E─×─░T─░M-├ľ─×RET─░M ve GEN├çL─░K

YAZAR : Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

nurten_selma_cevikoglu-yuzakidergisi-eylul2015

┬źE─čitim┬╗ ve ┬ź├Â─čretim┬╗ kavramlar─▒ genellikle birbirini tamamlayan iki kelime olup ayn─▒ anlamda kullan─▒lmaz. ─░kisinin de ayr─▒ tarifleri ve icr├ó ettikleri farkl─▒ konumlar─▒ vard─▒r. E─čitim genel ve ┼č├╝mull├╝ yani bir├žok ┼čeyi kapsay─▒c─▒ durumdad─▒r. ├ľ─čretim ise daha objektiftir. ├ľ─čretimi, ┬źinsana faydal─▒ bilgi kazand─▒rmak, insanda var olan pek ├žok k─übiliyetin akl├« odakl─▒ olanlar─▒n─▒ geli┼čtirmek ad─▒na icr├ó edilen faaliyetlerdir.┬╗ diye tarif edebiliriz. ├ľ─čretim, ayn─▒ zamanda bir zihin e─čitimidir. Bu minvalde ├Â─čretim, e─čitimin bir├žok konusundan yaln─▒zca bir tanesine y├Ânelir. Mesel├ó; yabanc─▒ dil ├Â─čretimi, matematik ├Â─čretimi ya da ilk├Â─čretim veya orta├Â─čretim gibi.

E─čitimi ise, ┬ź─░nsanda var olan t├╝m yetenek ve ilgilerin hepsini birlikte b├╝t├╝nle┼čtirerek yeti┼čtirme ve geli┼čtirme faaliyeti┬╗ diyerek tarif edebiliriz. ├ľ─čretimin b├╝t├╝n konular─▒, e─čitimin i├žinde yer al─▒r. Bu sebeple e─čitimin kapsad─▒─č─▒ alan daha geni┼čtir. E─čitimin i├žinde fertlerin bilgi edinme ve ├Â─črenme durumlar─▒ vard─▒r, ├Â─črenilen bilginin gere─čini yapabilecek irade g├╝c├╝n├╝n ortaya konmas─▒ hususu vard─▒r. Yine ├Â─črenileni uygulama al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒n geli┼čmesi konular─▒ vard─▒r.

Fertler ├Â─čretimle pek ├žok faydal─▒ bilgi kazan─▒rlar. ─░nsanlar─▒n bilgi seviyesi y├╝kseldik├že, tahsili artt─▒k├ža; daha do─čru ve tutarl─▒ hareketlerde bulunurlar. B├Âylece ki┼čilerin karakteri geli┼čir, ┼čahsiyeti oturakl─▒la┼č─▒r. Elbette ki e─čitime ehemmiyet vermekle bunlar sa─članabilir. E─čitime ├Ânem verilmeden b├Âyle bir kalite sa─članamaz. Ancak g├╝n├╝m├╝zde bu husus tam sa─članm─▒┼č de─čildir. E─čer bu ger├žek anlamda sa─člansayd─▒; bug├╝n her ├Â─črenim sahibi ki┼činin, do─čru ve faydal─▒ davran─▒┼člar g├Âstermesi beklenirdi. Mesel├ó; i├žkinin sa─čl─▒─ča zararl─▒ oldu─čunu bildi─či h├ólde i├žki i├žen doktorlar vard─▒r. Misalleri ├žo─čaltmak m├╝mk├╝nd├╝r.

Toplumda ├Â─čretim seviyesinin y├╝kselmesi ile beraber; sosyal hayatta huzur, bar─▒┼č, mutluluk ve g├╝venli ortam─▒n olu┼čmas─▒ beklenir. Ancak bug├╝n bunun tersi h├ókimdir. ├ľ─čretim kalitesi artt─▒k├ža okullarda huzurun ve sel├ómetin temininde s─▒k─▒nt─▒lar g├Ârmekteyiz. Bulundu─čumuz ├že┼čitli ortamlarda hepimizin m├╝┼č├óhede etti─či gibi; istismar, adam kay─▒rma, anar┼či-ter├Âr olaylar─▒n─▒n ├Â─črenim seviyesi y├╝ksek olan ki┼čiler aras─▒nda da m├╝┼č├óhede edilmesi bizlere e─čitim ve ├Â─čretim i┼činin birlikte ├žal─▒┼čmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir.

