TEVBEN─░N D├ť┼×├ťND├ťRD├ťKLER─░

Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

─░lk tevbe Hazret-i ├édem -aleyhissel├óm- ile ba┼člad─▒:

ÔÇťEy Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. E─čer bizi ba─č─▒┼člamaz ve bize ac─▒mazsan mutlaka ziyan edenlerden oluruz.ÔÇŁ (el-AÔÇśr├óf, 23) niyaz─▒yla ba┼člayan tevbe, ilk insan─▒n y├╝ce Rabbine yapt─▒─č─▒ ilk pi┼čmanl─▒k yakar─▒┼člar─▒yd─▒. Daha sonra gelen insanlar─▒n yapt─▒klar─▒ tevbeler, bu samim├« yakar─▒┼č zincirlemesine t├ób├« olman─▒n ifadeleriydi.

Tevbe konusu; mukaddes kit├ób─▒m─▒zda tam 87 defa tekrarlanan, m├╝sl├╝manlar i├žin gayet ehemmiyetli bir husustur. Tevbe; m├╝ÔÇÖminlerin Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n yasaklad─▒─č─▒ davran─▒┼člar─▒ i┼čledi─činde pi┼čmanl─▒k i├žerisinde Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖa arz etti─či yalvar─▒┼č, yakar─▒┼č ve ba─č─▒┼članma talebidir. Tevbe; i┼členen g├╝nah─▒n giderilmesi, yanl─▒┼č─▒n tel├ófisidir, g├╝nahlardan pi┼čmanl─▒k duymakt─▒r, g├╝nah─▒ unutmamakt─▒r. Tabi├« burada pi┼čmanl─▒─č─▒ temin edecek i├ž motivasyon ├žok ├Ânemlidir. Maalesef bug├╝n bu i├ž motivasyon kanallar─▒ t─▒kal─▒ oldu─ču i├žin, insanlar Hak kap─▒s─▒na ko┼čup m├ónev├« bir ar─▒nma iklimine giremiyorlar. S├╝rekli g├╝nahlarla ha┼č─▒r ne┼čir olan insanlar; inand─▒klar─▒ndan h─▒zla uzakla┼č─▒yor, ya┼čad─▒klar─▒ yanl─▒┼člar─▒ kendi do─črular─▒ h├óline getirerek g├Âz g├Âre g├Âre sonu h├╝sran olan ├ók─▒bete do─čru ko┼čarcas─▒na ilerliyorlar. Bu korkun├ž bir manzarad─▒r!

Tevbe, hakikatte zihinde tasarlanan g├╝zel bir davran─▒┼č─▒n r├╗h├« boyuta yans─▒mas─▒d─▒r. G├Ânl├╝n hayr─▒ i┼člemeye meyilli h├óle gelmesidir. Bu durum elbette nasip i┼čidir. Herkese tevbe etmek nasip olmaz. Ras├╗lullah -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm- EfendimizÔÇÖin;

ÔÇťBen g├╝nde yetmi┼č kereden fazla tevbe ve isti─čf├ór ediyorum.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Deav├ót, 3) ├«kaz─▒n─▒ unutmayal─▒m. Bilinsin ki her g├╝nah r├╗hu a┼č─▒nd─▒r─▒r. Hemen tel├ófisine bak─▒lmazsa ruhtaki hass├ósiyet kaybolur, ├«man zay─▒flar. Bunun neticesinde m├╝ÔÇÖmin, g├╝nahlar─▒ rahatl─▒kla i┼čleyen bir ki┼či h├óline gelir. Tabi├« bu h├ól, m├╝sl├╝man i├žin k├Ât├╝ bir durumdur. Ama e─čer m├╝ÔÇÖmin; pi┼čmanl─▒kla g├╝nah─▒ndan tevbe etmeye y├Ânelirse, ┬źkulluk ┼čuuruna┬╗ geri d├Ânm├╝┼č olur. Yapt─▒─č─▒ tevbenin neticesinde ba─č─▒┼članm─▒┼č olabilece─čini d├╝┼č├╝nen m├╝ÔÇÖminin i├ži huzurla dolar, y├╝ce All├óhÔÇÖ─▒n rahmetine eri┼čir, b├Âylece ki┼činin ├«m├ón─▒ kuvvetlenir. Y├╝ce Allah, Kit├ób-─▒ Hak├«mÔÇÖinde buyuruyor ki:

