Nas─▒l Ya┼čam─▒┼člar, Nas─▒l Ya┼čad─▒lar, Nas─▒l Ya┼č─▒yoruz? YA┼×AYI┼× FARKI

Ahmet Z─░YLAN

Yeni nesiller; ├Âzellikle hayatlar─▒nda hi├ž s─▒k─▒nt─▒ g├Ârmemi┼č gen├žlerimiz, maalesef i├žinde bulunduklar─▒ imk├ónlar─▒n, nimetlerin fark─▒na varam─▒yorlar, kolay kolay bir ┼čey be─čenmez ve dolay─▒s─▒yla mutlu olamaz h├óle geliyorlar.

S─▒k─▒nt─▒ ya┼čamas─▒nlar tabi├« ki. Fakat etraflar─▒nda ya┼čan─▒p durmakta olan ve olduk├ža yak─▒n tarihlerde kendi b├╝y├╝klerinin de ya┼čad─▒─č─▒ a─č─▒r hayat ┼čartlar─▒n─▒ en az─▒ndan dinlemeli, h├óllerini onlarla mukayese etmeliler.

Bu hususta babam─▒n hazin bir h├ót─▒ras─▒ vard─▒r ki, bize s─▒k s─▒k anlat─▒rd─▒. Ben de torunlar─▒ma ve zaman─▒m─▒z─▒n gen├žlerine anlat─▒yorum:

Babam yedi-sekiz ya┼člar─▒ndaym─▒┼č. Bir tane topuza bulmu┼č. Topuza dedikleri, topac─▒n ucundaki demir. Topuzay─▒ demirci yaparm─▒┼č. Ah┼čap k─▒sm─▒n─▒ da harrat. Harrat da a─ča├ž tornac─▒s─▒.

─░┼čte babam bir topuza bulmu┼č sokaktan, topaca da ┬źde─čirme┬╗ diyorlar, ┬źBaba, buna bir de─čirme ├ževirttirelim.┬╗ demi┼č. Babas─▒ da; ┬źOlur.┬╗ demi┼č. Birka├ž g├╝n sonra yine s├Âylemi┼č, ┬źOlur o─člum.┬╗ demi┼č. Yedi-sekiz ya┼člar─▒nda ├žocuk, onu ├ževirecek oynayacak, acele ediyor. Birka├ž g├╝n sonra yine s├Âylemi┼č, yine ┬źOlur o─člum.┬╗ cevab─▒n─▒ alm─▒┼č fakat unutulmu┼č.

Babas─▒ dokuma tezg├óh─▒nda, yar─▒ beline kadar ├žukurun i├žinde ├žal─▒┼č─▒rken tekrar gelmi┼č bir g├╝n demi┼č ki:

ÔÇťBaba, sen nas─▒l babas─▒n! ┼×u topuza bir ayd─▒r cebimi dele dele duruyor, ┼čuna bir de─čirme ├ževirttireceksin, ka├ž para ki zaten! Bir ├ževirttirmedin ki oynayal─▒m! ├çevirttireceksek ├ževirttir, ├ževirttirmeyeceksen atay─▒m topuzay─▒!ÔÇŁ

Bu s├Âzler dedemin a─čr─▒na gitmi┼č. H├╝z├╝nlenmi┼č, tezg├óh─▒n─▒ b─▒rakm─▒┼č, o─člunun yan─▒na gelmi┼č; ┬źOtur bakal─▒m ┼čuraya!┬╗ demi┼č, kendisi de kar┼č─▒s─▒na oturmu┼č;

ÔÇťSenin ekme─čin var, a┼č─▒n var, yiyece─čin var, karn─▒n tok. Topuzana de─čirme ├ževirttirmedim diye, ┬źBu nas─▒l babal─▒k!┬╗ diyorsun. Bir de ben sana ├žocuklu─čumu anlatay─▒m da dinle!ÔÇŁ demi┼č. Ba┼člam─▒┼č anlatmaya:

