DALGALAR GEM─░YE G─░RERSE

Raif KOÇAK raifkocak@gmail.com

Bizden ├Ânceki nesiller, d├╝nya mal─▒na ├žok fazla ra─čbet etmediler. Kendi ihtiya├žlar─▒n─▒ giderecek kadar bir varl─▒─ča sahip olmu┼člarsa ona kanaat ettiler, bundan daha fazlas─▒na sahip olmaktan ve onun hesab─▒n─▒ verememekten korktular. Sahip olduklar─▒na ve ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lad─▒klar─▒ miktarlara titiz davranarak, hel├ól ve haram ├žizgisine ri├óyet ettiler. Bu hass├ósiyet hem sahip olduklar─▒na bereket olarak hem de i├žtim├ó├« hayata sulh, s├╝k├╗n ve sa├ódet olarak yans─▒d─▒.

D├╝nya mal─▒na ├žok fazla ehemmiyet verilmeyen, onun bir vas─▒ta oldu─čunun idr├ók edildi─či bir cemiyette insanlar; birbirlerine rakip olmazlar, aksine birbirleri ile yard─▒mla┼č─▒rlar. Muhta├žlar─▒ ve mahrumlar─▒ koruyan, g├Âzeten ve onlar─▒ cemiyetin d─▒┼č─▒na itmekten ziyade, i├žtim├ó├« hayat─▒n i├žinde onlara yer ay─▒ran bir hass├ósiyete sahip olurlar.

B├Âyle bir cemiyette; hi├ž kimse kendisi i├žin de─čil bil├ókis karde┼či i├žin ya┼čar. B├Âyle bir toplumda; kanaat h├ókim olur, insanlar ak┼čam oldu─čunda yuvalar─▒na d├Ânerler, ├žoluk ├žocuklar─▒yla ilgilenirler, onlar─▒n e─čitimi ve terbiyesi ile me┼čgul olmay─▒ en ├Ânemli vazife bilirler.

Hasretini ├žekti─čimiz bu cemiyet, bug├╝nden bakt─▒─č─▒m─▒z zaman bizlere ├žok uzak gelebilir. Ancak, bir nesil evveline kadar bir├žok ┼čehrimizde bu minval ├╝zere ya┼čan─▒p giden ├Ârnekler oldu─čunu da hat─▒rlamak gerekiyor.

Cemiyetler, yanl─▒┼č e─čitim politikalar─▒ veya ba┼čkalar─▒na benzeme hastal─▒─č─▒ y├╝z├╝nden de─či┼čime u─črarlar. Bizim de b├Âylesi bir s├╝re├ž neticesinde, modern (!) d├╝nyan─▒n tuzaklar─▒yla zihinlerimiz i┼čgal edildi. Art─▒k; harcayamayaca─č─▒m─▒z kadar ├žok para kazanmaya, oturamayaca─č─▒m─▒z evleri sat─▒n almaya, binip eskitemeyece─čimiz arabalar sat─▒n almaya ba┼člad─▒k. Aile yap─▒m─▒z, cemiyet hayat─▒m─▒z ve k├Âkl├╝ m├╝esseselerimiz ┼čekil de─či┼čtirdi, t├╝ketim artt─▒; ihtiya├ž i├žin de─čil, l├╝ks ya┼čamak ve nefislerimizi tatmin etmek i├žin ├Âl├ž├╝s├╝zce harcamalar yapmaya ba┼člad─▒k. ├ľl├ž├╝s├╝z harcama ve l├╝ks ya┼čama ihtiras─▒, insanlar─▒ daha ├žok kazanmaya, dolay─▒s─▒yla daha fazla ├žal─▒┼čmaya mecbur etti; bunun neticesi olarak insanlar t├óat ve ib├ódetlerini terk edip, d├╝nyaya meyillerini art─▒rd─▒.

B├Âyle bir de─či┼čim ve d├Ân├╝┼č├╝m; ─░sl├óm├« hass├ósiyeti olmayan, d├╝nya i├žin ya┼čayan, g├╝n├╝n├╝ g├╝n eden ve hayat─▒ gezmek, tozmak, e─členmek olarak g├Âren belli kesimler i├žin elbette herhangi bir rahats─▒zl─▒─ča sebep olmad─▒, bil├ókis memnuniyetle kar┼č─▒land─▒. Ancak, her imk├ón─▒n bir imtihan oldu─čuna inanan m├╝sl├╝man kesim a├ž─▒s─▒ndan; ge├žmi┼č ve bug├╝n├╝n ahv├ólini de─čerlendirdi─čimiz zaman, son derece tehlikeli, bir o kadar da rahats─▒zl─▒k verdi─čini s├Âylememiz m├╝mk├╝n.

Bu tehlike hususunda, Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin;

ÔÇť… All├óhÔÇÖa yemin ederim ki, sizler i├žin fakirlikten korkmuyorum. Fakat ben; sizden ├Âncekilerin ├Ân├╝ne serildi─či gibi d├╝nyan─▒n sizin de ├Ân├╝n├╝ze serilmesinden, onlar─▒n d├╝nya i├žin yar─▒┼čt─▒klar─▒ gibi sizin de yar─▒┼ča girmenizden, d├╝nyan─▒n onlar─▒ hel├ók etti─či gibi sizi de hel├ók etmesinden korkuyorum.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Rik─ük, 7; M├╝slim, Z├╝hd, 6) buyurmas─▒ dikkatlerimizi ├žekmek durumundad─▒r.

