Tan─▒d─▒k bakkal da yok.┬╗ demi┼čtin. Ben de;

┬źÔÇôCebimdeki be┼č liran─▒n yar─▒s─▒n─▒ sana veririm, ihtiyac─▒n─▒ g├Âr├╝rs├╝n.┬╗ demi┼čtim de ne kadar sevinmi┼čtin.

Bak o g├╝nlerden bu g├╝nlere geldik. ┼×imdi evde ekmek var, her ┼čey var. Paran da var. Bu stres niye? ┼×├╝kret, rahat ol!ÔÇŁ

Bunlar─▒ dinleyince bir d├╝┼č├╝nd├╝;

ÔÇťÔÇôBana nereleri hat─▒rlatt─▒…ÔÇŁ dedi. Kendine geldi. O anda Mevl├óÔÇÖm da bir m├╝┼čteri g├Ânderdi. Ortak, m├╝┼čteriye g├╝zel davrand─▒. Tatl─▒ g├╝zel s├Âzlerle sat─▒┼č yapt─▒.

S├Âyle bakal─▒m su├ž kimdeymi┼č?

Atalar─▒m─▒z ne g├╝zel s├Âylemi┼č:

ÔÇťG├╝zel s├Âz, y─▒lan─▒ deli─činden ├ž─▒kar─▒r.ÔÇŁ

Bakın âyet-i kerîmede ne buyuruyor Cenâb-ı Hak:

ÔÇť─░nsanlara yumu┼čak davranman da AllahÔÇÖ─▒n merhametinin eseridir.

E─čer kat─▒ y├╝rekli, kaba biri olsayd─▒n, insanlar senin etraf─▒ndan da─č─▒l─▒verirlerdi.

├ľyleyse onlar─▒n kusurlar─▒n─▒ affet, onlar i├žin ma─čfiret dile ve i┼čleri onlarla m├╝┼čavere et! Bir kere de azmettin mi, yaln─▒z All├óhÔÇÖa tevekk├╝l et! Allah muhakkak ki Kendisine dayan─▒p g├╝venenleri sever.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 159)

T─▒pk─▒ bizim kumandan─▒n at─▒ gibi, insanlar da muhabbet ve ┼čefkat bekliyorlar. ─░lgi ve al├óka bekliyorlar. Peygamber, yani Allah el├žisi de olsan, g├Ân├╝l al─▒c─▒ olmak zorundas─▒n. G├Ân├╝lleri ok┼čamay─▒ bilmelisin.

Herkesin ├žok duydu─ču bildi─či g├╝zel bir ├Ârnek:

Peygamberimiz, bir hurma k├╝t├╝─č├╝ne dayanarak hutbe veriyordu. Sonra yetmedi─či i├žin bir minber yapt─▒rd─▒lar. Hurma k├╝t├╝─č├╝ PeygamberimizÔÇÖden ayr─▒ kald─▒─č─▒ i├žin a─člad─▒, inledi. Sah├óbe kulaklar─▒yla i┼čitti. Peygamberimiz yan─▒na vard─▒, m├╝b├órek elleriyle meshetti, sakinle┼čtirdi.

Merhamet, merhamet, merhamet…

Peygamberimiz hep muhabbeti, merhameti, yumu┼čakl─▒─č─▒ telkin etti. Hazret-i Ai┼če V├ólidemiz; h─▒r├ž─▒n bir deveye binmi┼čti. Hayvan─▒ sakinle┼čtirmek i├žin onu sert bir ┼čekilde ileri geri g├Ât├╝rmeye ba┼člad─▒. Fahr-i ├élem -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz;

ÔÇťHayvana yumu┼čak davran! ├ç├╝nk├╝ yumu┼čakl─▒k nerede bulunursa oray─▒ g├╝zelle┼čtirir. Yumu┼čakl─▒─č─▒n bulunmad─▒─č─▒ her davran─▒┼č ├žirkindir.ÔÇŁ buyurdu (M├╝slim, Birr, 78-79)

B├╝t├╝n g├╝zel ahl├ók esaslar─▒n─▒n ├Âz├╝ ┼ču hadiste toplanm─▒┼čt─▒r diyorlar:

ÔÇťKendin i├žin istedi─čini ba┼čkas─▒ i├žin de iste!ÔÇŁ (Tirmiz├«, Z├╝hd, 2/2305)

ÔÇťKendin i├žin istemedi─čini ba┼čkas─▒na da yapma!..ÔÇŁ (Ahmed, ez-Z├╝hd, s. 59)

Biz sevgi dolu davran─▒┼člar istemez miyiz? Rabbimiz bize ┼čefkat g├Âstersin, rahmetiyle muamele etsin istemez miyiz?

O h├ólde biz de merhamet edece─čiz.

