ORUÇ ve HİKMETLERİ

YAZAR : Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

nurten_selma_cevikoglu-yuzakidergisi-haziran2015
Allah Az├«m├╝┼č┼čan, k├óinatta yaratt─▒─č─▒ her ┼čeyi m├╝thi┼č bir ├óhenk ve d├╝zen i├žerisinde yaratm─▒┼čt─▒r. Yoktan var edilen bu muhte┼čem d├╝zenin bozulmamas─▒ i├žin de nizamn├ómeler koymu┼čtur. ─░┼čte bu nizamn├ómelerin bulundu─ču il├óh├« kitap, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖdir. Cen├ób-─▒ Hak, yaratt─▒─č─▒ varl─▒klar i├žerisinde en m├╝kemmel olarak insan─▒ yaratm─▒┼čt─▒r. Kendisine en ├ól├« g├╝zellikler y├╝klenen insano─člunun; y├╝ce Rabbine yapaca─č─▒ tek ┼čey vard─▒r o da, kulluktur. M├╝ÔÇÖmin ib├ódetlerle kulluk ┼čuurunu yakalam─▒┼č olur. B├Âylece Rabbe yak─▒nl─▒k temin edilir. Ancak m├╝ÔÇÖminler aras─▒nda tam yerine oturmam─▒┼č olan kulluk ┼čuurundan dolay─▒ ib├ódetlerde noksanl─▒k ve gev┼čeklik mevcuttur. ─░b├ódetlerin eksiksiz, kusursuz ve ihl├ósla yerine getirilmesiyle; m├╝ÔÇÖmin, kullukta yo─črulur, pi┼čer, bunun neticesinde olgun ve k├ómil h├óle gelir. D├╝nya denen imtihan sahas─▒nda kimileri kazan─▒rken, kimileri de kaybedenlerden olur. ┬źRabb-i Te├ól├ó bizleri kazananlardan eylesin!┬╗ derken efendim as─▒l konumuza girmek istiyoruz.

M├╝sl├╝manlar─▒n m├╝b├órek ay─▒ Ramaz├ónÔÇÖ─▒n g├Âlgesi art─▒k ├╝zerimize d├╝┼čt├╝. M├╝ÔÇÖminler olarak; kullu─čumuza bir ├žekid├╝zen vermek ad─▒na, ├Âzlemle ve i┼čtiyakla bekledi─čimiz Ramazan ay─▒nda bizlere farz k─▒l─▒nan oru├žla muhatab─▒z. Cen├ób-─▒ Hak KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖinde;

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! Oru├ž sizden ├Ânce gelip ge├žmi┼č ├╝mmetlere farz k─▒l─▒nd─▒─č─▒ gibi size de farz k─▒l─▒nd─▒. Umulur ki korunursunuz.ÔÇŁ (el-Bakara, 183) buyuruyor. Hicretin ikinci senesinde Med├«ne-i M├╝nevvereÔÇÖde b├╝t├╝n m├╝sl├╝manlara farz k─▒l─▒nan oru├ž ib├ódeti; Kitap, S├╝nnet ve icm├ó ile s├óbittir. ─░nk├ór eden k├╝fre d├╝┼čer. ─░nsanlar─▒n sahibi y├╝ce Yarat─▒c─▒m─▒z taraf─▒ndan emredilen t├╝m emirlerde, bizim bilebildi─čimiz veya bilemedi─čimiz nice hikmetler vard─▒r. Biz bu ayki yaz─▒m─▒zda; orucun pratik hayat─▒m─▒zda bize kazand─▒rd─▒klar─▒, orucun sosyal hayattaki faydalar─▒ ve oru├ž ib├ódetiyle bize verilmek istenen mesaj nedir? ─░┼čte bu hakikatlerden bahsetmek istiyoruz sizlere.

Oru├ž, Cen├ób─▒ HakkÔÇÖa ve OÔÇÖnun emirlerine ba─čl─▒l─▒─č─▒n g├Âstergesidir.

Hi├ž ┼č├╝phesiz ki Allah Te├ól├ó yaratt─▒─č─▒ kullar─▒n─▒; a├žl─▒kla, susuzlukla, mallardan eksiltmekle ve nice ba┼čka ┼čeylerle imtihan eder;

ÔÇťMuhakkak sizi biraz korku, biraz a├žl─▒k ve mallardan, canlardan, ├╝r├╝nlerden biraz eksiltmekle deneriz, sabredenleri m├╝jdele!ÔÇŁ (el-Bakara, 155) ├óyeti m├╗cibince hakk─▒yla orucunu tutan m├╝ÔÇÖmin; Rabbinin a├žl─▒k imtihan─▒n─▒ ba┼čarm─▒┼č olarak, d├«n├« samimiyetini ve hass├ósiyetini g├Âstermi┼č olur.

