B─░Z DE HATIRLANACAK MIYIZ?

Halil KA┼×IK├çI

Gen├žlerden ┼čik├óyet ├žok. Onlardan bahsederken, sokaklar─▒n cam k─▒r─▒klar─▒ ve dikenlerle dolup ta┼čt─▒─č─▒n─▒, ├ódeta y├╝r├╝mek i├žin b├╝y├╝k gayretler sarf etmek gerekti─čini; ak─▒ll─▒ telefon, internet, modalar ve rekl├ómlar─▒n b├╝t├╝n ┼čehveti ile gen├žlerimizi ├ževreledi─čini dile getiriyoruz.

Bu durumun ana-babalara, yeti┼čkin, g├Ârm├╝┼č ge├žirmi┼č, tecr├╝be sahibi b├╝y├╝klere bir mesÔÇÖ├╗liyet y├╝kledi─činin fark─▒nda m─▒y─▒z? Yoksa, kolay─▒na ka├ž─▒p; ku┼čak fark─▒n─▒, d├╝┼č├╝nce ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝ bahane edip kenara ├žekilerek, ┬źnemel├óz─▒m┬╗ m─▒ diyoruz? Yani ka├ž─▒yor muyuz?

ÔÇťHepiniz ├žobans─▒n─▒z (idarecisiniz) ve hepiniz g├╝tt├╝klerinizden mesÔÇÖuls├╝n├╝z. Erkek, ailesinin ├žoban─▒d─▒r ve s├╝r├╝s├╝nden sorumludur. Kad─▒n, kocas─▒n─▒n evinin ├žoban─▒d─▒r ve s├╝r├╝s├╝nden sorumludur.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Ves├óy├ó, 9; M├╝slim, ─░m├óre, 20) had├«s-i ┼čer├«finde bizlere emrolundu─ču gibi;

ÔÇťEmriniz alt─▒ndakilerin hukukundan mesÔÇÖuls├╝n├╝z.ÔÇŁ m├╝kellefiyetini anlam─▒yor, yanl─▒┼č yorumluyor sonra da; ┬ź┼×eytan bizi All├óhÔÇÖ─▒n aff─▒yla aldat─▒yor.┬╗ kab├«linden m├╝racaat yerimizi mi de─či┼čtiriyoruz?

Evet! MesÔÇÖul olan biz b├╝y├╝kler; belli zamanlarda ve yaz tatillerinin belli birka├ž g├╝n├╝nde evl├ótlar─▒m─▒zla me┼čgul olmakla vazifelerimizi yapt─▒─č─▒m─▒z rahatl─▒─č─▒nda m─▒y─▒z?

Bu me┼čguliyetin yetmedi─činin ve neler kaybetti─čimizin faturas─▒n─▒ g├Ârmeden, ac─▒s─▒n─▒ tatmadan; biraz daha gayretli, mesÔÇÖ├╗liyetli, ├Ârf ve anÔÇśanelerimiz ├žer├ževesinde bir arkada┼č muhiti olu┼čturarak, hi├ž olmazsa bir g├╝nde yar─▒m saat veya bir saat vakit ay─▒rmal─▒y─▒z.

Eskiden bizim zaman─▒m─▒zda, bir evl├ót yaln─▒z o ailenin evl├ód─▒ de─čildi. B├╝t├╝n akraban─▒n, soka─č─▒n, mahallenin ve semtin evl├ód─▒ idi. Eksik bir hareketini veya hatas─▒n─▒ d├╝zeltmek b├╝y├╝klerin vazifesi diye bilinir, herkes kendini mesÔÇÖul hissederdi. Kez├ó mutlu ve sevin├žli bir ├ón─▒nda da onlar─▒ m├╝k├ófatland─▒rmak, sevin├žlerine ortak olmak yak─▒nl─▒k derecesi ile ilgili de─čildi. B├Âyle bir yak─▒nl─▒k g├Ârm├╝┼č ve terbiye alm─▒┼č bir ├žocuk da; hayata ba┼člarken bir├žok art─▒larla beraber ba┼člar, arkas─▒nda bir├žok dayanak oldu─čunu bilir, bu teminat ile kendinden emin, ├Âz├╝ ├Âz, s├Âz├╝ s├Âz bir ┼čekilde hayata at─▒l─▒rd─▒.

