AH ARKADA┼×IM! SEN NE YAPTIN?

Fatih GARCAN fatihgarcan@hotmail.com

 

Asfalt yoldan ayr─▒ld─▒k. Kasabaya kadar yakla┼č─▒k otuz kilometre stabilize yoldan ilerledik. Kasabay─▒ ge├žince, da─č k├Âylerinin toprak yolunun m├╝saade etti─či h─▒zla yolumuza devam ettik. Yer yer sel sular─▒n─▒n a┼č─▒nd─▒rd─▒─č─▒ toprak k├Ây yollar─▒…

─░nsan─▒n hi├ž gitmek istemedi─či yolculuklar vard─▒r; bazen hi├ž can─▒n─▒z istemez. Hani; ┬źBir ┼čey olsa da gitmesek; araba ├ór─▒za yapsa, sefer iptal edilse, en az─▒ndan teker patlasa da biraz ge├ž gitsek…┬╗ dedi─čimiz o yolculuklar. Mutlaka olmu┼čtur…

─░┼čte benim, o hi├ž istemedi─čim yolculu─čumdu bu…

Da─člar─▒n aras─▒ndan, derelerin i├žinden ge├žen yollar, y├╝ksek rak─▒mdaki k├Âylere uzan─▒yordu. Yollar uzad─▒k├ža tarifi m├╝mk├╝n olmayan bir ac─▒, bo─čaz─▒m─▒zda d├╝─č├╝mlenen o ifadeler daha da bir b├╝y├╝yordu. ─░├žinden ge├žti─čimiz k├Âylerde ilgili bak─▒┼člar… ├çobanlar─▒n s├╝r├╝s├╝n├╝ tel├ó┼č ile yoldan ├žektikten sonraki sayg─▒ dolu ba┼č sel├ómlar─▒… ─░nsan ister istemez etkileniyor bu s─▒ra d─▒┼č─▒ h├╝rmetlerden, sayg─▒ dolu bak─▒┼člardan; ama gel g├Âr ki hakikat bazen y├╝reklerde ate┼č, dillerde kor oluyor.

Yakla┼čt─▒─č─▒n─▒z her ev ├Ânce bir tel├ó┼član─▒r, sonra tarifi zor bir rahatl─▒k; ama devam─▒ merakl─▒ bak─▒┼člar… Yakla┼čt─▒─č─▒n─▒z her evde bu ├óna ┼čahit olmak m├╝mk├╝n. ├ç├╝nk├╝ ├Ânde bir asker├« ara├ž ve arkas─▒nda ambul├óns─▒n ne demek oldu─čunu neredeyse bilmeyen yoktur. Evet, bir ┼čehid haberi gidiyor:

ÔÇťÔÇôAcaba kim? Bu sefer kim? Bu sefer hangi oca─ča d├╝┼čecek bu ate┼č?ÔÇŁ

Asl─▒nda bu sahne bize hi├ž yabanc─▒ de─čil. Bizim; y├╝re─či ├«manla dolu neslimizden olup, bu vatan─▒n suyunu i├žip, bu bayra─ča g├Ân├╝l vermi┼č yi─čitlerimizden ┼čehid vermeyen bir ev var m─▒d─▒r? Biz asker bir milletiz. Bizde ┼čeh├ódet, gurur vesilesidir. Bir ┼čehid babas─▒ veya bir ┼čehid anas─▒ olmak, bizim i├žin nasip meselesidir.

ÔÇťÔÇôVatan sa─č olsun!ÔÇŁ dedi─činde da─člar─▒ titreten babalar;

ÔÇťÔÇôBir evl├ód─▒m daha olsa onu da vatana fed├ó ederim!ÔÇŁ diyen analar; bu anlar─▒ haber ekranlar─▒nda seyreden hangi y├╝re─či s─▒zlatmam─▒┼č, hangi g├Âz├╝ ya┼čartmam─▒┼čt─▒r?

