HAZRET-─░ TULEYB -7-

YAZAR : Âdem SARAÇ ademsarac@yyu.edu.tr

─░sl├óm, b├╝t├╝n insanl─▒k i├žin All├óhÔÇÖ─▒n g├Ânderdi─či il├óh├« nizamd─▒r. M├╝sl├╝man da, bu il├óh├« nizam─▒ Allah ve Ras├╗l├╝ÔÇÖn├╝n istedi─či ┼čekilde ya┼čayan insand─▒r.

M├╝sl├╝man, m├╝kellef biridir, yani sorumludur…

Asl├« m├ón├ós─▒yla ┬źmesÔÇś├╗liyet ┼čuuru┬╗ ┼čeklinde ifade edilen, ┼čimdilerde de ÔÇťsorumluluk bilinciÔÇŁ denen bir ┼čuur ve bilin├ž sahibi olan m├╝sl├╝man; kendisini her ge├žen g├╝n daha da geli┼čtiren, ileriyi g├Âren ufku a├ž─▒k bir ┼čahsiyettir.

Bir di─čer m├ón├ós─▒yla m├╝sl├╝man, ├žok geni┼č bir birikimle donan─▒ml─▒ bir insand─▒r.

M├╝sl├╝man; gerek kendini gerek ba┼čkalar─▒n─▒ yeti┼čtirirken, de─či┼čmez kaynaklardan istifade ederek en g├╝zel ├Ârnekleri ├Ârnek alan, ├Ârnek bir ┼čahsiyet olma yolunda gayret eden ki┼čidir.

M├╝sl├╝man─▒n en temel ve de─či┼čmez/de─či┼čtirilemez kaynaklar─▒ hi├ž ┼č├╝phesiz ki KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnetÔÇÖtir.

M├╝sl├╝man─▒n en ├Ânde gelen ilk ├Ârnekleri de hi├ž ┼č├╝phesiz ki Peygamberimiz -aleyhissel├óm- ve sah├óbe-i kiramd─▒r.

Ya┼čad─▒─č─▒ hayata anlam katan, yani ni├žin var oldu─čunu bilen her m├╝sl├╝man; de─či┼čmez kaynaklar─▒ndan beslenir ve ├Ârnekler ├Ârne─činden ├Ârneklenir.

─░┼čte bu ├Ârne─čin en ├žarp─▒c─▒ ├Ârneklerinden biri de gen├ž sah├ób├«lerden biri olan Hazret-i Tuleyb bin Umeyr -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖt─▒r.

Bu ├Ârnek gen├ž sah├ób├«nin ├žarp─▒c─▒ hayat─▒ndan alt─▒ b├Âl├╝m h├ólinde kesitler vermi┼čtik.

Hazret-i Tuleyb -rad─▒yall├óhu anh-; ├žok cesur biri oldu─ču gibi, cevval ve at─▒lgan bir gen├žti. Hen├╝z 14-15 ya┼člar─▒nda, yani ├žocuk denebilecek bir ├ža─čda olmas─▒na ra─čmen, ya┼č─▒ndan b├╝y├╝k i┼čler ba┼čarm─▒┼čt─▒.

─░sl├óm ile ┼čereflenmeden ├Ânce de sevgili annesine ├žok d├╝┼čk├╝n biri olan Hazret-i Tuleyb -rad─▒yall├óhu anh-; m├╝sl├╝man olduktan sonra bu d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝ne sayg─▒, sevgi ve h├╝rmeti de eklemi┼č, sevgili annesini ba┼č─▒n─▒n t├óc─▒ bilmi┼čti. ├ľyle ki, o g├╝zel davran─▒┼člar─▒ ile sevgili annesinin kalbine girmi┼č, onun da ─░sl├óm ile ┼čereflenmesine vesile olmu┼čtu.1 ─░sl├óm ile ┼čereflenmeleriyle beraber, evlerini bir okul h├óline getirmi┼člerdi. Her gelen ├óyet-i ker├«me; her m├╝sl├╝man evinde oldu─ču gibi, bu evde de g├╝n├╝n ana konusu oluyordu.

