GURBET KU┼×LARI

Dr. Halis Ç. DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com.tr

─░stanbulÔÇÖun ┼čirin bir tatil kasabas─▒ olan ┼×ileÔÇÖde y├╝r├╝y├╝┼č yaparken; etraf─▒ yaban├« otlarla kaplanm─▒┼č bah├ženin i├žerisinde y─▒k─▒k d├Âk├╝k, ah┼čap, iki katl─▒ o eski evi g├Ârd├╝m.

Bir ┼čey beni i├žeri do─čru ├žekti; k─▒r─▒k olan bah├že kap─▒s─▒ndan girip, eve do─čru ilerledim.

Ev; i├žinde kimsenin ya┼čayamayaca─č─▒ kadar bak─▒ms─▒z g├Âr├╝n├╝yordu, yine de;

ÔÇťÔÇô─░├žeride kimse var m─▒?ÔÇŁ diye seslendim, kap─▒y─▒ ├žalmak i├žin yeltenince de kap─▒ a├ž─▒l─▒verdi.

─░├žerideki ah┼čab─▒n rutubetli kokusu tan─▒d─▒k gelmi┼čti.

Zaman─▒nda arap sabunuyla f─▒r├žalanm─▒┼č, art─▒k ├ž├╝r├╝meye y├╝z tutmu┼č olan tahta d├Â┼čemelerin ├╝zerinde, yabanc─▒s─▒ olmad─▒─č─▒m g─▒c─▒rt─▒l─▒ ad─▒mlarla y├╝r├╝d├╝m.

Odan─▒n bir k├Â┼česinde; kerpi├ž tu─čladan yap─▒lm─▒┼č ocakta, k├╝llerin i├žinde, ├╝├ž ayakl─▒ sacaya─č─▒ h├ól├ó duruyordu. Duvarda as─▒l─▒ gaz l├ómbas─▒n─▒n cam─▒ ise kapkara bir is tutmu┼čtu.

O s─▒rada sanki mutfak taraf─▒ndan bir t├╝rk├╝ i┼čittim:

Hastane ├Ân├╝nde incir a─čac─▒ (annem a─čac─▒)
Doktor bulamadı bana ilâcı (annem ilâcı)
Ba┼čtabip geliyor zehirden ac─▒ (annem ├žok ac─▒)

Garip kald─▒m y├╝re─čime dert oldu (annem dert oldu)
Ellerin vatan─▒ bana yurt oldu (annem yurt oldu)

Mutfa─ča do─čru y├Âneldim; ah┼čap, y─▒pranm─▒┼č, telleri par├žalanm─▒┼č tel dolab─▒n─▒ g├Ârd├╝m,

Duvardaki eski rafta, kullan─▒lmamaktan tozlanm─▒┼č; birka├ž kalayl─▒ bak─▒r sahan, birka├ž tencere, birka├ž tas vard─▒.

Onlar─▒n yan─▒nda delik on parayla sap─▒ takviye edilmi┼č kahve de─čirmeni, yerde mangal─▒n yan─▒nda duran ate┼č ├╝t├╝s├╝…

Ben zihnimdeki o t├╝rk├╝ye e┼člik ederken bir taraftan hayran hayran etraf─▒m─▒ seyrediyordum:

Mezar─▒m─▒ kaz─▒n bay─▒ra, d├╝ze (bay─▒ra, d├╝ze)
Y├Ân├╝n├╝ ├ževirin s─▒ladan y├╝ze (s─▒ladan y├╝ze)
Benden sel├óm s├Âylen sevdi─čimize (sevdi─čimize)

Ba┼č─▒n koysun karalar─▒ ba─člas─▒n (annem ba─člas─▒n)
Gurbet elde kald─▒m diye a─člas─▒n (annem a─člas─▒n) (A─č─▒t-Yozgat Akda─čmadeni)

O s─▒rada mutfa─č─▒n k─▒r─▒k olan penceresinden, yan bah├žede oturan ya┼čl─▒ bir teyze beni g├Ârd├╝:

ÔÇôBirine mi bakt─▒n evl├ód─▒m?

ÔÇôEvdekileri ziyaret etmek istedim, ama herh├ólde kimse ya┼čam─▒yor teyzeci─čim!

ÔÇťÔÇôArt─▒k kimse ya┼čam─▒yor, gel sana o evin hazin hik├óyesini anlatay─▒m evl├ód─▒m!ÔÇŁ diyerek beni evinin bah├žesine davet etti.

