BATAKLI─×I KURUTMALI

H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Ge├žti─čimiz senelerde bir han─▒m karde┼čimiz bana ihtiya├ž sahibi bir k─▒zca─č─▒z─▒ y├Ânlendirdi. Uygun ortamda ├žal─▒┼čmak i├žin i┼č ar─▒yormu┼č. ─░stanbulÔÇÖa ├žal─▒┼čmaya gelmi┼č. Ya┼č─▒ epeyce ilerlemi┼č. ┼×imdiye kadar ucuz-emek├ži olarak rastgele i┼člerde ├žal─▒┼čm─▒┼č. Tahsili, k├╝lt├╝r├╝, birikimi yok.

ÔÇťÔÇô├çal─▒┼č─▒p da ne yapacaks─▒n? Kazan-harca k─▒s─▒r d├Âng├╝s├╝nde gen├žli─čini t├╝keteceksin. Neden evlenmiyorsun?ÔÇŁ diye sordum.

Hayat hik├óyesini anlatt─▒. Babas─▒n─▒n psikiyatrik hastal─▒─č─▒ varm─▒┼č. Bilhassa n├Âbeti tuttu─čunda, ne yapaca─č─▒ belli olmayan biriymi┼č. Annesi ile iki k─▒z karde┼čini onun insaf─▒na b─▒rak─▒p, evlenememi┼č. ├çal─▒┼č─▒p onlara bakmay─▒ ve okutmay─▒ ablal─▒k vazifesi saym─▒┼č. On sekiz ya┼č─▒ndan bu yana, bu y├╝k├╝ omuzlam─▒┼č.

ÔÇťÔÇôBaban─▒n kimsesi yok mu? Dedeniz, amcan─▒z sizinle ilgilenmiyor mu?ÔÇŁ dedim.

ÔÇťÔÇôTam aksine, dedem b├╝t├╝n mal─▒n─▒ amcam─▒n ├╝zerine kaydettirdi. Hatt├ó babam─▒n hastal─▒─č─▒, o haks─▒zl─▒─ča u─črad─▒ktan sonra daha da k├Ât├╝le┼čti.ÔÇŁ dedi.

K─▒z─▒n babas─▒ sadece hasta de─čil; ayn─▒ zamanda babas─▒ gibi baz─▒ g├╝ya dindarlar─▒n ikiy├╝zl├╝l├╝klerine k─▒zarak, biraz da i┼č├ži sendikalar─▒n─▒n empoze etti─či sol g├Âr├╝┼člere meylederek, din d├╝┼čman─▒ olmu┼č. Mesel├ó;

ÔÇťÔÇôRamazanda oru├ž tutmay─▒n! B├Âyle uzun g├╝nlerde oru├ž tutulur mu?ÔÇŁ diyormu┼č. Dinlemeyip tuttuklar─▒ i├žin; han─▒m─▒n─▒, k─▒zlar─▒n─▒ odaya kilitlemi┼č, iftar etmelerine izin vermemi┼č. Hastal─▒k ile gaddarl─▒k kar─▒┼č─▒m─▒ bir ruh h├óli i├žinde…

Tuhaf olan ┼ču ki; dedesi g├╝ya daha dindar, ama d├╝nya mal─▒ s├Âz konusu olunca ├želi┼čkili bir h├ól sergiliyor. Bir yandan k─▒z ├žocuklar─▒na mal vermek istemiyor; di─čer yandan bu k─▒z ├žocuklar─▒n─▒n h├óliyle ilgilenmiyor, ├žal─▒┼čmaya mecbur b─▒rak─▒yor.

K─▒z─▒n da bu ya┼čad─▒klar─▒ndan psikolojisi etkilenmi┼č. Evlenme g├Âr├╝┼čmelerinde kavga eder gibi konu┼čuyor, kimseye g├╝venmiyor, ┼čuuralt─▒ erkeklere kar┼č─▒ epeyce dolu…

Bu aktard─▒─č─▒m ├Ârnek gibi; daha bir s├╝r├╝ ma─čdur kad─▒nlar, k─▒zlar var. S─▒rf benim hik├óyelerini bildi─čim kad─▒nlar─▒n ma─čduriyetlerini yazsam bir kitap meydana gelir.