Komutanlar─▒m; h├óf─▒z oldu─čumu ├Â─črendikleri g├╝nden itibaren, ┼čehid haberi vermeye ve ┼čehid cenazelerine beni de g├Ât├╝r├╝r oldular:

ÔÇťÔÇôH├óf─▒z, bir Y├ós├«n-i ┼čerif oku! H├óf─▒z, bir du├ó yap!ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôEmredersiniz komutan─▒m!ÔÇŁ

Y─▒llarca okudu─čum KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin, benim i├žin ├žok daha ba┼čka m├ón├ólar─▒ oldu o asker├« kamufl├ój i├žinde… O ┼čehid analar─▒n─▒n bir evl├ód─▒ da bendim art─▒k. O ac─▒ dolu y├╝reklerin t├ó i├žinden gelen;

ÔÇťÔÇôO─člum ├Âmr├╝ne bereket. Rabbim seni anana-babana ba─č─▒┼člas─▒n!..ÔÇŁ ifadelerinin tesiri, tarifi m├╝mk├╝n olmayan duygular…

┼×ehid haberi vermenin bir gururu var elbet; ama ┼čehid haberi vermenin…

Bu, ├žok ba┼čka idi. Me─čerse bu, daha zormu┼č…

Ak┼čam i├žtim├ó─▒ uzam─▒┼čt─▒. Oca─č─▒n ortas─▒ idi. Yo─čun bir kar ya─č─▒┼č─▒ ve tipi bu memleketin normali idi. Kumandanlarda pek de ┼čahit olmad─▒─č─▒m─▒z bir tel├ó┼č ve asabiyet vard─▒. Tamam, askerli─čin ciddiyetini biliriz de bu ba┼čka idi. Bir s─▒k─▒nt─▒ vard─▒. ─░├žtim├ó gittik├že uzam─▒┼č, tipi iyice h─▒zlanm─▒┼čt─▒. B├╝t├╝n alay, i├žtim├ó alan─▒nda haz─▒r bekliyorduk; ama donmak ├╝zereydik. Komutanlar o kadar asab├« idi ki akan burnumuzu mendille temizlemeye m├╝saade etmiyorlard─▒. Bekleyi┼č uzay─▒nca g├Ârmezden geldiler. Hi├žbirimiz ne oldu─čuna bir m├ón├ó veremedi─čimiz gibi, sormaya da cesaret edemiyorduk. Arkada┼člar s├╝rekli tazyik ediyorlard─▒;

ÔÇťÔÇôKomutanlar seni sever, bir sor da ├Â─črenelim! Donduk!ÔÇŁ diye.

Komutan yan─▒mdan ge├žerken bir cesaret sordum;

ÔÇťÔÇôKomutan─▒m acaba neyi bekliyoruz?ÔÇŁ diye. Komutan di─čer komutanlara bir g├Âz gezdirdikten sonra;

ÔÇôBir asker kay─▒pt─▒. Tuvalette ├Âl├╝ olarak bulmu┼člar; ama ne oldu─čunu ben de tam bilmiyorum. Alay komutan─▒ ate┼č p├╝sk├╝r├╝yor.

Tam o s─▒rada komutan─▒m─▒z─▒ ├ža─č─▒rd─▒lar. Ko┼čarak gitti. ├çok ge├žmeden geri geldi ve;

ÔÇťÔÇôH├óf─▒z ko┼č!ÔÇŁ diyerek beni de ├ža─č─▒rd─▒. Alay komutan─▒ da beni tan─▒rd─▒. G├Âzleri kan ├žana─č─▒na d├Ânm├╝┼čt├╝. Beni g├Âr├╝nce;

ÔÇťÔÇôH├óf─▒z! Sabah be┼čte haz─▒r ol!ÔÇŁ dedi.

