BESMELE ANAHTARDIR

YAZAR : Yard. Do├ž. Dr. Mustafa CANLI canli20@hotmail.com

Bir yan─▒k besmele ├žektik├že g├Ân├╝ller ye┼čerir;
Kor y├╝reklerde yanan k─▒rm─▒z─▒ g├╝ller ye┼čerir… (Seyr├«)

Sevgili Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-; hay─▒rl─▒ i┼člerimize; All├óhÔÇÖ─▒n zikriyle yani ┬źBismill├óhirrahm├ónirrah├«m┬╗ s├Âz├╝ ile ba┼člamam─▒z─▒ tavsiye ediyor. E─čer i┼člerimizin ba┼čar─▒ya ula┼čmas─▒n─▒ ve hay─▒rla neticelenmesini istiyorsak, besmeleyle i┼če ba┼člamam─▒z gerekmektedir.

Bismill├óhirrahm├ónirrah├«m, kuds├« anlamlar─▒ i├žinde bar─▒nd─▒ran ve ayn─▒ zamanda bir ├óyet olan (Neml, 27/30) y├╝ce bir ifadedir. Bu ifadenin terk├«binde;

Allah, er-Rahm├ón ve er-Rah├«m olmak ├╝zere ├╝├ž ├Ânemli kuds├« kelime vard─▒r. Bu ├╝├ž mukaddes kelimenin ba┼č─▒nda, y├╝ce Rabbimiz’in g├╝zel isimlerinin en g├╝zeli ve sadece OÔÇÖna has olan; ┬źAllah┬╗ ism-i cel├«li yer al─▒r. Elmal─▒l─▒ merhumun ifadesiyle:

ÔÇť┬źAllah┬╗ y├╝ce ismi; b├╝t├╝n duygular─▒m─▒z─▒n, d├╝┼č├╝ncelerimizin ilk ┼čart─▒ olan ├Âyle derin ve bir tek gizli duygunun, g├Âr├╝nen ve g├Âr├╝nmeyen varl─▒klar─▒n birle┼čtikleri nokta olan bir par─▒lt─▒ h├ólinde, hi├žbir engel olmaks─▒z─▒n do─črudan do─čruya g├Âsterdi─či y├╝ce All├óhÔÇÖ─▒n Z├ót─▒na del├ólet eden, yaln─▒zca OÔÇÖna ait olan ├Âzel bir isimdir.ÔÇŁ Bu anlamda ne T├╝rk├žedeki ┬źTanr─▒┬╗ kelimesinin, ne de ─░ngilizcedeki ┬źGod┬╗ kelimesinin; ┬źAllah┬╗ ism-i cel├«linin yerini tutmas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir.

Bismill├óhirrahm├ónirrah├«m ifadesinde; ┬źAllah┬╗ ism-i cel├«linden hemen sonra Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n iki ├Ânemli s─▒fat─▒ yer al─▒yor.

Bunlardan birincisi er-Rahm├ón; y├╝ce Rabbimize mahsus bir isim olup, OÔÇÖnun d├╝nyada hem m├╝ÔÇÖminlere hem de k├ófirlere olan merhametini sembolize etmektedir.

İkinci sırada yer alan er-Rahîm sıfatı ise;

ÔÇťAllah m├╝ÔÇÖminlere kar┼č─▒ ├žok ba─č─▒┼člay─▒c─▒, ├žok merhametlidir.ÔÇŁ (el-Ahz├ób, 33/43) ├óyet-i ker├«mesinde belirtildi─či ├╝zere, ├óhirette yaln─▒z m├╝ÔÇÖminlere olan rahmetini ifade eder. ─░┼čte besmele ├žeken bir m├╝ÔÇÖmin, Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n Rahm├ón ve Rah├«m isimlerinin tecell├«sini hayat─▒na yans─▒tm─▒┼č olur.

Arap├ža gramer kurallar─▒na g├Âre; ┬źBismill├óhirrahm├ónirrah├«m┬╗ ifadesinde, fiil hazfedilmi┼čtir. Besmele ├žekenin yapaca─č─▒ i┼če g├Âre; okurum, yazar─▒m, yerim, i├žerim, kalkar─▒m, otururum, ba┼člar─▒m gibi fiiller takdir edilebilir. Mesel├ó yeme─če ba┼člarken besmele ├žeken bir insan;

ÔÇťRahm├ón, Rah├«m olan All├óhÔÇÖ─▒n ad─▒yla yerim.ÔÇŁ demi┼č olur.

Besmele ilk s├Âzd├╝r.

