─░NSAN ve CO─×RAFYA

Zahit GENÇ zahitgenc80@gmail.com

─░ki mavi, bir ye┼čil; hayran─▒y─▒m renklerin,
Dalsam renk d├╝nyas─▒na, da─č, deniz ve g├Âklerin.

┼×ehir, kasaba veya ├çukurova gibi b├╝y├╝k bir b├Âlgenin ├Ânemini belirleyen bir├žok fakt├Âr vard─▒r. Bunlar iklim, g├Âl, deniz, akarsu, da─člar, ormanlar, tarih├« eserler ve t├╝m tabi├« g├╝zelliklerdir.

Bunlar─▒n yan─▒ s─▒ra ├žal─▒┼čkan, ├ódil bir idareci, insanlara faydal─▒ eserleri olan ilim adamlar─▒, ya┼čayan veya vefat etmi┼č b├╝y├╝k vel├«ler; o b├Âlgenin tan─▒nmas─▒na, sevilmesine, gezilip g├Âr├╝lmesine vesile olur.

Bug├╝n Konya denince Mevl├ón├óÔÇÖy─▒, Mevl├ón├ó an─▒l─▒nca KonyaÔÇÖy─▒ hat─▒rlamayan yoktur. Ankara Hac─▒ Bayr├óm-─▒ Vel├« ile Bursa Uluda─č ve Emir SultanÔÇÖla, Urfa Bal─▒kl─▒g├Âl ve ─░brahim -aleyhissel├óm- ile bilinir. ─░stanbul ise bu konularda en zenginidir. Tabi├« g├╝zelliklerin, tarih├« eserlerin, ├ólimlerin, evliy├ólar─▒n ve sah├óbe kabirlerinin bulundu─ču; m├╝b├órek bir ilimiz, k├╝lt├╝r ve sanat merkezimizdir.

B├╝t├╝n bu ├Âzellikleri d├╝┼č├╝nerek bizim i├žinde bulundu─čumuz ├çukurovaÔÇÖy─▒ ele al─▒rsak, buran─▒n da bu konularda ├žok zengin oldu─čunu g├Âr├╝r├╝z.

├çukurovaÔÇÖm─▒z y─▒l─▒n her mevsiminde ├že┼čitli ├╝r├╝nler yeti┼čen, Ceyhan ve Seyhan gibi iki b├╝y├╝k nehirle sulanan, tar─▒ma elveri┼čli bereketli topraklar─▒n bulundu─ču bir b├Âlgedir. Bir taraf─▒n─▒n deniz, bir taraf─▒n─▒n da─člarla ├ževrili olmas─▒ da ayr─▒ bir ├Âzelli─čidir.

Bu sebeple burada ya┼čayan insanlar─▒m─▒z hem ovan─▒n hem de deniz ve da─člar─▒n nimetlerinden faydalan─▒r. AkdenizÔÇÖin mavi sular─▒ ile Toros Da─člar─▒n─▒n ye┼čil ├Ârt├╝s├╝ aras─▒nda uzay─▒p giden geni┼č ovalarda yeti┼čen alt─▒n sar─▒s─▒ bu─čday ba┼čaklar─▒ da bereketin sembol├╝d├╝r.

G├╝n g├╝n, hafta hafta, ay ay uzayan; boylar─▒ b├╝y├╝d├╝k├že ye┼čil g├Âr├╝nt├╝s├╝ g├Âz dolduran geni┼č ekin tarlalar─▒n─▒n olgunla┼č─▒p sarard─▒─č─▒, bi├žilip harmanland─▒─č─▒ vakit ise; ├žift├ži i├žin yorgunluklar─▒n mutlulu─ča d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝ vakittir.

Yaz─▒n s─▒cak ve kurak, k─▒┼č─▒n ─▒l─▒k ve ya─č─▒┼čl─▒ bir iklime sahip olan b├Âlgemizin insan─▒; yaz─▒n kavurucu s─▒caklarla bunalsa da kimisi denizin ┼čif├ól─▒ sular─▒na ko┼čar, kimisi de da─člar─▒n ├╝zerindeki serin yaylalara ├ž─▒kar.

Bazen ┼čiddetli kurakl─▒kla bazense sellerle imtihan olan ├çukuroval─▒ k─▒┼č─▒n da ─▒l─▒man iklimle rahat eder.

Ula┼č─▒m olarak da hava, deniz, demir ve kara yollar─▒n─▒n en i┼člek oldu─ču bir yerdir.