Bug├╝n, d├╝nyan─▒n b├╝t├╝n imk├ónlar─▒, m├╝sl├╝manlar─▒n ├Ân├╝ne serilmi┼č durumda. Bu imk├ónlar; birtak─▒m m├╝sl├╝manlar─▒ sarho┼č etmi┼č, hakikatleri ve d├╝nyan─▒n geri kalm─▒┼č b├Âlgelerinde ya┼čayan insanlar─▒n ac─▒lar─▒n─▒ ve problemlerini g├Ârmelerini engellemeye ba┼člam─▒┼čt─▒r.

Bu hususta kalem erb├ób─▒n─▒n ┼ču veciz ifadesi tam da yerini bulmaktad─▒r.

Servetle biz sanırdık, esbâb-ı râhat artar,
Râhatla zannederdik dilde sükûnet artar,
Bulduk bir ehl-i tahkîk sorduk hakikatinden;
┬źServetle┬╗ dedi ┬źgaflet, r├óhatla illet artar. (Hazm├«)

Bir m├╝sl├╝man─▒n ├žok paras─▒n─▒n olmas─▒ veya zengin olmas─▒, elbette kerih g├Âr├╝lecek bir ┼čey de─čildir. ─░sl├óm d├«ni, birtak─▒m be┼čer├« ideolojiler gibi m├╝lk edinmeyi yasaklay─▒p, her ┼čeyi tek elde toplamaz. ─░sl├ómÔÇÖa g├Âre m├╝lk Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒nd─▒r. ─░nsan, d├╝nyada sahip olduklar─▒n─▒n yaln─▒zca em├ónet├žisidir. ┼×ayet bir insan elinde bulunan mala dair, d├«nin emretti─či gerekleri yerine getiriyorsa, o mal onun i├žin s├╝rekli ecir kazanaca─č─▒ bir kap─▒ da a├žabilir. Buradaki ├Âl├ž├╝; mal─▒/paray─▒, nereye koymas─▒ gerekti─čini iyi belirlemek olacakt─▒r.

Bu ├Âl├ž├╝n├╝n tam m├ón├ós─▒ ile anla┼č─▒lmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan Hazret-i Mevl├ón├óÔÇÖn─▒n;

ÔÇť┼×ayet dery├ó, geminin alt─▒nda bulunursa ona istinatg├óh olur. Fakat dalgalar geminin i├žine girmeye ba┼člarsa onu hel├óke g├Ât├╝r├╝r.ÔÇŁ s├Âz├╝n├╝ nakletmek yerinde olur kanaatindeyim. Hazret burada; gemiyi kalp, dalgalar─▒ ise d├╝nya mal─▒ olarak nitelemekte, d├╝nya mal─▒n─▒n kalbe girmesiyle, ki┼činin kendisini hel├óke g├Ât├╝rebilece─čini bizlere tembih etmektedir.

Paran─▒n yerinin, kasa ve kese oldu─čunu s├Âyleyen hikmet ehli; onun kalbe konulmas─▒ h├ólinde ├Ânce kalbi ├Âld├╝rece─čini ve ard─▒ndan b├╝t├╝n bir sistemi teslim alaca─č─▒n─▒ bizlere haber vermektedir. Bir insan─▒n kazanc─▒n─▒n hel├ól veya haram olmas─▒n─▒n, o insan─▒n b├╝t├╝n ya┼čant─▒s─▒n─▒ etkileyebildi─či bir hakikattir. Nitekim g├Ân├╝l ehlinin;

ÔÇť─░nsan ┼čahsiyetine tesir eden iki m├╝him m├╝essir vard─▒r:

Birincisi muhabbet besleyip beraber olunan insanlar,

─░kincisi ise g─▒d├ós─▒ ve kazanc─▒d─▒r.ÔÇŁ tarz─▒ndaki s├Âzleri bo┼čuna de─čildir.

┼×├╝phesiz ki d├╝nya hayat─▒ ge├žicidir ve i├žindekiler de k─▒ymetsizdir. Ancak bu d├╝nyada s─▒hhat ve afiyetle yapt─▒─č─▒m─▒z amellerimiz, sahip olduklar─▒m─▒z─▒ r─▒z├ó-y─▒ il├óh├«ye uygun olarak kullanmam─▒z neticesinde, ├óhiret hayat─▒m─▒z─▒ kazanmaktay─▒z. O h├ólde d├╝nyaya gelirken sahibi olmad─▒klar─▒m─▒z─▒ ve buradan ayr─▒l─▒rken pe┼čimizde g├Ât├╝remeyece─čimiz ┼čeyleri, bo┼ču bo┼čuna kendimize y├╝k etmeyelim. Ekelim, bi├želim, em├óneti sahibine teslim edip, ecrini y├╝klenerek as─▒l yurdumuza gidelim.

Mevl├ó Te├ól├ó; do─čdu─čumuz g├╝n gibi, bu d├╝nyadan tertemiz ve g├╝nahs─▒z olarak ├óhiret yurduna g├Â├ž etmemizi nasip eylesin. Kendi muhabbeti d─▒┼č─▒nda hi├žbir ┼čeyi kalplerimize yerle┼čtirmesin in┼č├óallah.