G├ľN├ťL TOPRA─×INDA F─░L─░Z VERMEDEN…

Raif KOÇAK raifkocak@gmail.com

─░nsano─člu; yarat─▒l─▒┼č─▒ndan itibaren, hem d├óhildeki hem de hari├žteki d├╝┼čmanlar─▒yla s├╝rekli olarak bir m├╝cadele h├ólinde olmu┼čtur. Bu m├╝cadeleler; insan─▒ bir taraftan olgunla┼čt─▒rm─▒┼č, di─čer taraftan da ona ┼čartlara kar┼č─▒ mukavemet g├Âstererek kazanmay─▒ ve ba┼čar─▒l─▒ olmay─▒ ├Â─čretmi┼čtir.

Kaynaklar─▒m─▒zda; insan─▒n i├žerisinde bulundu─ču bu iki h├óle, m├╝cadele ve m├╝c├óhede isimleri verilmi┼čtir. Bu iki mefhumun m├ón├ólar─▒ birbirine yak─▒n g├Âr├╝nse de, mahiyet olarak farkl─▒l─▒k arz etmektedir.

Bu iki hâlin mânâlarına kısaca bakacak olursak;

M├╝cadele ┬źcedel┬╗ k├Âk├╝nden gelen Arap├ža bir kelime olup, iki veya daha fazla insan aras─▒ndaki ├žeki┼čme m├ón├ós─▒na gelmektedir.

M├╝c├óhede ise; yine Arap├ža bir kelime olup ┬źcehd┬╗ k├Âk├╝nden gelir, insan─▒n kendi kendisi ile yapt─▒─č─▒ ├žeki┼čme m├ón├ós─▒n─▒ ifade eder.

Hangi m├╝cadelenin daha elzem ve ├Âncelikli olmas─▒ gerekti─či hususunda bir s─▒ralama yapmaya kalksak, elbette ki m├╝c├óhedenin daha ├Âncelikli olmas─▒ gerekti─čini s├Âylememiz gerekecektir. Zira insan─▒n i├ž m├╝c├óhedesini tamamlamadan, v├╝cut devletinde kontrol├╝ ele alarak iktidara gelmeden; d─▒┼čar─▒da m├╝cadele yapmas─▒n─▒n ancak bir iddiadan ├Âteye ge├žmeyece─či ├ó┼čik├órd─▒r.

─░nsan─▒n m├╝cadele etti─či iki t├╝r d├╝┼čman vard─▒r. Birincisi; hari├žteki d├╝┼čmand─▒r ki, bu d├╝┼čmana kar┼č─▒ m├╝cadele etmek, belli bir yere kadar m├╝mk├╝n olabilmektedir. Zira d├╝┼čman─▒ tan─▒mak, onun say─▒s─▒n─▒, g├╝c├╝n├╝, sava┼č taktiklerini, elindeki imk├ónlar─▒ bilmek, tahmin etmek ve ona kar┼č─▒ tedbir almak m├╝mk├╝nd├╝r. Hatt├ó bazen, say─▒ olarak d├╝┼čmandan az olunsa dah├«, m├╝cadele esnas─▒nda g├Âsterilen cesaret ve fed├ók├órl─▒klarla d├╝┼čman─▒ alt etmek, gayet m├╝mk├╝n olabilmektedir. Bunun say─▒s─▒z ├Ârnekleri tarihimizde mevcuttur.

M├╝cadele edilen ikinci d├╝┼čman ise; d├óhildeki d├╝┼čmand─▒r ki bunun ad─▒na nefis diyoruz. Bu d├╝┼čmana kar┼č─▒ m├╝cadele etmek, de─čme ordulara kar┼č─▒ sava┼čtan daha ├žetin ve zorlu bir imtihand─▒r.

Bu hususla al├ókal─▒ olarak Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz, kat─▒ld─▒─č─▒ Teb├╝k SeferiÔÇÖnden d├Ânerken;

ÔÇť┼×imdi k├╝├ž├╝k cihaddan b├╝y├╝k cih├óda d├Ân├╝yoruz.ÔÇŁ (S├╝y├╗t├«, II, 73) s├Âz├╝ ├žok ├Ânemlidir. Teb├╝k Seferi; iklim ┼čartlar─▒n─▒n en zor d├Âneminde olmas─▒, gidilen mesafenin uzak olmas─▒, say─▒
olarak az olunmas─▒ gibi bir├žok sebepten dolay─▒, ┬źzorluk seferi┬╗
olarak tarihe ge├žmi┼čtir. Bu zorlu─ča ra─čmen, b├╝y├╝k cihaddan maksad─▒n ne oldu─ču sorulunca, Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; ┬źnefisle cihad┬╗ oldu─čunu ifade etmi┼člerdir.

─░nsan; do─čumundan ├Âl├╝m├╝ne kadar, gerek yak─▒n ├ževresinde gerekse ya┼čad─▒─č─▒ cemiyet i├žerisinde ├že┼čitli m├╝cadele devirlerinden ge├žmi┼čtir. Bu m├╝cadelelerin baz─▒lar─▒n─▒ kazanm─▒┼č, baz─▒lar─▒n─▒ da kaybetmi┼čtir. M├╝cadele edilen taraf─▒n; -al─▒nan neticeye g├Âre- bize kar┼č─▒ olan tavr─▒ de─či┼čmi┼č ya kaybederek hayat─▒m─▒zdan ├žekilip kaybolmu┼č veya ┼čartlar tam tersine d├Ân├╝p, bar─▒┼č sa─članm─▒┼č hatt├ó canci─čer dost h├óline gelinebilmi┼čtir.

