MODERN ├çA─×DA ├ľ─×RETMEN OLMAK!

YAZAR : Aynur TUTKUN aytutkun@gmail.com


G├Ârev yapt─▒─č─▒ yeni okulunun yemekhanesindeydi. Bir s├╝redir yemek yerken g├Âzlem de yapma f─▒rsat─▒ oluyordu. Yap─▒lan israf─▒n, ├ž├Âpe giden g├╝zelim yemeklerin haddi hesab─▒ yoktu. ├ťst├╝ne ├╝stl├╝k tencerede kalan yemekler de daha ├Ânceki s├╗-i istimaller sebep g├Âsterilerek g├Ârevlilerin evlerine g├Ât├╝rmelerine izin verilmedi─či i├žin ├ž├Âpe at─▒l─▒yordu! Bir g├╝n yeme─čini bitirmi┼č kalkmak ├╝zereyken yan─▒ndaki bir ├Â─črenci;

ÔÇťÔÇô├ľ─čretmenim, siz yemeklerinizin hepsini bitirmi┼čsiniz!ÔÇŁ dedi.

ÔÇťÔÇôEvet!ÔÇŁ dedi ├Â─čretmen ┼ča┼čk─▒nl─▒─č─▒n─▒ belli etmemeye ├žal─▒┼čarak; ÔÇťBen taba─č─▒mda hi├ž yemek b─▒rakmam!ÔÇŁ

Bir ba┼čka okulda modern e─čitim metotlar─▒ndan pek anlamayan ├╝stelik bilgisayar kullanmay─▒ falan da pek bilmeyen fakat ├Â─črencilerinin her t├╝rl├╝ derdiyle dertlenen ya┼čl─▒ bir ├Â─čretmen vard─▒. Okulunda yemek israf─▒ olmamas─▒ i├žin, n├Âbet├ži ├Â─čretmenler, ├žocuklar─▒n tabldotlar─▒n─▒ kontrol ederlerdi. Tencerede kalan yemekler bu bahsi ge├žen ya┼čl─▒ ├Â─čretmen taraf─▒ndan her ak┼čam fakir fukar├ón─▒n evine g├Ât├╝r├╝l├╝rd├╝.

Bir di─čer okulda da israf olmamas─▒ i├žin yemekler tabldotlara gayet idareli konulur (bu bazen ├Â─črencilerin ve velilerin itiraz─▒na sebep olurdu), her ┼čeye ra─čmen yine de art─▒k kal─▒rsa onlar da ayr─▒ bir ├ž├Âpe toplanarak hayvan bar─▒naklar─▒na g├Ât├╝r├╝l├╝rd├╝ ve ├žocuklar bu uygulamay─▒ bilirlerdi.

Modern ├ža─čda ├Â─čretmen olmak; ┬źyok┬╗ nedir bilmeyen, yokluk g├Ârmemi┼č, her istedi─či ebeveynleri taraf─▒ndan hemen yap─▒lan, ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne (!) d├╝┼čk├╝n, televizyon ve bilgisayar kar┼č─▒s─▒nda gerekli gereksiz her t├╝rl├╝ bilgiye ula┼čan ve bu ├óletler kar┼č─▒s─▒nda s├╝k├╗netle de─čil h─▒zla ya┼čamay─▒ ├Â─črenen egosu ┼či┼čmi┼č bir nesle ├Â─čretmenlik yapmak; tabi├« ki ├žok zordur. Merkez├« imtihan sistemi uygulamalar─▒n─▒n da verdi─či stresle ├žocuklara dersten ba┼čka bir ┼čey ├Â─čretemeyecek duruma gelen ├Â─čretmenler, bu zor nesil kar┼č─▒s─▒nda etkisiz kalmaktad─▒rlar. Ya da bizzat ├Â─čretmenlerin kendileri ders d─▒┼č─▒ konularda etkili olmay─▒ hedeflemeyecek kadar mesleklerinden b├«haberdirler.