ÔÇťAncak tevbe ve ├«m├ón edip iyi davran─▒┼čta bulunanlar ba┼čkad─▒r; Allah onlar─▒n k├Ât├╝l├╝klerini iyiliklere ├ževirir. Allah; ├žok ba─č─▒┼člay─▒c─▒d─▒r, engin merhamet sahibidir. Kim tevbe edip iyi davran─▒┼č g├Âsterirse; ┼č├╝phesiz o, tevbesi kabul edilmi┼č olarak All├óhÔÇÖa d├Âner.ÔÇŁ (el-Furk─ün, 70-71)

Peygamberimiz -aleyhisselâm- da;

ÔÇťHer ├édemo─člu g├╝nah i┼čler. G├╝nah i┼čleyenlerin en hay─▒rl─▒s─▒, tevbe edenlerdir.ÔÇŁ (Tirm├«z├«, Z├╝hd, 30) buyuruyor. Ras├╗lullah -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm- Efendimiz; ash├ób─▒na, g├╝nahtan kurtulman─▒n yolu olarak tevbeyi tavsiye etmi┼člerdir. Hazret-i Allah -celle cel├ól├╝h├╗-; kullar─▒n─▒n g├╝nah i┼čledikleri zaman tevbe etmelerini, o hatalar─▒ndan vazge├žmelerini ve kendisinden ba─č─▒┼članma talep etmelerini istiyor. ─░┼čte bunun delili olan ├óyet-i ker├«me:

ÔÇťRabbinizden ma─čfiret dileyin ve OÔÇÖna tevbe edin ki, belli bir s├╝reye kadar sizi g├╝zelce ge├žindirsin ve her faz├«let sahibine faz├«letinin kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ versin. E─čer y├╝z ├ževirirseniz, o zaman ben do─črusu hakk─▒n─▒zda b├╝y├╝k g├╝n├╝n az├ób─▒ndan korkar─▒m.ÔÇŁ (H├╗d, 3)

Tevbe ayn─▒ zamanda Hazret-i All├óhÔÇÖa yak─▒nla┼čma h├ólidir, dolay─▒s─▒yla bir zikirdir. M├╝sl├╝man bu zikirden y├╝z ├ževirirse, Allah -azze ve celle- de ondan y├╝z ├ževirir. Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n yaratt─▒─č─▒ kulundan y├╝z ├ževirmesi, kul i├žin en istenmeyen durumdur. Bir kul ya┼čad─▒─č─▒ m├╝ddet├že; bu fec├« duruma d├╝┼čmemeli, devaml─▒ teyakkuzda bulunmal─▒d─▒r.

M├╝sl├╝manlar─▒n nefislerinin arzulad─▒klar─▒, e─čer y├╝ce Yarat─▒c─▒ÔÇÖn─▒n; ┬źYapmay─▒n! Bula┼čmay─▒n!┬╗ diye men etti─či ┼čeyler ise; m├╝sl├╝manlar─▒n onlara hi├žbir ┼čekilde tevess├╝l etmeyip hev├ó ve heveslerine kap─▒lmadan, Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n g├Âsterdi─či dosdo─čru ├žizgiden sapmamalar─▒ gerekir. Aksi h├╝srand─▒r. Ak─▒l sahibi m├╝ÔÇÖminler; Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n gazab─▒na sebep olacak g├╝nahlarla aralar─▒na mesafe koyarak, haramlardan uzak dururlar. Bu hususta g├Âsterilen ihmalk├órl─▒k ve gev┼čeklik, ki┼čiyi g├╝nahlara meylettirir. M├╝ÔÇÖmin ki┼či; Rabbinin her an kendisini g├Âr├╝p g├Âzetti─čini d├╝┼č├╝nerek, Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n ho┼članmayaca─č─▒ yanl─▒┼č bir i┼če kalk─▒┼čmamal─▒d─▒r.