G├Âr├╝yoruz ki; tar─▒m, turizm, ticaret a├ž─▒s─▒ndan ├že┼čitli ├Âzelliklere ve zenginliklere sahip olan, denizlerin, da─člar─▒n ve ovalar─▒n co─čraf├« konumu ve tabi├« g├╝zellikleri bizler i├žin ayr─▒ bir ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r.

Ayr─▒ca bir ba┼čka a├ž─▒dan bakt─▒─č─▒m─▒zda;

ÔÇťYerde ve g├Âkte ne varsa hepsi All├óhÔÇÖ─▒ tesbih eder.ÔÇŁ (el-Ha┼čr, 1; et-Te─č├ób├╝n, 1) ├óyet-i ker├«mesi bizleri tefekk├╝r ├ólemine davet eder.

Biz d├╝┼č├╝nen insan olarak, zikir ├žeken dervi┼čler gibi r├╝zg├órla sa─ča-sola sal─▒nan olgunla┼čm─▒┼č alt─▒n sar─▒s─▒ ba┼čaklar─▒ seyretmekten zevk almaz m─▒y─▒z? Bir de ekin tarlalar─▒nda k─▒pk─▒rm─▒z─▒ renkleriyle boy g├Âsteren binlerce gelincik varsa; o zaman hayran hayran bak─▒┼člar─▒m─▒za, k─▒p─▒r k─▒p─▒r duygularla g├Ânl├╝m├╝z e┼člik etmez mi?

Yine; derin bir tefekk├╝re dalm─▒┼č insan gibi boynunu b├╝km├╝┼č, ba┼č─▒n─▒ e─čmi┼č ay├ži├žekleri ile i├žtim├ó etmi┼č ye┼čil elbiseli askerler gibi dik duru┼člu m─▒s─▒rlar, binlerce d├Ân├╝m tarlalarda yeti┼čtirilerek b├Âlgemiz i├žin ├Ânemli bir ge├žim ve gelir kayna─č─▒ olmu┼člard─▒r.

B├╝t├╝n bu mahs├╗lleri yeti┼čtiren ren├žberlerimiz, ├žift├žilerimiz, ─▒rgatlar─▒m─▒z ise ├žal─▒┼čkanl─▒klar─▒ ve gayretleri sayesinde takdirle an─▒lan ├Ârnek insanlard─▒r. Bunlar─▒n g├╝ne┼č yan─▒─č─▒ esmer tenlerine bakanlar, y├╝zlerinde bereketli topraklar─▒n rengini g├Âr├╝rler.

├ľm├╝rleri boyunca toprakla ha┼č─▒r ne┼čir olan bu fed├ók├ór insanlar─▒m─▒z i├žin toprak kokusu, g├╝l kokusu gibidir. Topra─č─▒n rengine boyanan, topra─č─▒n kokusunu duyan, toprakla doyan bu g├╝zel insanlar─▒m─▒z; ayn─▒ zamanda toprak gibi m├╝tev├óz─▒d─▒r.

Da─člar─▒, dery├ólar─▒, bay─▒rlar─▒, k─▒rlar─▒ bu g├Âzle seyredip ilham alan bir ┼čairimiz de bu hakikati il├óh├« olarak ┼č├Âyle dile getirir:

ÔÇť┬źH├╗!┬╗ diyerek sarard─▒k├ža ba┼čak y├╝kl├╝ harmanlar,
Ya ben ni├žin HakkÔÇÖa ├ó┼č─▒k olmay─▒m,
Ya ben niye Allah ad─▒n anmay─▒m!ÔÇŁ

Ba┼čaklar─▒n, ormanlar─▒n, a─ča├žlar─▒n; ┬źH├╗!┬╗ diyerek sarard─▒─č─▒n─▒ ve ye┼čerdi─čini ifade ederek bizleri de zikre ├ža─č─▒rmas─▒ kullu─čumuzun gere─či olarak ├žok g├╝zel bir ├«kaz de─čil mi?

Netice olarak; i├žti─čimiz suyun, ald─▒─č─▒m─▒z havan─▒n temiz olmas─▒ ne kadar ├Ânemliyse, ├╝zerinde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z, nimetlerinden bol bol faydaland─▒─č─▒m─▒z ├žok farkl─▒ ├Âzellikleri ve g├╝zellikleri olan b├Âlgemizin ve ├ževremizin de korunmas─▒ o kadar ├Ânemlidir.

B├╝y├╝kler der ki:

┬ź─░nsan ya ┼ču ├óleme bak─▒p ibret al─▒r ya da ├óleme ibret olur.┬╗