EVR─░M M─░TOLOJ─░LER─░

H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Her devirde m├╝sl├╝manlar bir ├že┼čit ├«m├ón imtihan─▒ndan ge├žiyorlar. Eski devirlerde ─░sl├óm ├ólimlerinin dehr├« filozoflarla m├╝cadele etti─čini bildiren menk─▒beler vard─▒r. Zaman─▒m─▒zda da inan├žs─▒z (ateist) veya tarafs─▒z (agnostik) yahut da sem├óv├« dinlere oldu─ču gibi ├«m├ón etmeyip kendi akl─▒yla bir inan├ž t├╝retenler (deist) var.

Baz─▒lar─▒ da; ┬źDeist veya modernistim.┬╗ demese de, g├╝ya bilimle d├«ni uzla┼čt─▒raca─č─▒m diye, inan├ž esaslar─▒m─▒z─▒ zaman─▒n zihniyetine uydurma derdine d├╝┼č├╝yor. Asl─▒nda biraz d├╝┼č├╝n├╝lecek olursa m├╝stak├«m bir ├«m├ón olmad─▒ktan sonra hepsinin ayn─▒ kap─▒ya ├ž─▒kt─▒─č─▒ g├Âr├╝lebilir. Bunu mesel├ó evrim teorisi ├╝zerine tart─▒┼čmalar ├╝zerinden ├«z├óh etmek m├╝mk├╝n.

Son zamanlarda insanlar─▒n Hazret-i ├édem ile Havv├óÔÇÖdan ├žo─čal─▒p yay─▒ld─▒─č─▒ ┼čeklindeki inanc─▒m─▒z ├╝zerinde tart─▒┼čmalar ya┼čand─▒. Televizyon programlar─▒nda akademik unvan sahibi baz─▒ ki┼čiler; bu zamanda evrimi kabul etmemenin imk├óns─▒z oldu─čunu da l├óf aras─▒na katarak, evrime inanman─▒n yarat─▒c─▒y─▒ ink├ór etmeyi gerektirmedi─čini, All├óhÔÇÖ─▒n tedr├«c├« bir ┼čekilde yaratt─▒─č─▒na inanmakta bir sak─▒nca olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylediler. Bunlar─▒n videolar─▒ h├ólen internette bulunuyor.

Bu mevzuda aceleyle konu┼čup yanl─▒┼č bir ┼čey s├Âylememek i├žin biraz ara┼čt─▒rma yapt─▒m. Asl─▒nda evrim hi├ž de ├Âyle iddia edildi─či gibi, ink├ór edilmesi m├╝mk├╝n olmayan bir hakikat de─čil. Bat─▒l─▒ baz─▒ ilim adamlar─▒ gayet cidd├« bir ┼čekilde evrimin bilimin bir konusu olamayaca─č─▒n─▒ bile iddia ediyor. ├ç├╝nk├╝ bilimin bir iddias─▒ vard─▒r; der ki:

ÔÇťÔÇôBen ├«man ve tesl├«miyet istemiyorum, ben iddialar─▒m─▒ ispatla kendimi m├╝kellef tutuyorum.ÔÇŁ

Hatt├ó bu, bilimin art─▒k insanl─▒─č─▒n as─▒l rehberi olmas─▒ gerekti─čini -yani d├«nin yerini almas─▒ gerekti─čini- iddia edenlerin de bir arg├╝man─▒d─▒r.

ÔÇťArt─▒k insanl─▒k inanmayacak, bilecek…ÔÇŁ

Bu iddia ortaya at─▒ld─▒─č─▒ndan beri; insano─člu, fez├ón─▒n derinliklerine say─▒s─▒z kameralar, uydular g├Ânderdi. Atom alt─▒ par├žac─▒klar─▒ incelemek i├žin dev├ós├ó ara┼čt─▒rma merkezleri kurdu. H├ól├ó da devam ediyor. Ama tam ufka ula┼čt─▒─č─▒n─▒ zannetti─či noktada kar┼č─▒s─▒na yeni ufuklar ├ž─▒k─▒yor.