├ťmmet-i Muhammed olarak ┼ču ├óhirzamanda ya┼čad─▒─č─▒m─▒z en b├╝y├╝k imtihanlardan biri; kendi medeniyetimize ait olmayan zihniyet, anlay─▒┼č ve hayat tarzlar─▒n─▒n bir kar─▒┼č─▒m─▒ i├žinde ya┼čamaya ├žal─▒┼č─▒yor olmam─▒z.

Bizler, bir yandan m├╝sl├╝man─▒z ama bir yandan da gelenekleri din yerine koymu┼č bir toplumuz. Kendi geleneklerimizi d├╝zeltemeden, bat─▒dan gelen cereyanlara kap─▒larak daha da allak bullak olmu┼čuz.

Maddiyat├ž─▒l─▒k, bencillik zaten nefsimizde var olan meyiller; bazen gelenekten, bazen modern hayat tarz─▒ndan i┼čimize gelen k─▒sm─▒ al─▒p kar─▒┼čt─▒r─▒yoruz. ─░┼čin en k├Ât├╝s├╝ de; kendini muhafazak├ór ve dindar sayan baz─▒ kesimlerimiz de i┼čine geldi─či gibi hareket edip; ┬źBen yapt─▒m oldu!┬╗ deyip ├ž─▒k─▒yor. Hem de hi├ž vicdan─▒ s─▒zlam─▒yor.

Vicdan; All├óhÔÇÖ─▒n insan─▒n sadr─▒na yerle┼čtirdi─či, berrakl─▒─č─▒n─▒ yitirmedi─či s├╝rece iyilik yapmaktan huzur bulan, k├Ât├╝l├╝k i┼čleyince vicdan azab─▒yla sahibini ├«kaz eden bir histir. Bu his, insana bu d├╝nya hayat─▒nda rehberlik yapan bir pusula gibidir. ├ľnemli kararlarda; y├Ân├╝m├╝z├╝ vicdan pusulas─▒yla tayin eder, onun rehberli─činde zul├╝m ve k├Ât├╝l├╝klerden uzak durur, b├Âylece sel├ómet sahiline ula┼č─▒r─▒z.

Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz bir had├«s-i ┼čer├«finde m├╝sl├╝man─▒n sahip olmas─▒ gereken vicdan hass├ósiyetini ┼č├Âyle tarif ediyor:

ÔÇť─░yilik, r├╗huna huzur veren ┼čeydir.

K├Ât├╝l├╝k ise; insanlar sana fetv├ó verseler de, i├žini t─▒rmalayan ve g├Â─čs├╝nde teredd├╝t duydu─čun ┼čeydir.ÔÇŁ (Ahmed bin Hanbel, 4; 227; D├órim├«, B├╝y├╗, 2)

Dikkat edersek Ras├╗lullah -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm-; ÔÇťSana fetva verseler bile…ÔÇŁ diyor; h├ólbuki biz fetv├ó sormaya fil├ón da gerek duymuyoruz. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz son nefesinde;

ÔÇťElinizin alt─▒ndakilerin haklar─▒na ri├óyet edin.ÔÇŁ diye vasiyet etmi┼č. (Bkz. Beyhak├«, ┼×uab, VII, 477) OÔÇÖnun s├Âz├╝n├╝ dinlememenin cezas─▒ olarak, bat─▒dan gelen ak─▒mlarla sars─▒l─▒yoruz.

├ťmmetin uzun zamandan beri ┬źÔÇôizm┬╗lerle imtihan─▒ var. Nasyonalizm, yani kavmiyet├žilik bizi par├žalad─▒. Sosyalizm, toplum tabakalar─▒ aras─▒nda d├╝┼čmanl─▒k ├╝retti. ┼×imdi de feminizm, aileyi ├ž├Âkertiyor.

Aile, ├╝mmetin son kalesi… Bug├╝n d├╝nya ├╝zerinde; siy├ós├«, asker├«, iktis├ód├« y├Ânden ma─čl├╗p ve peri┼čan h├óldeyiz. Elimizde kalan son ├╝mit; aile yap─▒m─▒z─▒n bat─▒ya nisbeten sa─člam olmas─▒, n├╝fusumuzun gen├ž ve canl─▒ olmas─▒… Ama bunu da kaybedebiliriz.

