GE├çM─░┼×TEN BUG├ťNE E─×─░T─░M MACERAMIZ

YAZAR : Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

E─×─░T─░M REFORMU

Kad├«m medeniyetimizde; eskiden bu yana yanl─▒┼č i┼čleyen sistemi de─či┼čtirmek ad─▒na, pek ├žok d├Ân├╝┼č├╝m ger├žekle┼čtirilmeye ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. 18. asr─▒n ba┼člar─▒ndan itibaren, bu de─či┼čim ve d├Ân├╝┼č├╝m s├╝recinde mevcut problemlere re├žete olabilecek ├ž├Âz├╝mler ├╝retildi. Bu hususa cevap olabilecek ┼čekilde, bat─▒ tarz─▒ sivil okullar, r├╝┼čdiyeler (bug├╝nk├╝ ortaokullar) a├ž─▒ld─▒ ama; i┼čin teknik ve bilgi ihtiv├ó eden taraf─▒ de─čil de maalesef daha ├žok ┼čekl├« boyutu ehemmiyet arz etti. TanzimatÔÇÖtaki M├╝nif Pa┼ča, Cevdet Pa┼ča, Emrullah EfendiÔÇÖden ba┼člay─▒p M├╝mtaz TURHAN, Erol G├ťNG├ľR, Nurettin TOP├çUÔÇÖya kadar sunulan e─čitim ile al├ókal─▒ pek ├žok teklif yerini bulamad─▒. Yaln─▒zca II. Abd├╝lhamid d├Âneminde, e─čitim sahas─▒nda bir ba┼čar─▒ yakalanabildi. O da ┼čundan dolay─▒yd─▒:

Sultan Abd├╝lhamidÔÇÖin bizzat kendisi, m├╝thi┼č bir zek├ó seviyesine sahip bir ki┼čiydi; onun yan─▒ s─▒ra dan─▒┼čmanlar─▒ da son derece ehil ┼čahsiyetlerdi. Nerede ┼čimdi o seviye!..

Bug├╝ne geldi─čimizde, memleketimizin en s─▒k─▒nt─▒l─▒ konusu e─čitim alan─▒ndad─▒r. ├ťlkemizin e─čitim problemlerinin ├ž├Âz├╝m├╝ iradesinde, meselemizin tarih├« derinli─či ve sosyolojik durumlar─▒ g├Âz ard─▒ edilmeden ele al─▒nmas─▒ gerekir. O y├╝zden yaz─▒m─▒za, bug├╝n├╝n gerisine giderek ba┼člad─▒k. O zamanlardan ba┼člayan yanl─▒┼č yap─▒land─▒rmalar─▒n h─▒zla devam ettirilmesiyle bug├╝nlere gelindi─či mal├╗mdur. TanzimatÔÇÖtan bu yana bat─▒ hayranl─▒─č─▒yla yanl─▒┼č ba┼člayan e─čitimde yenile┼čtirme veya reform maceram─▒z, o yanl─▒┼člarla devam etmi┼čtir. H├ólbuki kendi de─čerlerimize g├Âre geli┼čtirebilece─čimiz yeni e─čitim reformlar─▒yla, bug├╝n ├žok daha iyi bir yere gelebilirdik. Ba┼čar─▒ i├žin, do─čru zamanlarda do─čru hamleler yap─▒lmal─▒d─▒r.

Reformlar muhtev├ós─▒nda en evvel s├Âylenecek ┼čey ┼čudur; e─čitim meselesi, siy├ós├« polemiklerin d─▒┼č─▒nda ve ├Âtesinde de─čerlendirilmelidir. Bug├╝n bilgi ├Ânemli bir de─čer ve sermayedir. E─čitimin yap─▒ta┼č─▒ ise ├Â─čretmenlerimiz yani e─čitmenlerimizdir. Madd├« ve m├ónev├« y├Ânden yeterli donan─▒ma sahip olmadan yeti┼čen e─čitmenlerimiz, bug├╝n i├žin temel problemimizdir. Ne yaz─▒k ki ├Â─čretmenleri yeti┼čtiren di─čer e─čitim elemanlar─▒m─▒zda da ayn─▒ s─▒k─▒nt─▒lar vard─▒r.