Ancak; d├óhilde m├╝cadele etti─čimiz ve ad─▒na nefis dedi─čimiz d├╝┼čman─▒n hi├žbir zaman pes etmesi, dinlenmesi veya onunla bar─▒┼č sa─članmas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir. Bu d├╝┼čman her an tetikte durmakta ve bizim gaflet ├ón─▒m─▒z─▒ beklemektedir. Bu zorlu d├╝┼čman─▒ ├Âld├╝rmek ve yok etmek de m├╝mk├╝n de─čildir. Ancak ehlinden ├Â─črendi─čimiz tekniklerle, onu etkisiz h├óle getirmek ve terbiye etmek m├╝mk├╝nd├╝r.

─░├žimizdeki bu d├╝┼čman, bizim ├ódeta can d├╝┼čman─▒m─▒zd─▒r. Zira d─▒┼č─▒m─▒zda olan ve bizim i├žin en tehlikeli d├╝┼čman olan ┼čeytan bile ondan destek alarak bizi vurabilmekte ve bize zarar verebilmektedir. Bu d├╝┼čmanla m├╝c├óhedenin belli bir zaman─▒ ve mek├ón─▒ yok. Bu m├╝c├óhede her an onunla cehd edip, ├«m├ón ile son nefesi vererek tene┼čire uzanana kadar devam ediyor. Bu can d├╝┼čman─▒, bazen ┼čeytandan bile daha tehlikeli olabilmektedir. Zira ┼čeytan, insan─▒ g├╝naha davet eder; nefis d├╝┼čman─▒ ise, insan─▒ k├╝fre davet eder. Her iki d├╝┼čmandan da All├óhÔÇÖ─▒n rahmetine ve in├óyetine s─▒─č─▒n─▒r─▒z.

┼×eytan; insan─▒ ib├ódetlerden al─▒koymaya ├žabalar, becerir veya beceremez. Ancak nefis d├╝┼čman─▒; insan─▒ ib├ódet ederken, ilimle u─čra┼č─▒rken, hay─▒rl─▒ i┼čler yaparken hatt├ó ve hatt├ó ├Âzellikle b├Âyle durumlarda insan─▒ tehlikeye s├╝r├╝kler ve yap─▒lan ameli ba┼č─▒m─▒za bel├ó eder. ┬źAmel de ba┼č─▒m─▒za bel├ó olur mu?┬╗ demeyin efendim. Me┼čhur had├«s-i ┼čerifte k─▒y├ómet g├╝n├╝nde ilk hesaba ├žekilecek ├╝├ž ki┼čiyi hat─▒rlat─▒r bizlere Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz:

Kimdi o ├╝├ž ki┼či? Biri sava┼čta ├Âld├╝r├╝len, biri ├ólim, bir di─čeri de inf├ók ehli c├Âmert bir adamd─▒.

Ne yapm─▒┼čt─▒ bu ├╝├ž ki┼či? Birincisi, Allah yolunda can─▒n─▒ vermi┼čti. ├élim olan, ├Âmr├╝n├╝ ilim ├Â─črenmeye ve ├Â─čretmeye adam─▒┼čt─▒. ├ť├ž├╝nc├╝ adam da mal─▒n─▒ Allah yolunda harcam─▒┼čt─▒.

Dikkat ederseniz bu ├╝├ž ki┼či, yerine getirmenin zor oldu─ču bu amelleri yapm─▒┼člard─▒. Sonu├ž ne oldu?

├ť├ž├╝n├╝n de ├ók─▒beti;

ÔÇťÔÇôYalan s├Âyl├╝yorsun!..ÔÇŁ denilip, ┬źsonra y├╝z ├╝st├╝ cehennem at─▒lmak┬╗ olmu┼čtur. (M├╝slim, ─░m├óre, 152)

Neden? ├ç├╝nk├╝ bu ameller, Allah r─▒z├ós─▒ i├žin de─čil; ┬źNe kahraman adam! Ne ├ólim adam! Ne c├Âmert adam!┬╗ desinler diye yap─▒ld─▒. Onun i├žin de yapt─▒klar─▒ amel ba┼člar─▒na bel├ó oldu.

D├óhildeki bu sinsi d├╝┼čman olan nefsin; i├žinde yer ald─▒─č─▒ amelin, faaliyetin, hizmetin ve hatt├ó ib├ódetin dokusunu, m├óhiyetini ve gayesini tayin etmedeki fonksiyonunu idr├ók etmek l├óz─▒m. Onun i├žin d├óhildeki bu d├╝┼čman─▒ kontrol alt─▒na almadan, hari├žte bir m├╝cadeleye girmek; her t├╝rl├╝ tehlikeyle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalmak demektir.

M├╝cadelenin de m├╝c├óhedenin de gayesi, her ┼čeyi Allah i├žin yapma gayretidir. Mevl├ó bizi bu maksada ula┼čt─▒rs─▒n! Bizi g├Âz a├ž─▒p kapayana kadar, hatt├ó bundan daha az bir s├╝re i├žin bile nefsimizin eline b─▒rakmas─▒n!..