Kalk─▒nman─▒n Yolu HESABINI B─░LMEK

Ahmet Z─░YLAN

Bir insan─▒n madd├« a├ž─▒dan rahata ermesi, kalk─▒nmas─▒ onun gelirlerinin ├žok olmas─▒yla al├ókal─▒ de─čildir. Aslolan ki┼činin hesab─▒n─▒ bilmesidir.

Bunu, tan─▒d─▒─č─▒m iki insan─▒n durumuyla misallendirirsem ├žok daha m├╝┼čahhas h├óle gelecektir.

─░stanbulÔÇÖa geldi─čimizde kendisiyle ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z bir i┼čadam─▒ vard─▒. O zaman─▒n paras─▒yla ayl─▒k be┼č bin lira geliri vard─▒. G├╝n├╝m├╝z├╝n be┼č bin YTLÔÇÖsi civar─▒nda, gayet iyi, dolgun bir gelir… ├ťstelik kalabal─▒k bir ailesi de yok. Bir han─▒m─▒, bir de k─▒z─▒… Evi kendisinin, arabas─▒ var. Fakat bu adam bu y├╝ksek gelirine ra─čmen ge├žinemez, sa─čdan-soldan bor├ž istemek zorunda kal─▒rd─▒. Ay sonuna do─čru esnaf arkada┼člar─▒n─▒n yan─▒na ├žay i├žme bahanesiyle gidince, herkes; ┬źFalanca yine paralar─▒ t├╝ketti, bor├ž istemeye geldi anla┼č─▒lan…┬╗ derdi.

Bir de bizim yan─▒m─▒zda ├žal─▒┼čan H├╝seyin TOSYALI diye bir gen├ž vard─▒. Ayl─▒─č─▒ 250 lira idi. H├╝seyin her ay maa┼č─▒n─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ ay─▒r─▒r, yazlar─▒ memleketi TosyaÔÇÖya gidince de biriken paras─▒yla her sene bir pirin├ž tarlas─▒ al─▒rd─▒. Aradan 15 sene ge├žti. H├╝seyin; ┬źBen i┼či b─▒rakaca─č─▒m a─čabey.┬╗ dedi. ┬źNiye?┬╗ dedik. ┬źBenim 6-7 tane tarlam oldu. Gider onlar─▒ eker, bi├žerim. Ben h├óli-vakti yerinde bir adam oldum. Art─▒k, i┼č├ži olarak ├žal─▒┼čmayaca─č─▒m.┬╗ dedi. Patron oldu.

Bir tarafta ayl─▒k geliri be┼č bin lira oldu─ču h├ólde, el ├óleme el a├žmak zorunda kalan bir insan… Di─čer tarafta sabit geliriyle de olsa tasarruf edip gelece─čini pl├ónlayan, durumunu belirleyen bir insan…

Demek ki re├žetenin ├Âz├╝ hesab─▒n─▒ bilmektir.

Biraz daha a├žarsak; insan nerede, hangi durumda olursa olsun gelir-gider dengesini d├╝zg├╝n kurmal─▒d─▒r. Muhasebesini do─čru yapmal─▒d─▒r. Ya┼čant─▒s─▒n─▒, harcamas─▒n─▒ gelirine g├Âre, ihtiya├žlar─▒na g├Âre ayarlamal─▒d─▒r.

Atalar─▒m─▒z da; ┬źAya─č─▒n─▒ yorgan─▒na g├Âre uzat.┬╗ dememi┼čler mi?

Ayak-yorgan meselesi…

Binlerce ki┼či bunu yap─▒yor. ┼×erefi, itibar─▒ yerinde. Belki ├žal─▒┼čmas─▒ eksik, belki g├╝c├╝ eksik, belki m├╝te┼čebbis de─čildir ama hesab─▒n─▒ bilen ki┼činin her ┼čeyi yerindedir, hi├žbir eksi─či yoktur.

Bir muhasebeci vard─▒, bizim yan─▒m─▒zda ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒. Ayl─▒─č─▒ o zaman 7-8 y├╝z lira civar─▒nda. Bir ay bakt─▒k ki bin lira ├žekmi┼č. ─░kinci ay yine iki y├╝z lira fazla ├žekmi┼č. ├ť├ž├╝nc├╝ ay y├╝z lira… D├Ârd├╝nc├╝ ay art─▒k dedik ki:

ÔÇťÔÇôKarde┼čim, kusura bakma, sen kendine ba┼čka yerden bir i┼č bul.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôNiye?ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôSen kendi muhasebeni yapam─▒yorsun karde┼čim. Firman─▒n muhasebesini nas─▒l yapacaks─▒n? Sen kendi b├╝t├ženi belirleyemiyorsun, ┼čirketinkini nas─▒l belirleyeceksin?ÔÇŁ

Muhasebe demek, gelir-gider dengesini sa─člamak b├Âylece m├╝┼čk├╝l duruma d├╝┼čmemek demek.

