MEHMET ┼×EVKET EYG─░ A─×ABEY─░M─░Z

Dr. Med. Naif ├ľZKUL

12 Temmuz 2019 g├╝n├╝, Mehmet ┼×evket EYG─░ A─čabey vefat etti. Allah rahmet eylesin.

Kendisiyle, elli y─▒l─▒ a┼čk─▒n bir dostlu─čumuz vard─▒. Renkli ┼čahsiyetine, ─░sl├óm d├óv├ós─▒na ve matbuat─▒na etti─či hizmetlere bire bir ┼čahitlik etme imk├ón─▒m oldu.

├ľnce k─▒sa bir hayat hik├óyesini arz etmek isterim:

7 ┼×ubat 1933 tarihinde Zonguldak Ere─čliÔÇÖsinde d├╝nyaya geldi. 1940 y─▒l─▒nda ba┼člad─▒─č─▒ Galatasaray Lisesinin ilkokul ve lise k─▒sm─▒n─▒ tamamlad─▒. 1952ÔÇÖde girdi─či kendi ifadesiyle M├╝lkiyeÔÇÖnin H├óriciye (Ankara Siyasal Bilgiler Fak├╝ltesi) k─▒sm─▒ndan 1956ÔÇÖda mezun oldu.

D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒nda ├žal─▒┼čmak ├╝zere girdi─či imtihan─▒ kazanmas─▒na ra─čmen tayini yap─▒lmad─▒. Salih ├ľZCANÔÇÖ─▒n bulundu─ču 10 ki┼čilik ekiple ─░sl├óm Mecm├╗as─▒ÔÇÖn─▒ ├ž─▒kard─▒. Daha sonra Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkan─▒ muhterem ├ľmer Nasuhi B─░LMENÔÇÖin husus├« kalem m├╝d├╝rl├╝─č├╝n├╝ yapt─▒. 1960ÔÇÖte memuriyetten istifa ederek, ─░stanbulÔÇÖa geldi. Mahir ─░Z Hocadan bir mektup alarak Yeni ─░stikl├ól gazetesi idaresinin ba┼č─▒na getirildi. Bu haftal─▒k mevk├╗te, muhafazak├ór dindar kesimin tek haftal─▒k gazetesi oldu. Yeni ─░stikl├ól d─▒┼č─▒nda B├ób─▒├ól├«ÔÇÖde sadece Necip Faz─▒lÔÇÖ─▒n B├╝y├╝k Do─čuÔÇÖsu ├ž─▒k─▒yordu.

Yeni ─░stikl├ól gazetesi 1960-1966 y─▒llar─▒ aras─▒nda yay─▒na devam etti. ┼×evket A─čabey, 1967ÔÇÖden itibaren de Bug├╝n gazetesini matbuat ├ólemine ├ž─▒kard─▒.

┼×evket A─čabeyle m├╝nasebetimiz, lise tahsilim y─▒llar─▒nda ba┼člad─▒. 1964-1966 y─▒llar─▒ aras─▒nda, Edebiyat Fak├╝ltesi Arap-Fars Filolojisi B├Âl├╝m├╝nde ├Â─črenci iken, gazetede sekreterlik ve musahhihlik vazifesi bendenize verildi. Gazetenin haz─▒rlanmas─▒ ve matbaac─▒l─▒k i┼člerinde iki y─▒la yak─▒n bir s├╝re, kendisiyle beraberli─čimiz ve ona hizmetimiz nasip oldu. Daha sonra T─▒p Fak├╝ltesini kazand─▒m ve ayr─▒lmak zorunda kald─▒m.

O y─▒llarda teknik imk├ónlar ├žok mahdut idi. Gazete haz─▒rl─▒─č─▒ ├žok bir zor bir meseleydi. Kur┼čundan d├Âk├╝lm├╝┼č kabartma harfler tek tek dizilir, tashih ├ž─▒kar tekrar dizilirdi. Kli┼čeler, foto─čraflar─▒n banyosu, montaj her biri farkl─▒ farkl─▒ yerlerde yap─▒l─▒r, ┼×evket A─čabey oradan oraya ko┼čtururdu. B├╝t├╝n bu i┼čleri, ┼×evket A─čabey bizzat y├╝r├╝t├╝rd├╝. Allah yolunda hizmetin verdi─či enerjiyle, hi├ž yorulmadan gayret ederdi. Dizgi makinesinin ba┼č─▒nda ├žal─▒┼čanlara tatl─▒ espriler, lat├«feler yaparak i┼čleri yeti┼čtirmeye gayret ederdi.