┼×u anda feminizmden korkuyorsak -ki korkmal─▒y─▒z- as─▒l onu ortaya ├ž─▒karan sebepleri ortadan kald─▒rmal─▒y─▒z. Bunun i├žin kendi d├«nimizde tutarl─▒ olmal─▒, elimizi vicdan─▒m─▒za koymal─▒y─▒z. Yoksa herkes kendi ba┼č─▒n─▒n ├žaresine bakmaya mecbur kal─▒rsa, birbirinin yakas─▒na yap─▒┼č─▒p hak ister h├óle gelir.

Bat─▒da da kad─▒nlar ├žal─▒┼č─▒p kendi ayaklar─▒ ├╝zerinde durmaya mecbur kald─▒k├ža, g├╝├žlendiler. Haks─▒zl─▒klara u─črad─▒k├ža; haklar─▒n─▒ ancak sava┼čarak almaya mecbur kal─▒p, sertle┼čtiler. Nihayetinde bug├╝nk├╝ manzara ortaya ├ž─▒kt─▒.

Asl─▒nda feminizm bat─▒da m├╝stakil bir g├Âr├╝┼č olarak de─čil, daima mevcut cereyanlar─▒n yan kolu olarak ortaya ├ž─▒kt─▒. Mesel├ó J. J. Rousseau; bug├╝nk├╝ l├óik toplumu ortaya ├ž─▒karan e┼čitlik-halk├ž─▒l─▒k fikrini ortaya att─▒─č─▒ y─▒llarda, Mary Wollstonecraft gibi kad─▒n yazarlar, e┼čitli─čin kad─▒nlar i├žin de ge├žerli olmas─▒ gerekti─čini savundular.

Feminizmin annesi diye an─▒lan bu kad─▒n─▒n; annesini babas─▒n─▒n gaddarl─▒─č─▒ndan kurtarmak i├žin yatak odalar─▒n─▒n kap─▒s─▒nda n├Âbet bekledi─čini okudu─čumda, yukar─▒daki gen├ž k─▒z─▒n hik├óyesine ne kadar ├žok benzedi─čini d├╝┼č├╝nmeden edemedim. Bizler de kendi ┬źMary┬╗lerimizi yeti┼čtiriyoruz ve sonra;

ÔÇťBu k─▒zlar durduk yere niye feministle┼čiyor!ÔÇŁ diye ┼čik├óyet ediyoruz.

Feminizmin yayg─▒nla┼čmas─▒ as─▒l; I. ve II. D├╝nya sava┼člar─▒ndan sonra, milyonlarca gen├ž erke─čin sava┼čta ├Âlmesinden dolay─▒ kad─▒nlar─▒n ├žal─▒┼čmas─▒yla ortaya ├ž─▒kt─▒. O zamanki feminizm de i┼č├ži haklar─▒n─▒ savunan sosyalizmin kad─▒n kolu g├Âr├╝n├╝m├╝ndeydi. Kad─▒nlar─▒n slogan─▒ da; ┬źE┼čit i┼če e┼čit ├╝cret┬╗ti.

Bug├╝n d├╝nyada kapitalizm ve liberalizm yayg─▒nla┼čt─▒. Bu sefer de, maddiyat─▒n tek de─čer h├óline geldi─či bir d├╝nyada; madd├« bir kar┼č─▒l─▒─č─▒ olmayan ev kad─▒nl─▒─č─▒ ve annelik rol├╝n├╝n, m├ón├ós─▒z bir fed├ók├órl─▒k olarak g├Âr├╝lmesi beraberinde geldi.