Bir ├žal─▒┼čan d├╝┼č├╝n├╝n, asgar├« ├╝cret civar─▒nda 500 YTL para al─▒yor.

Bu parayla ge├žinilir mi?

Zordur ama 500 YTLÔÇÖye ge├žinen, 490 YTLÔÇÖye de ge├žinir. ├ľnemli olan giderinin gelirinden az olmas─▒n─▒ sa─člamak. Hesab─▒n─▒ bilmek…

Bu ki┼či; ┬źBen ge├žinemiyorum.┬╗ deyip giderini 510 YTLÔÇÖye ├ž─▒kar─▒rsa, ├žok ge├žmeden bor├ž bata─č─▒na, faiz bel├ós─▒na bula┼č─▒r, birka├ž ay sonra bu sefer, o ge├žinemedi─či 500ÔÇÖ├╝n otuz-k─▒rk liras─▒ da faiz olarak elinden ├ž─▒kar. ├ťstelik hem g├╝naha bula┼čm─▒┼č hem de ┼čeref ve itibar─▒n─▒ lekelemi┼č olur.

Bug├╝n maalesef binlerce insan, kredi kartlar─▒ ve benzeri bor├ž bataklar─▒nda geleceklerini t├╝ketiyorlar. S├╝rekli katlanan bor├žlar─▒n alt─▒nda eziliyorlar. Umut ad─▒na eldeki son kuru┼člar─▒n─▒ da gidip ┼čans oyunlar─▒nda t├╝ketiyorlar.

Hâlbuki bilseler kanaat ne tükenmez bir hazinedir.

Misalimizdeki o asgar├« ├╝cret alan ki┼čiye d├Ânersek, bu adam az da olsa bir tasarrufa gider, hesab─▒n─▒ bilir, ayda on lira art─▒r─▒rsa i┼čte bu ki┼či kalk─▒nma yolunda ilk ad─▒m─▒ atm─▒┼č demektir. O 10ÔÇÖlar, 20ÔÇÖler, 30ÔÇÖlar birikir, sonra kar┼č─▒s─▒na bir f─▒rsat ├ž─▒kar, uzak da olsa bir yerde bir arsa bulur, biraz birikim biraz taksit, o arsay─▒ sat─▒n al─▒r. Aradan birka├ž sene daha ge├žer, arsa ald─▒─č─▒ yer kalk─▒n─▒r, bir m├╝teahhit gelir, iki-├╝├ž daire kar┼č─▒l─▒─č─▒ arsaya bina diker. O dar gelirli insan hem ev sahibi olur, hem kira gelirine kavu┼čmu┼č olur.

B├Âyle binlerce insan var. Hesab─▒n─▒ bilen insanlara Allah b├Âyle imk├ónlar nasip ediyor…

Ama hesab─▒n─▒ bilmeyen, bu sebeple de paras─▒ olmayan ki┼či, bundan mahrum oluyor.

Bir de hesab─▒ yaparken dikkat edilecek bir husus vard─▒r. Ticarette insanlar gelecek ├╝zerine hesaplar yapabilir. Hen├╝z kazanmadan, kazanaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nerek, yer, harcar, b├╝t├žesini bozar, riske girer. Buna dikkat etmek l├óz─▒m.

Tam z─▒dd─▒ da yanl─▒┼čt─▒r. Ben muhasebemi yapay─▒m, hesab─▒m─▒ bileyim, yemeyeyim derken tamamen cimrili─če d├╝┼č├╝p, hi├ž yememeye kalkarsan, bu sefer hi├žbir ┼čey yapamazs─▒n.

Ekmezsen, bi├žemezsin. Elindeki bu─čday─▒; ┬źBunu ben elde ettim. Bunu harcamayay─▒m, stoklayay─▒m.┬╗ dersen, tohumluk ay─▒r─▒p, ekip bi├žmezsen, toprak sana bir ┼čey verir mi?

Hesab─▒n─▒ bilmek te┼čebb├╝se m├ón├« olacak bir korkakl─▒─ča da, yerinde infaka m├ón├« olacak bir cimrili─če de d├Ân├╝┼čmemelidir.

Demek ki ak─▒lc─▒, ger├žek├ži ama ├╝mitvar bir ┼čekilde insan hesab─▒n─▒ bilmeli…

Sadece para i├žin de─čil, nakitten daha de─čerli vakitler i├žin de ge├žerli hesab─▒n─▒ bilmek…

├ľm├╝r sermayesini, gen├žlik sermayesini g├╝zel de─čerlendirebilmenin yolu da hesab─▒n─▒ bilmekten ge├žiyor.

Bug├╝n├╝n rahat─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝z kadar, yar─▒n─▒n huzurunu da d├╝┼č├╝nmeli, hesab─▒m─▒z─▒ bilmeliyiz.

Bir g├╝n her ┼čeyin hesab─▒n─▒ verece─čimizi hi├ž unutmadan…