YEN─░ E─×─░T─░M YILINA G─░RERKEN

E─čitim-├Â─čretim denince akla ┼čunlar geliyor: ┬źOkullar, ├Â─čretmenler, ├Â─črenciler, idareci ve ├žal─▒┼čanlar, okul materyalleri…┬╗ Bunlar─▒n her birine ┼ču son on be┼č senede pek ├žok iyile┼čtirmeler yap─▒ld─▒, ger├žekten bu ink├ór edilemez. Okullardaki s─▒n─▒flar eskiden bizlerin zaman─▒nda 70-80 ki┼či idi, ┼čimdi 24ÔÇÖe kadar d├╝┼č├╝r├╝ld├╝. Okullara; ak─▒ll─▒ tahtalar, bilgisayarlar, internet imk├ónlar─▒, l├óboratuvarlar, zenginle┼čtirilmi┼č k├╝t├╝ph├óneler, i├žinde her t├╝rl├╝ konuyu h├óiz kitaplar… Eskiden madd├« imk├ón y├Ân├╝yle velileri zorlayan okul kitaplar─▒, ┼čimdi masalarda haz─▒r. ├ľ─čretmen say─▒lar─▒ eskiye oranla artt─▒, dersler bo┼č ge├žmiyor; okul say─▒lar─▒ da ├žo─čald─▒, s─▒n─▒flar kalabal─▒k de─čil. En b├╝y├╝k tahsisat e─čitime ayr─▒l─▒yor. Bunlar hi├ž ┼č├╝phesiz sevindirici, ink├ór edilemez ve g├Âz├╝m├╝z├╝n ├Ân├╝ndeki ger├žekler. Cen├ób-─▒ Hak ilgililerden r├óz─▒ olsun.

B├╝t├╝n bunlar g├╝zel; ancak e─čitim ve ├Â─čretimden istenen, beklenen ├žal─▒┼čma ve ba┼čar─▒ gelmiyor. Bu i┼če memleket ┼čartlar─▒n─▒ kulak ard─▒ etmeden, iyi bir kafa yormak gerekiyor. Bilindi─či gibi e─čitim maceras─▒ uzun soluklu bir yoldur, hemen mesafe al─▒namaz. Ancak bu uzun soluk i├žin; ilgililerin, yetkililerin oturup m├╝thi┼č pl├ónlamalar yapmalar─▒ l├óz─▒m. Yapm─▒yor de─čiller. Mesel├ó yeni m├╝fredat, ├Â─čretmenlerle koordineli isti┼č├óreler… ├çal─▒┼čmalar─▒ yak─▒ndan takip ediyoruz, kafa yoruluyor, fakat ├ža─ča yeti┼čmek ad─▒na bu i┼člerde daha h─▒zl─▒ hareket etmek ┼čart!

├ťlkemizde bug├╝ne de─čin, ├žocuklar─▒m─▒za; ezber anlay─▒┼č─▒yla, kafa ├žal─▒┼čt─▒rmay─▒, mant─▒k y├╝r├╝tmeyi saf d─▒┼č─▒ b─▒rakan, sadece verileni almay─▒, ├Âteyi sorgulamay─▒ istemeyen bir e─čitim takdim edildi. Bu y├╝zden; ├Âzg├╝veni eksik, a┼ča─č─▒l─▒k kompleksi h├ókim, d├╝┼č├╝nme kapasitesini yok edici taklit bir Avrupa projesiyle kendi k├╝lt├╝r ve de─čerlerini hi├že sayan nesiller in┼ča edildi. Bu yetersiz ve geli┼čmeden son derece uzak anlay─▒┼čla hareket eden e─čitim sistemi; ├ódeta gen├ž ku┼čaklar─▒ yozla┼čt─▒rd─▒, onlar─▒ bat─▒ sevdal─▒s─▒ bozuk fikirlerle e─čitti.

Oysa bu milletin has evl├ótlar─▒, ge├žmi┼čte tarihin ak─▒┼č─▒n─▒ de─či┼čtirmi┼č ceng├óverlerden olu┼čuyordu. Bug├╝n eskiye oranla daha bir z├ólimle┼čen d├╝nya insanl─▒─č─▒na, eskiye has ruhla hareket eden, yeniden ke┼čfedilmeyi bekleyen bir nesil gerekiyor. ─░┼čte bu sebeple b├╝y├╝k bir ├«tinayla ├ódeta bir kuyumcu hass├ósiyetiyle ├žal─▒┼čmal─▒y─▒z; hatt├ó sadece kendi ├╝lkemizin geli┼čmesi i├žin de─čil, b├╝t├╝n bir insanl─▒─ča en k├ómil hakikatlerin iletilmesi i├žin ├žok ama ├žok ├žal─▒┼čmal─▒y─▒z.

