AK┼×EMSEDD─░N HAZRETLER─░ -1-

YAZAR : Can ALPG├ťVEN├ç alpguvenc@gmail.com

ÔÇťElem ├žekme beyim, g├╝n├╝n birinde sen de ─░stanbulÔÇÖu fethedeceksin!ÔÇŁ
AK┼×EMSEDD─░N HAZRETLER─░ -1-

Bu ay sizlere; baz─▒ pa┼čalar─▒n, devletin ha├žl─▒ tehdidiyle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya oldu─ču, bu durumda her ┼čart─▒ kabule haz─▒r olan Bizans ─░mparatoruÔÇÖyla anla┼čarak ku┼čatman─▒n kald─▒r─▒lmas─▒ l├óz─▒m geldi─čini s├Âylemeleri ve bu fikirlerin asker ├╝zerinde olumsuz tesirler icra etmesi ├╝zerine Sultan II. MehmedÔÇÖe;

ÔÇť┼×imdi yumu┼čakl─▒k ve merhamet gerekmez. Fethe muhalif olanlar tespit edilmeli, bunlar g├Ârevden azil d├óhil, gereken en ┼čiddetli ceza ile cezaland─▒r─▒lmal─▒. E─čer b├Âyle yap─▒lmazsa, kaleye yeni bir h├╝cuma giri┼čildi─činde gev┼čeklik ortaya ├ž─▒kar!ÔÇŁ tarz─▒nda mektup yazarak, padi┼čah─▒ ikaz eden ve fethin kaderini do─črudan etkileyen bir ┬źG├Ân├╝l Sultan─▒┬╗n─▒, ┼×emseddin MehmedÔÇÖi ya da halk aras─▒ndaki lakab─▒yla Ak┼čemseddin HazretleriÔÇÖni tan─▒tmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒m.

SOYU HAZRET-─░ EB├ŤBEK─░RÔÇÖE UZANIYOR

As─▒l ad─▒ ┼×emseddin Mehmed olup, halk i├žinde Ak┼čeyh diye tan─▒nan Ak┼čemseddin Hazretleri; 1390 y─▒l─▒nda ┼×├óm-─▒ ┼×erifÔÇÖte d├╝nyaya gelmi┼č, ├žocuklu─ču Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n ┬źFetret┬╗ olarak tan─▒mlanan devrinde ge├žmi┼čti. Babas─▒ ┼×eyh Hamza, 13. as─▒r me┼č├óy─▒h─▒n─▒n me┼čhurlar─▒ndan ┼×ah├óbeddin S├╝hreverd├«ÔÇÖnin torunlar─▒ndand─▒. Baba taraf─▒ndan soyu Hazret-i Eb├╗bekir -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖa kadar dayan─▒r. Yedi ya┼č─▒nda iken babas─▒yla birlikte AmasyaÔÇÖn─▒n Kavak il├žesine yerle┼čen ┼×emseddin Mehmed; Amasya ve Osmanc─▒k medreselerindeki ├ólimlerden cidd├« bir tahsil g├Ârm├╝┼č, KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ ezberlemi┼č, ayr─▒ca ─░lhanl─▒lardan kalma Amasya D├ór├╝┼č┼čif├ós─▒ÔÇÖnda t─▒p ├Â─črenimi yapm─▒┼čt─▒. ├ťst├╝n zek├ó ve kabiliyetiyle hem d├«n├«, hem pozitif ilimlerde y├╝ksek bir seviyeye ula┼čm─▒┼č, Osmanc─▒k medresesinde m├╝derris olarak hayata at─▒lm─▒┼čt─▒. Fakat gen├ž ya┼čta ula┼čt─▒─č─▒ ilm├« seviye ve m├╝derrislik unvan─▒yla tatmin olmam─▒┼č, tasavvuf lezzetini akl─▒ndan ├ž─▒karamam─▒┼čt─▒… Yirmi be┼č ya┼člar─▒nda iken m├╝r┼čid aramak ve bulmak i├žin ─░ran ve M├óver├ó├╝nnehirÔÇÖi dola┼čm─▒┼č, fakat g├Ânl├╝n├╝ dolduracak birini bulamay─▒nca tekrar Osmanc─▒kÔÇÖa d├Ânm├╝┼čt├╝. Dostlar─▒ kendisine AnkaraÔÇÖda bulunan Hac─▒ Bayram Vel├«ÔÇÖyi tavsiye etmi┼člerdi…

L├éYIK OLDU─×UN YER BURASI!