ÔÇťÔÇôEmredersiniz komutan─▒m!ÔÇŁ dedim ama, neye haz─▒r olmam gerekti─čini albay─▒n odas─▒ndan ├ž─▒k─▒nca ├Â─črendim. ─░├žtim├óda bir asker eksik ├ž─▒km─▒┼č. Alay─▒n her yerini aram─▒┼člar, bulamam─▒┼člar.

ÔÇťAsker ka├žt─▒!ÔÇŁ diye tutanak tutulacak olmu┼č, bu sefer de n├Âbet├ži subay kabul etmemi┼č;

ÔÇťÔÇôKa├žsa ya kameralardan ya kulelerden fark ederdik. Kay─▒p asker, alay─▒n i├žinde bir yerdedir!ÔÇŁ demi┼č. Uzunca bir s├╝re aram─▒┼člar. Bu arada b├╝t├╝n b├Âl├╝klerin, i├žtim├ó alan─▒nda haz─▒r bekletilmesi ├╝zerine alay komutan─▒ mevzuya v├ók─▒f olmu┼č. Asker bulunamay─▒nca b├╝y├╝k bir h─▒┼č─▒mla kendi aramaya ba┼člam─▒┼č. Kilitli bir tuvalet kap─▒s─▒n─▒n ├Ân├╝ne gelince sormu┼č:

ÔÇôBu kap─▒ niye kilitli?

ÔÇôKomutan─▒m, o tuvalet ├ór─▒zal─▒.

ÔÇôNiye ak┼čama kadar ├ór─▒zas─▒ giderilmedi? A├ž─▒n kap─▒y─▒!

Etraftaki komutanlar kap─▒y─▒ k─▒rm─▒┼člar. Kap─▒y─▒ a├žmak i├žin zorlad─▒klar─▒nda ise kay─▒p askerin cesedine ula┼čm─▒┼člar. Askerin boynundaki k├╝nyesinden anla┼č─▒ld─▒─č─▒na g├Âre; daha yeni da─č─▒t─▒m─▒ olmu┼č ve komando olarak vazifelendirildi─čini fark etmi┼čler. Alay komutan─▒ bizzat ilgilenmi┼č. Ger├že─či anlamalar─▒ pek uzun s├╝rmemi┼č. Delikanl─▒ bir yanl─▒┼č y├Ânlendirmenin, bir yanl─▒┼č fikrin, bir yanl─▒┼č arkada┼č─▒n kurban─▒ olmu┼č. Soru┼čturman─▒n neticesinde; askerin komando olmamak i├žin kendisini jiletle kesti─čini ve a┼č─▒r─▒ kan kayb─▒ndan ├Âld├╝─č├╝n├╝ belirlemi┼čler.

Peki ya sebep?

Arkada┼člar aras─▒nda konu┼čurlarken;

┬źV├╝cudunda derin bir ameliyat veya kesik yara izi olan─▒ komando yapm─▒yorlarm─▒┼č…ÔÇŁ diye yar─▒m yamalak bir ┼čey duymu┼č. Bunu sadece duydu─ču kadar─▒yla anlatt─▒─č─▒ arkada┼č─▒ anlatm─▒┼č h├ódiseyi:

ÔÇôBen evin tek erke─čiyim. Babam vefat etti. Ben de ├Âl├╝rsem annem ve k─▒z karde┼čime kim sahip ├ž─▒kar?

ÔÇôAllah! Allah sahip ├ž─▒kar! Bak devletin ┼čehid ailelerine hizmetleri falan ├žok iyi. Memuriyet veriyor, maa┼č ba─čl─▒yor, sahip ├ž─▒k─▒yor da her komando olan hemen ┼čehid mi oluyor? Bir dur bakal─▒m!

ÔÇôHay─▒r! ┼×u derin yara meselesi benim akl─▒ma yatt─▒.

ÔÇôSa├žmalama!