B├╝t├╝n bilgileri, verileri, form├╝lleri yapay zek├óya sahip bilgisayarlara y├╝kleyerek her ┼čeyi bilmek ve b├Âylece her ┼čeye h├╝kmetmek istiyor. Ama ├Ân├╝ne hi├ž beklemedi─či bulmacalar ├ž─▒kmaya devam ediyor.

Elbette insano─člu tabiat─▒ inceleyecek, All├óhÔÇÖ─▒n yaratt─▒klar─▒nda c├ór├« olan kanunlar─▒ ├Â─črenmeye ├žal─▒┼čacak. Ama bu ilim toplama us├╗l├╝, insana neden yarat─▒ld─▒─č─▒n─▒ bildirmez.

Hem din insan─▒ ├«m├ón etmeye davet ediyorsa, kar┼č─▒l─▒ks─▒z de─čil; ebed├« bir m├╝k├ófat vaÔÇśdediyor. Bilim ise madd├« ├ólemdeki sebep sonu├ž m├╝nasebetlerini tespit etmekle ancak f├ón├« menfaatler vaÔÇśdediyor. Biri di─čerinin yerini tutacak ┼čeyler de─čil.

Bunlar─▒ bir yana b─▒rak─▒p as─▒l konuya d├Ânecek olursak, evrim teorisi bilimin kendini ispatla m├╝kellef tutma prensibine uymuyor. E─čer evrimi kesin bir hakikat gibi sunan bir taraftara delil (ispat) sorsan─▒z;

ÔÇťÔÇôBu dediklerimiz milyonlarca y─▒l ├Ânce oldu!ÔÇŁ deyip ge├žiyor. Bu durumda evrim ne ispat edilebilir, ne de ink├ór edilebilir bir iddia durumuna d├╝┼č├╝yor.

Bu ger├žek sebebiyle bir├žok cidd├« bilim insan─▒; evrimin bilimin konusu olmad─▒─č─▒n─▒, felsef├« bir yakla┼č─▒m oldu─čunu s├Âyl├╝yor. Ayr─▒ca yine bir k─▒s─▒m bilim insanlar─▒ da;

ÔÇťÔÇôBilimin i┼či bir ┼čeyi kabul veya ink├ór etmek de─čil, sebep sonu├ž mekanizmalar─▒yla a├ž─▒klamakt─▒r.ÔÇŁ diyor. Yani:

ÔÇťEvrim varsa niye var? Cans─▒z madde niye canl─▒ h├╝creleri ortaya ├ž─▒karmaya karar verdi(!) Tek h├╝creli bir canl─▒ iken hayat ├žok daha basit oldu─ču h├ólde neden ├žok h├╝creli, duygulu, ┼čuurlu, ihtiya├ž ve korkular─▒ daha fazla olan canl─▒lar─▒ meydana getirdi?ÔÇŁ

Hattâ en temel soruyu soralım?

ÔÇťHayat neden ┼čey ve hayat s─▒fat─▒n─▒ ta┼č─▒yan, ya┼čayan bu can denilen ┼čey nedir? Cans─▒z maddeler nas─▒l oluyor da can─▒ ve canl─▒l─▒k faaliyetlerini ortaya koyabiliyor?ÔÇŁ

Bu sorular─▒ sormak m─▒ yoksa gayet kurnazca ak─▒llar─▒ bu sorulardan uzak tutmak m─▒ daha tarafgir bir davran─▒┼č?

Bir ba┼čka kurnazca davran─▒┼čla ise; sanki evrimin kendisi ├žok iyi a├ž─▒klanm─▒┼č gibi, b├╝t├╝n bir insanl─▒k tarihi ve birikimi de evrimle a├ž─▒klanmaya kalk─▒┼č─▒l─▒yor. Hatt├ó din bile zamanla t├╝remi┼č, evrimle┼čmi┼č bir be┼čer├« v├ók─▒a olarak sunuluyor.

