G├ľN├ťL PUSULAMIZ, B─░Z─░ NEREYE SEVK ED─░YOR?

Raif KOÇAK raifkocak@gmail.com

G├Ân├╝l d├╝nyam─▒z; kudretli yarat─▒c─▒ taraf─▒ndan ├že┼čitli hislerle tezyin edilmi┼č, ihsan edilen bu nimetlerle hayat─▒m─▒za y├Ân vermemize ve denge kurmam─▒za imk├ón verilmi┼č. G├Ân├╝l d├╝nyam─▒z─▒ s├╝sleyen bu hasletler; bizi biz yapan, hass├ósiyetlerimizi belirleyen, kontrol eden ve ├ódeta i├ž d├╝nyam─▒z─▒ ├«mar eden imtihan vesileleri olmu┼č.

─░nsan ├Âmr├╝n├╝n tarifini yapanlar, onun k─▒sa oldu─čunu ifade etmek i├žin; ┬źbir sevin├ž bir h├╝z├╝n┬╗ diye tarif etmi┼čler. Bu ifadeden; insan hayat─▒n─▒n her dem ayn─▒ kararda kalmayaca─č─▒, kimi zaman zorluklar kar┼č─▒s─▒nda kaybederek h├╝z├╝nlenmenin, kimi zamanda zorluklar─▒ a┼čt─▒ktan sonra kazanman─▒n getirdi─či sevincin, birbirini takip etti─či anla┼č─▒lm─▒┼č.

─░nsan hayat─▒nda ya┼čanan her h├╝z├╝n ard─▒ndan gelen sevincin, her sevin├ž de ard─▒ndan gelen h├╝zn├╝n habercisi olmu┼čtur. B├Âylelikle insan─▒n belli bir dengede kalmas─▒, ┼č─▒marmamas─▒, ma─črur olmamas─▒, her an ba┼č─▒na beklemedi─či ┼čeylerin gelece─čini bilmesi, bundan dolay─▒ da haz─▒rl─▒kl─▒ olmas─▒ sa─članm─▒┼č.

Bizlere bah┼čedilen bir├žok his olmas─▒na ra─čmen; hayat─▒m─▒z─▒n her ├ón─▒nda yer alan, bir t├╝rl├╝ bir araya gelmeyen, birisi gelince ├Âtekinin hemen ayr─▒ld─▒─č─▒ bir ikilimiz var. L├ókin bu ikili, ayr─▒lmaz de─čil birle┼čmez ikilidir. Bu ikilinin bir tanesi, insan─▒n ho┼čuna giden bir ┼čey oldu─čunda duyulan i├ž ferahl─▒─č─▒, memnuniyet diye tarif edilen sevin├ž; di─čeri de g├Ân├╝lde hissedilen burukluk, arzu edilen bir ┼čeyin elden ka├žmas─▒ veya istenmeyen bir ┼čeyin ba┼ča gelmesi y├╝z├╝nden duyulan tasa, gam, keder olarak tarif edilen ├╝z├╝nt├╝d├╝r.

Allah Te├ól├ó k├óinatta her ┼čeyi bir denge i├žerisinde yaratm─▒┼č ve bu dengenin insanlar taraf─▒ndan ibret al─▒nmas─▒n─▒ istemi┼čtir. Nas─▒l ki, gece ve g├╝nd├╝z birbirini takip ediyor ve bu takip sayesinde g├╝nler, aylar meydana geliyorsa; insan hayat─▒nda sevin├ž ve h├╝z├╝nler de birbirini belli bir dengeye g├Âre takip etmekte, bu takiple de insan─▒n ┼čahsiyeti, karakteri olgunla┼čmakta ve g├Ân├╝l d├╝nyas─▒ ├«mar edilmektedir.

Allah Te├ól├ó taraf─▒ndan insana verilen her ┼čeyin bir imtihan vesilesi olmas─▒ sebebi ile, insana verilen bu hislerin de bir imtihan oldu─ču bilinmelidir. Bize verilen imk├ónlar─▒ hangi ama├ž i├žin kullan─▒yorsak, hesab─▒n─▒ da ona g├Âre verece─čimizi bilmemiz ve idr├ók etmemiz m├╝him bir meseledir. Dolay─▒s─▒ ile sahip oldu─čumuz hislerin de, nerede ve nas─▒l kullan─▒ld─▒─č─▒na dikkat etmemiz gerekir. Zira insan; kendine verilen ├Âm├╝r nimetini, nerede ve ne u─čurda harcam─▒┼čsa, mah┼čer g├╝n├╝ amel defterinde ├Ân├╝ne o konulacakt─▒r.

O h├ólde m├╝sl├╝man, kendisine verilen her imk├ón─▒n mutlaka bir hesab─▒n─▒n olaca─č─▒n─▒ bilerek ya┼čamak mecburiyetindedir. B├╝y├╝klerin; ┬źHel├ólde hesap haramda azap vard─▒r.┬╗ demeleri bo┼čuna de─čildir. Bundan dolay─▒d─▒r ki, sevinmenin de ├╝z├╝lmenin de f─▒kh─▒n─▒ bilmek zorunday─▒z. ┬źBunlar─▒n da f─▒kh─▒ olur mu?┬╗ diye sormay─▒n. ─░m├óm-─▒ ├ézam Eb├╗ Han├«fe Hazretleri f─▒kh─▒ tarif ederken;

ÔÇť─░nsan─▒n lehinde ve aleyhinde olan─▒ bilmesiÔÇŁ diye bir ifade kullanm─▒┼č. Bu tariften hareketle; ┬ź─░nsan─▒n nelere sevinece─či ve nelere ├╝z├╝lece─či, dikkat etmesi gereken hassas bir ├Âl├ž├╝d├╝r.┬╗ diye d├╝┼č├╝n├╝yorum.