ÔÇô┼×aka ┼čaka…

ÔÇťÔÇôEn son konu┼čmam─▒z bu oldu…ÔÇŁ demi┼č arkada┼č─▒.

Alay komutan─▒n ├Âfkesini ve ├╝z├╝nt├╝s├╝n├╝ anlam─▒┼čt─▒m. Askerinin c├óhilce ├Âl├╝m├╝ne mi yans─▒n, geride kalan gariban anas─▒na, bac─▒s─▒na m─▒?

Alay komutan─▒ t├ólimat vermi┼č:

ÔÇťÔÇôBa┼čka bir ┼čey s├Âylensin! ┬ź┼×├Âyle kahramand─▒! B├Âyle yi─čitti!┬╗ densin! Ailesinin bir su├žu, g├╝nah─▒ yok. Garipler bir ├Âm├╝r bu ac─▒yla yanmas─▒nlar!ÔÇŁ

Ve benim vazifem! ┼×ehid cenazelerine yap─▒lan uygulaman─▒n ayn─▒s─▒…

Yine komutanlar─▒mla birlikte ard─▒m─▒zda bir ambul├óns, asker├« ara├žla bir k├Âye vard─▒k. Bizi g├Âren teyzelerin dudaklar─▒n─▒ ─▒s─▒r─▒┼č─▒ ve ellerini a─č─▒zlar─▒na g├Ât├╝r├╝┼č├╝… Kendi evlerini ge├žmemize ra─čmen pe┼čimizden ayr─▒lmad─▒lar ve k├Ây├╝n sonundaki tek katl─▒ evin ├Ân├╝ne kadar e┼člik ettiler. Hakikaten iki g├Âz odal─▒ bir kul├╝becik, yan─▒nda bir ah─▒r, ah─▒rda ya┼čl─▒ bir inek… Bu inek sa─č─▒lacak ve s├╝t├╝ ile ge├žinilecek…

Arabalar─▒n sesine kap─▒ya ├ž─▒kan annesi, hepimizin g├Âz├╝ne teker teker bakt─▒. Hepimizin bak─▒┼člar─▒ yerde. Komutan─▒m─▒z annenin elini ├Âpt├╝:

ÔÇôBa┼č─▒n─▒z sa─č olsun anne!

ÔÇô├ľyle mi evl├ót? Vatan sa─č olsun be kuzum! Siz sa─č olun! ┼×ehid anas─▒ m─▒ oldum ben ┼čimdi? Ama… Ama daha yeni, yerine gitmediydi…

O an kimse komutan─▒m─▒z─▒n yerinde olmak istemezdi, ben de ├Âyle.

ÔÇôAnac─▒─č─▒m da─č─▒t─▒m yerleri belli oldu; ama o─člun hen├╝z gitmemi┼čti. O─člunu bir trafik kazas─▒nda kaybettik. Ba┼č─▒n sa─č olsun. Devletimiz b├╝t├╝n imk├ónlar─▒yla yan─▒n─▒zda olacak. Sen de bize em├ónetsin.

ÔÇô┼×ehid olamad─▒ m─▒ benim o─član?

ÔÇô┼×ehid say─▒l─▒r ana! Bak bu asker H├óf─▒z, ┼čimdi KurÔÇÖ├ón okuyacak size. Arkada┼člar─▒na hatim de okuttu. Yar─▒n da asker├« t├Âren ile defnedece─čiz o─člunu.

O ac─▒l─▒ ana, ya┼čl─▒ g├Âzlerle etraf─▒na bakt─▒. K─▒z─▒n─▒ yan─▒na ald─▒:

ÔÇôBen t├Âren m├Âren bilmem evl├ód─▒m! Sizin ora gidenin komando olaca─č─▒n─▒ duyduydum. Ben hep ┼čeh├ódet haberine haz─▒rlad─▒yd─▒m kendimi, ne olacak ┼čimdi? Nas─▒l olacak?

