AKRABALIK BA─×LARI

YAZAR : H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

hatice_kubra_ergin-yuzakidergisi-temmuz2015
K├óin├óta bakt─▒─č─▒m─▒zda ak─▒l almaz bir b├╝y├╝kl├╝kle kar┼č─▒la┼č─▒yoruz. Say─▒s─▒ belirsiz galakside trilyonlarda y─▒ld─▒z; gezegen… ─░nsan─▒n akl─▒na geliyor ister istemez, bu kadar b├╝y├╝k bir k├óinatta b├╝t├╝n insanlar d├╝nya gezegenine doldurulmu┼č.

Allah Te├ól├ó her ┼čeye k─üdir oldu─čuna g├Âre; dileseydi her birini d├╝nya gezegeni gibi hayata elveri┼čli k─▒l─▒p, her bir insan─▒ birine yerle┼čtirebilirdi. Her insana k├óin├ót─▒n ├Âmr├╝ kadar ├Âm├╝r verip;

ÔÇťBa┼čka hi├žbir ┼čeyle me┼čgul olma, yaln─▒z Bana kulluk et!ÔÇŁ diye emredebilirdi. Ama hepimizi bir d├╝nyada yaratmas─▒, birbiri ard─▒nca nesiller olarak getirmesi, aram─▒za t├╝rl├╝ t├╝rl├╝ ba─člar koymas─▒ hep onun iradesinin neticesi.

Allah Te├ól├ó bir ├óyet-i ker├«mede insan─▒ ├že┼čitli t├╝rden akrabal─▒k ba─člar─▒ a─č─▒ i├žinde yaratmas─▒na dikkat ├žekerek ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťSudan bir insan yarat─▒p ona bir soy ve h─▒s─▒ml─▒k ba─člar─▒ yapan OÔÇÖdur. Rabbinin her ┼čeye g├╝c├╝ yeter.ÔÇŁ (el-Furk─ün, 54)

Kit├ób─▒m─▒zda akrabal─▒k ba─člar─▒na dikkat ├žeken bir├žok ├óyet-i kerimede; ┬źzuÔÇÖl-kurb├ó, akrab├«n, zeviÔÇÖl-erham┬╗ kelimeleriyle i┼čaret edilen akrabal─▒k t├╝rlerine dikkat ├žekiliyor. Nis├ó S├╗resiÔÇÖnin ilk ├óyetinde; akrabal─▒k ba─č─▒n─▒n ├Ânemine i┼čaret etmeden ├Ânce, yarat─▒l─▒┼čtaki birli─če, tek bir anne-babadan ├žo─čal─▒┼č─▒m─▒za i┼čaret ediliyor:

ÔÇťEy insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da e┼čini yaratan ve ikisinden bir├žok erkekler ve kad─▒nlar ├╝retip yayan Rabbinizden sak─▒n─▒n. Ad─▒n─▒ kullanarak birbirinizden dilekte bulundu─čunuz AllahÔÇÖtan ve akrabal─▒k haklar─▒na ri├óyetsizlikten de sak─▒n─▒n. ┼×├╝phesiz Allah sizin ├╝zerinizde g├Âzetleyicidir.ÔÇŁ (en-Nis├ó, 1)

S├╗renin devam─▒nda, yetimlerin haklar─▒ndan bahsedildi─čine bak─▒l─▒rsa; b├╝t├╝n toplumu tek bir aile gibi g├Ârmemiz, toplumun zay─▒flar─▒n─▒ kendi ├Âz evl├ód─▒m─▒zdan ay─▒rt etmememiz isteniyor. Allah -z├╝ÔÇÖl-cel├ól- bizlere, en yak─▒nlardan ba┼člayarak halka halka geni┼čleyen bir iyilik hareketi ba┼člatmam─▒z─▒ emrediyor. Bunun i├žin ise ├Âncelikle yak─▒nlardan ba┼člamaya i┼čaret ediyor ki, uzaktakilerle u─čra┼č─▒rken yak─▒nlar ihmale u─čramas─▒n… Buyuruyor ki:

ÔÇťAll├óhÔÇÖa ib├ódet edin ve OÔÇÖna hi├žbir ┼čeyi ortak ko┼čmay─▒n. Sonra anaya, babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, (akraba olan) yak─▒n kom┼čulara, uzak kom┼čulara, yan─▒nda bulunan arkada┼ča, yolda kalanlara, sahip oldu─čunuz k├Âlelere iyilik edin. ┼×├╝phesiz Allah, kibirlenen ve ├Âv├╝nen kimseyi sevmez.ÔÇŁ (en-Nis├ó, 36)

Akraba kelimesi de yak─▒nlar m├ón├ós─▒na geliyor ve insana sanki ┼č├Âyle d├╝┼č├╝nd├╝r├╝yor; zaten b├╝t├╝n insanlar Hazret-i ├édemÔÇÖin ├žocuklar─▒d─▒r. D├╝nyadaki b├╝t├╝n ─▒rklar─▒n, kavimlerin, soylar─▒n hepsi ayn─▒ anne-babadan d├╝nyaya gelmi┼č karde┼člerdir. B├╝t├╝n insanlar aras─▒nda kan ba─č─▒ vard─▒r, ancak i├žlerinden bir k─▒sm─▒ daha yak─▒nd─▒r. ─░┼čte o en yak─▒nlardan ba┼člayarak b├╝t├╝n akraba ve karde┼člerinize iyilik yap─▒n.

