MESELEN─░N ├ľZ├ť ─░┼×─░N BA┼×INDA

YAZAR : Do├ž. Dr. Harun ├ľ─×M├ť┼× ogmusharun@yahoo.com


Genellikle h├ódiselere g├╝n├╝ birlik ve fevr├« bak─▒yoruz. Kad─▒n ve ├žocuk cinayetleri meydana geliyor; hemen cezalar─▒n art─▒r─▒lmas─▒n─▒, idam cezas─▒n─▒n geri getirilmesini talep ediyoruz. Deprem oluyor; derh├ól bina yap─▒m ruhsat─▒yla ilgili eksiklikler, in┼čaatlar─▒n tefti┼čiyle ilgili mevzuat, tefti┼člerin yetersizli─či, malzemeden ├žalan m├╝teahhitlerin cezalar─▒n─▒n art─▒r─▒lmas─▒ g├╝ndeme geliyor. ─░┼č kazalar─▒ oluyor; madencilerimiz g├Â├ž├╝k alt─▒nda kal─▒yor. ─░lk ortaya at─▒lan; i┼č g├╝venli─čiyle ilgili kurallar, tefti┼člerin seyrekli─či, s├╗-i istimal yapan i┼č adamlar─▒n─▒n cezalar─▒n─▒n azl─▒─č─▒ oluyor. Velh├ós─▒l her problemin, m├╝eyyideyle ├ž├Âz├╝lece─či y├Ân├╝nde bir kanaate sahibiz. Sanki cezalar art─▒r─▒l─▒nca, bu ac─▒ h├ódiseler ├Ânlenmi┼č olacak. Sanki mesele, yaln─▒zca cezaland─▒rmaktan ibaret. Elbette cayd─▒r─▒c─▒l─▒─č─▒ yoksa veya yetersizse, cezalar─▒ art─▒rma yoluna gidilmelidir. Ancak en a─č─▒r cezay─▒ da getirseniz bu, ac─▒ h├ódiseleri ├Ânlemeye yetecek midir? Cezaland─▒rma safhas─▒na gelmeden ├Ânce yap─▒lmas─▒ gerekenler yap─▒lm─▒┼č m─▒d─▒r? Hi├ž kimse bunu sormuyor.
Cezaland─▒rmay─▒ merkeze alan bu yakla┼č─▒m tarz─▒, baz─▒ ─░sl├óm ├╝lkelerinde zuhur eden g├╝y├ó ─░sl├ómc─▒ ├Ârg├╝tlerin ─░sl├óm anlay─▒┼člar─▒na benziyor. Gazete ve televizyonlara yans─▒d─▒─č─▒ kadar─▒yla ┼čer├«ati getirme iddias─▒ndaki bu ├Ârg├╝tlerin ┼čer├«atten anlad─▒klar─▒; h─▒rs─▒z─▒n elinin kesilmesi, z├ón├«nin k─▒rba├žlanmas─▒ gibi had cezalar─▒n─▒ uygulamaktan ibaret. ─░sl├ómÔÇÖ─▒ gayr-i m├╝slimlerin ve hatt├ó m├╝sl├╝manlar─▒n g├Âz├╝nde ├žirkin g├Âstermenin bundan daha iyi bir yolu bulunamaz do─črusu. B├Âylece hem ─░sl├ómÔÇÖ─▒ el kesmek ve k─▒rba├ž vurmaktan ibaret g├Âstererek ─░sl├ómÔÇÖa hakaret ediliyor, hem de ┬ź─░sl├ómofobia┬╗n─▒n ekme─čine ya─č s├╝r├╝l├╝yor. Elbette h─▒rs─▒z─▒n elinin kesilmesi ve z├ón├«nin k─▒rba├žlanmas─▒ KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n emridir. Ancak ─░sl├ómÔÇÖ─▒n amac─▒ asla bunlar de─čildir. Dolay─▒s─▒yla -s├Âz├╝m ona- ─░sl├ómc─▒ ├Ârg├╝tlerin verdi─či int─▒b├ó─▒n aksine k─▒rba├žlamak i├žin z├ón├« falan aramaz. Aksine insanlar─▒n husus├« hayatlar─▒n─▒n ara┼čt─▒r─▒lmas─▒n─▒, onlar hakk─▒nda delilsiz ileri-geri konu┼čulmas─▒n─▒ ve s├╗-i zanda bulunulmas─▒n─▒ sadece yasaklamakla kalmaz, ayn─▒ zamanda bunlar─▒ ┼čiddetli bir ┼čekilde cezaland─▒r─▒r. ─░sl├ómÔÇÖda ispatlanmas─▒ en zor su├ž zin├ód─▒r. ─░spatlanabilmesi i├žin d├╝r├╝stl├╝─č├╝yle tan─▒nan, akl├« muh├ókemesi ve g├Ârme kabiliyeti yerinde, d├Ârt yeti┼čkin ┼čahidin; fiili -f─▒k─▒h kitaplar─▒ndaki benzetmeyle- s├╝rme ├ž├Âp├╝n├╝n s├╝rmedanl─▒─ča veya divitin hokkaya girmesi gibi hi├ž ┼č├╝phesiz olarak g├Ârmeleri ve verdikleri ifadelerin aras─▒nda da bir ├želi┼čkiye d├╝┼čmemeleri gerekir. ┼×ahitler, g├Ârd├╝kleri h├ódiseyi d├«nen mahkemeye intikal ettirmekle m├╝kellef de de─čildirler. Hatt├ó m├╝sl├╝man karde┼činin kusurunu ├Ârten ki┼činin kusurunun Allah taraf─▒ndan ├Ârt├╝lece─čine y├Ânelik hadisler aksine bir te┼čvik bile i├žerir. Tabiat─▒yla bu ├ž─▒kar─▒m; ┬źsaman alt─▒ndan su y├╝r├╝tme┬╗ye y├Ânelik bir kap─▒ aralama olarak anla┼č─▒lmamal─▒d─▒r. Demek istedi─čimiz; ─░sl├ómÔÇÖ─▒n amac─▒n─▒n ceza vermek olmad─▒─č─▒, bu ├žirkin davran─▒┼č─▒n toplumda alen├« bir ┼čekilde i┼členerek s─▒radanla┼čmas─▒n─▒ ├Ânlemek oldu─čudur. ├ľyle ki, cezan─▒n tevbeyle d├╝┼čece─čini savunan fakihler bile vard─▒r.