H├ólbuki evrimin kesin bir a├ž─▒klamas─▒ym─▒┼č gibi sunulan mutasyonun kendisi a├ž─▒klanmaya muhta├ž. Ama evrim iddiac─▒s─▒ kendisini hi├žbir ┼čeyi ispatlamakla mesÔÇÖul hissetmiyor. B├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču hayal ├╝r├╝n├╝ bir hik├óye anlat─▒yor ve buna inanmay─▒ bilime tesl├«miyetin ├Âl├ž├╝s├╝ h├óline getiriyor. Bu y├Ân├╝yle evrime ├ódeta modern zaman paganizminin -yahut ┼čirkinin- bir mitolojisi diyebiliriz.

Bir sosyal bilimler uzman─▒ demi┼č ki:

ÔÇťÔÇôMitolojiler yok olmaz, ┼čekil de─či┼čtirir.ÔÇŁ

Bat─▒da; ├žizgi roman, film ve benzeri eserlerdeki s├╝per kahramanlar, mutantlar, canavarlar gibi hayal ├╝r├╝n├╝ unsurlar─▒n, eski zaman mitolojilerinin devam─▒ oldu─čunu ileri s├╝ren m├╝tefekkirler var. Dikkat edilirse bu hayal ├╝r├╝n├╝ hik├óyeler, kendilerine ger├žeklik s├╝s├╝ vermek i├žin evrimi kullan─▒yorlar. Birtak─▒m h├ódiselerin de tetiklemesiyle baz─▒ insanlar mutasyon ge├žirip s├╝per g├╝├žler kazanm─▒┼č t├╝r├╝nden hik├óyeler…

Ne yaz─▒k ki bunlar─▒ bizim ├žocuklar─▒m─▒z da izliyor. ─░zlemelerine m├óni olabilen ebeveynler varsa Allah r├óz─▒ olsun, ama benim gibi engel olamayanlardansan─▒z bari onlar hakk─▒nda konu┼čun, ├«kaz edin, ┼čuurland─▒r─▒n. ├ç├╝nk├╝ bunlar bir inan├ž d├╝nyas─▒ in┼č├ó ediyorlar.

Belki ├žocuklar bu s├╝per g├╝├žlere fil├ón inanm─▒yor ama ┼čuur altlar─▒na ├ódeta zamana dair bir inan├ž yerle┼čtiriliyor.

Hani yaz─▒n─▒n ba┼č─▒nda ┬źdehr├«ler┬╗ demi┼čtik ya… Eski zamanlarda ateistlere dehr├« deniyordu. Dehr zaman demek, yarat─▒c─▒y─▒ ink├ór eden ki┼čiler bir nev├«, zamana il├óh├« bir g├╝├ž vermi┼č oluyor. ├ç├╝nk├╝; ┬źYarat─▒c─▒ yok!┬╗ diyen ki┼či; ┬źZamanda ├Âyle bir g├╝├ž var ki, ak─▒p ge├žmesiyle bu ┼čeyleri olduruyor.┬╗ demi┼č oluyor.

Asl─▒nda zaman, zihinde bir varl─▒k. Hareketin birbiri ard─▒na gelmesiyle zihinde zaman diye bir varl─▒k tasavvuru ortaya ├ž─▒k─▒yor. Ama hareketi, h├ódiseleri, o h├ódiseyi ya┼čayan ┼čeyleri bir yaratan-y├Âneten yok dedi─činiz zaman, o hay├ól├« varl─▒k sanki gizli bir g├╝├žm├╝┼č gibi tasavvur edilmi┼č oluyor.

Hem zamanda b├Âyle bir gizli g├╝├ž vehmedince, zaman─▒n ilerlemesinin her ┼čeyi s├╝rekli ileri g├Ât├╝rd├╝─č├╝n├╝ de kabul ettirmek zor olmuyor. Fen ve teknik sahadaki bir k─▒s─▒m ilerlemeleri delil g├Âstererek sanki eski ├ža─člarda ya┼čayanlar her sahada geri kalm─▒┼č da bug├╝n insanl─▒k her bak─▒mdan ileri gidiyormu┼č gibi bir iddia zihinlere i┼členiyor.

Hatt├ó insanl─▒k tarihindeki bir├žok medeniyet atlan─▒yor, insanlar ma─čarada ya┼čarken birden Eski Yunan, Roma ve Bat─▒ medeniyetiyle ayd─▒nlan─▒yor(!)