─░nsanlar─▒n i┼čledi─či her bir g├╝nah, asl─▒nda y├╝ce Yarat─▒c─▒m─▒zÔÇÖ─▒n emirlerine muhalefet etmenin bir ba┼čka ad─▒d─▒r. Bu hakikaten b├╝y├╝k bir yanl─▒┼čt─▒r. Ki┼čileri ve toplumlar─▒ hel├óke s├╝r├╝kler. Tarih bunun ┼čahididir. Nice g├╝nahk├ór ki┼čiler ve kavimler hel├ók olmu┼člard─▒r. H├ólbuki tevbe ederek be┼čer├« zaaf ve yanl─▒┼čl─▒klar─▒ndan kurtulan m├╝ÔÇÖminler; Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n engin rahmetinin ku┼čat─▒c─▒l─▒─č─▒na ve affedicili─čine inan─▒r, g├╝venir. Neticede ruhlar─▒ huzur bulur. ├Ämanl─▒ insanlar; ne kadar g├╝nah i┼čleseler, yanl─▒┼ča d├╝┼čseler dah├« sonsuz bir ba─č─▒┼članma kayna─č─▒ndan beslendiklerini asla hat─▒rdan ├ž─▒karmamal─▒, Cen├ób-─▒ HakÔÇÖtan ├╝mitlerini kesmemelidir. OÔÇÖna teslim olanlar O K─üdir-i MutlakÔÇÖ─▒n te┼čvikleriyle tevbeye y├Ânelirler. O -celle cel├ól├╝h├╗- ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťRabbinize y├Ânelin. Azap size gelmeden ├Ânce OÔÇÖna teslim olun; sonra yard─▒m g├Ârmezsiniz.ÔÇŁ (ez-Z├╝mer, 54)

Tevbe asl─▒nda ib├ódet h├╝viyetine sahip ki┼činin maddeten ve m├ónen temizlenmesine vesile olan bir mefhumdur. Ki┼čilerin bu mefhumu samimiyetle, i├žtenlikle yerine getirmesi beklenir. Yoksa tevbe edip; tekrar tekrar ayn─▒ g├╝naha geri geri d├Ânmek, do─čru olmaz. Bu i┼č, yazboz tahtas─▒ de─čildir. Bu sebeple ┬źcidd├« bir kulluk ┼čuuruyla┬╗ tevbe edilmelidir. Ayr─▒ca ├Ânce terk edip sonra ayn─▒ yanl─▒┼č─▒ bir daha yapmak ki┼činin psikolojisini de menf├« etkiler, g├╝ven duygusunu zedeler, i├žini vicdan az├ób─▒ kaplar, ├«m├ón─▒ zay─▒flat─▒r. ─░nsanda tutars─▒zl─▒k ve ┼čahsiyet z├ófiyeti olu┼čur. Tabi├« bunlar tasvip edilir ┼čeyler de─čildir. O zaman m├╝sl├╝manlar her h├ól u k├órda daima kul olman─▒n ciddiyetiyle i┼člerine sar─▒lmal─▒ ve her i┼člerinde Allah -azze ve celle-ÔÇÖnin emirlerine uygun hareket etmelidirler. Bu h├ól; m├╝ÔÇÖmini, hem d├╝nyada hem ├óhirette mesut ve bahtiyar k─▒lar.

Tevbe de d├óhil her ─░sl├óm├« mefhumun tahrif edilmeden gayesine muv├óf─▒k kullan─▒lmas─▒, m├╝sl├╝man─▒n kendi faydas─▒nad─▒r. G├╝n├╝m├╝zde kavram ve de─čerlerin i├žinin bo┼čalt─▒lmas─▒ sonucu, ─░sl├óm ├ólemi bug├╝nk├╝ zor ve zelil durumlara d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. ─░sl├óm ahl├ók esaslar─▒n─▒n ciddiyetle ya┼čand─▒─č─▒ toplumlar, her devirde huzur toplumu olmu┼člard─▒r. Tevbenin terk edilmedi─či ├žok├ža yap─▒ld─▒─č─▒ toplumlar, rahmet ve berekete n├óil olmu┼č mutlu topluluklard─▒r. Ne zaman ki fertlerde ve toplumlarda g├╝nahlar ├žo─čald─▒ysa, azg─▒nl─▒k ve bozgunculuk yay─▒ld─▒ysa bilinsin ki bu, tevbesizli─čin neticesidir. Nerede bir fel├óket varsa orada tevbesiz insanlar vard─▒r. Buna insanl─▒k tarihi ┼čahittir. G├╝n├╝m├╝z manzaras─▒, bunun en b├óriz delilidir.