Oru├ž, m├╝ÔÇÖminleri sabra al─▒┼čt─▒r─▒r.

Bilinsin ki sab─▒r, ba┼čar─▒n─▒n s─▒rr─▒d─▒r. Sab─▒r; problemlerden, s─▒k─▒nt─▒lardan, musibetlerden kurtulman─▒n yeg├óne il├óc─▒d─▒r. Hayatta, ilimde, ticarette, sava┼čta her ├že┼čit h├ódisede sabredenler daima ba┼čar─▒ya eri┼čirler. Allah Te├ól├ó sabredenlerle beraberdir. Oru├ž ile kul, bedenin pek ├žok isteklerine sabretme becerisi kazan─▒r.

Oru├ž, ┼č├╝k├╝r ifadesidir.

Oru├ž ile m├╝ÔÇÖmin; Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n insanlara lutfetti─či nimetlere ┼č├╝kretme, Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n azab─▒ndan korunma, k─▒y├ómet g├╝n├╝n├╝n ┼čiddet ve s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒ hat─▒rlama durumunda olur. Ramazan orucunu farz k─▒lan ├óyet-i ker├«menin sonunda y├╝ce Rabbimiz;

ÔÇťUmulur ki ┼č├╝kredersiniz.ÔÇŁ buyurmu┼čtur. (el-Bakara, 185)

Oru├ž, ┼čefkat ve merhamet duygular─▒n─▒ geli┼čtirir.

Bizim sahip oldu─čumuz nice nimetlerden mahrum olan karde┼člerimizi d├╝┼č├╝nerek, onlar i├žin yard─▒m etme hisleriyle dolar─▒z. Nitekim ─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒n de─či┼čik yerlerinde pek ├žok M├╝sl├╝man, a├žl─▒k ve susuzluk i├žinde k─▒vranmaktad─▒r. ┼×├╝phesiz a├žl─▒k, susuzluk ac─▒lar─▒n en ├žetinidir. M├╝ÔÇÖminler olarak kendi nefsimiz i├žin istediklerimizi di─čer karde┼člerimiz i├žin de isteyerek; fakir, kimsesiz ve muhta├žlar─▒n h├ólini d├╝┼č├╝nerek; onlara ┼čefkat ve merhametle yard─▒m ederiz.

Oru├ž, m├╝ÔÇÖmine Hazret-i Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n rahmet ve ma─čfiretini kazand─▒rarak d├╝nya ve ├óhiret mutlulu─ču sa─člar.

├édemo─člunun her ameli katlan─▒r. (Zira Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n bu husustaki s├╝nneti ┼čudur:) Hay─▒r ameller en az on misliyle yaz─▒l─▒r, bu yedi y├╝z misline kadar ├ž─▒kar. Allah Te├ól├ó (bir had├«s-i kuts├«de) ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

ÔÇťOru├ž ba┼čkad─▒r. ├ç├╝nk├╝ o s─▒rf BenÔÇÖim i├žindir, onun m├╝k├ófat─▒n─▒ da (diledi─čim gibi) Ben verece─čim. Kulum BenÔÇÖim i├žin ┼čehvetini, yiyece─čini terk etti.

Oru├žlu i├žin iki sevin├ž vard─▒r:

Biri; orucu a├žt─▒─č─▒ zamanki sevincidir, di─čeri de Rabbine kavu┼čtu─ču zamanki sevincidir. Oru├žlunun a─čz─▒ndan ├ž─▒kan koku, Allah indinde misk kokusundan daha ho┼čtur.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Savm, 2, 9, Lib├ós, 78)

Oru├ž, g├╝nahlar─▒ ba─č─▒┼člat─▒r.

Ramazan orucunu l├óy─▒k─▒yla tutan in┼č├óallah g├╝nahlar─▒ndan kurtularak temizlenmi┼č olur:

ÔÇťKim faz├«letine inanarak ve kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ AllahÔÇÖtan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa, ge├žmi┼č g├╝nahlar─▒ ba─č─▒┼član─▒r.ÔÇŁ (Buh├ór├«, ├Äm├ón, 28, Savm, 6)

Oru├ž o en zor g├╝nde, tutana ┼čefaat├ži olur.

Oru├žla KurÔÇÖ├ón k─▒y├ómet g├╝n├╝nde kula ┼čefaat edeceklerdir. ┼×├Âyle ki:

ÔÇťOru├ž;

┬źEy Rabbim! Ben onu g├╝nd├╝zleri yemekten ve ┼čehvetlerinden men ettim; onun i├žin beni, onun hakk─▒nda ┼čefaat├ži k─▒l!┬╗ diyecek;

KurÔÇÖ├ón da;

┬źBen onu geceleri uykusuz b─▒rakt─▒m, beni de onun hakk─▒nda ┼čefaat├ži k─▒l!┬╗ diyecek. B├Âylece ikisi de (o kula) ┼čefaat edeceklerdir.ÔÇŁ (Ahmed bin Hanbel, II/174)

Oru├ž, r─▒zk─▒ bereketlendirir.