O devirde de daha ileri makineler vard─▒ fakat imk├ónlar elvermiyordu. Zaman zaman ┼ču temenn├«sini duyard─▒m:

ÔÇťÔÇôKe┼čke elimizde bir renkli ofset olsa, bir rotatif olsa hizmetimiz ├žok daha ileri giderdi!ÔÇŁ

Gazete tek ba┼č─▒na, bin bir g├╝├žl├╝kle haz─▒rlan─▒rd─▒. Bilgisayar kolayl─▒─č─▒ yoktu. Yaz─▒lar─▒n tashihini bizzat kendisi yapar, bir k─▒sm─▒n─▒ da fakire verirdi. Husus├« semaverinde; ├že┼čitli memleketlerden ├žok ├Âzel ├žaylarla demledi─či ├žaylar─▒ i├žer, gece ge├ž saatlere kadar gazeteyi haz─▒rlard─▒k. Birlikte Bursa yolculu─čumuz oldu. Emniyet├že hep takip edilirdi.

M├╝kemmel Frans─▒zca bilir ve terc├╝meler yapard─▒. Di─čer dillerde ─░sl├óm k├╝lt├╝r ve medeniyetiyle al├ókal─▒ yaz─▒lar─▒; paras─▒yla terc├╝me ettirir, halk─▒n istifadesine sunard─▒.

Osmanl─▒cas─▒ da m├╝kemmel idi. ├çok zarif konu┼čurdu. Herkese de Osmanl─▒ca ├Â─črenmeyi ve g├╝zel konu┼čmay─▒ telkin ederdi. Do─ču ve bat─▒ k├╝lt├╝r ve medeniyetini ├žok iyi tahsil etmi┼č ve ├Âz├╝msemi┼čti. Fevkal├óde bilgi ve belgeye sahipti. Sahaflar─▒ ├žok dola┼č─▒r, eline ge├ženi kitaplara sarf ederdi. Vefat─▒ndan bir s├╝re ├Ânce k─▒ymetli kitap koleksiyonunu, Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒ K├╝t├╝ph├ónesine ba─č─▒┼člad─▒.

Osmanl─▒ d├Ânemi ve tasavvuf├« hayat─▒ ├žok iyi bilir, m├╝sl├╝manlar─▒n geri kalm─▒┼čl─▒k sebepleri ├╝zerine e─čilir, ├žareler teklif ederdi. Sabatayc─▒l─▒k, mezhepsizlik, bidÔÇśat hareketleri, dinde reform ve dinler aras─▒ diyalog gibi projelere y├Ânelik tenkitleri ├žok sertti.

Haks─▒zl─▒─ča ve ad├óletsizli─če kar┼č─▒ direnmesi ve fikirleri sebebiyle defalarca hapis ve s├╝rg├╝nle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kald─▒. ├ť├ž ayr─▒ yaz─▒dan dolay─▒ 1984-1985 y─▒llar─▒nda ┼×ile ve Sa─čmalc─▒lar cezaevlerinde hapsedildi. Bendeniz ve arkada┼č─▒m Dr. Ahmet ALPAY kendisini hapish├ónede ziyaret etmi┼čtik.

Yeni ─░stikl├ól gazetesinin yaz─▒ kadrosu ├žok m├╝him isimleri ihtiv├ó ediyordu. Hat─▒rlad─▒─č─▒m kadar─▒yla; Prof. Dr. Ali Fuat BA┼×G─░L, Nurettin TOP├çU, E┼čref Edip, Sezai KARAKO├ç, M. Ham├«dullah, Nizameddin Nazif TEPEDELENL─░O─×LU, Cevat Rifat AT─░LHAN gibi g├╝├žl├╝ kalemler destek veriyordu. ┼×air tabip Abdullah ├ľztemiz HACITAH─░RO─×LU, Z├╝mr├╝d├╝ank─ü mahl├ós─▒yla hiciv ┼čiirleri yazard─▒.

Gazetenin tiraj─▒ y├╝ksekti. ├çok geni┼č bir kesime ula┼č─▒r, okuyuculardan ├žok say─▒da mektup gelirdi. Bu mektuplardaki; ┬źSayenizde hid├óyet buldum.┬╗ ve benzeri ifadeler bizleri ├žok duyguland─▒r─▒rd─▒.