Pek tabi├«dir ki; hatas─▒z kul, g├╝nahs─▒z m├╝ÔÇÖmin olmaz. G├╝nahs─▒z insanlar sadece peygamberlerdir. Her insan yanl─▒┼ča kayabilir, isteyerek veya istemeyerek g├╝nahlara dalabilir, bilerek yahut bilmeyerek k├Ât├╝l├╝k i┼čleyebilir. ├ľnemli olan yanl─▒┼čta, g├╝nahta ─▒srar etmemek; hemen tevbe ipine sar─▒lmakt─▒r. Cen├ób-─▒ Hak bu hususta;

ÔÇťYine onlar ki; bir k├Ât├╝l├╝k yapt─▒klar─▒nda ya da kendilerine zulmettiklerinde All├óhÔÇÖ─▒ hat─▒rlay─▒p g├╝nahlar─▒ndan dolay─▒ hemen tevbe ve isti─čf├ór ederler. Zaten g├╝nahlar─▒ AllahÔÇÖtan ba┼čka kim ba─č─▒┼člayabilir ki! Bir de onlar; i┼čledikleri k├Ât├╝l├╝klerde bile bile ─▒srar etmezler.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 135) buyurur.

Ba┼čka bir ├óyet-i ker├«mede de;

ÔÇťAllah; k├Ât├╝l├╝─č├╝ bilmeyerek yap─▒p da, hemen tevbe edenlerin tevbesini kabul etmeyi ├╝zerine alm─▒┼čt─▒r. Allah, i┼čte onlar─▒n tevbesini kabul eder. Allah BilenÔÇÖdir, Hak├«m oland─▒r.ÔÇŁ (en-Nis├ó, 17) buyuruluyor.

Bu arada;

┬źNas─▒l olsa tevbe ederim.┬╗ diyerek g├╝nah i┼člemeye devam etmek, g├╝nah i┼čledikten sonra tevbe etmeyi ihmal etmek yahut geciktirmenin, ki┼čileri fec├« bir ├ók─▒bete do─čru s├╝r├╝kledi─čini belirtmi┼č olal─▒m. Bir kere tevbe ettikten sonra tekrar ayn─▒ g├╝naha d├Ânmemek i├žin; azimli olmal─▒, kendine g├╝venmeli, m├╝stak├«m ├žizgiden sapmadan hayat yolu y├╝r├╝nmeli, HakkÔÇÖa dayanmal─▒, yanl─▒┼č ├ževrelerden, k├Ât├╝ arkada┼člardan uzak durulmal─▒d─▒r. Zira menf├« ortamlar, nice g├╝zel insanlar─▒ ziyan ediyor.

G├╝nah i┼čleyen m├╝sl├╝manlar─▒n; ruhlar─▒nda s─▒k─▒nt─▒, g├Ân├╝llerinde y─▒k─▒nt─▒, y├╝reklerinde ├╝z├╝c├╝ sars─▒nt─▒lar olur. Kullu─čunun idr├ókinde olan m├╝ÔÇÖminler; derh├ól y├╝ce Allah Te├ól├óÔÇÖya y├Ânelerek yalvara yakara, hatas─▒ndan pi┼čmanl─▒k duyarak, samimiyetle tevbe etmelidir. Bu h├ól Allah -azze ve celle-ÔÇÖnin ho┼čuna gider. ├ç├╝nk├╝ O -celle cel├ól├╝h├╗- tevbe edenleri sever.