H├ólbuki d├╝nya ├╝zerinde, her devirde farkl─▒ topluluklar farkl─▒ seviyelerde ya┼čam─▒┼člard─▒r. Bir k─▒s─▒m insanlar g├Â├žebeyken bir k─▒sm─▒ ┼čehirler in┼č├ó etmi┼člerdir. Ma─čaralarda ancak baz─▒ avc─▒lar, oduncular ge├žici konaklam─▒┼č olabilir; onlar da elde ettikleri k├╝rkleri, odunlar─▒ vs. yerle┼čim yerlerine getirip satm─▒┼člar ve kar┼č─▒l─▒─č─▒nda erzak gibi ┼čeyler alm─▒┼člard─▒r. ─░nsan gibi n├órin bir canl─▒n─▒n aile ve yerle┼čim yerleri kurmadan, ziraat, hayvanc─▒l─▒k gibi ├╝retimler yapmadan vah┼č├« bir ┼čekilde hayatta kalmas─▒ kendi v├╝cut yap─▒s─▒ndan beklenebilecek bir ┼čey de─čildir. ─░nsan yavrusunun b├╝y├╝y├╝p geli┼čmesi ├žok zaman almaktad─▒r. ─░nsan─▒n d├╝zenli g─▒d├ó, giyinme, bar─▒nma ve ├že┼čitli yiyecekleri temiz ve taze olarak bulma gibi bir├žok ihtiyac─▒ var. Mesel├ó bir├žok canl─▒ tek ├že┼čit g─▒dayla beslenirken, insan v├╝cudu; bir├žok protein, vitamin ve minerali d─▒┼čar─▒dan almak zorundad─▒r. Bunu bir├žok ak─▒ll─▒ ve ciddiyetle d├╝┼č├╝n├╝p ta┼č─▒nan bilim insanlar─▒ s├Âylemektedir.

Fakat evrim mitolojisini ├Âtt├╝r├╝p duran ozanlar, bu gayet ak─▒ll─▒ca sorular─▒ duymazdan gelir. Neden mi? ├ç├╝nk├╝ her mitoloji gibi, evrim mitolojisinin temelinde de ┬źkavmiyet├ži kibir┬╗ duygusu vard─▒r.

Evrim, bat─▒l─▒lar─▒n kendilerini di─čer insanlardan ├╝st├╝n g├Ârmelerinin en temel dayana─č─▒d─▒r. Onlar; d├╝nyay─▒ kirleten, kaynaklar─▒ t├╝keten, canl─▒ nesillerini yok edip insanlar─▒ ifs├ód eden bir teknolojiden ba┼čka hi├žbir sahada ├╝st├╝n olmad─▒klar─▒ h├ólde, kendilerini en ├╝st├╝n g├Ârmektedirler. ├ç├╝nk├╝ zaman hep ilerledi─čine g├Âre, onlar en ileridirler(!)

Bu konuya -Allah nasip ederse- ├Ân├╝m├╝zdeki say─▒da devam etmek niyetindeyim. Son s├Âz olarak; ister hararetli bir ateist olsun, ister ilgisiz bir agnostik veya kendi akl─▒nca sentetik bir inan├ž ├╝reten bir deist; All├óhÔÇÖ─▒n ├ólemlerin Rabbi oldu─čuna tam bir tesl├«miyetle ├«m├ón etmeyen herkes, fark─▒nda olmasa da ┼čirk i├žindedir.

┼×irk sadece ta┼čtan oyulmu┼č puta tapmak de─čildir. Rub├╗biyet s─▒fatlar─▒ndan herhangi birini; yarat─▒lm─▒┼č varl─▒klara ait tasavvur etti─činiz zaman, ┼čirk i├žindesinizdir.

Kendi nefsine bir ba┼č─▒bo┼čluk, ├Âzg├╝rl├╝k p├óyesi ├ž─▒karabilmek n├óm─▒na; All├óhÔÇÖ─▒n rub├╗biyet s─▒fatlar─▒n─▒ OÔÇÖndan ba┼čka bir ┼čeylere da─č─▒tan herkes, asl─▒nda ┼čirk ko┼čmaktad─▒r.