Ramazan, m├╝sl├╝manlar i├žin rahmet ve bereket ay─▒ olarak bilinir. Nitekim Taber├ón├«ÔÇÖde belirtilen bir hadiste;

ÔÇťBereket ay─▒ olan Ramazan geldi. Allah Te├ól├ó onda size zenginlik ve rahmet indirir, hata ve kusurlar─▒ ba─č─▒┼člar, du├ólar─▒ kabul eder. Allah Te├ól├ó sizin amellerinize bakar ve sizinle meleklerine iftihar eder. ├ľyle ise, Hazret-i Allah indinde hay─▒rl─▒ olmaya bak─▒n, hay─▒r i┼čleyin. Ger├žekten en bedbaht kimse, Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n rahmetinden mahrum kaland─▒r.ÔÇŁ buyurulur.

Oru├ž, bedenin zek├ót─▒d─▒r. Zek├ót ib├ódeti nas─▒l mal─▒ temizlerse oru├ž da bedeni temizler. Taber├ón├«ÔÇÖdeki bir had├«s-i ┼čerifte;

ÔÇťHer ┼čeyin bir zek├ót─▒ vard─▒r. Bedenin zek├ót─▒ da oru├žtur.ÔÇŁ hakikati belirtilir.

Oru├ž, ak─▒l ve zek├óy─▒ g├╝├žlendirir.

Baz─▒ kendini bilmez n├ódanlar─▒n yanl─▒┼č ifade ettikleri gibi; oru├ž zek├ó ve yeteneklerin ├žal─▒┼čma temposunu azaltmaz, tam tersine zihne uyan─▒kl─▒k, kabiliyetlere canl─▒l─▒k sa─člar. Oru├ž tutan insan, s├Ân├╝k-donuk ve ├Âlg├╝n olmaz; bil├ókis canl─▒-dinamik ve din├ž olur.

Oru├ž, sosyal hayattaki dengeyi sa─člar.

Oru├ž ile cemiyet hayat─▒nda zengin-fakir m├╝cadelesi azal─▒r.

Bilindi─či gibi toplumda yerle┼čik pek ├žok huzursuzlu─čun sebebi, birilerinde var olan─▒n di─čerlerinde olmamas─▒d─▒r. Y├╝ce ─░sl├óm d├«ni bu tarih├« hakikatten hareketle; zek├ót, sadaka, hibe, bor├ž verme ve yard─▒mla┼čma k├╝lt├╝r├╝ ile zengin-fakir aras─▒ndaki m├╝cadeleyi ├Ânlemi┼č, hatt├ó bu i┼či m├╝essesele┼čtirmi┼čtir. Ayn─▒ zamanda inananlara az ile yetinmeyi ve sabr─▒ tavsiye etmi┼čtir.

Oru├ž, ├ódeta m├╝ÔÇÖminler i├žin bir sava┼č e─čitimidir.

Hayat─▒n en zor d├Ânemlerinden olan sava┼člarda; her zaman yiyecek, i├žecek bulmak m├╝mk├╝n olmaz. Uzun s├╝re insanlar a├ž kalabilirler. ─░┼čte oru├ž ile inanan insan, bu ger├žekle y├╝z y├╝ze kalma hususunda tecr├╝be kazan─▒r. Ayr─▒ca ├Âyle zor g├╝nlerde oru├ž tutanlara da b├╝y├╝k m├╝k├ófatlar vard─▒r:

ÔÇťAllah yolunda bir g├╝n oru├ž tutan kimseyi Allah Te├ól├ó, bu bir g├╝nl├╝k oru├ž sebebiyle cehennem ate┼činden yetmi┼č y─▒l uzak tutar.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Cih├ód, 36)

Oru├ž, bedenin sa─čl─▒─č─▒d─▒r.

Devaml─▒ ├žal─▒┼čan her varl─▒─č─▒n mutlak dinlenmeye ihtiyac─▒ vard─▒r.

On bir ay t├╝m ├óz├ólar─▒m─▒zla ├žal─▒┼čan bedenimizin, bir ay belli zaman dilimlerinde biraz istirahat etmesi ├žok makuld├╝r.

─░sl├ómÔÇÖ─▒n be┼č ┼čart─▒ndan biri olan oru├ž, hakikaten ┼čif├ó kayna─č─▒d─▒r.

Avrupa ve AmerikaÔÇÖda doktorlar, hastalar─▒na oru├ž tutmalar─▒n─▒ tavsiye ediyor. Oru├žla insan v├╝cudunda biriken toksinler, fazla ya─člar, zehirler v├╝cuttan d─▒┼čar─▒ at─▒l─▒r. Bu sebeple oru├ž, ─░sl├óm ├╝lkelerinin d─▒┼č─▒nda da h─▒zla yay─▒lmaktad─▒r.