Evin bah├žesinden kom┼ču teyzenin bah├žesine ge├žtim. G├Ârm├╝┼č ge├žirmi┼č, nur y├╝zl├╝ bir ihtiyar teyzeydi. Masan─▒n ├╝zerindeki tabaktan, bah├žesinden toplad─▒─č─▒ erikleri bana ikram etti:

ÔÇôTan─▒yor musun bu evde ya┼čayanlar─▒ o─člum?

ÔÇôHay─▒r teyzeci─čim, ge├žerken g├Ârd├╝m evi. Rahmetli anneannemin evine benzettim, girip bir h├ól hat─▒r sormak istedim.

ÔÇôBak evl├ód─▒m! Bu evde ya┼čayanlardan, ├Ânce evin beyi vefat etti, hemen hemen be┼č-alt─▒ y─▒l sonra da evin han─▒m─▒ vefat etti; kendisi benim ahretli─čimdi, ├žok iyi insanlard─▒, ikisine de Allah rahmet eylesin!

ÔÇôAllah rahmet eylesin. Kimi, kimseleri ├žocuklar─▒ yok muydu?

ÔÇôBu ailenin d├Ârt ├žocu─ču vard─▒; hepsi de gurbete ├ž─▒kt─▒, evlendi, barkland─▒. ─░lk y─▒llar anne-babalar─▒n─▒ ziyarete gelirlerdi, sonralar─▒ sadece bayramlar─▒ gelir oldular, son zamanlarda ise hi├ž u─čramaz oldular. Rahmetli anneleri ├žok ├╝z├╝l├╝r belli etmezdi;

ÔÇťOnlar iyi olsun da gelmeseler de olur.ÔÇŁ derdi. ─░kisi de evl├ótlar─▒na hasret rahmetli oldular.

ÔÇô├çok ├╝z├╝ld├╝m teyzeci─čim!

ÔÇôBak evl├ód─▒m, y├╝ce Rabbimiz KurÔÇÖ├ón-─▒ az├«m├╝┼č┼č├ónÔÇÖda;

ÔÇť…All├óhÔÇÖa kar┼č─▒ gelmekten ve akrabal─▒k ba─člar─▒n─▒ koparmaktan sak─▒n─▒n…ÔÇŁ (en-Nis├ó, 4/1) diye insanlara emretmi┼č.

Peygamber Efendimiz de;

ÔÇťS─▒la-i rahim yani akrabal─▒k ba─č─▒, RahmanÔÇÖdan bir ba─čd─▒r. Kim bu ba─č─▒ koparmaz ve akrabas─▒na ula┼č─▒rsa, All├óhÔÇÖa ula┼čm─▒┼č olur. Kim de bu ba─č─▒ kopar─▒rsa, Allah ondan rahmetini keser.ÔÇŁ (Tirmiz├«, Birr, 16) buyurmu┼č.

Kula─č─▒na k├╝pe olsun; ┬źs─▒la-i rahim┬╗i ihmal etme, akrabalar─▒n─▒ s─▒k s─▒k ziyaret et, onlar─▒n hay─▒r du├ós─▒n─▒ al, e mi evl├ód─▒m?

ÔÇťÔÇôSiz merak buyurmay─▒n─▒z teyzeci─čim!ÔÇŁ deyip elini ├Âp├╝p yan─▒ndan ayr─▒ld─▒m.

Evin bah├žesinden ayr─▒l─▒rken; k─▒r─▒k olan mutfak penceresinden, pe┼č pe┼če d├Ârt tane ku┼č havaland─▒, herh├ólde i├žeriye yuva yapm─▒┼člard─▒.

H├╝z├╝nlendim, i├žimden; ┬źGurbet ku┼člar─▒ s─▒la-i rahim yap─▒yorlar herh├ólde…┬╗ diye ge├žirdim.

Evet; bu ev bana, anneannemin evini, onun gurbetteki evl├ótlar─▒ i├žin s├Âyledi─či yan─▒k t├╝rk├╝leri hat─▒rlatm─▒┼čt─▒. Onun da ├╝├ž├╝ erkek, bir de annem d├Ârt ├žocu─ču vard─▒. O da evl├ótlar─▒na hasret rahmetli olmu┼čtu. Bunlar─▒ bildi─čimden olsa gerek, bu evin r├╗h├óniyeti beni kendine ├žekmi┼čti.

Sevgi, dostluk ve muhabbetle.