Demek ki hep vurgulad─▒─č─▒m─▒z gibi fertlerin en alt basamaktan kendi ya┼č seviyelerine uygun olarak; r├╗h├«, ahl├ók├«, d├«n├«, m├ónev├«, mill├« de─čerlerin e─čitimini alma hususu art─▒k bir zaruret h├óline gelmi┼čtir. Bu de─čerlerin verilmesinden kimse korkmamal─▒d─▒r. B├Âylesi de─čerler, ancak ferdin insan├« ├Âzelliklerini art─▒r─▒r. Ahl├ókl─▒ ve erdemli bir toplum yeti┼čtirmek i├žin bu konu ├žok ehemmiyetlidir. ─░nsanlar─▒n bilgi seviyelerini y├╝kseltirken onlara ayn─▒ zamanda, dost-arkada┼č, ├Â─čretmen, ana-baba, b├╝y├╝klere sevgi ve sayg─▒ ├Âzelli─či de kazand─▒rmak gerekiyor. Millet, vatan, din, vazife ve sorumluluk duygusu, sevgi ve ba─čl─▒l─▒k her insan i├žin l├╝zumludur. Hele tahsil sahibi ki┼čiler i├žin bunlar ├žok ├Ânemli erdemlerdir. Dolay─▒s─▒yla ├Â─čretim ger├žekle┼čtirilirken, asla e─čitim ihmal edilmemeli; ayn─▒ zamanda verilmesi gerekenler vaktinde verilmelidir.

Bilgi ve zihin geli┼čtirilirken, iradenin kuvvetlendirilmesine de ehemmiyet verilmelidir. Bilgiyi, akl─▒, zek├óy─▒; kendi ├Âz de─čerlerimize g├Âre vicdan─▒n─▒ kullanan bir y├╝ksek tahsil, toplum i├žin b├╝y├╝k bir kazan├žt─▒r. Bilgiyi ├Â─črenip de irade zay─▒fl─▒─č─▒ndan, ahl├ók├« erdemsizlikten bu ├Âzelliklerini k├Ât├╝ye kullanan tahsilli ki┼čiler, topluma zarar getirirler. Mesel├ó; hukuk tahsili g├Âr├╝p hukuksuzluk yapan, kimya m├╝hendisi olup bu husustaki bilgisini k├Ât├╝ niyetle kullanarak bomba imal eden seviyesiz ├Â─črenimli ki┼čiler, i├žinde ya┼čad─▒klar─▒ topluma zarar verirler.

Fertlerin e─čitiminde ahl├ók e─čitimi her ┼čeyden ├╝st├╝n tutulmal─▒d─▒r. Ahl├ók e─čitimi verilmezse, bilgi ki┼činin elinde zarar arac─▒ olabilir. ├ľzellikle ├žok bilgili ve yetenekli fertlere, iradelerini sa─člamla┼čt─▒r─▒c─▒ ahl├ók├« faz├«letler herkesten daha fazla verilmelidir. Yoksa o zek├ó ve fazla bilgi, ki┼čiyi fel├óket ve peri┼čanl─▒klara g├Ât├╝rebilir. Unutulmamal─▒d─▒r ki, ahl├ók├« ┼čahsiyetine g├╝venilmeyen fertlerin bilgi seviyeleri ne kadar ├╝st d├╝zeyde olursa olsun topluma fayda getirmedikleri gibi zararl─▒ da olabilirler.

Ayn─▒ zamanda geli┼čen bilim ve teknoloji, insanlar─▒ yak├«nen etkilemi┼č ferd├« ve i├žtim├ó├« olarak ├Âz de─čerlere taban tabana z─▒t bir├žok de─či┼čime sebebiyet vermi┼čtir.