Oysaki etkili ├Â─čretmen olmak tabi├« ki ├Âncelikle ├Ârnek bir insan olmay─▒ gerektirir, t─▒pk─▒ ebeveynlikte oldu─ču gibi. Tabldotunu bitirmemenin normal g├Âr├╝ld├╝─č├╝ bir okul ortam─▒nda; ihtiya├ž sahipleri ad─▒na yap─▒lan kermeslerin, sava┼č ma─čduru ├žocuklar i├žin toplanan yard─▒mlar─▒n ├žocuklar─▒ ne kadar s├╝re etkileyece─čini d├╝┼č├╝nebiliriz ki? ─░sraf─▒n ne oldu─čunu bilmeyen ├žocuklar; zaten paran─▒n g├╝c├╝n├╝ bilmezken, kermese katk─▒ sa─člayabilecek, evinde fazladan duran k─▒yafetlerini yard─▒m i├žin verebilecektir. Bunlar takdire ┼č├óyan olmakla birlikte, onlar i├žin ├žok da zor olmayan aktivitelerdir. Fakat as─▒l olan, ├žocu─čun bizzat y├╝z y├╝ze kald─▒─č─▒ bir konuda kendine d├╝┼čeni yapabilmesidir. ├çocuklar yiyebilece─či kadar yemek almay─▒ ve ald─▒─č─▒ yeme─či israf etmemeyi evde ebeveynlerinden okulda da ├Â─čretmenlerinden ├Â─črenirler.

Derste telefonu a├ž─▒k olan bir ├Â─čretmen, sorumluluk ┼čuuruyla al├ókal─▒ ne kadar aktivite yaparsa yaps─▒n etkili olabilir mi? Telefonu ├žal─▒nca dersi b─▒rak─▒p konu┼čan, derse ge├ž giren, yapt─▒─č─▒ imtihan─▒ okumay─▒p erteledik├že erteleyen bir ├Â─čretmen sorumluluk ┼čuuruyla al├ókal─▒ ne kadar ├žizelge verirse versin etkili olamayacakt─▒r.

S─▒n─▒f ortam─▒nda ├Â─črencilerinin olumsuz davran─▒┼člar─▒na odaklan─▒p s├╝rekli ┼čik├óyet h├ólinde ve hata avc─▒s─▒ olan bir ├Â─čretmenin de ├Â─črencileri, s├╝rekli birbirlerini ┼čik├óyet eden negatif bir atmosfer olu┼čturacakt─▒r. Oysaki olumlu davran─▒┼člar─▒n g├Âr├╝l├╝p g├╝ndemde tutulup takdir edilip onaylanmas─▒, olumsuz davran─▒┼člar─▒ s├Ând├╝recek en etkili y├Ântemdir.

├ľ─čretmenler ├Â─črencilerini hatalar─▒yla, kusurlar─▒yla kabul etmeli; asla yanl─▒┼č davran─▒┼člar─▒ sebebiyle onlar─▒ reddedici bir tutum sergilememelidirler.

ÔÇťSen yalanc─▒s─▒n, yalan s├Âyledin!ÔÇŁ demek onu reddetmek ve onu savunuculu─ča itmek iken;

ÔÇťBu konuda do─čruyu s├Âylemedi─čin i├žin ne hissediyorsun?ÔÇŁ,

ÔÇťDo─čruyu s├Âyleyerek bu meseleyi nas─▒l ├ž├Âzebilirdin?ÔÇŁ demek onu kabul etmek ama yapt─▒─č─▒ yanl─▒┼č davran─▒┼ča dikkat ├žekerek ona yard─▒mc─▒ olmakt─▒r. Elbette b├Âyle bir konuyu ba┼čba┼ča konu┼čmak da onu utand─▒r─▒p bizden so─čumas─▒na engel olmak i├žin elzemdir. Zira kalbini ├Â─čretmenine a├žamayan bir ├Â─črenci beynini de ona tam a├žamayacakt─▒r.

├çocuklar t├╝m insanlardan daha ├žok fark edilmek, takdir edilmek ve onaylanmak isterler. S─▒n─▒fta garip garip davran─▒┼člarla sivrilen bir ├žocuk varsa mutlaka o;

ÔÇťBeni fark edin, ben de var─▒m, asl─▒nda ben de iyiyim!ÔÇŁ demek isteyen, sevgiye ve ilgiye a├ž, otorite ma─čduru bir ├žocuktur. Mutlaka olumlu bir davran─▒┼č─▒yla (her ne kadar bu davran─▒┼č─▒ bulmak zor olsa da) onu fark etmek ve takdir etmek problemli davran─▒┼člar─▒ yava┼č yava┼č azaltacakt─▒r. Olumsuz davran─▒┼člar─▒ m├╝mk├╝n oldu─čunca g├Ârmezden gelmek, olumlular─▒ da takdir etmek gerekir.