ÔÇťOn, on iki ya┼člar─▒nda bir ├žocuktum. A─čabeyim vard─▒ on be┼č ya┼č─▒nda. ─░ki karde┼č bir g├╝n sabah kalkt─▒k ki, kar ya─čm─▒┼č. Her taraf kar olunca ┼čehirde karlar─▒ karl─▒k denilen, kar ambarlar─▒na basarlar, alt─▒na saman, ├╝st├╝ne k├╝re yaparlard─▒. ┼×erbet├žiler o karlar─▒ yaz─▒n kullan─▒rlard─▒. Herkes, karl─▒─č─▒ olan ┼čerbet├žilere ├žuval ile kar ta┼č─▒r, her ├žuval kar┼č─▒l─▒─č─▒nda bug├╝nk├╝ ├žay markalar─▒ gibi birer mang─▒r al─▒r, ak┼čam biriken mang─▒rlar─▒ g├Ât├╝r├╝p parayla de─či┼čtirirdi. B├╝t├╝n g├╝n ├žal─▒┼čman─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒nda da ancak bir k├╝nefe pi┼čerdi. Bug├╝n kar sayesinde bir k├╝nefe yiyece─čiz diye bayram olurdu.

Fakat bizim evimizde ekmek yoktu. Biz k├╝nefe yemek i├žin de─čil kar┼č─▒l─▒─č─▒nda un al─▒r─▒z, ekmek yapar─▒z diye bayram ettik. ─░ki karde┼č, iki ├žuval bir k├╝rek ald─▒k. Babam k├╝rekle haz─▒rl─▒yor dolduruyor, biz ├žuvallarla her g├Ât├╝r├╝p bo┼čaltmada bir mang─▒r al─▒yoruz, getiriyoruz babama veriyoruz. Babam da ku┼ča─č─▒n─▒n aras─▒nda bir kesesi var, ku┼ča─č─▒n─▒n aras─▒na koyuyor. Biz gelene kadar da karlar─▒ ├žuvallara dolduracak ┼čekilde k├╝me ediyor. Ak┼čama kadar ├žal─▒┼čt─▒k, getirdi─čimiz mang─▒rlar birikti. Bir avu├ž oldu. Ald─▒k geldik sevine sevine tam eve yakla┼čt─▒─č─▒m─▒zda bakt─▒k ki tahsildar ile birlikte mahalle muhtar─▒ day─▒m. Day─▒m:

┬ź─░┼čte Abdi A─ča kar basmadan geliyor, paras─▒ var, vergisini versin!┬╗ dedi. Yan─▒na yakla┼čt─▒k, babam hi├žbir ┼čey s├Âylemeden, day─▒m─▒n kula─č─▒na e─čildi:

┬źYe─čenlerin ├╝├ž g├╝nd├╝r ekmek yemedi, ona g├Âre hareket et.┬╗ dedi. Day─▒m ise; ┬źBen anlamam!┬╗ dedi, kendi eliyle ku┼ča─č─▒n─▒n aras─▒ndan babam─▒n kesesini ald─▒, tahsildar─▒n ├Ân├╝ne bo┼čaltt─▒. Allah ne verdiyse! Babam mosmor oldu, ne yapaca─č─▒n─▒ ┼ča┼č─▒rd─▒. Biz de ne yapaca─č─▒m─▒z─▒ ┼ča┼č─▒rd─▒k, bir ┼čey diyemedik, y├╝r├╝d├╝k eve gittik.

Anam─▒z peri┼čan vaziyetimizi, as─▒lm─▒┼č suratlar─▒m─▒z─▒ g├Âr├╝nce; ┬źNe bu h├óliniz?┬╗ dedi. Babam; ┬ź─░┼čte karde┼čin b├Âyle b├Âyle etti┬╗ diye olan biteni anlatt─▒. Anneci─čim; ┬źHele ├Âfkelenmeyin, sabredin bakal─▒m. Allah kerim!┬╗ dedi.