ATILIM NESL─░

Elbette b├Âyle bir neslin yeti┼čmesi s├╝re├ž gerektiriyor, zaman istiyor. B├Âyle bir ┬źat─▒l─▒m neslinin┬╗ yeti┼čmesi ad─▒na; bilhassa ┼ču yeni d├Ânemde ┬źe─čitim c├ómias─▒ yetkili ve ilgilileri geni┼č ├žapl─▒ bir muhasebe yaparak yanl─▒┼čl─▒klar─▒ bir bir yok etmeli, idrak─▒m─▒z─▒ k├Âr eden, beynimizi ├žal─▒┼čmaz h├óle getiren, r├╗humuzu s─▒f─▒rlayan, de─čerlerimizi yok eden e─čitim anlay─▒┼č─▒n─▒ b─▒rakarak yeni at─▒l─▒mlar, yeni hamleler yapmal─▒┬╗ diyoruz.

D├╝nyan─▒n yanl─▒┼č i┼čleyen ├žark─▒n─▒ h─▒zla hayra d├Ând├╝recek yepyeni ├ž├Âz├╝mler ├╝retmek bize yak─▒┼čand─▒r. Bizim de─čerlerimizle d├╝nya yeniden huzura do─čacakt─▒r. Bu muhte┼čem bir sorumluluktur.

Bug├╝ne kadar y─▒k─▒lanlar─▒n yerine maalesef onlar─▒n daha iyileri in┼ča edilemedi. Eski art─▒klarla idare edildi. Ama art─▒k onlar yetmiyor. Do─čru istikamette i┼čleyen bir e─čitim rotas─▒yla, yepyeni bir hamleyle, neslimizi yeniden madd├« ve m├ónev├« y├Ân├╝yle in┼ča ve ihy├ó edici, ├ža─č atlat─▒c─▒, ├╝st seviye bir h─▒zla ├žabuk mesafe kat edici bir muhte┼čem e─čitim anlay─▒┼č─▒ mill├« e─čitimimize h├ókim k─▒l─▒nmal─▒. Fizik├« iyile┼čtirmeler tamam, ona bir s├Âz├╝m├╝z yok. Devletimiz evl├ótlar─▒m─▒za elden gelen en iyi imk├ónlar─▒ sunuyor. Ancak e─čitimin niteli─činde de bu t├╝r iyile┼čtirmelerin sa─članmas─▒ gerekiyor. E─čitimin kalitesi i├žin eldeki materyallerin kaliteli olmas─▒ ┼čart. Tamam bug├╝n materyallerimiz son teknoloji oldu, m├╝fred├ót─▒n iyile┼čtirilmesi i├žin de pek ├žok gayret sa─čland─▒ ama ya ├Â─čretmenler! ┼×imdi de bu hususa temas edelim.

B─░ZE D├éV├é ┼×UURUNA SAH─░P ├ľ─×RETMENLER GEREKL─░

├ľ─čretmenlik mesle─či bir t├╝r ┬źbah├ž─▒vanl─▒k┬╗ i┼čidir. Bah├ž─▒van ne yapar? ├ľnce yeti┼čtirece─či ├ži├žek i├žin topra─č─▒ haz─▒rlar, bak─▒m─▒n─▒ yapar, eker, diker, bi├žer, sular, ha┼čerattan temizler, g├╝breler sonra mahs├╗l├╝ al─▒r. ─░yi bir ├╝r├╝n almak elbette; emek, gayret, ├žal─▒┼čma, sab─▒r ve bekleyi┼č sonucunda elde edilir. ─░┼čte ├Â─čretmenlik de aynen b├Âyledir. Yan─▒ s─▒ra iyi bir ├╝r├╝n i├žin bah├ž─▒van─▒n da maharetli olmas─▒ gerekir. Birka├ž g├╝n bak─▒m─▒ yap─▒lmaz ise, ├╝r├╝nde z├óy├« olma durumu s├Âz konusudur. Bu sebeple ├Â─čretmenlerimiz de sahalar─▒nda m├óhir olmal─▒ ve ├žal─▒┼čmalar─▒nda ihmal g├Âstermemeli ki iyi neticeler al─▒nabilsin.