Dostlar─▒ndan bu i┼čareti alan ┼×emseddin; AnkaraÔÇÖya gelmi┼č, Vel├«ler Sultan─▒ Hac─▒ Bayram Vel├« ile g├Âr├╝┼čm├╝┼č, ancak g├Ârd├╝─č├╝ manzara ho┼čuna gitmemi┼čti. ┼×eyhin; ├žar┼č─▒-pazar dola┼čmak gibi basit, s─▒radan i┼člerle u─čra┼čmas─▒n─▒ kendisine yak─▒┼čt─▒ramam─▒┼čt─▒. Hele m├╝ridleriyle birlikte tef ve zurna e┼čli─činde para toplamas─▒n─▒ hi├ž kabul edememi┼čti. H├ólbuki Hac─▒ BayramÔÇÖ─▒n ┼čehri dola┼čmaktan amac─▒; yoksullar─▒n g─▒da ihtiyac─▒n─▒ temin etmek, ├Âks├╝z ve yetimleri sevindirmek, bor├žlular─▒n bor├žlar─▒n─▒ ├Âdemekti. Onun bu h├ólini do─čru de─čerlendiremeyerek HalepÔÇÖte bulunan Zeyn├╝ddin Haf├« HazretleriÔÇÖne y├Âneldi. Fakat huz├╗runa giderken yolda bir r├╝ya g├Ârd├╝. R├╝yas─▒nda; boynuna bir zincir ge├žirildi─čini, onun ucunun Hac─▒ BayramÔÇÖ─▒n elinde oldu─čunu fark etti. B├Âylece yolunun Hac─▒ BayramÔÇÖ─▒n yolu oldu─čunu anlam─▒┼čt─▒. Hemen geriye d├Ânerek, yeniden Hac─▒ BayramÔÇÖ─▒n derg├óh─▒na gitti. O s─▒rada ┼čeyh bir tarlada, zevk ve ┼čevk c├╝mb├╝┼č├╝ i├žinde m├╝ridleriyle beraber il├óh├«ler okuyarak ekin bi├žiyordu. Onun geldi─čini g├Ârm├╝┼č, ama iltifat etmeyip i┼čine devam etmi┼čti. ┼×emseddin de eline bir orak al─▒p onlarla birlikte bi├žme i┼čine kat─▒ld─▒. Yemek zaman─▒ gelince herkese yemek da─č─▒t─▒lm─▒┼č, hatt├ó k├Âpeklerin kab─▒na bile yiyecek konulmu┼č, ama ┼×emseddin ├ža─č─▒r─▒lmam─▒┼čt─▒. Su├žunun fark─▒nda olarak, kendi kendine;

ÔÇťEy Nefsim, Sen All├óhÔÇÖ─▒n vel├« bir kulunu be─čenmezsen, i┼čte b├Âyle y├╝z├╝ne bile bakmazlar. Senin l├óy─▒k oldu─čun yer buras─▒!ÔÇŁ diyerek, k├Âpeklerin yan─▒na yakla┼čt─▒, onlarla birlikte yeme─če ba┼člad─▒…

EY K├ľSE, BU KADAR YETER!

Hacı Bayram Hazretleri, onun bu tevâzuuna dayanamadı;

ÔÇťEy K├Âse, g├Ânl├╝m├╝ze ├žabuk girdin, yan─▒m─▒za gel!ÔÇŁ diyerek iltifat etti, kendi sofras─▒na oturttu; sonra da;

ÔÇťZincirle, zorla gelen misafiri, elbette b├Âyle a─č─▒rlarlar!ÔÇŁ diyerek, onun g├Ârd├╝─č├╝ r├╝yay─▒ ker├ómet g├Âstererek anlad─▒─č─▒n─▒ belirtti.