Evde ┼č─▒ra vard─▒, birer bast─▒k (pestil) yedik. Sabah oldu. Ekmek yerine birer bast─▒k daha yedik. Bir de bakt─▒k ki kar yine ya─čm─▒┼č;

┬źOoo! All├óhÔÇÖ─▒n keremine ┼č├╝k├╝r! D├╝n ├Âyle olduysa bug├╝n ba┼čka!┬╗ deyip yine i┼čtahland─▒k. Ak┼čama kadar yine kar bas─▒p eve geldik. Bu sefer paray─▒ tahsildara da kapt─▒rmam─▒┼čt─▒k. Babam; ┬źHaydi o─člum ┼čuradan un al gel de, anneniz ekmek yaps─▒n, bir s─▒cak s─▒cak ekmek yiyelim.┬╗ dedi.

Annem de kap olmad─▒─č─▒ i├žin tand─▒r─▒n ├╝st├╝ndeki ├Ârt├╝y├╝ ├žekti; a─čabeyime; ┬źO─člum, al ┼čunu, ├╝st├╝ne bakkaldan un koydur, al da gel!┬╗ dedi. Karde┼čim un almaya gitti, biz de un gelecek, ne zamandan sonra s─▒cak ekmek yiyece─čiz diye sevin├ž i├žinde evde bekliyoruz.

Bekledik, bekledik, a─čabeyim gelmiyor. Babam endi┼čelenmeye ba┼člad─▒. Huzursuz bir ┼čekilde d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kt─▒. Ben de arkas─▒ndan ├ž─▒kt─▒m. Birisi dedi ki;

ÔÇťAbdi A─ča, senin o─član un getiriyormu┼č, kar─▒n ├╝st├╝ne d├Âkm├╝┼č, onu toplay─▒p duruyordu.ÔÇŁ

Babam bunu duyunca ko┼čmaya ba┼člad─▒. Ben de arkas─▒ndan. A─čabeyim unu getirirken, ├Ârt├╝n├╝n bir taraf─▒n─▒n a├ž─▒lmas─▒yla b├╝t├╝n un karlar─▒n, ├žamurlar─▒n ├╝st├╝ne d├Âk├╝l├╝vermi┼č. Peri┼čanl─▒ktan ne yapaca─č─▒n─▒ ┼ča┼č─▒rm─▒┼č, ├žamurun, kar─▒n ├╝st├╝nden unu toplamaya ├žal─▒┼č─▒yordu. Babam─▒ g├Âr├╝nce aya─ča kalkt─▒, babam o ├Âfke ile karde┼čime ├Âyle bir tokat att─▒ ki karde┼čim neredeyse yere y─▒k─▒lacakt─▒. Karde┼čim ne desin, su├žlu oldu─ču i├žin bir ┼čey s├Âyleyemedi. Yutkundu.

Morallerimiz bir kere daha y─▒k─▒lm─▒┼č olarak evimize d├Ând├╝k. ─░kinci g├╝n de ak┼čama kadar ├žal─▒┼čm─▒┼č fakat bir s─▒cak ekme─če hasret ak┼čamlam─▒┼čt─▒k.

O tokad─▒ yiyen a─čabeyim, birka├ž sene sonra, 18 ya┼č─▒nda askere gitti. Gidi┼č o gidi┼č… Bir daha geri d├Ânmedi, nerede ├Âld├╝, nerede kald─▒ belirsiz. Babam hat─▒rlad─▒k├ža; ┬źAh! Ben o tokad─▒ niye att─▒m!┬╗ diye yanar dururdu.

─░┼čte o─člum, biz b├Âyle ya┼čad─▒k ├žocuklu─čumuzu. Sen ise topuzana de─čirme ├ževirtmemi┼čim diye; ┬źB├Âyle babal─▒k m─▒ olur?┬╗ diyorsun. ├ľyle mi?!.ÔÇŁ

Bu ibretli, y├╝rek burkan hik├óyeyi devrimizin gen├žleri duysun istiyorum. Ekmek bulamayan nesillerin torunlar─▒ bug├╝n m├╝kellef bir sofray─▒ be─čenmeyebiliyor. ─░nsano─člu elinde bulunan nimetlerin k─▒ymetini bilmiyor.

Bu tablolar─▒ hat─▒rlamak ve hat─▒rlatmak l├óz─▒m ki, evl├ótlar─▒m─▒z, babal─▒k nas─▒l olurmu┼č, evl├ótl─▒k nas─▒l olurmu┼č ├Â─črensinler…