ÔÇť… Allah; ┼č├╝phesiz daima tevbe edenleri sever, temizlenenleri de sever.ÔÇŁ (el-Bakara, 222)

Tevbe; ki┼čiyi m├ónen temizler, rahatlat─▒r, i├žini bo┼čalt─▒r. Bunun tam tersi g├╝nah i┼čleye i┼čleye tevbeyi unutan insanlar ise, bir t├╝rl├╝ i├ž s─▒k─▒nt─▒s─▒ndan kurtulamazlar. B├Âyleleri g├╝nahlarla kol kola ya┼čad─▒klar─▒ndan, g├╝nahlardan rahats─▒zl─▒k duymazlar, vicd├ón├« melekeleri k├Ârelmi┼čtir. Ba┼člar─▒na gelen s─▒k─▒nt─▒lar─▒n Allah Te├ól├óÔÇÖdan gelen cezalar oldu─čunun fark─▒nda olmazlar. Onlar hep kaderi ve hayat─▒ su├žlarlar. Tevbesizlik, insanlar─▒n kalplerini karart─▒r ├ódeta g├Âzlerini k├Âreltir de onlar bir t├╝rl├╝ hakikati idrak edemezler. Veyl olsun onlara!

G├╝nahtan nefret, tevbenin kabul├╝ne delildir. Bu sebeple tevbelerin ├Âyle kuru kuruya de─čil; samimiyetle, i├žtenlikle bir daha o g├╝nah─▒ tekrarlamamak niyetiyle yap─▒lmas─▒ gerekir. E─čer ki┼činin i├žinde g├╝nah i┼čleme meyli varsa, pek tabi├« ki yapt─▒─č─▒ tevbenin etkisi olmam─▒┼č demektir. B├Âylesi tevbeler, ┬ź├ódet yerini bulsun┬╗ cinsinden tevbelerdir. Burada aslolan g├╝naha meyil tesirinin azalt─▒lmas─▒d─▒r. Bunun i├žin gerekenler ivedilikle ├«f├ó edilmelidir.

─░nsan─▒n dilindeki tevbe talebinin r├╗ha sir├óyet etmesiyle hakik├« tevbe ger├žekle┼čir. Tabi├« g├Âzya┼č─▒yla yap─▒lan tevbeler ne g├╝zeldir! Rahmete vesiledir. Ba┼čka ├Ânemli bir husus da ┼čudur; m├╝ÔÇÖmin;

┬źBunca g├╝nahl─▒ bir ortamda, nas─▒lsa tevbe eder kurtulurum.┬╗ anlay─▒┼č─▒yla hareket ederek rahat davranamaz, davranmamal─▒d─▒r. Bug├╝n maalesef etraf─▒m─▒zda, bu s├óikle hareket edenleri ├╝z├╝lerek g├Ârmekteyiz. Kalplerin ├Âz├╝n├╝ bilen y├╝ce Allah -celle cel├ól├╝h├╗-ÔÇÖdan hi├žbir g├╝nahl─▒ d├╝┼č├╝nce gizlenemez.

Devaml─▒ tevbeyi bozanlar ise ┼čeytan─▒n oyunca─č─▒ h├óline gelirler. Bu hususta Cen├ób-─▒ Hak y├╝ce kit├ób─▒nda buyuruyor ki:

ÔÇťBelki Rabbiniz size merhamet eder; fakat siz e─čer yine (fesat├ž─▒l─▒─ča) d├Ânerseniz, Biz de sizi yine cezaland─▒r─▒r─▒z. Biz cehennemi k├ófirler i├žin bir hapish├óne yapt─▒k.ÔÇŁ (el-─░sr├ó, 8) Allah Te├ól├ó bir ba┼čka ├óyet-i ker├«mede ise ┼č├Âyle buyurur:

ÔÇťEy inananlar! Y├╝rekten tevbe ederek All├óhÔÇÖa d├Ân├╝n ki; Rabbiniz k├Ât├╝l├╝klerinizi ├Ârts├╝n, sizi, i├žlerinden ─▒rmaklar akan cennetlere koysun. All├óhÔÇÖ─▒n PeygamberÔÇÖini ve onunla beraber olan m├╝ÔÇÖminleri utand─▒rmayaca─č─▒ o g├╝n, ─▒┼č─▒klar─▒ ├Ânlerinde ve defterleri sa─člar─▒ndan verilmi┼č olarak y├╝r├╝rler ve; ┬źRabbimiz! I┼č─▒─č─▒m─▒z─▒ tamamla, bizi ba─č─▒┼čla, do─črusu Sen her ┼čeye K─üdirÔÇÖsin.┬╗ derler.ÔÇŁ (et-Tahr├«m, 8)