M├╝sl├╝manlara hitap eden g├╝nl├╝k bir gazete yoktu. Matbuat; maalesef sabatayist, solcu vb. millete yabanc─▒ kesimlerin elindeydi. O y─▒llarda, Necip Faz─▒lÔÇÖ─▒n B├╝y├╝k Do─čuÔÇÖsu ve ┼×evket A─čabeyin ├ž─▒kard─▒─č─▒ gazeteler millete ┼čuur a┼č─▒lad─▒. Devrimizde, belli bir ya┼č─▒n ├╝zerindeki ─░sl├óm├« ┼čuura sahip siyaset ve d├óv├ó adam─▒ herkesin ├╝zerinde bu gazetelerin tesiri vard─▒r.

Efendim; o devir, ─░sl├óm kar┼č─▒tl─▒─č─▒n─▒n, MarksizmÔÇÖin esir ald─▒─č─▒ sol ├╝niversite gen├žli─činin sokaklarda anar┼či estirdi─či bir d├Ânemdi. Sovyetler Birli─či; nice T├╝rk├« cumhuriyetlerin yan─▒nda, Macaristan, ├çekoslovakya ve Polonya gibi nice memleketi de i┼čgal etmi┼čti. MacaristanÔÇÖda halk, tanklar─▒n alt─▒nda ├ži─čnenmi┼čti. Ruslar─▒n memleketimiz ├╝zerindeki tarih├« emelleri zaten mal├╗m idi. T├╝rkiyeÔÇÖde milliyet├ži ve muhafazak├ór halk, bunun endi┼česi i├žindeydi. Bu riske kar┼č─▒ bir ┼čeyler yap─▒lmal─▒yd─▒.

Bu tehlikeye kar┼č─▒;

M. ┼×evket A─čabey; gazete imk├ónlar─▒yla halk─▒ b├╝y├╝k camilerimizde, sabah namazlar─▒na davet etti. Bu vesileyle binlerce insana cemaatle namaz a┼č─▒land─▒─č─▒ gibi, T├╝rkiyeÔÇÖyi i┼čgal etmeyi hayallerinden ge├žirenlere de sessiz bir g├╝├ž g├Âsterisi yap─▒lm─▒┼č oluyordu. S├╝leymaniye CamiiÔÇÖndeki bulu┼čma ger├žekten muhte┼čemdi. Bu bulu┼čmalarda hi├žbir ta┼čk─▒nl─▒k olmuyor, tam bir m├╝ÔÇÖmin vakar─▒ sergileniyordu.

Onun kurdu─ču Bedir Yay─▒nevi, bir├žok de─čerli ─░sl├óm kl├ósi─čini ne┼čretti. ├ľzellikle ─░m├óm-─▒ Gaz├ól├«ÔÇÖnin d├Ârt ciltlik ─░hy├óu Ul├╗midd├«n adl─▒ eserini yay─▒nlamas─▒ ├žok m├╝him bir hizmet oldu. Onun idaresindeki Bedir ve S├Ânmez Ne┼čriyatÔÇÖ─▒n; devrin en iyi imk├ónlar─▒yla ofset bask─▒l─▒ d├«n├« ne┼čriyat─▒ piyasaya kazand─▒rmas─▒n─▒n, apayr─▒ bir ehemmiyeti vard─▒r.

Çünkü;

O zaman ├žok az d├«n├« eser vard─▒. Mevcutlar da ├žok kalitesiz bask─▒lara sahipti. Piyasadaki saman k├ó─č─▒d─▒na tab edilmi┼č KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim mushaf─▒n─▒, bir m├╗sev├«nin ne┼čretti─čini s├Âyler, ├žok ├╝z├╝l├╝rd├╝.

Yine tarihe hizmet bak─▒m─▒ndan, N. Nazif TEPEDELENL─░O─×LUÔÇÖnun Sultan II. Abd├╝lhamid adl─▒ kitab─▒ gibi eserleri ne┼čretmesi de pek m├╝himdir.