─░nsan─▒m─▒z─▒n derdini dert edinmeyen, i├žtim├ó├« h├ódiselere ve d├╝nyada her g├╝n artan zul├╝m ve vah┼čete duyars─▒z kalan, kendi de─čerlerinden utanan zaman zaman da hi├že saymaktan ├žekinmeyen e─čitmenleri varsa bir toplumun, o zaman seyretmeli o toplumun ba┼č─▒na gelebilecekleri…

─░┼čte s─▒k─▒nt─▒lar─▒m─▒z─▒n pek ├žo─ču buradan kaynaklan─▒yor. Hassas, kaliteli, fed├ók├ór, cef├ók├ór, dertli, ihl├ósl─▒, hedefli e─čitmenlerimizin, ├Â─čretmenlerimizin olmay─▒┼č─▒; e─čitim c├ómias─▒ olarak bizlerin en b├╝y├╝k problemidir. Bunun i├žin;

├ľ─čretmenlerimize ├Ânce kulluk ve vatanda┼čl─▒k ┼čuuru, muallim mesÔÇÖ├╗liyeti, toplumun derdine e─čilme idraki a┼č─▒lanmal─▒. E─čitmenlerimiz mill├« ve yerli bir duru┼čla ahl├ók├« faz├«letleri ┼čahs─▒nda ya┼čama ┼čuurunda olmal─▒. M├ónev├« de─čerlerimize sayg─▒ hususunda hass├ósiyet g├Âstermeli. Zira ├Â─čretmenler, etraflar─▒na en g├╝zel misaldirler. ─░├žki i├žen ve bunu ├Â─črencilerine tavsiye eden, ├Â─črencileriyle beraber cafelere gidip e─členen, ├Â─črencisiyle kumarh├ónelerde kumar oynayan sonra da s─▒n─▒fta d├Âv├╝len ├Â─čretmenler tan─▒yoruz. Bunlar i├žler ac─▒s─▒ manzaralard─▒r. Bug├╝n bunlar asla olmamal─▒ yoksa istenen hedefe ula┼č─▒lamaz.

E─čitimin muhtev├ós─▒n─▒ en m├╝kemmel ┼čekilde uygulayarak aktiviteye d├Ân├╝┼čt├╝recek, ona kimlik, ruh ve ilm├«lik katacak olan ├Â─čretmenlerimizdir. ├ľ─čretmen ├Ânce kendi dersi hususunda yeterli donan─▒ma sahip olmal─▒, yenilikleri takip etmeli, bran┼č─▒na vuk├╗fiyeti bulunmal─▒d─▒r. Ayn─▒ zamanda ├Â─črencilerinin g├Ânl├╝ne girmenin yollar─▒n─▒ aramal─▒, onlar─▒ hayata haz─▒rlamal─▒d─▒r. Bizzat ├Â─čretmen ba┼čta ├Â─črencilerine sonra di─čer insanlara faydal─▒ ve sayg─▒l─▒ olmal─▒ ki ayn─▒ ├Âl├ž├╝leri h├óiz nesiller yeti┼čtirebilsin. Tabi├« bunun i├žin ├╝st├╝n bir vazife anlay─▒┼č─▒ ve g├╝zel misaller ┼čartt─▒r.

├ľ─čretmenlik mesle─či mukaddes bir meslektir. Her mesle─čin ├Âzelli─či ve g├╝zellikleri vard─▒r ama; ├Â─čretmen, nesil yeti┼čtirdi─či i├žin onun di─čer mesleklerle k─▒yas edilemez bir ayr─▒cal─▒─č─▒ vard─▒r. Tarih bize hep b├╝y├╝k ┼čahsiyetlerin arkas─▒nda b├╝y├╝k hocalar─▒n bulundu─čunu i┼čaret eder. ├ça─č a├ž─▒p ├ža─č kapayan Sultan Fatih bir yan─▒na hocas─▒ Ak┼čemseddinÔÇÖi al─▒rken bir yan─▒na da Molla G├╝r├ón├«ÔÇÖyi al─▒rd─▒. Fatih bu h├óliyle d├╝nyan─▒n gidi┼č├ót─▒n─▒ de─či┼čtirdi. O, ├╝├ž k─▒taya bar─▒┼č ve huzur getirdi. ─░┼čte bu ruhla hareket edildi─činde, yeni ├Â─čretmenlerimize de a├ž─▒lmaz kap─▒lar neden a├ž─▒lmas─▒n?

