┼×anl─▒ M├óz├«mizden Se├žme N├╝kteler-G├ľSTER─░┼×L─░ Z─░NDAN!

Abdullah Mesud HIDIR mahidir@gmail.com

─░bn-i Hacer el-Askal├ón├«, 28 ┼×ubat 1372ÔÇÖde M─▒s─▒rÔÇÖda do─čdu. O d├Ârt ya┼č─▒ndayken ├Ânce babas─▒, bir m├╝ddet sonra da annesi vefat etti. Onu ve ablas─▒n─▒ babas─▒n─▒n t├╝ccar bir arkada┼č─▒ b├╝y├╝tt├╝. Dokuz ya┼č─▒nda h─▒fz─▒n─▒ tamamlad─▒. MekkeÔÇÖde hadis okudu, f─▒k─▒h ve Arap dili ├╝zerine ├žal─▒┼čt─▒. ┼×iir ve edebiyatla me┼čgul oldu. Medreselerde hocal─▒k yapt─▒. 1423ÔÇÖte M─▒s─▒r Meml├╗k Sultan─▒ Seyfeddin BarsbayÔÇÖ─▒n ba┼č kad─▒l─▒k teklifini mecburen kabul ederek, vefat─▒na kadar M─▒s─▒r ┼×├ófi├« ba┼č kad─▒l─▒─č─▒ vazifesini ├╝stlendi. ─░bn-i Hacer, 22 ┼×ubat 1449 tarihinde KahireÔÇÖde dizanteri hastal─▒─č─▒ sebebiyle vefat etti. Kabri, KahireÔÇÖdedir.

*

─░bn-i Hacer el-Askal├ón├«; ba┼č kad─▒ iken, bir g├╝n yan─▒nda hizmet├žilerle beraber pazardan ge├žer. O esnada bezir ya─č─▒ satan, ├╝zerine zeytinya─č─▒ bula┼čm─▒┼č ├žirkin elbiseli bir yahudi zorla yan─▒na gelir. Onun kat─▒r─▒n─▒n yular─▒ndan tutar ve der ki:

ÔÇťÔÇôEy ┼×eyh├╝lisl├óm! PeygamberÔÇÖinizin;

┬źD├╝nya m├╝ÔÇÖminin zindan─▒ k├ófirin cennetidir.┬╗ (M├╝slim, Z├╝hd, 1)
dedi─čini s├Âyl├╝yorsun. Sen ┼ču an hangi zindandas─▒n ve ben hangi cennetteyim? (Bir kendine bir de bana bak. Etraf─▒n hizmet├žilerle dolu, g├╝zel k─▒yafetler i├žinde ve m├╗tebersin. Bense bu eski p├╝sk├╝ k─▒yafetler i├žinde peri┼čan vaziyetteyim. G├╝n boyu ├žal─▒┼č─▒p, g├╝nl├╝k nafakam─▒ anca ├ž─▒karabiliyorum.)ÔÇŁ

─░bn-i Hacer;

ÔÇťÔÇôAll├óhÔÇÖ─▒n cennette bana verece─či nimetlere nisbeten ben ┼ču an zindanday─▒m.

Sen ise All├óhÔÇÖ─▒n cehennemde sana verece─či az├óba nisbeten ┼ču an cennettesin.ÔÇŁ diye cevap verir.

Yahudi bu s├Âzlerin g├╝├žl├╝ tesiriyle ─░sl├ómiyetÔÇÖe girmeye karar verir.

┬źKURTULU┼× VES─░LES─░┬╗N─░N YAZILMA VES─░LES─░…

S├╝leyman ├çelebi, 1351ÔÇÖde do─čdu. ─░yi derecede d├«n├« tahsil g├Ârd├╝. Babas─▒ ve dedeleri ilim ve irfan ehli kimselerdi. ├érif ve k├ómil ki┼čili─či vesilesiyle ┬ź├çelebi┬╗ unv├ón─▒n─▒ ald─▒. Y─▒ld─▒r─▒m B├óyezid Han devrinde bir s├╝re D├«v├ón-─▒ H├╝m├óyunÔÇÖda ard─▒ndan da Bursa Ulu CamiÔÇÖde imaml─▒k yapt─▒. S├╝leyman ├çelebi, 1422ÔÇÖde vefat etti. Kabri, BursaÔÇÖda ├çekirge yolundad─▒r.

