Bir G├╝venli Ada ANADOLU

B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

Allah Te├ól├ó; sonsuz nimetlerle donatt─▒─č─▒ d├╝nyay─▒, y├╝ce Z├ót─▒ ad─▒na idare etmek ├╝zere, e┼čref-i mahl├╗kat olarak yaratt─▒─č─▒ insana em├ónet buyurdu. Ancak hikmetine bin├óen; ┬źesfel-i s├ófil├«n┬╗ ile ┬ź├ól├ó-y─▒ illiyy├«n┬╗ aras─▒nda serbest b─▒rak─▒lan insana, bu em├ónete ri├óyette rehber olarak, sem├óv├« kitaplar─▒ ve onlar─▒n t├ólimi ile al├ókal─▒ peygamberleri ihsan buyurdu. Art─▒k, bu em├ónete ri├óyet etmemenin hi├žbir makul ├«z├óh─▒ ve gerek├žesi olamazd─▒. Ancak, insanda meknuz bulunan bir menf├« haslet ┼č├Âyle ifade buyurulur:

ÔÇťBiz em├óneti g├Âklere, yere ve da─člara teklif ettik de onlar bunu y├╝klenmekten ├žekindiler (sorumlulu─čundan) korktular. Onu insan y├╝klendi. Do─črusu o ├žok z├ólim, ├žok c├óhildir.ÔÇŁ
(el-Ahzâb, 72)

┬źEzel Bezmi┬╗nde Rabbine s├Âz veren insan─▒n; nefsine r├óm olup, d├╝nyaya aldan─▒p, m├╝kellefiyetini unutmas─▒ durumunda bu menf├« vas─▒flar hayata ge├žer, ahde vef├ós─▒zl─▒k v├ók├« olur. ─░l├óh├« hitaba muhatap olmakla ┼čereflenen insan─▒n y├╝klendi─či mesÔÇÖ├╗liyet, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde ┼č├Âyle ifade buyurulur:

ÔÇťKim ahdini bozarsa, ancak kendi zarar─▒na bozmu┼č olur. Kim de Allah ile olan ahdine vef├ó g├Âsterirse, Allah ona b├╝y├╝k bir m├╝k├ófat verecektir.ÔÇŁ (el-Fetih, 10) D├╝nyam─▒z─▒n bug├╝nk├╝ ate┼čler i├žinde ve kan dery├ós─▒nda can ├žeki┼čen manzaras─▒n─▒n sebebi de bu vef├ós─▒zl─▒kt─▒r.

Sonsuz nimetlerle donat─▒lan d├╝nyan─▒n hi├žbir k├Â┼česi, bu zenginlikten mahrum b─▒rak─▒lmam─▒┼čt─▒r. D├╝nya, Allah Te├ól├ó ad─▒na bar─▒┼č ve ad├óletle idare edildi─či takdirde; bu kaynaklar, yard─▒mla┼čma ve dayan─▒┼čma ile her kavmin ihtiyac─▒n─▒n kar┼č─▒lanabilece─či ┼čekilde, dengeli bir ┼čekilde v├ór edilmi┼čtir. Nas─▒l ki bir cemiyette, farkl─▒ mesleklerle, herkesin birbirine ba─čl─▒ ve muhta├ž h├ólde olmalar─▒ takdir buyurulmu┼čsa; yery├╝z├╝nde de ziraat, orman, hayvanc─▒l─▒k, bal─▒k├ž─▒l─▒k, petrol, madenler… gibi ├že┼čitli kaynaklar─▒n farkl─▒ b├Âlgelere has k─▒l─▒nmas─▒yla, insanl─▒k birbirleriyle dayan─▒┼čma i├žinde olmaya y├Ânlendirilmi┼čtir.