K├éM─░L ├ľ─×RETMENLER─░ NASIL YET─░┼×T─░RMEL─░?

─░yi de b├Âyle bir e─čitmen kadrosunun yeti┼čtirilmesi i├žin bir ┼čeyler yap─▒lmal─▒ de─čil mi? Biz de deriz ki; ├Âncelikle ve ivedilikle bug├╝n tamamen kutsiyeti kalmam─▒┼č olan ├Â─čretmenlik mesle─čini yeniden canland─▒rmak, mesle─čin madd├« ve m├ónev├« olarak eksiklerini en k─▒sa zamanda gidererek eski itibar─▒n─▒ iade etmek gerekiyor. Bunun i├žin ├Â─čretmenlik mesle─čini profesyonel bi├žimde ihy├ó etmek ad─▒na, ├ócilen kollar s─▒vanmal─▒d─▒r.

E─čitim alan─▒nda ├Â─čretmenlere; her t├╝rl├╝ g├╝ncel geli┼čmeyi yak├«nen takip edebilen, ├Â─črencisine yeni geli┼čen teknolojiye uyum sa─člayacak ┼čekilde verebilen bir e─čitim sunulmal─▒. Yan─▒ s─▒ra ├Â─črenciyi bilgi ve teknik derslerin tam i├žine konabilecek bir ortam sa─člayacak; ona oturdu─ču yerden ders dinlemeden ├žok, kat─▒ld─▒─č─▒ aktivitelerle dersi ├Âz├╝mseyerek anlayabilecek bir zemin olu┼čturulmal─▒d─▒r. Bunun i├žin ├Â─čretmen yeterli bulunmal─▒ ki ├Â─črencisine faydal─▒ olsun ve o faydal─▒y─▒ da hem zihne hem g├Ânle koysun. Elbette bu y├╝ksek bir donan─▒m gerektiriyor.

Bunun i├žin diyoruz ki, aynen yurt d─▒┼č─▒nda oldu─ču gibi bizim memleketimizde de di─čer fak├╝lteler b├╝nyesinden ayr─▒ olarak; ┬ź├ľ─čretmen Fak├╝lteleri┬╗ veya; ┬ź├ľ─čretmen Akademileri┬╗ olu┼čturulmal─▒d─▒r. Buralarda ├Â─čretmenlerimize kendi bran┼člar─▒ndaki bilgiler en son teknolojiyle sunulurken, mill├«-yerli kimli─če ve ilm├« ┼čerefe sahip k─▒lma anlay─▒┼č─▒ da, b├╝y├╝k bir titizlik ve hass├ósiyetle i┼členmeli. Devamla; onlar─▒ m├ónev├« y├Ânden g├╝├žl├╝ k─▒lacak bilgiler, ├ólem┼č├╝mul ahl├ók kaideleri, i├žtim├ó├« mesÔÇÖ├╗liyet ┼čuuru hususlar─▒ da uygulamal─▒ olarak verilmeli. Zira ├Â─čretmen, sosyal hayatta en k├ómil modeldir. Model iyi olursa, onu ├Ârnek alanlar da iyiye y├Ânelir. Bu husus ├žok m├╝himdir.

E─čer e─čitimden so─čutulmam─▒┼č ba┼čar─▒l─▒ bir nesil istiyorsak, bunu yapmaya mecburuz. ├ľ─črenme ve ├Â─čretme s├╝recini zevkli bir h├óle getirmek ad─▒na tez elden ├Â─čretmenlerimizin mill├« ve m├ónev├« kimlik muhtev├óm─▒za uygun olarak liy├ókatli bir ┼čekilde yeti┼čtirilmesi elzemdir.

Her ┼čekilde geli┼čen ├ža─čda e─čitimin ana bile┼čkesi olan ├Â─čretmenlerin geli┼čmesi ve geli┼čtirilmesi, ├Â─črencilerin okuma-anlama-yorumlama ve ifade edebilme becerilerinin art─▒r─▒lmas─▒, e─čitimde reform d├╝zeyindeki m├╝fredat yenilenmesiyle ├Ân├╝m├╝zdeki y─▒llarda daha iyi bir ba┼čar─▒n─▒n gelece─čini umut ediyoruz. Daha g├╝zel g├╝nlere do─čru…