├éyet-i ker├«melerde ve had├«s-i ┼čeriflerde, s─▒la-i rahim ba─č─▒n─▒ muhafaza etme hususunda pek ├žok ikaz yap─▒l─▒yor. Yak─▒nlar─▒m─▒zla g├Âr├╝┼čmek, ziyaretle┼čmek, h├óllerine ilgi g├Âstermek, dertleriyle ilgilenmek, madd├« ve m├ónev├« ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermek i├žin yard─▒mc─▒ olmak, ├╝zerimize bir bor├ž olarak yaz─▒lm─▒┼č. Peygamber Efendimiz buyurur:

ÔÇťAllah -z├╝ÔÇÖl-cel├ól- buyuruyor ki:

┬źBen Rahm├ónÔÇÖ─▒m. S─▒la-i rahim ismini, kendi ismimden ├ž─▒kard─▒m. Akrabalar─▒yla beraber olanlarla, beraber olurum. Akrabalar─▒ndan ilgisini kesenden, Ben de ilgimi keserim.┬╗ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 13)

Ne yaz─▒k ki ├ža─č─▒m─▒zda s─▒la-i rahim ba─člar─▒na dikkat edilmemekte. ─░nsanlar bilhassa b├╝y├╝k ┼čehirlerde kendi hayat me┼čgaleleri i├žinde bo─čulmu┼č gibi. Hatt├ó ├╝niversite tahsili i├žin ailesinin yan─▒ndan ayr─▒lan gen├žler; nerede i┼č bulurlarsa orada yerle┼čmekte, bek├ór evlerinde kalmakta, anne-babalar─▒n─▒ bile bayramdan bayrama g├Ârmekte.

KanadaÔÇÖda intiharlar─▒ ├Ânlemeyi hedefleyen bir ├ža─čr─▒ merkezinde ├žal─▒┼čan psikologlar anlat─▒yor:

ÔÇť─░nsanlar─▒n ├žo─ču bizi s─▒rf konu┼čacaklar─▒ kimse olmad─▒─č─▒ i├žin ar─▒yorlard─▒. Orada anneler bo┼čand─▒ktan sonra yaln─▒z ba┼č─▒na bir dairede ya┼č─▒yor, k─▒z─▒ on sekizine girince ├žal─▒┼čmaya ba┼člay─▒p ayr─▒ eve ├ž─▒k─▒yor. Anne-k─▒z bile ayn─▒ evde ya┼čam─▒yor.ÔÇŁ

Elbette akrabal─▒k ba─člar─▒n─▒n b├Âylesine kopmas─▒, ├žekirdek ailenin bile par├žalanmas─▒, beraberinde bir s├╝r├╝ meseleyi getiriyor. ─░nsan y─▒─č─▒nlar─▒; ┼čirketlerin kap─▒s─▒nda i┼č bekliyor, h├╝k├╗metin sosyal yard─▒m─▒n─▒ bekliyor, bankalardan kredi al─▒yor ├Âdeyemiyor. N├╝fusun ya┼članmas─▒ problem h├óline geliyor.

─░nsanlar aras─▒ yard─▒mla┼čma, dayan─▒┼čma yok. Yaln─▒z ya┼čayan ya┼čl─▒lara, kad─▒nlara sald─▒r─▒lar ├Ânlenemiyor. Alkol, uyu┼čturucu ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, intihar, psikolojik bozukluklar yayg─▒nla┼č─▒yor. Peki, neden h├ól├ó b├Âyle yaln─▒z ya┼č─▒yorlar?

├ç├╝nk├╝ bu d├╝nyadaki hayattan ba┼čka bir hayat─▒n varl─▒─č─▒na inanmayan insanlar, az─▒c─▒k sab─▒r isteyen en ufak bir k├╝lfete tahamm├╝l edemiyor. Ge├žti─čimiz y─▒llarda ─░ngiltereÔÇÖde bir hukuk b├╝rosu, belediye otob├╝slerinin ├╝zerine ┼č├Âyle bir rekl├óm vermi┼čti:

ÔÇťHayat k─▒sa, bo┼čan gitsin!ÔÇŁ Kilise ┼čik├óyet edince rekl├óm haber konusu olmu┼čtu.