B├╝t├╝n bunlara il├óveten m├╝ÔÇÖmin ki┼či;

┬źNas─▒lsa benim ├žok g├╝nah─▒m var, Rabbim beni affetmez!┬╗ de dememelidir. M├╝sl├╝manlar; her zaman Cen├ób-─▒ HakÔÇÖtan ├╝mitv├ór olarak OÔÇÖnun kap─▒s─▒ndan ayr─▒lmamal─▒, ├žok├ža tevbeler yapmal─▒, Allah -azze ve celle-ÔÇÖnin huz├╗runda pi┼čmanl─▒k hislerini en kalb├« duygu ve s├Âzlerle ifade etmelidir. Ama tabi├« paragraf─▒n ba┼č─▒nda belirtilenin tam aksine;

┬źNas─▒l olsa y├╝ce Mevl├ó ├žok affedicidir, ba─č─▒┼člay─▒c─▒d─▒r.┬╗ diyerek yapt─▒─č─▒ tevbeye de g├╝venmemelidir. Yani ┬źhavf ve rec├ó = korku ve ├╝mit┬╗ aras─▒nda olmal─▒d─▒r. Zira y├╝ce Mevl├óÔÇÖn─▒n;

ÔÇťEy ─░nsanlar! Rabbinize kar┼č─▒ gelmekten sak─▒n─▒n. Ne baban─▒n evl├ód─▒, ne evl├ód─▒n babas─▒ n├óm─▒na bir ┼čey ├Âdeyemeyece─či g├╝nden ├žekinin. Bilin ki, All├óhÔÇÖ─▒n verdi─či s├Âz ger├žektir. Sak─▒n d├╝nya hayat─▒ sizi aldatmas─▒n ve ┼čeytan, All├óhÔÇÖ─▒n aff─▒na g├╝vendirerek sizi kand─▒rmas─▒n.ÔÇŁ (Lokm├ón, 33) ├óyet-i ker├«mesi unutulmas─▒n.

H├ós─▒l─▒ tevbeyi ├Âzetlersek;

Yanl─▒┼č─▒ g├Ârmek, cennete y├Ânelmektir tevbe. Ge├žmi┼či d├╝zeltmek, gelece─če y├Ân vermektir tevbe. Kay─▒ptan kazanca d├Ân├╝┼čt├╝r tevbe. G├Ânle isabet eden g├╝nah ate┼čini s├Ând├╝rmektir tevbe. Yanl─▒┼č─▒ y─▒kmak, do─čruyu yeniden in┼č├ó etmektir tevbe. Y├╝re─čin ├žirkinliklerinden g├╝zelliklere ink─▒l├ópt─▒r tevbe. R├╗ha s─▒zan g├╝nah mikroplar─▒n─▒ yok eden il├ó├žt─▒r tevbe. ┼×erden hayra ├ž─▒kman─▒n ad─▒d─▒r tevbe. Ve tevbe Hazret-i Allah -celle cel├ól├╝h├╗-ÔÇÖnun rahmet kap─▒s─▒d─▒r, o kap─▒ m├╝tem├ódiyen herkese a├ž─▒kt─▒r.

Efendim, yaz─▒m─▒z─▒ dua m├óhiyetinde ┼ču ├óyet-i ker├«meyle sonland─▒ral─▒m:

ÔÇťEy Rabbimiz! Bizi Sana boyun e─čenlerden k─▒l, neslimizden de Sana itaat eden bir ├╝mmet ├ž─▒kar, bize ib├ódet us├╗llerimizi g├Âster, tevbemizi kabul et; zira tevbeleri ├žok├ža kabul eden, ├žok merhametli olan ancak SenÔÇÖsin.ÔÇŁ (el-Bakara, 128)

├ém├«n, ├óm├«n, elf├╝ elf├╝ ├óm├«n…