┼×if├ó Menba─▒ TAB─░AT ECZAH├éNES─░

├ľmer S├ómi HIDIR samihidir@gmail.com

Âyet-i kerîmede buyurulmakta:

ÔÇťHastaland─▒─č─▒m zaman bana ┼čif├ó verendir.ÔÇŁ (e┼č-┼×uar├ó, 80)

─░skenderiye Mukavk─▒s─▒, Peygamber EfendimizÔÇÖe pek ├žok hediye ile birlikte bir de doktor g├Ândermi┼čti. Doktor bir s├╝re kald─▒─č─▒ h├ólde, kendisine hi├žbir m├╝racaat olmad─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝. Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, bu hekime;

ÔÇťÔłĺAilenin yan─▒na d├Ânebilirsin. ├ç├╝nk├╝ biz ac─▒kmad─▒k├ža yemeyen bir kavimiz. Yedi─čimiz zaman da doyuncaya kadar yemeyiz.ÔÇŁ buyurdu.1

Bug├╝n bu d├╝stur kaybedildi─či i├žin nice hastal─▒klar zuhur etmekte. ─░nsanl─▒k tarihinde yemek yemek i├žin seyahat edildi─či g├Âr├╝lmedi─či h├ólde, bug├╝n ┬źgastronomi turizmi┬╗ diye bir k─▒l─▒f bulunarak insanlar gafil├óne bir ┼čekilde midelerini doldurmakta! S─▒hhatini kaybeden insanlar da doktor doktor gezip ┼čif├ó aramakta.

HASTALIK ve ┼×─░F├é

Hastal─▒k ve ┼čif├ó bizim i├žin her zaman bin bir hikmet ve hakikati anlatmakta. Hi├ž hasta olmamaya ├žal─▒┼čmak n├ófile bir gayrettir. Hastal─▒ktan muhafaza gayreti esast─▒r. Ayr─▒ca hastal─▒ks─▒z bir hayat tahayy├╝l├╝ de imk├óns─▒zd─▒r. V├╝cudumuz hastal─▒klar─▒ yendi─či nisbette ba─č─▒┼č─▒kl─▒k kazan─▒p g├╝├žlenir. Eskiden hekimlere ┬źotac─▒┬╗ denirmi┼č. Otamak, iyile┼čtirmekten. Onlar hangi otun i├žinde hangi tesirli madde var bilir ve verdikleri tedaviler ┼čif├óya vesile olurmu┼č.

─░sl├óm medeniyeti, tarih boyunca t─▒p alan─▒nda b├╝y├╝k ilerlemeler kaydetmi┼čtir ve ├Âzellikle bitkilerden elde edilen tedavi ├Âne ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. D├╝nyadaki ilk eczac─▒l─▒k kitab─▒ ┬źKitab├╝ÔÇÖs-Saydala fiÔÇÖt-T─▒bb┬╗─▒n yazar─▒ Eb├╗ Reyhan el-B├«r├╗n├«, t─▒p alan─▒nda 1650ÔÇÖli y─▒llara kadar mihenk ta┼č─▒ olarak kabul edilmekteydi. Bir n├╝shas─▒ Orhan Gazi K├╝t├╝ph├ónesiÔÇÖnde bulunan bu eser, ├Âzellikle neb├ót├« il├ó├žlar ├╝zerine yo─čunla┼čmakla beraber, maden├« ve hayv├ón├« kaynakl─▒ il├ó├žlar hakk─▒nda da bilgiler verir. Yine ┬źel-K─ün├╗n fiÔÇÖt-T─▒b┬╗ isimli eserinde ─░bn-i S├«n├ó neb├ót├« kaynakl─▒ tedavi hususunda m├╝him bilgilere yer vermektedir.

Zaman─▒m─▒zda il├ó├žlar─▒n d├Ârtte biri neb├ót├«dir ve bunlar─▒n bir├žo─čunda bitkiden elde edilmek istenen m├╝essir madde, l├óboratuvar ortam─▒nda taklit edilmektedir. Son y─▒llarda sunÔÇś├« il├ó├ž kullan─▒m─▒ ile meydana gelen cidd├« yan tesirler, t─▒bb├« ve ekonomik s─▒k─▒nt─▒lara sebep olmakta ve neb├ót├« kaynakl─▒ tedaviyi yeniden ├Ân pl├óna ├ž─▒karmaktad─▒r.

┬źD├╝nya Sa─čl─▒k ├ľrg├╝t├╝┬╗n├╝n yapt─▒─č─▒ bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre insanlar─▒n % 80ÔÇÖi tabi├« tedavilere inanmakta. Bu fikirdeki insanlar genel olarak ┼čunu ifade etmekte:

ÔÇť─░l├ó├ž sanayii te┼čekk├╝l etmeden ├Ânce de insanlar 2000 y─▒ldan fazla bir s├╝re tabi├« yollarla iyile┼čmekteydi.ÔÇŁ

Fakat g├╝n├╝m├╝z eczac─▒l─▒k bilgisinden (farmakoloji) istifade etmeden; o tabi├« otlara, bitkilere ula┼čmak, onlar─▒ hangi ├Âl├ž├╝de ve ne s─▒kl─▒kta kullanaca─č─▒m─▒z─▒ bilebilmek, hangi yan tesirlerinin oldu─čunu ├Â─črenmek ve b├╝t├╝n bunlar─▒ muntazam bir ┼čekilde kay─▒t alt─▒na almak m├╝mk├╝n de─čil. H├ól b├Âyle olunca, tedaviye geni┼č bir a├ž─▒dan bakmak gerekmekte. Hekimler, hasta muayene ederken yakla┼č─▒mlar─▒n─▒ de─či┼čtirerek;