*

S├╝leyman ├çelebi; Bursa Ulu CamiÔÇÖnin ba┼č imaml─▒─č─▒n─▒ yapt─▒─č─▒ s─▒ralarda bir g├╝n vaiz efendi, vaaz─▒nda Bakara S├╗resi 285. ├óyeti tefsir ederken peygamberler aras─▒nda makam-mevk├« fark─▒ olmad─▒─č─▒n─▒, Hazret-i Muhammed -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin Hazret-i ─░sa -aleyhisselam-ÔÇÖdan ├╝st├╝n tutulamayaca─č─▒n─▒ s├Âyledi. Bunun ├╝zerine S├╝leyman ├çelebi ve cemaatten baz─▒lar─▒ vaize kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒. Tart─▒┼čmalar b├╝y├╝d├╝. Hatt├ó S├╝leyman ├çelebi o g├╝n;

├ľlmeyip ├Äs├ó g├Â─če buldu─ču yol,
├ťmmetinden olmak i├žin idi ol.

┼čeklinde bir beyit s├Âyledi. Halk taraf─▒ndan ├žok be─čenilen bu beyit dilden dile dola┼čt─▒. S├╝leyman ├çelebi; bu v├ók─▒adan yola ├ž─▒karak, Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin r├╗hunun yarat─▒lmas─▒, v├╝cudunun zuh├╗ra gelmesi, m├╝b├órek do─čumu ve bu esnada meydana gelen fevkal├óde h├ódiseler gibi b├Âl├╝mlerden olu┼čan; ┬źVesilet├╝ÔÇÖn-Nec├ót/Kurtulu┼č Vesilesi┬╗ isimli eserini kaleme ald─▒. ┬źMevlid┬╗ ismiyle me┼čhur olan bu muhte┼čem eser, as─▒rlard─▒r ├že┼čitli cemiyetlerde okutulup r├╗haniyet-i Ras├╗lullah g├Ân├╝llerde diri tutulmaktad─▒r.

─░Y─░ PA┼×AYA K├ľT├ť LAKAP…

Damat Mehmed Pa┼ča, HaremÔÇÖde e─čitim ald─▒. Babas─▒ ├Âk├╝z nalbant─▒yd─▒. Onu sevmeyenler babas─▒n─▒n mesle─činden yola ├ž─▒karak ona ┬ź├ľk├╝z┬╗ lakab─▒n─▒ takt─▒. ─░sminin ├Ân├╝ne konan bu lakapla an─▒ld─▒. ├ľnce vezir, ard─▒ndan M─▒s─▒r Beylerbeyi oldu. M─▒s─▒rÔÇÖa gitti─činde ilk i┼či, halktan ├že┼čitli adlarla al─▒nan vergileri kald─▒rmak oldu. Ayr─▒ca vergi tahsil eden memurlar─▒, yolsuzluk yapt─▒klar─▒ i├žin M─▒s─▒rÔÇÖdan s├╝rd├╝. Halk, rahat bir nefes ald─▒. D├Ârt bu├žuk y─▒l iyi idare edilmi┼č bir valilik m├╝ddeti, onun saraydaki itibar─▒n─▒ artt─▒rd─▒. ─░stanbulÔÇÖa d├Ând├╝─č├╝nde SultanÔÇÖ─▒n k─▒z─▒ Gevherhan Hatun ile evlendi. Devletin belli kademelerinde m├╝him vazifeler ├╝stlendi. En nihayet Halep Beylerbeyli─čiÔÇÖne tayin oldu. Bu vazifesi esnas─▒nda hastaland─▒. Bir bu├žuk sene hastal─▒kla bo─ču┼čtuktan sonra, 1621ÔÇÖde vefat etti. Kabri, HalepÔÇÖte kendi yapt─▒rd─▒─č─▒ ┼×eyh Eb├╗bekir Z├óviyesi yak─▒n─▒ndad─▒r.