Sadece kuru kuruya okuyup ezberleyenler ya da konu ├╝zerinde konu┼čanlar de─čil, gelen ├óyet-i ker├«meler ile ┼čekillenen ├Ârnek bir aile olmu┼člard─▒. Bu durum b├╝t├╝n sah├ób├«ler i├žin de b├Âyleydi.

Hazret-i Tuleyb -rad─▒yall├óhu anh-, ya┼č─▒n─▒n ├╝zerinde bir kabiliyet, ciddiyet, olgunluk ve cesaret sergiliyordu. Daha ├Ânce ├Ârnekleri verildi─či gibi, Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖa dil uzatan, OÔÇÖnun aleyhinde konu┼čan hangi m├╝┼črik olursa olsun; hi├ž ├žekinmeden m├╝dahale ediyor, gereken cevab─▒ da veriyordu.

Sah├ób├«lerin hepsi ayn─▒ durumdayd─▒. Hazret-i Erv├ó Hala da; ─░sl├ómÔÇÖ─▒n yay─▒lmas─▒ ve ya┼čanmas─▒ i├žin k├Â┼česine ├žekilerek kuru temennilerle yetinmiyor, elinden geleni yap─▒yordu. Her t├╝rl├╝ tehlikeyi g├Âze alarak, a├ž─▒k├ža Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒ destekledi─či gibi, s├╝rekli OÔÇÖnun yan─▒nda yer al─▒yordu. Sevgili o─člunu destekledi─či gibi, daha aktif olmas─▒ i├žin s├╝rekli te┼čvik ediyordu:

ÔÇôRas├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖdan sak─▒n ayr─▒lmayas─▒n o─člum!

ÔÇôRas├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖdan ayr─▒lmak da ne demek? Can─▒mdan ge├žerim ama OÔÇÖndan asla ge├žmem!

ÔÇôAllah y├╝z├╝n├╝ ak etsin o─člum, hep OÔÇÖnun yan─▒nda ol! Bu u─čurda gelecek musibetlere de sabret!

ÔÇôHer ┼čeyin bir bedeli vard─▒r sevgili annem! Biz hepimiz Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒ ├žok sevdi─čimizi s├Âyl├╝yoruz.

ÔÇôS├Âyl├╝yoruz da ne demek o─člum, seviyoruz diyeceksin!

ÔÇôSeven, sevdi─činin yolunda
olur! O yoldaki b├╝t├╝n s─▒k─▒nt─▒lara katlan─▒r! Sevgili yolunda ba┼č─▒na ne gelirse gelsin ┼čik├óyetlenip s─▒zlanmaz!

ÔÇô─░┼čte ┼čimdi oldu sevgili o─člum!

ÔÇôSayende anneci─čim, sayende ve deste─činle in┼č├óallah!

Anne-o─čul ├Âyle bir ikili olu┼čturmu┼člard─▒ ki, onlar─▒ g├Ârenler hayret ediyorlard─▒. ─░kisi birden ┼čirke ve m├╝┼čriklere kar┼č─▒ m├╝cadele ederken, s─▒k─▒nt─▒ i├žinde olan m├╝sl├╝man karde┼člerine de yard─▒m etmeye ├žal─▒┼č─▒yorlard─▒.2

Hazret-i TuleybÔÇÖin ya┼č─▒ndan b├╝y├╝k i┼čler yapmas─▒ m├╝┼črikleri ├ž─▒lg─▒na ├ževiriyordu. Hatt├ó ├žo─ču zaman mukavemetlerini de k─▒r─▒yordu.

Sevgili day─▒lar─▒ Hazret-i Hamza ve Hazret-i Abbas gibi cesur olan Hazret-i Tuleyb -rad─▒yall├óhu anh-; bu day─▒lar─▒ndan destek ve yard─▒m g├Ârd├╝─č├╝ gibi, bilgisine bilgi, g├Ârg├╝s├╝ne g├Ârg├╝ ekliyordu s├╝rekli. Bunlar─▒n yan─▒nda Eb├╗ Leheb de day─▒s─▒ oluyordu. Ondan da son derece nefret ediyor, yeri geldik├že kar┼č─▒ cevaplar veriyordu:

ÔÇôHaddini bil Tuleyb!

