Hac Yolunun M├╝him Az─▒─č─▒; SABIR VE SABRI TAVS─░YE

Ahmet Z─░YLAN

Sab─▒r, insano─člunu olgunla┼čt─▒ran en m├╝him hasletlerden biri… Acele ┼čeytan i┼čiyken, sab─▒rl─▒ olmak; ├Âfke ile heyecan ile hareket etmeden d├╝┼č├╝n├╝p ta┼č─▒n─▒p tav─▒r almak Allah ve Ras├╗l├╝ÔÇÖn├╝n emri ve tavsiyesi…

Sabredenlerden olmak gerekti─či gibi bir de sabr─▒ tavsiye edenlerden olmak gerek. Bu yaz─▒m─▒zda biz bu vazifemizi yerine getirelim.

Sab─▒r, hayat─▒n her sahas─▒nda l├óz─▒m. Ama bilhassa zor, s─▒k─▒nt─▒l─▒ d├Ânemlerde… Rahatta ┼č├╝k├╝r, darl─▒kta sab─▒r imtihan─▒ var.

Sonsuz hikmet ve ibretlere sahne olan Hac ibadetinde, y├╝z binlerce insan─▒n, ne kadar teknolojik destek verilse de mahdut mek├ónlarda hem de s─▒n─▒rl─▒ bir vakit i├žerisinde yapmas─▒ gerekenler var. Evinden, rahat─▒ndan uzaktas─▒n. ─░nsanlarla g├╝nl├╝k hayat─▒ndan ├žok daha fazla bir aradas─▒n. Allah hacda tart─▒┼čmay─▒ dah├« yasaklam─▒┼č. ├ľyle olunca ┼čeytan daha bir gayrete geliyor.

Bu sebeplerle hacda sab─▒r ├žok ├Âne ├ž─▒k─▒yor. ─░nsan─▒ anas─▒ndan do─čdu─ču g├╝nk├╝ gibi tertemiz, g├╝nahs─▒z k─▒lan bu ibadetin mebrur yani makbul olmas─▒ sabretmeye, tahamm├╝l etmeye, kimseyi incitmemeye, hatt├ó incinmemeye, di─čerg├óm olmay─▒ ├Â─črenmeye ba─čl─▒…

Eskiler develer ├╝zerinde hatt├ó yaya gitmi┼čler. Bug├╝n u├žaklarla ├žok k─▒sa bir zamanda Mescid-i HaramÔÇÖa, Ravza-y─▒ MutahharaÔÇÖya ula┼č─▒veriyoruz. Fakat yine de ula┼č─▒mda, kap─▒larda, otellerde sabr─▒ zorlayan birtak─▒m h├ódiseler ya┼čanabiliyor. ─░nsanlar; ┬źVars─▒n ┼ču da biraz ge├ž oluversin.┬╗ diyemiyor, amelleri bo┼ča ├ž─▒karacak ├╝z├╝c├╝ h├ódiseler ya┼čan─▒yor.

1980 y─▒l─▒nda hacdan d├Ânerken biz de ibretlik bir sab─▒r misali ya┼čad─▒k.

O sene elhamd├╝lill├óh hacc─▒m─▒z─▒ ed├ó ettik, K├óbe-i MuazzamaÔÇÖya veda ettik memleketimize d├Ân├╝yoruz. U├žak hac─▒s─▒y─▒z. CiddeÔÇÖye geldik, haz─▒r─▒z. U├ža─č─▒n kalkmas─▒na yakla┼č─▒k ├╝├ž saat var. Kafilemiz; Adana ve havalisinden, Mersin, Mara┼č, Antep, Urfa hac─▒lar─▒ndan olu┼čuyor. U├žak AdanaÔÇÖya inecek. Herkes ├Ânceden bildirilen ini┼č vaktini kendisini kar┼č─▒layacak yak─▒n─▒na haber vermi┼č ve iki-├╝├ž saat kald─▒─č─▒ i├žin onlar da AdanaÔÇÖya varm─▒┼č durumda. Bu vaziyetteyken havayolu ┼čirketinden il├ón edildi:

ÔÇťU├žak 24 saat tehir etti. 24 saat sonra bineceksiniz.ÔÇŁ

Zaten ├╝├ž saat vard─▒, etti 27 saat. Bu il├ón─▒ duyanlardan kimisi sabretti. Kimisi isyan etti. Kimisi ba─č─▒r─▒yor, ├ža─č─▒r─▒yor, kimisi ┼čik├óyet edecek yer ar─▒yor. Kimisi telefon ar─▒yor. Adamlar hakl─▒… Adanal─▒lar i├žin problem de─čil ama ├ževre ┼čehirlerden kar┼č─▒lamaya gelenler 27 saati nas─▒l ge├žirecek? Fakat yapabilecek bir ┼čey yok. Kimisi sa─ča-sola feveran ederken, bizim yan─▒m─▒zdaki arkada┼člardan birisi dedi ki:

ÔÇťArkada┼č; senedimiz yok, ├žekimiz yok, i┼č kayb─▒m─▒z yok, ┼čuraya hacca gelmi┼čiz. Niye ├Âfkeleniyorsunuz? Ne var meydanda? Sabredelim.ÔÇŁ

Teselli etmek i├žin s├Âylendi─či h├ólde, o ├Âfkeli hac─▒lardan biri bu sefer d├Ând├╝ bizim arkada┼ča. Art─▒k a─čz─▒na ne gelirse:

ÔÇťSen bunlar─▒n orta─č─▒ m─▒s─▒n, avukat─▒ m─▒s─▒n?! Hem b├Âyle su├ž i┼čliyorlar, sen onun m├╝dafaas─▒n─▒ yap─▒yorsun!..ÔÇŁ Ba─č─▒rd─▒, ├ža─č─▒rd─▒, t├╝rl├╝ hakaretler… Adam─▒n a─čz─▒ndan ├ž─▒kan─▒ kula─č─▒ i┼čitmiyor.

Daha hacdan hen├╝z d├Ân├╝yoruz ama sinirler gerildi bir kere! Tam sabretme, s├╝k├╗t etme zaman─▒. Ama bunca laf─▒ i┼čiten bizim arkada┼č─▒m─▒z oldu─ču i├žin biz de onun yan─▒nda duruyoruz. Ben de m├╝dahale edip:

ÔÇťArkada┼č; sana bu arkada┼č─▒m─▒z ne s├Âyledi ki, k├Ât├╝ bir ┼čey s├Âylemedi. Kimseyi m├╝dafaa da etmedi…ÔÇŁ diyecektim ki daha ilk kelimede yan─▒mda bulunan bir hoca efendi elini uzatt─▒, a─čz─▒m─▒ tuttu. Kula─č─▒ma da e─čildi dedi ki:

ÔÇťBizim tecr├╝bemiz var. Sus o s├Âylesin, bo┼čal─▒r. ┼×imdi sen ona s├Âylersen, o yeniden ba┼člar. Ona s├Âylediklerini sana da s├Âyler.ÔÇŁ

Allah r├óz─▒ olsun, tecr├╝beli hoca sabr─▒ tavsiye etti, biz de o tavsiyeye uyduk. Hakaretlerine cevap vermedik, ama i├žimizden; ┬źHacdan d├Ânerken b├Âyle i┼č olur mu? Yaz─▒k! Bo┼čuna m─▒ geldin-gittin be adam?!.┬╗ diye bu─čzettik.

Aradan 24 saat ge├žti. U├žak geldi bindik, ├╝├ž-d├Ârt saat sonra da AdanaÔÇÖya indik. Kimi e┼čyas─▒n─▒n pe┼činde, kimi zemzem bidonun ard─▒nda. O zaman zemzemi il├ó├žl─▒yor, klor d├Âk├╝yorlard─▒. Herkes; ┬źNas─▒l zemzeme klor d├Âkt├╝rmeden ge├žirebilirim?┬╗ derdinde. Bu arada bizim g├Âz├╝m├╝ze d├╝nk├╝ adam tak─▒ld─▒. Zaten d├╝nk├╝ h├ódiseden dolay─▒ bu─čzetti─čimiz i├žin akl─▒m─▒z onda. Bakt─▒k ki adam farkl─▒ bir tel├ó┼č i├žinde. Ne e┼čya ne zemzem derdinde… Sa─ča-sola ko┼čturuyor. Sanki birini ar─▒yor. Bizi g├Âr├╝nce, arad─▒─č─▒n─▒ bulmu┼č├žas─▒na sevindi hemen ko┼čtu bizim arkada┼č─▒n eline sar─▒ld─▒:

ÔÇťSen bana ne dedin de ben sana o kadar hakaret ettim?!. ─░ll├óki elini-aya─č─▒n─▒ ├Âpece─čim. Benim akl─▒m ba┼č─▒ma geldi. Affet beni, ne olur!ÔÇŁ

Arkada┼č;

ÔÇťTamam, ben seni affettim.ÔÇŁ diyor. Fakat adam durmuyor:

ÔÇťYok, ill├óki ben senin aya─č─▒n─▒ ├Âpece─čim.ÔÇŁ diye a─čl─▒yor, figan ediyor. Yapt─▒klar─▒na pi┼čman olmu┼č, d├╝nk├╝ adam gitmi┼č yerine melek gibi bir adam gelmi┼č…

Ben ellerimi kald─▒rd─▒m:

ÔÇťY├ó Rabbi, Sana ┼č├╝k├╝rler olsun! Bu adam─▒n b├Âyle pi┼čman oldu─čunu g├Ârmeseydim ben hayat─▒m boyunca bu adama haks─▒z yere bu─čzedecektim!ÔÇŁ dedim.

Ya o tecr├╝beli hocam─▒z sabr─▒ tavsiye etmeseydi yahut etti─či h├ólde ben dinlemeyip, adam─▒n ├Âfkesini daha da kabartsayd─▒m… O zaman acaba pi┼čman olur muydu?

O adam─▒ nedamete getiren biraz da bizim g├Âsterdi─čimiz sab─▒r ve olgunluktu. Belki bir m├╝ddet nefsimiz altta kalman─▒n, cevap verememenin s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒ ya┼čad─▒, fakat bir s├╝re sonra adam─▒n ├Âfkesi yat─▒┼č─▒nca, o da pi┼čman oldu ve yapt─▒klar─▒n─▒ tel├ófi edebilmek i├žin yalvar yakar oldu. Aksi h├ólde iki taraf da hac yoluna yak─▒┼čmayacak bir ├Âfke h├ólinde memleketimize d├Ânecek ve duamda dedi─čim gibi ├Âm├╝r boyu bu─čzedecektik.

├ç├╝nk├╝ sabredip kavga etmemi┼čtik ama kalbimizle tahamm├╝l g├Âsterememi┼čtik. Adam─▒n pi┼čmanl─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝nce kalbimizden ge├žirdiklerimizden de utand─▒k. Demek ki, hi├ž kimseye hemen bu─čzedip, onu bir anl─▒k h├óliyle yaftalamamak l├óz─▒m geliyor. O andaki ruh h├óli, bir ba┼čka zaman de─či┼čebiliyor insanda.

Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n da Sab├╗r ve Hal├«m ism-i ┼čeriflerinin s─▒rr─▒ da b├Âyle de─čil mi? ─░lk t├Âkezleyi┼čimizle ebed├« hayat─▒m─▒za h├╝kmediverse hangi birimiz onun rahmetinden istifade edebilir?!. Tevbe kap─▒s─▒n─▒, hel├ólle┼čme kap─▒s─▒n─▒ son nefese kadar a├ž─▒k tutmasa h├ólimiz nice olur?

O h├ólde bize d├╝┼čen Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n, sab─▒r gibi, rahmet gibi, affedicilik gibi, hilm gibi cemal s─▒fatlar─▒yla g├Ân├╝llerimizi tezyin etmek… Bunu nefsimize kabul ettirdikten sonra, bu g├╝zelli─či yaln─▒zca kendimize hasretmeyip, herkese hakk─▒ ve sabr─▒ tavsiye etmek…

Sabredenlerden ve sabr─▒ tavsiye edenlerden olmam─▒z niyaz─▒yla…