Haberle┼čme, ileti┼čim ve ula┼č─▒m ara├žlar─▒, bas─▒n yay─▒n, geli┼čen medya a─č─▒ d├╝nyay─▒ ├ódeta k├╝├ž├╝ltm├╝┼č, bir toplumun kendi i├žine kapal─▒ olarak ya┼čamas─▒n─▒ imk├óns─▒z h├óle getirmi┼čtir. D├╝nyan─▒n en uzak k├Â┼česindeki bir h├ódise, de─či┼čen fikirler, yeni geli┼čen haberler bug├╝n k─▒sa bir zaman i├žinde her tarafa yay─▒labilmektedir. Sava┼člar, en olumsuz olaylar, ├ón─▒nda evlerin ba┼čk├Â┼čelerindeki televizyonlar vas─▒tas─▒yla h├ódiselerin bizzat yan─▒ndaym─▒┼č─▒z gibi izlenmektedir.

G├╝n├╝m├╝zde t├╝m d├╝nya milletlerini ilgilendiren e─čitim konusu, politik hatt├ó stratejik e─čitim a├ž─▒s─▒ndan karmakar─▒┼č─▒k pek ├žok problemi i├žinde bar─▒nd─▒rmaktad─▒r. Ba┼čka ├╝lkelerde cereyan eden h├ódiselere; ÔÇťBize ne!ÔÇŁ diyemiyorsunuz. Yak─▒n ve uza─č─▒m─▒zda olup duran olaylara, sava┼člara, zul├╝mlere, ├Âl├╝mlere duyars─▒z kalam─▒yorsunuz. Yine bu ├╝lkelerdeki sosyal, enerjik, siyas├«, ekonomik ve fikr├« hareketlerin bilhassa yak─▒n kom┼čulardan ba┼člayarak ba┼čka ├╝lkelere yay─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Ârebiliyorsunuz. Son senelerde TunusÔÇÖta ba┼člayan ├ódil demokrasi isteme olaylar─▒ -Arap Bahar─▒- ├ževresindeki ├╝lkelere sosyal a─člar vas─▒tas─▒yla hemen s─▒├žray─▒verdi. Cereyan eden olaylarla Orta Do─ču ├ódeta bir cad─▒ kazan─▒na d├Ând├╝.

B├╝t├╝n bu karma┼ča i├žinde memleketimizin ahv├ólini inceledi─čimizde; mevcut s─▒k─▒nt─▒lara il├óve olarak pek ├žok ideolojik unsurlar─▒n kat─▒ld─▒─č─▒n─▒; yine baz─▒ mihraklar─▒n kendi ideolojilerini yayma emellerini ve bu yoldaki faaliyetlerini de eklersek ├╝lkenin nas─▒l bir d─▒┼č etki sarmal─▒yla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya oldu─ču gayet a├ž─▒kt─▒r. Bu arada g├╝n├╝m├╝z├╝n geli┼čmi┼č bilgisayar, internet, sosyal medya ve bas─▒n yay─▒n ara├žlar─▒yla insanlar zaten ├žok ├že┼čitli ideolojik propaganda alt─▒ndad─▒r. Bilgilerini ┼čer y├Ân├╝nde kullanan baz─▒ yanl─▒ odaklar, genelde yanl─▒┼č emelleri i├žin yeti┼čkin ├žocuklar─▒ ve gen├žleri se├žmekteler.

Gen├žlerin ┼ču anki konumlar─▒na bakt─▒─č─▒m─▒zda ┼č├Âyle bir tablo ├Ân├╝m├╝ze ├ž─▒k─▒yor:

Gen├ž fertlerin ├Â─črenim g├Ârd├╝kleri okullara ├žok de─či┼čik k├╝lt├╝r ve y├Ârelerden ├Â─črenciler gelmektedir ve bu ├Â─črencilerin ekonomik seviyeleri, de─čer anlay─▒┼člar─▒ birbirinden farkl─▒ farkl─▒d─▒r. ┼×ahsiyet ve karakter, huy ve miza├ž y├Ân├╝yle gen├žlerde ├že┼čitlilik mevcuttur. Farkl─▒ ki┼čiliklerde olan bu gen├žlerin; ayn─▒ okulda okumalar─▒, ayn─▒ evde oturmalar─▒, ayn─▒ yurtta kalmalar─▒, ayn─▒ s─▒n─▒fta arkada┼č olmalar─▒ ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r. Ve bu gen├žler, bulunduklar─▒ ortamda birbirlerinin menf├«liklerinden ister istemez etkilenirler. Yanl─▒┼č ideolojileri, zararl─▒ fikirleri, f├╝tursuz ahl├ók├« yozla┼čmay─▒ ve her t├╝rl├╝ sapk─▒nl─▒klar─▒ birbirlerine pompalayabilirler. ─░┼čte as─▒l tehlike buradad─▒r. Bug├╝nk├╝ gen├žler b├Âylesi bir etkile┼čim ile ┼čer odaklar─▒ taraf─▒ndan istedikleri y├Âne kullan─▒lmaktad─▒r. Kimse; ┬źBenim ├žocu─čum anar┼čist olmaz!┬╗ demesin. Gen├žleri i├žinde ya┼čad─▒klar─▒ ortam ter├Ârist ya da mazbut bir ki┼či yapabiliyor. Bu sebeple gen├žlerin i├žinde bulunduklar─▒ ortam ├žok ehemmiyetlidir.

─░nsanlar bulunduklar─▒ ortama g├Âre ┼čekillenirler. E─čitime konu olan fertlerin, i├žinde ya┼čad─▒klar─▒ ortam bilinirse, ona g├Âre rehberlik yap─▒labilir. Bizler bug├╝n e─čitimden bunu bekliyoruz. E─čitimden hedef; millet├že arzu edilen ├Âz de─čerlerimizi gen├žlere kazand─▒rmak, onlar─▒ iyi bir insan, iyi bir yurtta┼č, iyi bir evl├ót, iyi bir m├╝ÔÇÖmin olarak yeti┼čtirmektir. De─či┼čen ve geli┼čen d├╝nya ┼čartlar─▒na ra─čmen, e─čitim; t├╝m imk├ón ve gayretleriyle insan─▒n─▒, gencini, gelece─čini d├╝┼č├╝nerek onlar─▒n ruh, beden ve ahl├ók├« sa─čl─▒─č─▒n─▒n korunmas─▒ i├žin yeni hedefleri olmal─▒ kanaatini ta┼č─▒yoruz. ┼×artlar ne olursa olsun her zorlu problemin ├ž├Âz├╝m├╝ e─čitimle olmal─▒d─▒r. Yoksa vurup-k─▒r─▒p, yakarak, y─▒karak, ├Âld├╝rerek olmaz. Bu insanl─▒─č─▒n fel├óketidir.

Gen├žler son derece esnek ve dinamik ├Âzelliklere sahiptirler. Onlara g├╝zel rehberlik yap─▒ld─▒─č─▒nda tatl─▒ s├Âzle, faydal─▒ nasihatlerle, yumu┼čak bir metotla onlar─▒n g├Ân├╝lleri fethedilmelidir. Mevcut ┼čartlar her ne kadar zor, kaotik ve kar─▒┼č─▒k olsa da, e─čitim bir├žok m├╝sbet unsuru i├žinde bar─▒nd─▒r─▒r. Bug├╝n├╝n e─čitim ara├ž ve gere├žleri, gayet modern ve ├ža─čda┼č h├óle gelmi┼č, ├Â─črenmeyi kolayla┼čt─▒ran pek ├žok imk├ón, gen├žler i├žin haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r. Ferdi ├╝zen, s─▒kan, bunal─▒ma s├╝r├╝kleyen h├ódiseleri; ne┼čeli, huzur verici, yumu┼čat─▒c─▒, kolayla┼čt─▒r─▒c─▒ durumlar h├óline getirme e─čitimin i┼čidir. E─čitimin temel malzemesi insand─▒r. O h├ólde insan─▒n faz├«letli ve erdemli olmas─▒ i├žin ne yap─▒lsa azd─▒r.

Haydi e─čitim c├ómias─▒, yeni e─čitim-├Â─čretim y─▒l─▒nda hay─▒r ad─▒na i┼č ba┼č─▒na…

E─čitim i├žin hay─▒rlar fethola ┼čerler def ola!..