Bu ├Âl├ž├╝ ├žer├ževesinde; insan─▒n sevdi─či, g├Ân├╝l verdi─či, muhabbet besledi─či, g├Ân├╝l d├╝nyas─▒n─▒ ┼čekillendiren ┼čeylerle ve ki┼čilerle birlikte ├╝z├╝nt├╝ duydu─ču olaylara da hass├ósiyetle bakmas─▒ gerekir.

┼×├Âyle bir i├ž ├ólemimize d├Ân├╝p kendimizi k├╝├ž├╝k bir muhakemeye t├ób├« tutsak, asl─▒nda bu konuda ne kadar eksi─čimiz oldu─ču g├Ârmemiz m├╝mk├╝nd├╝r. Zira bazen fark─▒nda olmadan; a─člamam─▒z gereken ┼čeylere g├╝ld├╝─č├╝m├╝z, g├╝lmemiz gereken ┼čeylere de a─člad─▒─č─▒m─▒z gibi bir├žok ├Ârne─či g├Ârmek m├╝mk├╝nd├╝r.

─░nsan; kendisini sevindiren, g├Ân├╝l ├ólemine ferahl─▒k veren i┼čleri iyi tespit etmeli, o i┼čleri yapmaya gayret etmeli ve kendisine verilen s─▒n─▒rl─▒ hayat─▒n her ├ón─▒n─▒ verimli ┼čekilde de─čerlendirmelidir. Nelere seviniyor, nelere ├╝z├╝l├╝yoruz? Sahip oldu─čumuz bu hisleri ge├žici ve f├ón├« olan d├╝nyal─▒klar i├žin mi yoksa ebed├« ya┼čayaca─č─▒m─▒z ├óhiret hayat─▒ i├žin mi kullan─▒yoruz; iyi idr├ók etmek l├óz─▒md─▒r.

┬ź├éhiret derdi olan bir m├╝sl├╝man─▒, nelerin sevindirmesi gerekir?┬╗ diye bakacak olsak k─▒saca;

ÔÇóSeherlerde uyan─▒p YaratanÔÇÖ─▒ ile ba┼č ba┼ča kalmak,

ÔÇóSabah namaz─▒ ile g├╝ne ba┼člamak,

ÔÇóD├╝zenli olarak KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim til├óvet etmek,

ÔÇóVirdini ├žekmek;

ÔÇóFakir fukar├óya yard─▒m etmek,

ÔÇóG├Ânl├╝ k─▒r─▒k birine el uzatmak, g├Ân├╝l almak, g├Ân├╝llere girmek,

ÔÇó─░├ž ├ólemi kararm─▒┼č ink├ór ve ifsat r├╝zg├ór─▒nda kaybolan g├Ân├╝llere bir ─▒┼č─▒k tutmak, onlar─▒ karanl─▒ktan ayd─▒nl─▒─ča ├ž─▒karmak;

ÔÇó─░nsana, hayvana, nebat├óta ve b├╝t├╝n mahl├╗kata ┼čefkat ve merhamet g├Âstermek;

ÔÇóSahip oldu─ču ├«man nimetinin ba┼čkalar─▒na da ula┼čmas─▒n─▒ sa─člamak,

ÔÇóS├ólih ve s├ód─▒klarla bir arada bulunmak… diye saymam─▒z m├╝mk├╝nd├╝r.

Bunun yerine d├╝nyan─▒n ge├žici zevklerine aldan─▒p; gezmek, tozmak, evler ve arabalar almak, daha fazla mal biriktirmek, be─čenilmek, me┼čhur olmak ve nefsin istedi─či her ┼čeyi yapmak… m├╝sl├╝mana sevin├ž de─čil, ├╝z├╝nt├╝ vermesi gereken ┼čeylerdir.

─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒n her yan─▒nda yang─▒nlar devam ederken, onlar─▒n g├Âzlerinden ya┼č, g├Ân├╝llerinden tasa eksik olmazken; hi├žbir ┼čey olmam─▒┼č gibi davranmak, e─členmek, g├╝n├╝n├╝ g├╝n etmek m├╝sl├╝mana yak─▒┼čan bir tav─▒r de─čildir. Evindeki televizyondan, m├╝sl├╝manlar─▒n muhatap oldu─ču eziyetlere; ┬źAh! Vah!┬╗ edip, g├Ânl├╝nde ─▒st─▒rap hissetmeden keyifle ├žay─▒n─▒, kahvesini yudumlamak; ├«m├ón├« noktada bizleri tehlikeye sokacakt─▒r.

Sevin├žler de h├╝z├╝nler de, insan olmam─▒z hasebiyle bizleri olgunla┼čt─▒ran ve bizi belli yollara sevk eden pusula vazifesi g├Ârmektedir. Pusulam─▒z ne kadar hassas ise, yolumuzu ve y├Ân├╝m├╝z├╝ bulmak o kadar kolayla┼č─▒r. O h├ólde pusulam─▒z─▒n ayarlar─▒n─▒ muhafaza edelim. Zira modern ├ža─č─▒n puslu havas─▒nda yolumuzu kaybetmek, olduk├ža kolay olacakt─▒r.

Mevlâ istikametimizi İslâm üzere kılsın ve bu yolda istikrar ile dâim kılsın.