Had├«s-i ┼čer├«fin emrince; g├Ârd├╝─č├╝ yanl─▒┼člar kar┼č─▒s─▒nda, emr-i biÔÇÖl-m├ór├╗fu, hi├ž ├žekinmeden g├╝zelce ger├žekle┼čtirirdi. Ben o y─▒llarda bek├órd─▒m. Bizim eve davet ederdik, gelirdi. Babam onu ├žok sever o da babama h├╝rmet ederdi. Bizim eve gelmesi ve tavsiyeleriyle, karde┼člerim namaza ba┼člad─▒lar. Gen├žlerle ilgilenir, onlara yumu┼čak mesajlarla tesir ederdi.

Yak─▒n senelerde, Dr. Mustafa SAMASTI ve Dr. Ahmet ├ľZDEM─░RÔÇÖin daveti ├╝zere Hayat Vakf─▒ ad─▒na bir seminer i├žin davet edildi. Rahats─▒zl─▒─č─▒na ra─čmen kabul etti. Birlikte gittik. Mek├ón eski bir tekke idi. Restore edilip vakf─▒n hizmetine verilmi┼čti. Oraya var─▒nca, hi├ž ├žekinmeden;

ÔÇťÔÇôBuras─▒ bir tekkedir. Buraya ayakkab─▒yla girilmez. Vakf─▒n ┼čart─▒na uymak gerekir. Burada hi├ž olmazsa belli aral─▒klarla zikrullah ed├ó edilmesi l├óz─▒m!ÔÇŁ diyerek tembihatta bulundu. Vefat─▒na kadar s├╝rd├╝rd├╝─č├╝ k├Â┼če yaz─▒lar─▒nda da daima ─░sl├óm├« hass├ósiyetle ├«kazlar─▒na devam etmi┼čti.

M. ┼×evket A─čabey, ehl-i s├╝nnetin kalesi ve savunucusuydu. Derin bir ─░sl├óm├« k├╝lt├╝re sahipti. Bunu da san─▒yorum, Bedir yay─▒nlar─▒ndaki me┼čguliyeti sayesinde kazanm─▒┼čt─▒. Orada ne┼čredilen ─░m├óm-─▒ Gaz├ól├«, Abd├╝lk─üdir-i Geyl├ón├« vb. z├ótlar─▒n eserlerinin tertibi, tashihi ve ne┼čri onda cidd├« bir birikim meydana getirmi┼čti. Ehl-i s├╝nnet istikametini ┼čiddetle m├╝dafaa ederdi. M─▒s─▒rÔÇÖda zuhur eden M. Abduh, Re┼čid R─▒z├ó ve benzerlerinin yayd─▒─č─▒ mezhepsizlik ve dinde reformculuk hareketlerine ┼čiddetle kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒.

Mehmed Z├óhid KOTKU, Mahmud S├ómi RAMAZAN O─×LU ve Musa Efendi HazretleriÔÇÖnin g├Âr├╝┼člerinden istifade ederdi. Rahmetli Musa Efendi, SultantepeÔÇÖdeki ah┼čap kona─č─▒ bir m├╝ddet kendisine tahsis etmi┼čti.

Latif bir tabiat─▒ vard─▒. Bitki ve hayvanlar─▒ ├žok severdi. Hatt├ó vefat─▒ndan ├Ânce kedisi hakk─▒nda yazd─▒─č─▒ vasiyetine hemen herkes muttal├« olmu┼čtur. G├╝zel ve sade giyinir, bak─▒ms─▒zl─▒ktan da israftan da hazzetmezdi.

M├╝sl├╝manlar─▒n g├╝├žl├╝, vas─▒fl─▒, karakterli ve kaliteli olmas─▒ i├žin neler yapmas─▒ gerekti─či ile al├ókal─▒ ├ž├Âz├╝mleri tavsiye ederdi. Her kesimden insanlarla mu├ó┼čereti olduk├ža seviyeliydi. Muhataplar─▒ kendisine sayg─▒ duyard─▒. Tam bir ─░stanbul beyefendisi idi.

Hâsılı;

Kendisinden ├žok ┼čey ├Â─črendi─čim Mehmet ┼×evket EYG─░ A─čabeyimiz; yeri doldurulmaz bir d├óv├ó, k├╝lt├╝r ve medeniyet insan─▒yd─▒. Cen├ób-─▒ Hak, gayret ve faaliyetlerini sadaka-i c├óriye makam─▒nda, kesintisiz bir ecirle makbul eylesin. Mek├ón─▒n─▒ cennet eylesin. ├ém├«n…