Tabiattaki bu il├óh├« nizam ancak, onu yaratan Allah Te├ól├óÔÇÖya verilen s├Âze ba─čl─▒ olunmakla idr├ók edilebilir. D├╝nyev├«le┼čme s├óikiyle, meselenin hikmet boyutundan habersizlik; ihtiraslar─▒n y├Ânlendirdi─či putla┼čt─▒r─▒lan ak─▒lla yol ararken, u├žurumlara yuvarlanmay─▒ mukadder k─▒lar. Mesel├ó bir papaz olan ─░ngiliz iktisat├ž─▒ Thomas Malthus (1760-1834) ortaya att─▒─č─▒ ┬źn├╝fus teorisi┬╗yle; ÔÇťN├╝fusun geometrik, besin maddeleri ├╝retiminin de aritmetik ┼čekilde artmas─▒n─▒n, ileride a├žl─▒k meselesini ortaya ├ž─▒karaca─č─▒n─▒; nitekim bu gidi┼čle y├╝z y─▒l sonunda besin maddeleri art─▒┼č─▒n─▒n be┼č kat olurken, d├╝nya n├╝fusunun on alt─▒ kat artaca─č─▒ÔÇŁ iddias─▒yla, tedbir olarak n├╝fus pl├ónlamas─▒n─▒ teklif eder.

MalthusÔÇÖun teorisi zaman─▒n devlet adamlar─▒ ├╝zerinde de tesirli olur; zaten payla┼čma, yard─▒mla┼čma ve dayan─▒┼čma faz├«letinden mahrum s├Âm├╝rgeci zihniyetteki ├╝lke idarecilerinin, d├╝nyan─▒n zenginliklerine tek ba┼člar─▒na sahip olma ihtiraslar─▒ kam├ž─▒lan─▒r. Bu k─▒ran k─▒rana rekabetin neticesindeki n├╝fuz m├╝cadeleleriyle, ├ž─▒kar─▒lan d├╝nya sava┼člar─▒yla, i┼čgallerle, k─▒┼čk─▒rt─▒lan i├ž sava┼člarla, desteklenen ter├Âr hareketleriyle… y├╝z milyonlarca insan ├Âlm├╝┼čt├╝r. Bu c├╝mleden olarak, ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖndan sonra toplanan Yalta Konferans─▒ (1945); sava┼č galibi s├Âm├╝rgeci ├╝lkelerin, d├╝nyay─▒ bir mal gibi payla┼čt─▒klar─▒, bir y├╝z karas─▒ vesikas─▒d─▒r. Bug├╝n, geri kalm─▒┼č b├Âlgelerin g├Âzlerini kama┼čt─▒ran bat─▒n─▒n zengin hayat seviyesi; iliklerine kadar s├Âm├╝r├╝lm├╝┼č mazlumlar co─črafyas─▒n─▒n kan ve g├Âzya┼člar─▒ ├╝zerine kurulmu┼čtur. D├╝nyan─▒n bir├žok yeri, ┬źa├žl─▒k┬╗ problemleriyle bo─ču┼čurken; bir k─▒sm─▒n─▒n ┬źtokluk┬╗ problemleriyle u─čra┼čmas─▒, kaynaklar─▒n ├ódil payla┼č─▒lamamas─▒n─▒n bir neticesidir

D├╝nya; il├óh├« mur├ód ├╝zere, ayarland─▒─č─▒ bar─▒┼č ve ad├ólet ├žer├ževesinde idare edildi─či takdirde; sonsuz ├že┼čit ve miktarda yer ├╝st├╝ ve yer alt─▒ servetleriyle, k─▒y├ómete kadar insanl─▒─ča yetecek bir kayna─ča sahiptir. KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťYery├╝z├╝nde hi├žbir canl─▒ yoktur ki, r─▒zk─▒ All├óhÔÇÖa ait olmas─▒n…ÔÇŁ (H├╗d, 6) beyan buyurulmas─▒ da, buna i┼čaret c├╝mlesindendir. Nimetin seviyesi sadedinde de, insan─▒n keyfiyeti ile al├ókal─▒ ┼ču m├╝jde beyan buyurulur:

ÔÇť… E─čer ┼č├╝krederseniz, elbette size olan nimetimi art─▒r─▒r─▒m…ÔÇŁ (─░brah├«m, 7) Bu meseleden gafil kalman─▒n ├ók─▒betini, Hak dostlar─▒ ┼č├Âyle teb├ór├╝z ettirirler:

ÔÇťR─▒zk─▒n─▒ AllahÔÇÖtan bilmeyip de, OÔÇÖnun mahl├╗kat─▒ndan beklemek; insan─▒ Cen├ób-─▒ HakÔÇÖtan uzakla┼čt─▒r─▒p halka muhta├ž eder.ÔÇŁ

Had├«s-i ┼čerifte de, herkesin birbirinden mesÔÇÖul olmas─▒ ├žer├ževesinde ┼č├Âyle buyurulur:

ÔÇťFakirleri kollay─▒p g├Âzetiniz. Aran─▒zdaki zay─▒flar sayesinde AllahÔÇÖtan yard─▒m g├Âr├╝p r─▒z─▒kland─▒─č─▒n─▒zdan ┼č├╝pheniz olmas─▒n.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, Cih├ód, 70)

Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin;

ÔÇťEvleniniz, ├žo─čal─▒n─▒z; ├ž├╝nk├╝, ben k─▒y├ómet g├╝n├╝nde sizin ├žoklu─čunuzla iftihar edece─čim.ÔÇŁ (Beyhak├«, VII, 81) buyurmas─▒ da, bu meseleye a├ž─▒kl─▒k kazand─▒rmaktad─▒r.

┼×anl─▒ medeniyetimizin son halkas─▒ olan Osmanl─▒ cihan devletinin ┬źdurdurulmas─▒┬╗ ve tarih sahnesinden ├žekilmesinden sonra, d├╝nya ve hususiyle de ─░sl├óm beldeleri, z├ólim s├Âm├╝rgecilerin ha├žl─▒ kiniyle kan ve ate┼če bo─čuldu. Bir vakitler, devlet ric├ólimiz aras─▒nda, onlar─▒n d├«nine girmenin g├╝ndeme getirilip, m├╝z├ókere edilmesinin bahanelerinden birisi de bu tasalluttur. So─čuk sava┼č─▒n sona erdi─či 80ÔÇÖli y─▒llardan sonra, hususiyle de m├óhut 11 Eyl├╝l 2001 h├ódisesini m├╝te├ókip; bu kanl─▒ oyunlar sadece ─░sl├óm co─črafyas─▒na hasredildi. Bu vah┼četin son ├Ârne─či de, yan─▒ ba┼č─▒m─▒zdaki SuriyeÔÇÖdir.

SiyonizmÔÇÖin sap─▒k ihtiraslar─▒n─▒ hayata ge├žirmek, stratejik ├╝st├╝nl├╝k sa─člamak ve enerji havzas─▒na sahip olmak gibi maksatlarla b├╝t├╝n s├Âm├╝rgeci devletlerin ve ─░sl├óm co─črafyas─▒ndaki u┼čaklar─▒n─▒n ├╝┼č├╝┼čt├╝─č├╝ SuriyeÔÇÖde; tam m├ón├ós─▒yla bir vah┼čet devam ediyor. Dokuz y─▒ld─▒r, her t├╝rl├╝ sil├óh kullan─▒larak s├╝rd├╝r├╝len bu f├óci├óda; 1 milyon civar─▒nda sivil katledilmi┼č, 22 milyonluk n├╝fusun yar─▒s─▒ yerlerinden s├╝r├╝lm├╝┼č, 6 milyon civar─▒nda insan d─▒┼č ├╝lkelere s─▒─č─▒nm─▒┼čt─▒r. Ta┼č ├╝st├╝nde ta┼č b─▒rak─▒lmayan ├╝lkede, yak─▒n zamanda en k├╝├ž├╝k bir ├ž├Âz├╝m ihtimali bile g├Âr├╝nmemektedir.