Bu terbiye ve destekleri teyit eden, ya┼čad─▒─č─▒m iki h├ódiseyi anlatmak isterim:

1971 senesinde bir vesile EdirneÔÇÖde eczah├óne a├žmaya karar verdim. Ailem r─▒z├ó g├Âsterdi ama; Kayseri nere, Edirne nere?!.. Biraz g├Ân├╝ls├╝zd├╝ler.

Babam kuma┼č t├╝ccar─▒d─▒r, ayda bir veya iki ayda bir ─░stanbulÔÇÖa kuma┼č almaya gelir. Bu zamanki geli┼činde benim EdirneÔÇÖye eczah├óne a├žaca─č─▒m─▒, ayn─▒ zamanda dostu olan bir t├╝ccar ile payla┼čm─▒┼č. O amca beni ├ža─č─▒rd─▒. Hayat tecr├╝belerinden bahsetti. ├ľ─č├╝t verdi ve bana unutmayaca─č─▒m ┼ču s├Âzleri s├Âyledi:

ÔÇťÔÇôBak o─člum! Baban ┼ču kap─▒dan d─▒┼čar─▒ ├ž─▒ks─▒n, bir milyon liray─▒ bir dakikada bulur. Ama sen EdirneÔÇÖde bir liray─▒ bir ayda bulamayabilirsin. Hesab─▒na, kitab─▒na dikkat et!ÔÇŁ

├ľm├╝r boyu kula─č─▒mda kalan bir ├Â─č├╝tt├╝r. Allah kendisinden r├óz─▒ olsun.

Di─čer h├ódise de ┼č├Âyle:

Askerli─če m├╝racaat ettim, fakat o zamanlar hemen askere alm─▒yorlard─▒. Bana da bir seneye yak─▒n bir zamana g├╝n verdiler. Bu zaman zarf─▒nda, yeni kurulmu┼č; emaye soba borusu yapan bir fabrikan─▒n m├╝d├╝rl├╝─č├╝n├╝ yapt─▒m.

Fabrikan─▒n ortaklar─▒ndan biriyle, KonyaÔÇÖya boru satmaya gittik. Alt─▒m─▒zda Murat 124 bir araba; bagaj─▒nda bir d├╝z, bir de dirsek emaye boru, elimizde de bir ├žanta, hepsi bu.

Sabah erken d├╝kk├ónlar yeni a├ž─▒l─▒yor;

ÔÇťNereye gidelim, kimin kap─▒s─▒n─▒ ├žalal─▒m?ÔÇŁ diye heyecan i├žerisindeyiz. Besmeleyi ├žektim, bir t├╝p bayiine girdim. Vitrininde bizim satt─▒─č─▒m─▒z borulardan vard─▒. D├╝kk├ón─▒n yaz─▒hanesinde sa├žlar─▒ bembeyaz a─čarm─▒┼č, tahminen 60-65 ya┼člar─▒nda bir b├╝y├╝k oturuyor. Direkt yan─▒na gittim, elini ├Âpt├╝m. Niye geldi─čimizi arz ettim, kendilerinden tavsiye ve yard─▒m istedim.

Biraz d├╝┼č├╝nd├╝, bakt─▒ ve bana;

ÔÇťÔÇôBeni tan─▒yor musun?ÔÇŁ dedi.

Ben de;

ÔÇťÔÇôHay─▒r amca.ÔÇŁ dedim.

ÔÇťÔÇôBana E┼čref E┼×REFO─×LU derler!ÔÇŁ dedi.

O zamanlar, sporlarla biraz ilgilenirdim. O z├ót─▒n Konyaspor ba┼čkan─▒ oldu─čunu biliyordum. Yak─▒nl─▒k olsun diye ben de o g├╝nk├╝ spor h├ódiselerinden bahsettim. Bir muhabbet olu┼čtu. Bu arada ├žaylar─▒m─▒z da bitmi┼čti. Tezg├óhtaki ye─čenini ├ža─č─▒rd─▒, bizi ┬źSobac─▒lar ├çar┼č─▒s─▒┬╗na g├Ât├╝rmesini, esnafla tan─▒┼čt─▒rmas─▒n─▒ ve yan─▒m─▒zdan ayr─▒lmamas─▒n─▒ tembih etti. Kendisinin de bize kefil oldu─čunu il├óve etti.