┼×emseddin; bundan sonra hocas─▒n─▒n yan─▒ndan hi├ž ayr─▒lmad─▒, sohbetlerini ka├ž─▒rmayarak, kalplere ┼čif├ó olan ├Â─č├╝tlerini zevkle dinlemeye ba┼člad─▒. Nefis terbiyesinde herkesten ileriye gitti. Halvetini ba┼čar─▒yla tamamlad─▒ktan sonra, ┼čeyhinden yeniden halvete girme ricas─▒nda bulundu, bu k─▒rk g├╝nl├╝k halvetler uzun bir s├╝re devam etti… Halvetlerde, yiyece─čini yava┼č yava┼č azaltt─▒, sonunda yedi g├╝nde bir ka┼č─▒k sirke i├žer h├óle geldi. Hac─▒ Bayram Vel├« Hazretleri, bu seviyeye y├╝kselen m├╝ridine;

ÔÇťEy K├Âse, bu kadar yeter, yoksa sonunda nur olarak kaybolup gideceksin. ├ľl├╝nce seni kabrinde bile bulamayacaklar!ÔÇŁ diyerek, halvetini sonland─▒rd─▒. B├Âylece ┼×emseddin, k─▒sa zamanda tasavvufun b├╝t├╝n ├Âzelliklerini ├Â─črenerek ┼čeyhinden ic├ózet ald─▒, onun en g├Âzde m├╝r├«di oldu. Ona ┬źAk┬╗ lakab─▒n─▒n verilmesi; ┬źfazla riy├ózattan, ten ve y├╝z├╝n├╝n ak pak ├ž─▒kmas─▒ sebebi iledir.┬╗ denir. Beyaz elbise giyerdi… Az yemek, az konu┼čmak, az uyumak sonralar─▒ riv├óyet etti─či riy├óz├ót─▒n─▒n esaslar─▒ndand─▒.

TEVECC├ťHTEN ├çEK─░N─░RD─░!

Ak┼čemseddin; hil├ófet ald─▒ktan sonra g├Âze batmamak, g├Âsteri┼č bel├ós─▒ndan korunmak i├žin, ┼čeyhinin izniyle AnkaraÔÇÖdan ayr─▒larak Beypazar─▒ÔÇÖna yerle┼čmi┼č, burada bir de─čirmenle bir mescid in┼ča ettirmi┼čti. L├ókin gen├ž ┼čeyhin ├╝n├╝ ├žabucak yay─▒ld─▒, ├ževresinde b├╝y├╝k cemaatler toplanmaya ba┼člad─▒. Halk─▒n tevecc├╝h├╝nden, ┼č├Âhret ├ófetinden korunmak i├žin bu defa ├çorumÔÇÖa ba─čl─▒ ─░skilip kazas─▒ K├Âseda─č y├Âresinin Evlek K├Ây├╝ÔÇÖne yerle┼čti, ir┼čad hizmetlerine orada devam etti. Bir s├╝re sonra a┼č─▒r─▒ ilgi ├╝zerine oradan da ayr─▒lan Ak┼čeyh; G├Âyn├╝kÔÇÖe ge├žmi┼č, orada da yine bir mescidle bir de─čirmen yapt─▒rm─▒┼čt─▒. G├Âyn├╝kÔÇÖte dervi┼člerinin t├ólim ve terbiyesiyle me┼čgul olan Ak┼čeyh; bir ara hacca gitmi┼č, ┼čeyhi Hac─▒ Bayram Vel├«ÔÇÖnin vefat─▒ndan sonra (1430) da onun yerine ir┼čad makam─▒na ge├žmi┼čti.

O G├ťN AD├éLETLE MUAMELE ET!