Evet, hayat─▒ ┼ču f├ón├« d├╝nya hayat─▒ndan ibaret g├Âren insanlar; en ufak bir s─▒k─▒nt─▒ya sabretmek istemiyorlar. Elbette insanlarla ge├žinmek; birazc─▒k fed├ók├órl─▒k, biraz tahamm├╝l istiyor. Bununla beraber ├óhirete ├«m├ón─▒ olan insan g├Âr├╝yor ki, o fed├ók├órl─▒k bo┼ča gitmiyor. ─░nsan, yaln─▒z anne-babas─▒yla olan m├╝nasebetinde bile neler ├Â─čreniyor. Evlili─čini s├╝rd├╝r├╝rken, evl├ót yeti┼čtirirken; yaln─▒z ba┼č─▒na bir adada bin y─▒l secde etse ├Â─črenemeyece─či dersler al─▒yor. Belki de bu y├╝zden, arkanda hay─▒rl─▒ bir evl├ót b─▒rakmak, sadaka-i c├óriye oluyor.

─░nsanlar aras─▒ m├╝nasebetlerin her birinin farkl─▒ bir tad─▒, farkl─▒ bir dokusu var. B├╝y├╝klerinin eme─čine minnet ve ┼č├╝kran duyarak iyilik borcunu ├Âdemek; k├╝├ž├╝klerin sana olan muhta├žl─▒─č─▒na ac─▒y─▒p fed├ók├órl─▒k yapmak; gen├žlerin acem├«liklerini anlay─▒┼čla kar┼č─▒lay─▒p hep iyiliklerini d├╝┼č├╝nmek ve tavsiyelerde bulunmak. Akranlarla i┼čbirli─či, yard─▒mla┼čma, sevin├ž ve kederlerini payla┼čma. Hepsinde rahmetin farkl─▒ bir tez├óh├╝r├╝…

Mesel├ó b├╝y├╝kbabas─▒n─▒n, d├╝n nas─▒l heybetli, s├Âz├╝n├╝ dinleten bir ┼čahsiyetken; bug├╝n hep d├Ân├╝p d├Ân├╝p ayn─▒ hik├óyeleri anlatan ├óciz bir ihtiyara d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ g├Ârmek, gen├žli─če, g├╝ce, kudrete g├╝venip kibirlenmenin ne kadar aldat─▒c─▒ oldu─čunu fark ettiriyor. Her insan─▒n ┼čefkate muhta├ž oldu─čunu fark etmek, insan─▒n kalbini yumu┼čat─▒yor.

Kalbimizi yumu┼čatan tecr├╝belere ne kadar ihtiyac─▒m─▒z var, ama hi├ž fark─▒na varm─▒yoruz. Pop├╝ler k├╝lt├╝r, s├╝rekli kalbi kat─▒la┼čt─▒ran tecr├╝beleri tavsiye diyor. ├ľlmeden ├Ânce; gezilecek, g├Âr├╝lecek, yap─▒lacak ┼čeylerin listesini koyuyor ├Ân├╝m├╝ze. Hepsinin nih├ó├« hedefi; ┬źBunlar─▒ da ya┼čad─▒m!┬╗ diye gururlanmak. Kalbin kasvet ba─člamas─▒, israfla, g├╝nahla kirlenmesi… Bencillik, zevk d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝, kibir, kat─▒ kalplilik, duygusuzluk…

H├ólbuki bir saatlik akraba ziyareti; belki facebook sayfan─▒za yazmaktan gurur duyaca─č─▒n─▒z bir tecr├╝be de─čil, ama amel defterinize yaz─▒lacak bir hasene. Hele bir de bir yak─▒n─▒n─▒z─▒n derdini dinleyip teselli vererek g├Ân├╝l al─▒rsan─▒z; elinizden geleni esirgemeyip, ├žare olmaya ├žal─▒┼č─▒rsan─▒z, size k─▒sa yoldan bol bol sevap kazand─▒rabilir.

G├Ân├╝lleri yumu┼čat─▒p birle┼čtiren bu tecr├╝belere, bug├╝n her zamankinden daha ├žok ihtiyac─▒m─▒z var. Kalplerimize sevgiyi, ┼čefkati, tahamm├╝l├╝ yeniden ├Â─čretmemiz gerekiyor. ├ç├╝nk├╝ kalpler kat─▒la┼čt─▒k├ža; insan kom┼ču ┼čehri, kom┼ču il├žeyi hatt├ó kom┼ču k├Ây├╝ has─▒m gibi g├Ârmeye ba┼čl─▒yor. Aradaki birli─či, kader ortakl─▒─č─▒n─▒ unutuyor; ├Âtekile┼čtiriyor.

Mesel├ó ge├žti─čimiz haftalardaki se├žimde; ne yaz─▒k ki kavmiyet├ži ┼č├╝phe ve husumet hisleri, birli─čimizi par├žalad─▒; ├╝lkemizi y─▒llar ├Âncesinin siyas├« kaos g├╝nlerine d├Ând├╝rd├╝. ─░sl├óm ├╝mmetini parampar├ža eden kavmiyet├žilik anlay─▒┼č─▒, bug├╝n h├ól├ó bizi hem dinda┼č─▒m─▒z, hem kom┼čumuz hem de evlenme yoluyla kar─▒┼č─▒p h─▒s─▒m-akraba oldu─čumuz vatanda┼člar─▒m─▒za kem g├Âzle bakmaya itiyor. Oysa bizi birbirimize d├╝┼čerken g├Ârmek isteyenler, hi├ž de birbirimizden ay─▒rt etmiyor.