Bir umutla ┬źSobac─▒lar ├çar┼č─▒┬╗s─▒na gittik. Daha sabah─▒n erken saatlerinde, bir-iki saat zarf─▒nda; 17 kamyon (tahminen 50 binin ├╝zerinde) boru satt─▒k. Elimizde bir boru, bir dirsek, bir ├žanta o kadar. ├çeklerimizi, senetlerimizi, baz─▒lar─▒ndan da avans olarak param─▒z─▒ ald─▒k. Bizde bir ┼čey yok, l├ókin kefilimiz sa─člam. Umutla gittik fakat sevin├žle d├Ând├╝k. Umdu─čumuzun fevkinde bir sat─▒┼č oldu.

Minnettarl─▒─č─▒m─▒z─▒ arz etmek ├╝zere yanlar─▒na geldi─čimizde gayet vak├╗r bir ┼čekilde bize;

ÔÇťÔÇôS├Âz├╝n├╝z├╝ yerinize getiriniz, mallar─▒n─▒z─▒ s├Âyledi─činiz g├╝nde teslim ediniz, o zaman siz de beni mahcup etmemi┼č olursunuz.ÔÇŁ dedi.

Bize yemek ─▒smarlad─▒, ak┼čam i├žin otelden yer ay─▒rtm─▒┼č, ellerinden ├Âpt├╝k ve ayr─▒ld─▒k.

All├óhÔÇÖa hamd olsun hi├žbir s├Âz├╝m├╝z├╝ aksatmadan, s├Âyledi─čimiz zamanda mallar─▒m─▒z─▒ teslim ettik. E┼črefo─člu Amcaya da bildirdik. Kendileri de ├žok memnun oldular.

Bu iki h├ódisenin kahramanlar─▒ olan b├╝y├╝k insanlar, g├╝n├╝m├╝zde maalesef yoklar. H├ólbuki bu gibi ┼čahsiyetlere ihtiyac─▒m─▒z var. ├ľnemli olan, bu kimselerin; yak─▒n─▒m, akrabam veya benden mesÔÇÖul olan kimseler olmamalar─▒d─▒r. Ama toplumu kendilerine vazife bilmi┼č, ┬źemr-i biÔÇÖl-m├óruf ve nehy-i aniÔÇÖl-m├╝nker┬╗ ├žer├ževesinde ya┼čam─▒┼č, gelecek nesillere Allah ve Peygamber sevgisini, ├Ârf, ├«tidal, em├ónete sad├ókat gibi mefhumlar─▒ aktaran ┼čahsiyet olmalar─▒d─▒r.

Bir Y├╗nus, bir Mevl├ón├ó bize 700 seneden beri ta┼č─▒n─▒yor ve onlar─▒ y├ód ediyoruz. Bir Aziz Mahmud H├╝d├óy├« 400 seneden beri bizlere daima ├Ânder oluyor, yol g├Âsteriyor.

Yaz─▒m─▒za mevzu olan iki ┼čahsiyet de bana, 50 sene sonra kendilerini hat─▒rlat─▒yor ve rahmetle hat─▒rlamama vesile oluyorlar.

Peki; bizden sonraki yeti┼čen nesillerin, gelece─če aktaracaklar─▒ birikimleri olacak m─▒d─▒r? Din, m├óneviyat, ├Ârf, anÔÇśane, vatan, millet ┼čuurunda, ana-baba, aile sevgisi ├žer├ževesinde bir hayat ya┼čay─▒p gelecek nesillere ta┼č─▒yabilecekler mi?

Allah; bu ┼čekilde toplumlar yeti┼čtirerek, d├╝nya ve ├óhiretini sa├ódete ta┼č─▒yan kullar─▒ndan eylesin. ├ém├«n…