┼×ehzade Mehmed; on bir ya┼č─▒nda iken ManisaÔÇÖya sancak beyi olarak g├Ânderilince, Ak┼čeyh de hoca tayin edilerek onunla gitmi┼čti. Ba┼č ba┼ča verip fetih ├╝zerine derin hayallere dal─▒yor, fetihle ilgili pl├ón ve projeler ├žiziyorlard─▒. ┼×ehzade, bir gece Ak┼čeyhÔÇÖin ├Ân├╝nde ders okuyordu. Ans─▒z─▒n i├žeriye giren bir haberci; Ha├žl─▒ ordusunun ─░sl├óm yurdu olan Akka, Sayda ve Beyrut kalelerini zaptetti─či haberini getirmi┼čti. K├╝├ž├╝k ┼čehzade; M─▒s─▒r Meml├╗klar─▒ÔÇÖna ait yerler olmas─▒na ra─čmen, bu m├╝sl├╝man ┼čehirlerinin d├╝┼čmesine ├žok ├╝z├╝lm├╝┼č, gecenin sessizli─činde uzun uzun a─člam─▒┼čt─▒. Hocas─▒ Ak┼čemseddin, talebesini nas─▒l teselli edece─čini iyi biliyordu. Ona ┼č├Âyle demi┼čti:

ÔÇťElem ├žekme beyim; g├╝n├╝n birinde sen de ─░stanbulÔÇÖu fethedeceksin, ama o zafer g├╝n├╝nde b├╝t├╝n gazilere ad├óletle muamele et!ÔÇŁ

Sonra da kalk─▒p ba┼č─▒ndaki sar─▒─č─▒ ├ž─▒karm─▒┼č, ├žocuk ┼čehzadenin ba┼č─▒na koymu┼čtu. Ona ─▒srarla fethi m├╝jdeliyor, fetihle ilgili ├óyet ve hadisleri okuyordu…

FET─░H ONLARA M├ťYESSER OLACAK!

─░stanbulÔÇÖun fethi h├ódisesinin ba┼člang─▒c─▒n─▒, Hac─▒ Bayram Vel├«ÔÇÖnin Sultan II. Murad d├Âneminde EdirneÔÇÖyi ziyaretiyle ba┼člatmak gerekir. Riv├óyete g├Âre, Sultan II. Murad, Hac─▒ Bayram Vel├« HazretleriÔÇÖne;

ÔÇťÔÇôY├ó ┼čeyh; ─░stanbul bize l├óz─▒m, g├Ân├╝l et de ┼ču ┼čehri alal─▒m!ÔÇŁ demi┼čti. ┼×eyh de;

ÔÇťÔÇôBeyim; bu ┼čehri sen almayacaks─▒n, onu ben de g├Ârmeyece─čim. Onu ┼ču be┼čikteki ┼čehzade ile bizim k├Âse alacak, fetih onlara m├╝yesser olacak.ÔÇŁ diyerek Ak┼čemsedd├«nÔÇÖi i┼čaret etmi┼čti. Sultan, sonraki y─▒llarda ┼čehzadesine;

ÔÇťÔÇôMehmed, sen ─░stanbulÔÇÖu Ak┼čemseddinÔÇÖle birlikte alacaks─▒n!ÔÇŁ telkinlerinde bulunmu┼čtu.

Ak┼čeyh; Hac─▒ BayramÔÇÖdan tavsiyeli talebesini, padi┼čah olduktan sonra da yaln─▒z b─▒rakmam─▒┼č (1451), kimi zaman EdirneÔÇÖye gitmi┼č, kimi zaman da mektuplar yazarak onunla olan beraberli─čini s├╝rd├╝rm├╝┼čt├╝.

─░stanbulÔÇÖun fethinden ├Ânce iki defa EdirneÔÇÖye gitti─čini; birinde ├çandarl─▒ o─člu S├╝leyman Pa┼čaÔÇÖy─▒, di─čerinde gen├ž padi┼čah─▒n k─▒z─▒n─▒ tedavi etti─čini En├«s├«ÔÇÖnin Men├ók─▒bn├ómeÔÇÖsinden ├Â─črenmekteyiz. (Devam edecek.)