Y├╝ce KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin ilk s├Âz├╝ ve insanl─▒─ča verdi─či ilk mesaj, Bismill├óhirrahm├ónirrah├«m ifadesidir. Allah -celle cel├ól├╝h├╗-, sanki insanl─▒─ča bir mesaj g├Ânderiyor ve diyor ki:

ÔÇťBen kel├óm─▒ma Bismill├óhirrahm├ónirrah├«m ile ba┼čl─▒yorum. Siz de hayat─▒n─▒za besmeleyle ba┼člay─▒n.ÔÇŁ Seyr├« ┼ču m─▒sralarda bunu ne g├╝zel dile getirir:

S─▒rr-─▒ bismill├óh ezelden her i┼čin ba┼člang─▒c─▒,
L├ófz-─▒ KurÔÇÖ├ón onla ba┼člar, izzet eyler besmele…
T├ó y├╝rekten, c├ón i├žinden, kim ki bismill├óh dese,
El ├žeker menf├« tecell├«, m├╝sbet eyler besmele…

Besmele anahtard─▒r.

Besmele, her hay─▒rl─▒ i┼čimizin ba┼člang─▒c─▒nda yolumuzu ayd─▒nlatan bir kandil gibidir. Olmaz i┼čler onun feyz ve bereketiyle oluverir.

Y├╝ce Rabbimiz; KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖe besmeleyle ba┼člayarak, onu her ┼čeyin anahtar─▒ olarak biz kullar─▒na ihsan etmi┼č ve ─░sl├óm ├╝mmetinin kitaplar─▒nda, hitaplar─▒nda ve di─čer ├Ânemli i┼člerinde en ├Ânce yapmalar─▒ gereken ┼čey olarak besmeleyi k─▒ymetli bir gelenek olarak yerle┼čtirmi┼čtir.

Besmele duâ ve zikirdir.

─░├žinde bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒ kuds├« kelimeleriyle birlikte besmeleyle i├ž i├že olan insan; besmele yoluyla Rabbini hat─▒rlamakta, her an OÔÇÖnun zikriyle hemh├ól olmaktad─▒r. Bunun yan─▒nda besmele, Sevgili Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin du├ólar─▒n─▒ s├╝sleyen kutlu bir ifadedir. K├óin├ót─▒n Efendisi -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, her gece yata─č─▒na yatt─▒─č─▒nda ┼č├Âyle du├ó ederdi:

ÔÇťAll├óh├╝mme bismike ahy├ó ve bismike em├╗t├╝: All├óhÔÇÖ─▒m! SenÔÇÖin isminle ya┼čar, SenÔÇÖin isminle ├Âl├╝r├╝m.ÔÇŁ (M├╝slim, Zikir, 59)

Besmele tevhiddir.

Yapt─▒─č─▒m─▒z i┼čin ba┼č─▒nda, kendimizin, onun, bunun de─čil; hemen RabbimizÔÇÖin ismi ile ba┼člamak, her ┼čeyi OÔÇÖna ba─člamak, insana m├╝thi┼č bir tevhid ┼čuuru verir.

Her g├╝zel i┼čimizin ba┼č─▒nda Bismill├óhirrahm├ónirrah├«m dedi─čimizde; ar─▒ ve duru bir ┼čekilde zihinlerimizde hemen O beliriverir ve neticede; ┬źL├ó il├óhe ill├óllah┬╗ s─▒rr─▒, g├Ân├╝llerimize a├ž─▒l─▒r.

Besmele berekettir.

Rabbimiz’in isim ve s─▒fatlar─▒yla bereketlenmektir. ─░nsan; ┬źBismill├óhirrahm├ónirrah├«m┬╗ diyerek bereket bulur a┼č─▒nda ve i┼činde. Mesel├ó yeme─čin ├Âncesinde besmele ├žekerse bir insan, o yemek ona bereket olur ve az yese de bir doygunluk hisseder. Nitekim Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, yemek yedikleri h├ólde doymad─▒klar─▒n─▒ s├Âyleyen kimselere;

ÔÇťYeme─či topluca yiyin ve ba┼člarken All├óhÔÇÖ─▒n ad─▒n─▒ an─▒n ki, bereketli olsun.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, EtÔÇś─▒me, 14) buyurmu┼čtur.

Had├«s-i ┼čerifteki ěú┘Ä┘é┘ĺěĚ┘Äě╣┘Ć / ěú┘ÄěĘ┘ĺě¬┘Äě▒┘Ć kelimelerinin; ┬źkesik olan, sonu gelmeyen, bereketsiz olan, ba┼čar─▒ya ula┼čmayan┬╗ anlamlar─▒n─▒ dikkate ald─▒─č─▒m─▒zda, besmele ├žekmeden yapt─▒─č─▒m─▒z i┼člerin sonunda, ba┼čar─▒ ve bereket beklemek, pek ak─▒ll─▒ca g├Âz├╝kmemektedir.

Besmele temiz ve temizleyicidir.