ÔÇôAllah ve Ras├╗l├╝ÔÇÖn├╝ tan─▒mayan, OÔÇÖna ├«m├ón etmeyen biri; benim ├Âz day─▒m da olsa, bana bu s├Âz├╝ s├Âyleyemez!

ÔÇôNeden?

ÔÇôAllah ve Ras├╗l├╝ÔÇÖne ├«m├ón etmemek, m├╝sl├╝man olmamak, en b├╝y├╝k haddini bilmezliktir de ondan!

ÔÇôSen kimsin ki benim kar┼č─▒mda b├Âyle konu┼čuyorsun, d├╝nk├╝ ├žocuk!

ÔÇô─░sl├óm, insan─▒ bir anda b├╝y├╝t├╝r! ─░sl├óm d─▒┼č─▒nda kalanlar, ne mevkide olurlarsa olsunlar, hep k├╝├ž├╝k kalacaklard─▒r!

ÔÇôYeter, defol git ba┼č─▒mdan, yoksa k─▒raca─č─▒m bir taraf─▒n─▒!

ÔÇôEy nasipsiz day─▒! Sen Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n o n├ózenin kalbini k─▒rd─▒n! Beni k─▒rsan ne olur ki!

ÔÇôYeter dedim!

ÔÇôHay─▒r yetmez! ─░┼čte ┼čimdi, yine en y├╝ksek sesle hayk─▒r─▒yorum ki; Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖa ├«m├ón etmeyen, fec├« bir h├╝srana u─črayacakt─▒r! Herkes duysun ve anlas─▒n ki; ben Tuleyb olarak, Allah ve Ras├╗l├╝ÔÇÖne ├«m├ón etmi┼č, hayat─▒n─▒ bu yola vakfetmi┼č biriyim. Bu yolda y├╝r├╝rken can─▒m pahas─▒na da olsa hi├ž kimseden ├žekinmeyece─čim! ├ç├╝nk├╝ ben m├╝sl├╝man─▒m elhamd├╝lill├óh.

─░├žine ├ž├Âreklenen kin ve ├Âfkesi ile beraber, ye─čeni TuleybÔÇÖin de b├Âyle hayk─▒rmas─▒ kar┼č─▒s─▒nda deliye d├Ânen Eb├╗ Leheb, k├Ât├╝ k├Ât├╝ ba─č─▒r─▒p ├ža─č─▒rarak uzakla┼čt─▒ oradan.

Sevgili o─člunun ard─▒ndan annesi de ┼č├Âyle hayk─▒rd─▒:

ÔÇôTuleyb; day─▒s─▒n─▒n o─čluna yard─▒m eder, OÔÇÖndan can─▒n─▒, mal─▒n─▒ esirgemez!3

Ger├žekten de ├Âyle oldu. Hayat─▒n─▒, hayatlar─▒n en anlaml─▒s─▒n─▒ ya┼čayan Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n hayat─▒na adayan Hazret-i Tuleyb -rad─▒yall├óhu anh-, hayat─▒n─▒n her ├ón─▒nda s├╝rekli OÔÇÖnunla oldu.

Peygamber EfendimizÔÇÖi sevdi─čimizi s├Âylemek ba┼čka, OÔÇÖnu ger├žekten sevmek ba┼čkad─▒r. Hazret-i PeygamberÔÇÖi seven, Hazret-i PeygamberÔÇÖin yolunda olur.

-Sall├óll├óhu aleyhi ve sellem…-

___________________

1 ─░bn-i SaÔÇśd, et-Tabak─üt├╝ÔÇÖl-K├╝br├ó, c. 3, s. 123.
2 ─░bn-i Hacer Askal├ón├«, el-─░s├óbe f├« Temy├«ziÔÇÖs-Sah├óbe, c. 2, s. 233.
3 İbn-i İshâk, es-Sîre, s. 156.