├ťlkelerinden ├ž─▒kan Suriyelilere herkes kap─▒lar─▒n kapat─▒rken; b├╝y├╝k k─▒sm─▒na -3 bu├žuk milyonuna- ekonomik s─▒k─▒nt─▒lar─▒na ra─čmen, ├╝lkemiz kucak a├žm─▒┼čt─▒r. Esas─▒nda AnadoluÔÇÖmuz, ecd├ód─▒m─▒za vatan olal─▒ beri her zaman ve ┼čartta; onca ih├ónet ve nank├Ârl├╝klere ra─čmen, darda kalanlar i├žin bir g├╝venli ada olmu┼čtur. Ecd├ód─▒m─▒z devletin b├╝y├╝k g─üilelerle u─čra┼čt─▒─č─▒ devirlerde bile; Yahudiler, Macarlar, Polonyal─▒lar, ─░sve├žliler… gibi s─▒k─▒nt─▒ya d├╝┼čen gayr-i m├╝slim topluluklar─▒ dah├« ba─čr─▒na basma as├óletini g├Âstermi┼čtir. Bu u─čurda; Rusya ve AvusturyaÔÇÖn─▒n a─č─▒r bask─▒lar─▒na da g├Â─č├╝s gerilerek, bu m├╝ltec├«ler himaye edilmi┼čtir. Onlara kar┼č─▒, Sultan Abd├╝lmecid H├ónÔÇÖ─▒n;

ÔÇťT├óc─▒m─▒ veririm, taht─▒m─▒ veririm; fakat devletime s─▒─č─▒nanlar─▒ asla vermem!ÔÇŁ ┼čeklindeki asil cevab─▒, bu hususta d├╝nyaya verilen bir insanl─▒k dersi m├óhiyetindedir.

Katledilmekle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalan Suriye halk─▒na kucak a├žmak; muh├ócire ┬źensar┬╗ olmak bak─▒m─▒ndan hem insanl─▒k ve karde┼člik vazifemiz hem de Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n r─▒z├ós─▒n─▒ kazanmak bak─▒m─▒ndan ┼čerefimizdir. SuriyeÔÇÖnin kuzeyi, bizim ┬źMis├ók-─▒ Mill├«┬╗ s─▒n─▒rlar─▒m─▒z i├žindedir ve halk─▒ da, bizim bir as─▒r ├Ânceki vatanda┼člar─▒m─▒zd─▒r. ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼čehid olanlar i├žinde ┼×amÔÇÖdan, HalepÔÇÖten, HamaÔÇÖdan… 1600-3000 aras─▒nda Suriyeli vatanda┼č─▒m─▒z─▒n olmas─▒, bu yak─▒nl─▒─č─▒n bir neticesidir.

B├╝t├╝n bunlara ra─čmen; maalesef ├že┼čitli mihraklarca ortaya at─▒lan tezviratla, ├╝lkemizde misafir olan Suriyeli karde┼člerimizle al├ókal─▒ bir hus├╗met vasat─▒ te┼čkiline ├žal─▒┼č─▒lmaktad─▒r. Onlar─▒ anlayabilmenin en sade yolu; onlarla hemh├ól olmak (empati), kendimizi onlar─▒n yerine koymakt─▒r. Gece-g├╝nd├╝z ya─čan bombalar alt─▒nda, b├╝t├╝n yak─▒nlar─▒n─▒ kaybetmi┼č olarak ya┼čaman─▒n nas─▒l olabilece─či, ├žoluk-├žocuk dolu┼čulan l├óstik botlarla, Ege DeniziÔÇÖnin dibini boylama ihtimalini bile hi├že sayma h├ólet-i r├╗hiyesi ancak b├Âyle anla┼č─▒labilir. Akl-─▒ sel├«me; ┬ź─░nsanl─▒k art─▒k ├Âlm├╝┼č.┬╗ dedirtmemek; ┼čanl─▒ ecd├ód─▒m─▒z─▒n v├órisi olarak ├╝lkemizin vazifesi ve istikb├ólinin y├╝z ak─▒d─▒r.