ÔÇťÔÇôBen bu hastaya hangi il├óc─▒ yazmal─▒y─▒m?ÔÇŁ yerine;

ÔÇťÔÇôBu hastan─▒n iyile┼čmesi i├žin ne yapabilirim?ÔÇŁ diyerek, re├žete etti─či il├ó├žlar─▒n tedavide nas─▒l yans─▒malar─▒ oldu─čunu takip etmeli. Tedavide muvaffak olmad─▒─č─▒ hastalar i├žin, bitkileri kullanarak hastal─▒klar─▒ tedavi etmeyi hedefleyen fitoterapi tedavisini veya di─čer tedavileri uygulamalar─▒ gerekmekte. Bu alan ile g├╝n├╝m├╝zde eczac─▒l─▒k fak├╝ltesinin farmakognozi dal─▒ ilgilenmekte.

Hassas bir dengede g├Ât├╝r├╝lmesi gereken bu tedaviyi sa─člayan ├╝lkelerin ba┼č─▒nda; ├çin, Kore ve Vietnam gelmekte. Bu ├╝lkeler anÔÇśanev├« [geleneksel] t─▒p ile kendi sa─čl─▒k sistemlerini tamamen mezcetmi┼č durumdalar.2

G├Âzden ka├žan ┼ču hakikat de son derece c├ólib-i dikkattir. Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n v├╝cuda yerle┼čtirdi─či ├Âyle muazzam bir yap─▒ var ki ├ór─▒za yapt─▒─č─▒ zaman onu tamir edebilecek yeg├óne mekanizma asl─▒nda yine sadece kendisi. ─░l├ó├žlar ne kadar kuvvetli, hekimler ne kadar m├óhir olursa olsun; tedavinin i├ž icraat─▒n─▒ v├╝cut yapmakta. A├ž─▒lan yaray─▒, k─▒r─▒lan kemi─či v├╝cut yap─▒┼čt─▒rmakta; yeni damarlar d├Â┼čemekte, dokular─▒ tazelemekte. Nitekim baz─▒ durumlarda hekimler n├ó├žar kal─▒p ┼č├Âyle demekte:

ÔÇťEfendim! Hasta tedaviye cevap vermedi, elimizden gelen bir ┼čey yok!ÔÇŁ

Fakat bize de ┼čif├óy─▒ aramak, v├╝cuda elzem olan maddeleri tedarik etmek d├╝┼čmekte. Dahas─▒ s─▒hhatli iken tedbir almak, v├╝cudu dengeli kullanmak, zararl─▒ maddelerden ve ┼č├╝pheli g─▒d├ólardan muhafaza etmek gerekmekte.

TEHL─░KEL─░ B─░R GID├é: ┼×EKER!

Alman biyolog Otto Warburg 1931 y─▒l─▒nda, habis t├╝m├Ârlerin ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n glikoz t├╝ketimine ba─č─▒ml─▒ oldu─čunu ke┼čfetti. 1940 y─▒l─▒ndan bu yana da iki ┼čey birbiri ile irtibat h├ólinde m├╝tem├ódiyen y├╝kselmekte. ┼×eker t├╝ketimi ve kanser. Kanser h├╝creleri ┼čekeri o kadar seviyor ki; kanser taramas─▒ i├žin hastaya verilen s─▒v─▒, radyoaktif fosfor i├žeren ┼čekerli bir su. Kanserli h├╝creler ┼čekeri tuttuklar─▒nda g├Âr├╝nt├╝leme yap─▒lmakta ve kanserli h├╝creler kolayca tespit edilmekte.

Bug├╝n ┬ź┼čeker hastal─▒─č─▒┬╗ olarak bilinen diyabet i├žin g├╝n├╝m├╝z t─▒bb─▒ yeterli tedavi imk├ónlar─▒ sunamamakta. Binlerce insan─▒m─▒z bu hastal─▒ktan muzdarip.

RabbimizÔÇÖin ikr├óm─▒ olan ve Lokman Hak├«mÔÇÖden beri bilinen tabiat eczah├ónesinde asl─▒nda bir├žok dev├ólar var.

Yaz─▒m─▒z─▒ bir misalle bitirelim.

┼×eker hastal─▒─č─▒ i├žin haz─▒rlamas─▒ kolay ┼ču form├╝l├╝n de hastal─▒─č─▒ kontrol alt─▒nda tutmaya faydal─▒ oldu─ču ifade edilmekte:

Be┼č litre suyun i├žerisine, 4-5 be┼č ├žubuk h├ólinde kabuk tar├ž─▒n ve bir ├žorba ka┼č─▒─č─▒ karanfil konulur. S├╝z├╝lmesini kolayla┼čt─▒rmak i├žin; karanfiller, tercihen temiz bir t├╝lbende sar─▒larak konulabilir. Bu su, be┼č g├╝n karanl─▒k bir yerde dinlendirilir. Haz─▒rlanan sudan, sabah ve ak┼čam birer bardak i├žilir.

Bir├žok ┼čeker hastas─▒nda m├╝sbet tesir g├Âsteren ve kan ┼čekerini d├╝zenleyen bu ┼čif├ól─▒ i├žece─čin i├žimi de gayet kolay ve r├óyihas─▒yla ferahlat─▒c─▒.

┼×if├ó niy├óz─▒ ile…