*

Sadrazaml─▒─č─▒ esnas─▒nda, bir seferde bir k├Ây├╝n civar─▒nda konaklam─▒┼člard─▒. K├Âyl├╝n├╝n hayvanlar─▒ da orada otluyordu. Bir ├Âk├╝z Mehmed Pa┼čaÔÇÖn─▒n yan─▒na sokuldu. Bu vaziyeti g├Âren pa┼čalar g├╝lmeye ba┼člad─▒. ─░├žlerinden biri dayanamay─▒p;

ÔÇťÔÇôPa┼čam ├Âk├╝zle neler konu┼čtunuz? Size ne s├Âyledi?ÔÇŁ diye l├ótife yapt─▒. Mehmed Pa┼ča sorulan bu i─čneli su├óle ┼ču cevab─▒ verdi:

ÔÇťÔÇôEvet, ├Âk├╝zle biraz konu┼čtuk. Bana; ┬źSen bizlerdensin ama bu e┼čeklerin aras─▒nda ne i┼čin var anlamad─▒m.┬╗ dedi.ÔÇŁ

B─░R ├é┼×I─×IN YANIK H├éL─░…

Mehmet Abd├╝lkadir KE├çEO─×LU, n├óm-─▒ di─čer Yaman Dede, 1887ÔÇÖde KayseriÔÇÖnin Talas il├žesinde d├╝nyaya geldi. ─░lkokulu Rum Ortodoks mektebinde, liseyi Kastamonu id├ód├«sinde okudu. Arap├ža ve Fars├žaya ilgisi y├╝ksekti. Mesnev├«-i ┼×er├«f ve Mevl├ón├ó Hazretleri ile bulu┼čmas─▒, hid├óyetine vesile oldu. M├╝sl├╝man olduktan sonra ailev├« imtihanlar ge├žirdi. ├çekti─či bu s─▒k─▒nt─▒lar─▒n a┼čk─▒n bedeli oldu─čunu kabul edip, sab─▒r ve tevekk├╝l g├Âsterdi. ─░b├ódet, ├«tikat, siyer ve ilmih├ól ├Â─črendi. Bir peygamber ├ó┼č─▒─č─▒ olarak, bir├žok naÔÇśt kaleme ald─▒. M─▒sralar─▒, g├Âzya┼člar─▒n─▒n kelimelere d├Ân├╝┼čm├╝┼č h├óli idi. 1942 y─▒l─▒nda; ─░stanbul ─░mam-Hatip Okulunda, Y├╝ksek ─░sl├óm Enstit├╝s├╝nde ve ├že┼čitli okullarda T├╝rk edebiyat─▒ ve Fars├ža okuttu.

Hak ├ó┼č─▒─č─▒ Yaman Dede, 3 May─▒s 1962 tarihinde ─░stanbulÔÇÖda vefat etti. Kabri, Karacaahmet kabristan─▒ndad─▒r.

*

Bir seveni anlat─▒r:

Bir g├╝n dersler bitti, okuldan ├ž─▒kt─▒k. ├ľ─čle vakti, TaksimÔÇÖe do─čru gidiyordum. Alman sef├óreti civar─▒nda bir mescid vard─▒. Bir bakt─▒m, Yaman Dede o mescidin duvar─▒na yaslanm─▒┼č, sanki son nefesini veriyor gibi bir h├óli var. H├ólsiz, mec├ólsiz, ba┼č─▒ hafif sa─č-├Âne do─čru d├╝┼čm├╝┼č, boynu b├╝k├╝lm├╝┼č, ├Âyle duruyor.

Hemen ko┼čarak yan─▒na gittim ve;

ÔÇťÔÇôHocam hay─▒rd─▒r, ge├žmi┼č olsun, neyiniz var, hasta m─▒s─▒n─▒z?ÔÇŁ dedim.

Bakt─▒m hoca a─čl─▒yor. Bu sefer;

ÔÇťÔÇôHocam ni├žin a─čl─▒yorsunuz, ba┼č─▒n─▒za bir ┼čey mi geldi?ÔÇŁ dedim.

Yaman Dede ise ├žok ince ve titrek bir sesle;

ÔÇťÔÇôHay─▒r yavrum, hay─▒r! Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz akl─▒ma geldi─či zaman, kendimi kaybediyorum, ayakta duracak mec├ólim kalm─▒yor. Ya bir yere dayanmam gerekiyor ya da oturmam ├«cap ediyor.ÔÇŁ dedi.