Sadece evl├ótlar─▒m─▒za de─čil. Ba┼čkalar─▒n─▒n evl├ótlar─▒na da…

Sadece insanlara de─čil, b├╝t├╝n mahl├╗kata…

├ç├╝nk├╝ Allah, o canlar─▒n, o canl─▒lar─▒n da Rabbi…

Y├╗nus Emre HazretleriÔÇÖnin dedi─či gibi; ÔÇťYarad─▒lan─▒ YaratanÔÇÖdan ├Ât├╝r├╝ sevmekÔÇŁ gerek. Yarad─▒lana, YaratanÔÇÖdan ├Ât├╝r├╝ merhamet etmek gerek.

Etmezsek, Allah da bize merhamet etmez. Nitekim Peygamberimiz misal veriyor:

Bir kediyi merhametsizce a├ž b─▒rakan ve ├Âl├╝m├╝ne sebep olan ├óbid bir kad─▒n, il├óh├« rahmetten kovuluyor ve cehennemlik oluyor.

Di─čer taraftan;

Susuz kalm─▒┼č bir k├Âpe─če, kuyudan ayakkab─▒s─▒yla su ├žekip i├žiren g├╝nahk├ór bir insan affediliyor. B├╝t├╝n g├╝nahlar─▒ ba─č─▒┼član─▒yor.

Bu iki misal, d├«nimizin g├╝zel ahl├ók ve g├╝zel mu├ómel├óta ne kadar ├Ânem verdi─činin i┼čareti. ─░b├ódet ehli olup da kaba-saba, ac─▒mas─▒z, merhametsiz, duygusuz olmak asla kabul g├Ârm├╝yor.

Zaten d├«nin hul├ósas─▒ ┼ču iki madde imi┼č:

All├óhÔÇÖ─▒n emrini t├ózim…

Mahl├╗kata ┼čefkat…

─░kisinden biri eksik kalmayacak.

Ash├ób-─▒ kehfin k├Âpe─či, Eb├╗ HureyreÔÇÖnin kedisi, Hazret-i S├╝leymanÔÇÖ─▒n ku┼člar─▒…

B├╝y├╝k Hak dostlar─▒n─▒ hep mahl├╗kata da b├╝y├╝k ┼čefkat ve merhamet ehli olarak g├Âr├╝yoruz.

┼×├óh-─▒ Nak┼čibend Hazretleri y─▒llarca yaral─▒ hayvanlara bakm─▒┼č.

S├ómi Efendi Hazretleri bir sakat k├Âpe─či tedavi ettirmi┼č, bunun ├╝zerine o hayvanca─č─▒z HazretÔÇÖin ard─▒ndan gitmi┼č gelmi┼č. ├édeta hizmet ederek te┼čekk├╝r etmeye ├žal─▒┼čm─▒┼č.

Merhum Musa Efendi HazretleriÔÇÖnin de mahl├╗kata b├╝y├╝k ┼čefkat ve muhabbeti vard─▒. Ge├žti─čimiz aylarda kaybetti─čimiz Azerbaycanl─▒ ┼čair Memmed ASLAN bunu ┼ču m─▒sralar─▒yla dile getirmi┼čti:

K├Â┼čk├╝n├╝n ├╝st├╝nde beyaz mart─▒lar
Nurlu ├žehresinden hep ┼č─▒mard─▒lar,
Kedisi, k├Âpe─či h├╝r ya┼čard─▒lar…
Bir Sultan ya┼čard─▒ SultantepeÔÇÖde…

Baz─▒ camilerin duvarlar─▒na ku┼č evleri yapm─▒┼č ecd├ód─▒m─▒z… ─░┼čte iki s─▒rr─▒; ib├ódeth├óne ile ┼čefkat yurdunu ne g├╝zel birle┼čtirmi┼čler.

G├╝n├╝m├╝zde m├╝sl├╝manlar hayvanseverlikte, hayvanlara y├Ânelik g├╝zel davran─▒┼člarda da ba┼č─▒ ├žekmeliler. Geri kalmamal─▒lar. Rabbimiz ve Peygamberimiz bundan ho┼čnut olur ├ž├╝nk├╝…

Yâ Rabbî sev, sevdir, sevindir!..

Hazret-i D├óvudÔÇÖun du├ós─▒ gibi du├ó edelim:

ÔÇťAll├óhÔÇÖ─▒m! SenÔÇÖden SenÔÇÖi sevmeyi, SenÔÇÖi sevenleri sevmeyi ve SenÔÇÖin sevgine ula┼čt─▒racak amelleri sevmeyi dilerim.ÔÇŁ (Tirmiz├«, Daav├ót, 73; Tefs├«ruÔÇÖl-KurÔÇÖ├ón, 39)