─░├žinde bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒ y├╝ce ve kuds├« kelimelerden m├╝rekkeb olmas─▒ itibar─▒yla besmele, temiz ve pak bir ifade-i cel├«ledir. Temiz oldu─ču gibi temizleyicidir de. Besmelenin bulundu─ču yerde ┼čeytan kendine yer bulamaz. Rabbimizin yery├╝z├╝ne koymu┼č oldu─ču kanun gere─či, kurbanl─▒k ve av hayvanlar─▒ Bismill├óh ile hel├ól olur.

Besmele hi├žli─čimizi fark edi┼čimizdir.

Besmelenin odak noktas─▒nda, ba┼č─▒ndaki b├ó (ěĘ) harf-i cerri yer al─▒r. M├╝fessirler, ┬źb├ó┬╗ harf-i cerrinin biti┼čtirilmesinden do─čan m├ón├ón─▒n ya s─▒─č─▒nma ve beraberlik ya da yard─▒m dilemek oldu─čunu zikrederler. Yani hay─▒rl─▒ i┼činin ba┼č─▒nda besmele ├žeken biri, lis├ón-─▒ h├ól ile ┼č├Âyle demektedir:

ÔÇťY├ó Rabb├«! Ben acziyetimi itiraf ediyorum. SenÔÇÖin verece─čin g├╝├ž olmasa ben bu i┼či yapamam. SenÔÇÖin bana verdi─čin g├╝├ž ile ben bu i┼čimi yapabiliyorum. Ne olur bana yard─▒m et y├ó Rabb├«! Hem bu i┼č benim kendi ba┼č─▒ma yapt─▒─č─▒m bir i┼č de─čil. Ben sadece bir vas─▒tay─▒m. Bir g├╝zellik varsa SenÔÇÖdendir y├ó Rabb├«!ÔÇŁ

Besmele z─▒rht─▒r.

Besmele ├žeken bir insan, isim ve s─▒fatlar─▒n─▒n kuds├« s─▒rlar─▒yla birlikte Cenab-─▒ HakkÔÇÖ─▒n korumas─▒ alt─▒na girmi┼č olur ve her t├╝rl├╝ madd├«-manev├« tehlikelerden, ├žirkinliklerden emin olur. En ├Ânemlisi besmele, ┼čeytana kar┼č─▒ bir z─▒rht─▒r. Sevgili Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin veciz ifadesiyle;

ÔÇť┼×eytan, besmeleyle kapanan bir kap─▒y─▒ a├žamaz.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, E┼čribe, 22)

┼×eytan─▒n en sevmedi─či, e├╗z├╝ besmeledir. Her sabah ┼čeytan─▒n ├╝zerimize att─▒─č─▒ d├╝─č├╝mler besmeleyle ├ž├Âz├╝lmeye ba┼člar. Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇśin haber verdi─čine g├Âre; besmele ├žekilerek girilen bir evde ┼čeytan yer bulamaz. (M├╝slim, E┼čribe, 103)

Besmele ┼čuurdur.

Besmele, insana All├óhÔÇÖ─▒n zikriyle gafletten uyan─▒p ┼čuurlu olma h├óli verir. Besmeleli bir hayat ya┼čayan m├╝ÔÇÖmin, her an Allah -celle cel├ól├╝h├╗- ile beraber olma ┼čuuruna erer. Mesel├ó yeme─če ba┼člamadan ├Ânce Bismill├óhirrahm├ónirrah├«m diyen bir m├╝ÔÇÖmin, ├Ân├╝ne gelen nimetlerin Rabbi taraf─▒ndan kendisine lutfedildi─činin ┼čuurunda olur.

Ve besmele, son s├Âzd├╝r…

─░nsan, son yolculu─čuna besmeleyle u─čurlan─▒r.

Abdullah bin ├ľmer -rad─▒yall├óhu anh├╝m├ó-ÔÇÖn─▒n nakletti─čine g├Âre; cen├óze kabre konulurken Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, ┼č├Âyle derdi:

ÔÇťBismill├óhi ve al├ó milleti Ras├╗lill├óh: (Seni) All├óhÔÇÖ─▒n ad─▒yla ve Ras├╗lull├óhÔÇÖ─▒n d├«ni ├╝zere (kabre koyuyoruz).ÔÇŁ (─░bn-i M├óce, Cen├óiz, 38)

B├Âylece mikro pl├ónda g├╝nl├╝k ya┼čant─▒s─▒nda besmeleyle g├Âz├╝n├╝ a├žan ve besmeleyle uykuya varan insan; makro pl├ónda hayata besmeleyle; ┬źMerhaba!┬╗ der ve sonunda besmeleyle ebed├« ├óleme yolcu edilir.

Ne mutlu besmeleyi dilinden d├╝┼č├╝rmeyip OÔÇÖnunla beraber olabilenlere!..