ÔÇťEn iyisini ben bilirim!ÔÇŁ,

ÔÇťEn do─čru benimki!ÔÇŁ havas─▒nda olan ├Â─čretmenler, ├Â─črencileriyle aras─▒na zamanla mesafe koyarlar.

ÔÇťBen ┼č├Âyle d├╝┼č├╝n├╝yorum ama senin ne d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ de merak ediyorum; ├žok farkl─▒ fikirler gelebilir yeni nesillerden…ÔÇŁ ┼čeklinde yakla┼čmak, ├Â─črencileri d├╝┼č├╝nmeye ve ├ž├Âz├╝m ├╝retmeye te┼čvik eder ve ├Â─črenci kendini hem de─čerli hem de ├Âzg├╝r ve ├Âzg├╝n hisseder.

├ľ─črencilerine i┼če yarad─▒─č─▒n─▒ hissettirebilen ├Â─čretmenler de ger├žekten ├žok kaliteli ├Â─čretmenlerdir. Arkada┼člar─▒na ya da bizzat ├Â─čretmenin kendisine herhangi bir konuda bir yard─▒m─▒ dokunan ├Â─črenci kendini ispatlaman─▒n bir yolunu bulmu┼č olacakt─▒r.

Ve tabi├« ki iyi bir ├Â─čretmen olman─▒n bir di─čer ┼čart─▒ da insan insana ileti┼čimin olmazsa olmaz─▒ etkili dinlemedir.

ÔÇťBu konuda fikirlerini merak ediyorum ger├žektenÔÇŁ,

ÔÇťH─▒─▒ h─▒─▒, anl─▒yorum…ÔÇŁ,

ÔÇťEvet, evet…ÔÇŁ gibi ger├žekten dinledi─čimizi ve ilgilendi─čimizi g├Âsteren ifadeler iyi bir dinleyici olmay─▒ kolayla┼čt─▒r─▒r. Hi├ž kimse su├žlanmak, azarlanmak, ele┼čtirilmek, sorgulanmak vb. i├žin konu┼čmak istemez; asl─▒nda dertli olan herkesin tek bir iste─či vard─▒r; birileri onu dinlesin ve anlas─▒n. Bu ├Â─črenciler i├žin de ge├žerlidir.

Her sorunun cevab─▒n─▒ bilen, hi├ž yanl─▒┼č yapmayan, dersinde t├╝m ├Â─črencilerin sessizce durdu─ču ├Â─čretmenler iyi ├Â─čretmenler de─čillerdir. Bil├ókis iyi ├Â─čretmenler; a├ž─▒k ve d├╝r├╝st, ├Ânemseyen ve de─čer veren, takdir eden ve onaylayan, ├Â─črencilerine ne kadar da ├žok ihtiya├ž duydu─čunu hisseden ve hissettiren, ├Â─črencilerin de kendisine ihtiya├ž duydu─ču fakat ├žo─ču zaman da kendi kendine ba─č─▒ms─▒z hareket edebilmek i├žin yeterli ├Âzg├╝veni veren, bilgiyi de─čil bilgiye ula┼čmay─▒ ├Â─čretendir. Kalbi ├Â─črenciye a├ž─▒k olan ├Â─čretmenin ├Â─črencisinin zihni de; bilgiye, ├Â─črenmeye ve ├Â─črendiklerini uygulamaya a├ž─▒k olacakt─▒r.

Her ne kadar bu ├ža─čda ├Â─čretmen olmak zor olsa da ├Â─čretmenlik her zaman oldu─ču gibi yine en mukaddes mesleklerden biri durumundad─▒r. Ve bu konuda da yine her konuda oldu─ču gibi bize muhte┼čem bir ├Ârnek olan ┬ź├ľnderimiz┬╗ vard─▒r. OÔÇÖnun metotlar─▒ cahil bir toplumdan g├Âkteki y─▒ld─▒zlar kadar de─čerli olan bir nesil ├ž─▒karacak kadar etkilidir. ├ça─č─▒m─▒zda da ├Â─čretmenlik mesle─čini icr├ó edenlerin s─▒k s─▒k OÔÇÖnun hayat─▒na ve metotlar─▒na d├Ân├╝p hat─▒rlamas─▒ faydal─▒ olacakt─▒r.