ÔÇôAna asker vazifede iken ├Âl├╝rse ┼čehid gibidir. Sonu├žta vatan hizmetinde iken oldu.

ÔÇôDo─črudur; ama ben ├Âyle hissetmiyorum! Y├╝re─čimde kocaman bir bo┼čluk var, ben pek bir emin olamad─▒m sanki… Ama sizin dedi─činiz gibi olsun…

─░┼čte ana y├╝re─či nedir, bir kez daha ┼čahit olmu┼čtuk; ama hi├žbir zaman tam m├ón├ós─▒yla anlayamayaca─č─▒m─▒z bir ┼čeydi bu…

Bir Y├ós├«n S├╗resi okudum; ama hatim gibi geldi. Du├ó yaparken annesi bir an olsun g├Âz├╝n├╝ benden ay─▒rmad─▒. ┼×ehid cenazelerinde yapt─▒─č─▒m du├ón─▒n ayn─▒s─▒n─▒ yapt─▒m. O ya┼č dolu h├óli ile emin olamayan bak─▒┼člar─▒, ilk o annenin g├Âzlerinde g├Ârd├╝m ben.

O g├╝n karar verdim. Bir g├╝n bunu mutlaka anlatacakt─▒m ├Â─črencilerime, bir g├╝n mutlaka kaleme alacakt─▒m…

├ľ─črencilerime ┼čeh├ódet makam─▒n─▒ ├žok iyi ├Â─čretmem gerekti─čini iliklerime kadar hissetmi┼čtim. Vatan m├╝dafaas─▒n─▒n ne demek oldu─ču, asl─▒nda zihinlere ve g├Ân├╝llere ├žok daha ├Ânceden kaz─▒nmal─▒ imi┼č. Bu asl─▒nda komutanlardan ├Ânce; ebeveynlerin, ├Â─čretmenlerin ve hocalar─▒n bir vazifesi imi┼č.

Bir de en ├žok ├╝z├╝ld├╝─č├╝m, yanl─▒┼č ak─▒l veren arkada┼č─▒n─▒n kurban─▒ olu┼ču…

ÔÇťKi┼či arkada┼č─▒n─▒n d├«ni ├╝zeredir. ├ľyleyse her biriniz kiminle arkada┼čl─▒k etti─čine dikkat etsin!ÔÇŁ (Tirmiz├«, Z├╝hd, 45) had├«s-i ┼čer├«fini talebelik hayat─▒m boyunca ├žok defa duymu┼č; ama mahiyetini tam kavrayamam─▒┼č oldu─čumu bug├╝n fark ettim. Nas─▒l oluyor da; ┬ź┼×eh├ódet┬╗ gibi y├╝ce bir makam ile; ┬ź─░ntihar┬╗ gibi bir zillet, tercih meselesiymi┼č gibi bir durum ortaya ├ž─▒k─▒yor? Nas─▒l oluyor? Elbet, intihar diye yapmad─▒! Ama… Ama giden, bu vatan─▒n bir fidan boylusu oldu…

ÔÇťDerin kesik!ÔÇŁ

ÔÇťNe kadar derin kesik?ÔÇŁ diye akl─▒na gelmiyor. Niyet h├ólisiyyetini kaybedince akl─▒n ├Ân├╝ne ge├žen perdenin de haddi-hesab─▒ olmuyor maalesef.

─░nsan mevzudan biraz s─▒yr─▒l─▒p bakmaya ├žal─▒┼č─▒yor; ÔÇťSu├žlu kim?ÔÇŁ diye. Garip anaca─č─▒n─▒ listenin sonuna koyuyor; hisse alacak bizlerle tabloyu ba┼č ba┼ča b─▒rak─▒yorum.

Rabbim ┼čehid kanlar─▒yla yo─črulmu┼č bu vatan─▒ l├óy─▒k─▒yla muhafaza etmeyi c├╝mlemize nasip eylesin. ├ém├«n…