─░sl├ómÔÇÖ─▒n amac─▒; ya┼čama ve m├╝lkiyet haklar─▒n─▒, d├╝┼č├╝nce ve ifade, din ve vicdan, evlenme ve ├žo─čalma h├╝rriyetlerini ger├žekle┼čtirmek ├╝zere; can, mal, ak─▒l, din ve namustan olu┼čan be┼č de─čerin korunmas─▒d─▒r. Mak─üs─▒duÔÇÖ┼č-┼čer├«a (┼čer├«at─▒n ama├žlar─▒) denilen ├ólem┼č├╝m├╗l ├Âl├ž├╝deki bu de─čerlerin korunmas─▒ i├žin, elbette cezaya da ba┼čvurulur. Ancak ceza bir tedbir olup en son safhada yer al─▒r. Yoksa ┼čer├«at; elini kesecek h─▒rs─▒zlar, k─▒rba├žlayacak z├ón├«ler aramaz. ├ľncelikli hedefi, sosyal ad├óletin ger├žekle┼čtirilmesidir. Bunun i├žin herkesin i┼č ve a┼č sahibi olaca─č─▒, evlenip ├žoluk-├žocuk sahibi olaca─č─▒ sosyal ve ekonomik imk├ónlar─▒n olu┼čmas─▒ sa─član─▒r. Sosyal yard─▒mla┼čma ve dayan─▒┼čma r├╗hu geli┼čtirilir, evlenmek kolayla┼čt─▒r─▒l─▒r, evlenemeyenlere destek olunur, bu y├Ânde vak─▒flar kurulur, gen├žleri gayr-i me┼čr├╗ ili┼čkilere y├Ânelten yay─▒nlara set ├žekilir. Tabi├« b├╝t├╝n bunlardan ├Ânce, fertlere t├ó aileden ba┼člayarak Allah korkusu a┼č─▒lan─▒r, ba┼čkalar─▒n─▒n haklar─▒na sayg─▒l─▒ olma ┼čuuru kazand─▒r─▒l─▒r, bir g├╝n mahkeme-i k├╝br├óya ├ž─▒k─▒laca─č─▒ ve her ┼čeyin hesab─▒n─▒n verilece─či ├Âz├╝msetilir.
B├Âyle bir cemiyette bu ┼čekilde yeti┼čen bir fert, ba┼čkalar─▒n─▒n hakk─▒na el uzat─▒r m─▒? M├╝teahhitse malzemeden ├žalar m─▒? ─░┼č adam─▒ysa sigortas─▒z i┼č├ži ├žal─▒┼čt─▒r─▒r, emek├žinin hakk─▒n─▒ gaspeder mi? ─░dareciyse r├╝┼čvet al─▒r, ehliyetsiz ki┼čileri kay─▒rarak hak edenleri engeller mi? Hele hele koca, kar─▒s─▒na el kald─▒r─▒r m─▒? ├çocuk istism├ór─▒na ve cinayetine rastlan─▒r m─▒? En ba┼čtan al─▒nan b├╝t├╝n bu tedbirlere ra─čmen h├ól├ó bunlara c├╝ret eden olursa o da cezaland─▒r─▒lmay─▒ hak etmi┼č bir c├ón├« ve ta┼čk─▒nd─▒r art─▒k.
G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi her ┼čey d├Ân├╝p dola┼č─▒p ahl├óka geliyor. Bizim ise -ge├žen iki say─▒da da belirtti─čimiz gibi- ├╝zerinde en az durdu─čumuz, hatta hi├ž ├╝st├╝ne basmad─▒─č─▒m─▒z, ├žo─ču zaman ad─▒n─▒ bile ge├ži┼čtirdi─čimiz husus da ahl├ókt─▒r. Hakikaten okullardaki m├╝fred├óta bakarsak, en az yer verilen derslerden biri ahl├ókt─▒r. ┬źNas─▒l olur, bir├žok se├žmeli din dersi geldi?┬╗ demeyin! Ahl├ók├« bir muhtev├óda verilmedik├že o derslerin bu hususta bir faydas─▒ olmaz. Ge├žen say─▒da da belirttik, ad─▒ olmayan bir ┼čeyin kendi de olmuyor. Kald─▒ ki, ahl├ók e─čitimi ├Âm├╝r boyu devam eden bir derinli─če sahipse de, mektep ├ža─č─▒na kadar geciktirilemeyecek denli m├╝himdir. Nitekim bug├╝n ├╝lkemizin g├╝ndemini me┼čgul eden h├ódiselerin neredeyse tamam─▒, bir ahl├ók meselesidir. Bunlar─▒ ├ž├Âzmek i├žin cezalar─▒ art─▒rmaya art─▒ral─▒m, ancak ondan ├Ânce yap─▒lmas─▒ gerekenlere de daha fazla gecikmeden bir zahmet bir el atal─▒m.