Oru├ž ahl├ók─▒ g├╝zelle┼čtirir.

Hakik├« m├ón├óda oru├ž tutan m├╝ÔÇÖmin; eli, dili, g├Âz├╝, kula─č─▒, aya─č─▒ ile i┼čleyebilece─či g├╝nahlardan kendini titizlikle korumaya ├žal─▒┼č─▒r. Cimrilikten, fesattan, ├žeki┼čmeden, dedikodudan ka├ž─▒n─▒r. Kibir, gurur, g├Âsteri┼čten, bencillikten sak─▒n─▒r. Bu ┼čekilde ki┼či g├╝zel ahl├ók sahibi olur.

Oru├ž tutan m├╝ÔÇÖmin; gafletten, hileden, nefis ve ┼čeytan─▒n k├Ât├╝l├╝klerinden kendini koruyan Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n has kuludur.

Bu hususu teyit eden bir had├«s-i ┼čerif ┼č├Âyledir:

ÔÇťKim yalan s├Âz├╝ (yalan─▒, g─▒ybet, dedikodu gibi g├╝nah s├Âzleri) ve onunla ameli terk etmezse (bilsin ki) onun yiyip i├žmesini b─▒rakmas─▒na Hazret-i All├óhÔÇÖ─▒n ihtiyac─▒ yoktur.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Savm, 8, Edeb, 51)

Oru├ž, insana kendini denetleme imk├ón─▒ sa─člar.

Oru├ž tutan m├╝ÔÇÖmin, Rabbinin kendisine hel├ól k─▒ld─▒─č─▒ pek ├žok ┼čeyden belirli s├╝re isteyerek feragat eder. Her ┼čey elinin alt─▒nda olmas─▒na ra─čmen; yiyebilece─či, i├žebilece─či h├ólde s─▒rf Rabbinin r─▒z├ós─▒ i├žin tuttu─ču oru├ž sebebiyle kendi iradesiyle yemez, i├žmez. Bu m├╝thi┼č bir irade e─čitimidir.

Ayn─▒ zamanda;

Sosyal hayatta inanan insanlar─▒n, ayn─▒ ┼čekilde hareket etmesiyle toplum a├ž─▒s─▒ndan psikolojik ├╝st├╝nl├╝k sa─član─▒r.

Oru├ž, k├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒klar─▒n terk edilmesini kolayla┼čt─▒r─▒r.

Sigara, i├žki, kumar gibi toplumda h─▒zla yay─▒lan daha ba┼čka k├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒klar oru├žla genelde terk edilir. Belki de b├Âylece ki┼činin; oru├ž, namaz, KurÔÇÖ├ón ile hay─▒rl─▒ amellere ba┼člamas─▒ m├╝mk├╝n olur.

E─čer bunlar devam ettirilirse, inanan ki┼činin hayat─▒na cidd├« anlamda istikamet gelir.

Oru├ž r├╗h├« melekeleri geli┼čtirir, m├ónev├« birlik temin eder.

Oru├ž, r├╗hun beden ├╝zerindeki iyi y├Ânl├╝ h├ókimiyetini kuvvetlendirir. Bu hususta pek ├žok uzman psikolog; oru├ž tutan insanlar─▒n genellikle nefislerine h├ókim olduklar─▒n─▒ belirtiyorlar. M├ónev├« g├╝c├╝n t├╝m zaaflar─▒ yenmesini hayranl─▒kla m├╝┼č├óhede ettiklerini s├Âyl├╝yorlar.

Yine insan─▒n v├╝cuduyla birlikte; d├╝┼č├╝nce ve his d├╝nyas─▒nda b├╝y├╝k bir hass├ósiyet elde edildi─čini, ki┼čilerin g├╝nl├╝k stres ve gerginliklerinin azald─▒─č─▒n─▒ vurguluyorlar.

Ayn─▒ zamanda; i┼č├žisi-memuruyla, doktoru-├Â─čretmeniyle, ya┼čl─▒s─▒-genciyle, erke─či ve kad─▒n─▒yla oru├ž, inananlar aras─▒nda m├ónev├« bir ortakl─▒k ve birliktelik sa─člar.

Say─▒lamayacak kadar ├žok faydalar─▒ olan orucun, emredilmesindeki hikmetleri anlamak durumunday─▒z.

├édeta senenin kalbi olan Ramazan ve Ramaz├ónÔÇÖ─▒n kalbi olan oru├ž t├╝m m├╝sl├╝manlara en k├ómil hay─▒rlar, iyilikler, g├╝zellikler, ba─č─▒┼članmalar getirsin in┼č├óallah.

├ém├«n…