Hem kad─▒n─▒ sahipsiz b─▒rak─▒p, baba oca─č─▒nda veya koca evinde u─črad─▒─č─▒ haks─▒zl─▒klar─▒ ├ž├Âz├╝me kavu┼čturmamak, hem de asla okumas─▒n, ├žal─▒┼čmas─▒n demek, meseleyi ├ž├Âz├╝ms├╝zl├╝─če itmek ve bat─▒dan gelen fikirlerin ├Ân├╝n├╝ a├žmakt─▒r. Problemlere; d├«nimize, yap─▒m─▒za uygun ├ž├Âz├╝mleri biz bulamaz isek, bat─▒dan gelen ┬źkopyala yap─▒┼čt─▒r┬╗ ├ž├Âz├╝mleri toplumumuza tatbik etmeye hevesli bir├žok d├óhil├« ve h├óric├« odak haz─▒r beklemektedir.

S├Âz├╝n k─▒sas─▒; kendimizle ├želi┼čmeyi b─▒rakmazsak, feminizmle sava┼č, Donki┼čotÔÇÖun yel de─čirmenlerine sava┼č a├žmas─▒na benzeyecek. Ya kendi d├«nimize uygun davranal─▒m ve ahl├ók├«, vicd├ón├« hass├ósiyetle hareket edelim yahut da ┼čik├óyet etmeyelim.

Unutmayal─▒m ki feminizm, sebep de─čil sonu├žtur. Biz ilk domino ta┼č─▒n─▒ y─▒kan tesiri bulup ortadan kald─▒ral─▒m, y─▒k─▒lan son domino ta┼č─▒ olan feminizmi de─čil.

H├ólen ├╝lkemizdeki kad─▒nlar─▒n ├žo─ču; ev han─▒ml─▒─č─▒n─▒ ve anneli─či tercih ediyor. Bat─▒da ├žal─▒┼čan kad─▒n oran─▒ y├╝zde 60-70ÔÇÖlerde iken; ├╝lkemizde kendi tarlas─▒nda ├žal─▒┼čanlar─▒ bile eklesek, y├╝zde 30ÔÇÖa ancak ula┼č─▒yor. ├ç├╝nk├╝ h├ólen ├╝lkemizde erkekler, aile reisli─či mesÔÇÖ├╗liyetine sahipler.

Hi├ž unutmam, SomaÔÇÖdaki maden kazas─▒nda 300 karde┼čimiz hayat─▒n─▒ kaybetmi┼čti. Ertesi g├╝n a├ž─▒lan madenci i┼č├ži al─▒m─▒na, binlerce delikanl─▒ m├╝racaat etmi┼čti. Ailesinin r─▒zk─▒n─▒ hel├ólinden kazanmak i├žin ├Âl├╝m├╝ g├Âze alan yi─čitler olduk├ža, kad─▒nlar─▒m─▒z da asl├« vazifelerine bakmaya devam edecektir.

Bu arada; aile yap─▒m─▒z sa─člam, ahl├ók├« seviyemiz y├╝ksek olduk├ža, anneli─če s─▒rt─▒n─▒ d├Ânmedik├že, kad─▒nlar─▒n kendilerine uygun ortamlarda ├žal─▒┼čmas─▒ da b├╝y├╝k bir tehdit de─čildir. ├çal─▒┼čan kad─▒nlar─▒m─▒z─▒n da ├žo─ču, ailesi i├žin ├žal─▒┼č─▒yor.

├ťlkemizin bat─▒ sahillerinden bir avu├ž edepsiz ├ž─▒─č─▒rtkan kad─▒n y├╝z├╝nden, kad─▒nlar─▒m─▒z─▒n ger├žek ma─čduriyetlerine kulak t─▒kamayal─▒m. Yeter ki biz ahl├ók├« yap─▒m─▒z─▒ sa─člamla┼čt─▒ral─▒m, evlilik kad─▒nlar i├žin emniyetli bir s─▒─č─▒nak olsun, haklar─▒na ri├óyet edilsin; o zaman, o kad─▒n f─▒trat─▒na hi├ž de uygun olmayan sa├žma sapan sloganlar─▒n, fazla y─▒k─▒c─▒ bir etkisi olmayacakt─▒r.

Kad─▒nlar f─▒trat olarak meveddet ve merhamet hislerine sahiptirler. Kanlar─▒ndaki hormonlarda bile annelik hormonlar─▒ fazlad─▒r. Kad─▒nlara merhamet edelim ki, o yumu┼čak kalpleri kat─▒la┼čmas─▒n.